فهرست جنگ‌های ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مناقشه ایران
و متحدانش
مخالفان نتایج
ماد ها
(۶۷۸–۵۴۹ پیش از میلاد)
قیام ماد ها علیه آشوریان
(۶۵۳ پیش از میلاد)
پادشاهی ماد
سکاها
قبایل پارس
امپراتوری آشوری نو پیروزی
  • آشوریان قست اعظم سرزمین ماد را که در تصرف خود داشتند، از دست دادند، اما با کنار کشیدن سکاها، قیام ناتمام ماند.
حمله فرورتیش به آشوریان
(۶۵۳ پیش از میلاد)
پادشاهی ماد امپراتوری آشوری نو شکست
  • ایران در تصرف آشور ناموفق بود و فرورتیش پادشاه ماد کشته شد.
تسخیر آشور توسط ماد و بابل
(۶۰۹-۶۱۶ پیش از میلاد)
پادشاهی ماد
امپراتوری بابل نو
امپراتوری آشوری نو
دودمان بیست و ششم مصر
پیروزی
  • دولت آشور به طور کلی از بین رفت.
حمله مادها به لیدیه
پادشاهی ماد لیدیه پیروزی
هخامنشیان
(۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد)
شورش پارس‌ها
(۵۵۲–۵۴۹ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg دوازده قبیله متفق پارس ماد پیروزی
  • دولت ماد به‌طور کامل از بین رفت.
فتح لیدیه
(۵۴۷ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان امپراتوری لیدیه پیروزی
  • لیدیه توسط ایران ضمیمه شد.
فتح بابل
(۵۴۰–۵۳۹ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان امپراتوری بابل نو پیروزی
  • دولت بابل به‌طور کامل از میان رفت.
جنگ با سکاها

(۵۲۹–۵۳۷ پیش از میلاد)

Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان سکاها ی پادشاهی پیروزی
  • کوروش زخمی می‌شود، اما نمی‌میرد.
فتح مصر
(۵۲۵ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان پادشاهی مصر پیروزی
  • مصر توسط ایران ضمیمه شد.
تهاجم دره ایندوس
(۵۱۸ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان سلسله هاریانکا پیروزی
جنگ‌های ایران و یونان
(۴۹۹–۴۴۹ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان یونان باستان
اتحادیه دلوس
شکست
نبرد کوناکسا
(۴۰۱ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان کوروش کوچک پیروزی
اردوکشی اردشیر دوم علیه کادوسیان
(۳۸۵ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان کادوسیان پیروزی و موفقیت دیپلماتیک
  • مذاکره با رئسای کادوسیان برای صلح.
شورش ساتراپ‌ها
(۳۷۲–۳۶۲ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان ساتراپ‌های شورشی پیروزی
  • شورش شکست خورد.
حمله مقدونیه به ایران
(۳۵۵–۳۲۸ پیش از میلاد)
Standard of Cyrus the Great (White).svg هخامنشیان مقدونیه شکست
اشکانیان
(۲۴۷–۲۲۴ پیش از میلاد)
جنگ‌های ایران و سلوکیان
(۲۳۸–۱۲۹ پیش از میلاد)
Flag of Parthian empire.png اشکانیان سلوکیان پیروزی
دومین جنگ مهرداد با سلوکیان (۱۱۷–۱۱۳ سال پ. م) Flag of Parthian empire.png اشکانیان سلوکیان پیروزی
  • تمام متصرفات سلوکی در میانرودان تسخیر می‌شود و ایران برای بار نخست، هم‌مرز دولت روم می‌شود.
فتح ارمنستان(۱۱۲ تا ۱۰۹پیش از میلاد) Flag of Parthian empire.png شاهنشاهی اشکانی ارمنستان بزرگ پیروزی
  • تمام ارمنستان اشغال می‌شود.
