میان‌دوره ایرانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Southwest Asia – c. 970 A.D

میان‌دوره ایرانی (به انگلیسی: Iranian Intermezzo) یا به گفته مینورسکی «میان‌پرده ایرانی»[نیازمند منبع] به دوره‌ای گفته می‌شود که طی آن برای نخستین بار بعد از اسلام و با تحلیل رفتن حکومت خلفای عباسی، حکومت اقوام ایرانی‌تبار مسلمان در فلات ایران دوباره شکل گرفت.

دودمان‌های ایرانی مسلمان[ویرایش]

سلسله طاهریان یک دودمان ایرانی بود که از سال ۲۰۰ تا ۲۵۲ هجری شمسی بر شمال شرق ایران بزرگ در منطقه خراسان (که هم‌اکنون بخشی از کشورهای ایران، افغانستان،‌تاجیکستان، ترمنستان و ازبکستان است) فرمان می‌راندند. پایتخت طاهریان شهر نیشابور بوده است.

سلسله صفاریان دودمانی ایرانی بودند که در سال‌های ۸۶۱ تا ۱۰۰۳ میلادی بر بخش‌هایی از ایران،افغانستان،تاجیکستان و پاکستان کنونی حکومت می‌کردند پایتخت ایشان شهر زَرَنگ بود و آنان را از نوادگان ساسانیان می‌دانستند که پس از حمله اعراب به سیستان مهاجرت کرده بودند.

سلسله ساجیان یا بنی ساج دودمانی ایرانی بودند که میان سدهٔ سوم تا آغاز سدهٔ چهارم هجری بر آذربایجان و ارّان فرمان می‌راندند. خاستگاه آنها اسروشنه در آسیای میانه بود و تبار سغدی داشته‌اند.

سلسله سامانیان یک دودمان ایرانی بودند که حدود دو سده در فاصله (۲۶۱–۳۹۵ ق / ۸۷۴–۱۰۰۴ م) بر بخش‌های بزرگی از ایران حکومت می‌کردند. مرکز این حکومت در خراسان و فرارود بود و در بزرگترین گستره خود، بر تمام افغانستان کنونی و بخش‌های بزرگی از کشورهای امروزی تاجیکستان، ایران، ترکمنستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان و پاکستان فرمان می‌راند.

سلسله زیاریان یا آل زیار یک دودمان کوچک اسلامی و اهل سرزمین‌های ساحلی دریای خزر بودند. آنها از ۹۳۱–۱۰۹۰ میلادی ابتدا در شمال ایران و سپس در طبرستان گرگان حکمرانی کردند.

سلسله آل بویه یا بوییان یا بویگان (۳۲۰–۴۴۷ ق / ۹۳۲–۱۰۵۵ م) از دودمان‌های دیلمی زیدی مذهب شیعه پس از اسلام بودند که در بخش مرکزی و غربی و جنوبی ایران و عراق فرمانروایی می‌کردند.

سلسله سالاریان یک خاندان مسلمان دیلمی ایرانی و شاخه‌ای فرعی و در عین حال مستقل از جستانیان بود که در سال‌های ۹۱۹–۱۰۶۲ میلادی در محدوده بین قزوین و سفید رود حکومت می‌کردند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

https://en.wikipedia.org/wiki/Iranian_Intermezzo