عمرو لیث

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
عمرو لیث
عمرو لیث
Amr ibn al-Layth.jpg
سکه ضرب شده در دوران عمرو لیث
دوران ۲۶۵-۲۸۷ (قمری)
بر سر کار آمدن ۲۶۵ه/۸۷۹م
نام کامل عمرو لیث بن معدل بن حاتم بن ماهان
زادروز نامشخص
زادگاه کرنین (افغانستان امروزی)
درگذشت ۲۸۹ه/۹۰۲م
محل درگذشت بغداد
پیش از طاهر بن محمد بن عمرولیث
پس از یعقوب لیث
دودمان صفاری
پدر لیث بن معدل بن حاتم بن ماهان
فرزندان محمد
دین سنی

عمرو لیث دومین حاکم خاندان صفاریان بود که پس از مرگ برادرش یعقوب لیث در سال ۲۶۵ه /۸۷۹ م به حکومت رسید. او مشکلات زیادی در دوره حکومتش داشت، وجود دشمنان سرسختی همانند رافع بن هرثمه و خجستانی و برادرش عمرو که در تلاش بود حکومت را به دست گیرد کار او را سخت کرده بود. سرانجام در سال ۲۸۹ هجری اسیر سپاهیان سامانی شد و بعد از آن کشته‌شد.[۱]

جانشینی عمرو[ویرایش]

یعقوب علاوه بر عمرو برادر دیگری به نام علی داشت، سپاه صفاری خواستار این بود که او جانشین یعقوب شود، اما عمرو لیث توانست با حیله‌گری و نقشه‌های شوم علی را کنار بزند و خود جانشین یعقوب شود، اما علی هرگز برکناری خودش را نپذیرفت، عمرو هم در مقابل علی را به زندان انداخت. او موفق شد از زندان فرار کند و به خجستانی و رافع بن هرثمه پیوست، این دو از دشمنان اصلی عمرو بودند که مشکلات زیادی را برای او ایجاد کردند[۲]

مشکلات حکومت[ویرایش]

از مهمترین مشکلات عمرو در ابتدا امر حکومت، نیشابور بود که شخصی به نام احمد خجستانی آنجا را به نام طاهریان اداره می‌کرد، تلاش‌های عمرو برای تصرف نیشابور به نتیجه نرسید، خجستانی تا سال ۲۶۷هجری در نیشابور خطبه به نام طاهریان می‌خواند، اما پس از آن اعلام استقلال کرد و تنها نام طاهریان را از خطبه انداخت و نام خود و خلیفه عباسی را یاد کرد، سرانجام در سال ۲۶۸هجری خجستانی به دست یکی از غلامانش به قتل رسید[۳]بین رافع و عمرو جنگ‌های بسیاری رخ داد و هر دو طرف شکست و پیروزی‌هایی کسب کردند، اما رافع در بیهق و طوس شکست خورد و سرانجام در خوارزم در سال ۲۸۳ه /۸۹۶ م درگذشت و بدین ترتیب مخالفان صفاریان در خراسان اقتدار عمرو را پذیرفتند.[۴]

مرگ عمرو[ویرایش]

خود بزرگ بینی عمرو او را به دردسر انداخت، زیرا او همانند اسلاف طاهری خویش تصرف ماوراءالنهر و جیحون را در سر داشت، در نیشابور شخصی به نام عمرو خوارزمی نزد عمرو آمد و با او بیعت کرد، عمرو هم او را با سپاه صفاری یاری داد تا خوارزم را به نام صفاریان تصرف کند، این اقدام عمرو لیث باعث شد که خود را در مقابل سامانیان ببیند، سرانجام در جنوب جیحون جنگ سختی بین عمرو لیث و امیراسماعیل سامانی رخ داد، در ابتدا سردار عمرو درگذشت و سپس در سال ۲۸۷ه /۹۰۰ م عمرو در نزدیکی بلخ مغلوب شد و اسیر سپاه سامانی شد، عمرو به بغداد فرستاده شد و در سال ۲۸۹ه /۹۰۲ م کشته شد[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. فرای، ریچارد. عصر زرین فرهنگ ایران. تهران: سروش، ۱۳۶۳. ص ۲۱۴. شابک ‎۹۷۸_۹۶۴_۳۷۶_۷۶۳_۱. 
  2. فرای، ریچارد. تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه. تهران: امیر کبیر، ۱۳۶۳. ص ۱۰۲. شابک ‎۹۷۸_۹۶۴_۰۰۰_۳۰۲_۲. 
  3. فرای، ریچارد. عصر زرین فرهنگ ایران. تهران: سروش، ۱۳۶۳. صص ۵_۲۱۴. شابک ‎۹۷۸_۹۶۴_۰۰۰_۳۰۲_۱. 
  4. فرای، ریچارد. تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه. تهران: امیر کبیر، ۱۳۶۳. ص ۱۰۶. شابک ‎۹۷۸_۹۶۴_۰۰۰_۳۰۲_۲. 
  5. فرای، ریچارد. تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه. تهران: امیر کبیر، ۱۳۶۳. صص ۷_۱۰۶. شابک ‎۲_۳۰۲_۰۰۰_۹۶۴_۹۷۸. 

منابع[ویرایش]

  • فرای، ریچارد. تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه. ترجمهٔ حسن انوشه. تهران: امیرکبیر. 
  • فرای، ریچارد. عصر زرین فرهنگ ایران. ترجمهٔ مسعود رجب نیا. تهران: سروش.