نبرد با سکاها(۱۰۹ تا ۱۰۷ پیش از میلاد) Flag of Parthian empire.png شاهنشاهی اشکانی سکاها پیروزی
  • سکاها شکست سهمگینی می‌خورند و از سیحون عقب رانده می‌شوند و دولت جدید سکستان وابسته به ایران می‌شود.
نبرد حران (کاره) ۵۳ سال پ. م Flag of Parthian empire.png شاهنشاهی اشکانی جمهوری روم پیروزی
  • نخستین جنگ ایران و روم که به پیروزی قطعی ایران و شکست فاحش رومیان ختم می‌شود.
جنگ پارتی–ارمنی
(۸۷–۸۵ پیش از میلاد)
Flag of Parthian empire.png اشکانیان ارمنستان بزرگ شکست
جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها
(۶۶ پیش از میلاد-۲۱۷ CE)
Flag of Parthian empire.png اشکانیان
ارمنستان بزرگ
جمهوری روم
پنتوس
وضع موجود قبل از جنگ
  • مرزها چندین بار تغییر کرد.
ساسانیان
(۲۲۴–۶۵۱)
جنگ‌های ایران و روم
(۲۳۲–۴۴۰)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان امپراتوری روم پیروزی
  • اسیر شدن والرین
جنگ‌های ایران و روم شرقی
(۵۰۲–۶۲۸)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان امپراتوری روم شرقی پیروزی
  • پیروزی.
جنگ‌های ایران و حبشه
(۵۷۰–۵۷۸)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان امپراتوری اکسومیت پیروزی
  • بیرون راندن امپراطوری اکسومیت از حمیر.
نخستین جنگ ایران و ترکان
(۵۸۸–۵۸۹)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان هپتالیان
گوک‌ترک‌ها
پیروزی
  • ساسانیان، بلخ را تسخیر نمودند.
دومین جنگ ایران و ترکان
(۵۸۸–۵۸۹)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان خاقانات غربی ترک
هپتالیان
پیروزی
  • حمله ی ترکان به ایران شکست می خورد.
سومین جنگ ایران و ترکان
(۶۲۷–۶۲۹)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان خاقانات غربی ترک
امپراتوری روم شرقی
شکست
حمله اعراب به ایران
(۶۳۳–۶۴۴)
Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانیان
و مسیحیان عرب
خلفای راشدین شکست
صفاریان
(۸۶۱–۱۰۰۳)
غزنویان
(۹۶۲–۱۱۸۶)
لشکر کشی سلطان محمود غزنوی به هند
(۱۰۰۵–۱۰۲۷)
غزنویان هندوستان پیروزی
  • بخش های شمالی هند توسط ایران ضمیمه شد. معبد سومنات تخریب شد و گنج های آن غارت شد.
سلجوقیان
(۱۰۳۷–۱۱۹۴)
نبرد ملازگرد
(۱۰۷۱)
Seljuk Empire.png سلجوقیان Byzantine imperial flag, 14th century.svg امپراتوری بیزانس پیروزی
  • ایران بیشتر آناتولی را تصرف کرد. این نبرد مقدمه ای برای جنگ های صلیبی بود.
نخستین جنگ صلیبی
(۱۰۹۶-۱۰۹۹)
Seljuk Empire.png سلجوقیان
Black flag.svg عباسیان
White flag 3 to 2.svg فاطمیان
دانشمندیان
معنیون
Flag of England.svg صلیبیون
متحدین شرقی
شکست
  • اورشلیم و سرزمین های اطراف آن توسط صلیبیون فتح شد.
جنگ صلیبی دوم(جبهه شرقی
(۱۱۴۷-۱۱۴۹)
Seljuk Empire.png سلجوقیان
سلجوقیان روم
Black flag.svg عباسیان
White flag 3 to 2.svg فاطمیان
زنگیان
اتابکان دمشق
Flag of England.svg صلیبیون
دولت های صلیبی شام
پیروزی
خوارزمشاهیان
(۱۰۷۷–۱۲۳۱)
حمله مغول به ایران
(۱۲۱۸–۱۲۲۱)
خوارزمشاهیان امپراتوری مغول شکست
  • ایران به قلمروی امپراطوری مغول اضافه شد.
