نماز عشا

نماز عِشاء (به عربی: صلاة العشاء یا صلوة عتمه)، که در فارسی و اردو به نام نماز خُفتن هم شناخته شده است، یکی از نمازهای واجب پنج‌گانهٔ اسلامی است و چهار رکعت دارد.

نماز خفتن، چهار رکعت نمازی که بعد از نماز مغرب و هنگام خفتن می‌خوانند.

نماز خفتن پنجمین نماز (بر اساس زمان به جا آوردن) از پنج نماز یومیه مسلمانان است. این نماز چهار رکعت است. در علل الشرایع، شیخ صدوق دلیل واجب شدن نماز عشاء را روشنی و راحتی قبر امت پیامبر اسلام گزارش می‌کند.

احادیث درباره فضیلت‌ها

یک امام در پادشاهی گورکانی پس از نماز خفتن آیاتی از قرآن تلاوت می‌کند.

عثمان روایت کرده که از محمد شنید: «کسی که نماز عشاء را به جماعت بخواند، گویا تا نیمه‌شب در نماز بوده است، و کسی که نماز فجر را به جماعت بخواند، گویا تمام شب را در نماز گذرانده است.» (صحیح مسلم)

ابو هریره روایت کرده است: پیامبر خدا فرمود: «سخت‌ترین نماز برای منافقان نماز عشاء و فجر است. اگر آنان پاداش این دو نماز را می‌دانستند، حتی اگر با زانو خزیدن هم لازم بود، در آن حاضر می‌شدند.» (صحیح بخاری)

مسلمانان سنی

زمانی که نماز عشاء باید خوانده شود به این صورت است:

آغاز وقت: بر اساس مذهب حنفی، عشاء زمانی آغاز می‌شود که تاریکی کامل فرا رسیده و سفیدی شفق از آسمان ناپدید شود. بر اساس مذاهب مالکی، شافعی و حنبلی، وقت عشاء زمانی است که سرخی از آسمان برود. این زمان‌ها را می‌توان با موقعیت خورشید تقریب زد. هنگامی که خورشید ۱۲ درجه زیر افق فرو رفته باشد، تقریباً برابر با ناپدید شدن سرخی آسمان است. دیدگاه عقل‌گرایان اسلامی این است که وقت عشاء پس از غروب مدنی است، زمانی که تاریکی در آسمان گسترده می‌شود. برای تخمین تاریکی کامل، برخی اخترشناسان معتقدند این زمان زمانی است که خورشید ۱۵ درجه زیر افق قرار گیرد، در حالی که برخی دیگر حد مطمئن‌تر ۱۸ درجه را پیشنهاد می‌کنند.

پایان وقت: با آغاز سپیده‌دم، هنگامی که وقت فجر شروع می‌شود. با این حال، پسندیده نیست که نماز بدون دلیل موجه تا یک‌سوم اول شب به تأخیر افتد. در فقه اسلامی، «شب» فاصله میان پایان نماز مغرب تا آغاز نماز فجر است. عقل‌گرایان اسلامی عقیده دارند که وقت عشاء در پایان «غروب دریایی» پایان می‌یابد، هنگامی که تاریکی به‌طور کامل گسترده شده و افق غربی دیگر با چشم عادی دیده نمی‌شود. در یکی از دیدگاه‌های مذهب مالکی، نهی مربوط به به‌جا آوردن نماز پس از نیمهٔ شب است نه پس از یک‌سوم شب.

مسلمانان شیعه

وقت نماز عشاء بر مبنای مذهب شیعه، پس از نماز مغرب گزارش شده‌است بر این اساس وقت خواندن نماز عشاء، زمانی است که به اندازه خواندن سه رکعت از وقت نماز مغرب گذشته باشد. و زمان خواندن نماز مغرب، موقعى است كه سرخى طرف مشرق كه بعد از غروب آفتاب پيدا مى‌شود، از بين برود.

بنابراین، زمانی که نماز عشاء باید خوانده شود به این صورت است:

آغاز وقت: بلافاصله پس از به‌جا آوردن و پایان نماز مغرب.

پایان وقت: نیمه‌شب شرعی، یعنی میانهٔ میان شفق و سپیده‌دم.

با این حال، بسیار مهم است که نماز در آغاز وقت خوانده شود. معمولاً نماز مغرب و عشاء با فاصله‌ای کوتاه در کنار هم خوانده می‌شوند.