تیموریان
(۱۳۷۰–۱۵۰۷)
لشکرکشی تیمور گورکانی
(۱۳۸۰–۱۴۰۲)
Timurid.svg تیموریان Golden Horde flag 1339.svg اردوی زرین
امپراتوری عثمانی امپراتوری عثمانی
مظفریان
جلایریان
تغلق‌شاهیان
پیروزی
جنگ‌های داخلی تیموریان
(۱۴۰۵-~۱۵۰۱)
Timurid.svg تیموریان Timurid.svg طرف های ضدّ حکومت فروپاشی تیموریان
صفویان
(۱۵۰۱–۱۷۳۶)
جنگ‌های ایران و ازبک‌ها
(۱۵۰۲–۱۵۱۰)
Flag of Persia 1502-1524.svg صفویان شیبانیان پیروزی
  • سقوط شیبانیان.
جنگ چالدران
(۱۵۱۴)
Flag of Persia 1502-1524.svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
  • پایان قیام شیعیان در امپراتوری عثمانی.
جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۲۳)
(۱۵۳۲–۱۵۵۵)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی پیروزی
جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۷۸)
(۱۵۷۸–۱۵۹۰)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
جنگ صفویان و عثمانی (۱۶۰۳)
(۱۶۰۳–۱۶۱۸)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی پیروزی
جنگ صفویان و امپراتوری پرتغال
(۱۶۲۲)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان
British East India Company flag.svg کمپانی هند شرقی بریتانیا
Flag Portugal (1578).svg امپراتوری پرتغال پیروزی
جنگ ایران و عثمانی (۱۶۲۳)
(۱۶۲۳–۱۶۳۹)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری عثمانی شکست
به قدرت رسیدن
(۱۷۰۹-~۱۷۲۲)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان Black flag.svg هوتکیان تغییر حکومت
جنگ ایران و عثمانی (۱۷۲۲)
(۱۷۲۲–۱۷۲۳)
Flag of Shah Tahmasp I.svg صفویان  امپراتوری روسیه
Flag of the Cossack Hetmanat.svg قزاق ها
Sakartvelo - drosha.svg گرجستان
Bagratuni flag.svg ارمنستان
شکست
هوتکیان
(۱۷۰۹–۱۷۳۸)
جنگ هوتکیان و عثمانی ۱۷۲۲
(۱۷۲۲–۱۷۲۷)
Black flag.svg هوتکیان  امپراتوری عثمانی پیروزی, اما شکست دیپلماتیک
  • هوتکیان امپراطوری عثمانی را شکست دادند.
Afsharid-Hotaki War
(دهه ۱۷۲۰–۱۷۳۸)
Black flag.svg هوتکیان Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان تغییر حکومت
  • پایان حکومت هوتکیان در ایران و ظهور حکومت افشاریان.
افشاریان
(۱۷۳۶–۱۷۹۶)
جنگ افشاریه و عثمانی ۱۷۳۰
(۱۷۳۰–۱۷۳۵)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان  امپراتوری عثمانی پیروزی
  • افشاریان قفقاز را تسخیر نمودند.
حمله به هندوستان
(۱۷۳۸–۱۷۳۹)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان  گورکانیان پیروزی
  • افشاریان حکومت گورکانیان را تضعیف کردند.
هجوم به سند (۱۷۳۹) Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان خان نشین‌های بلوچ پیروزی
  • پس از بازگشت از هندوستان، برای منقاد ساختن قلمرویی که از هند گرفته بود (تمام نواحی شرق رود سند) بطور عملی، به خان نشین‌های بلوچ کناره رود سند هجوم برد.
لشکرکشی به بخارا (۱۷۴۰) Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان امیرنشین‌های بخارا پیروزی
گشودن خیوه (۱۷۴۰) Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان خان نشین‌های خیوه پیروزی
جنگ ایران و عثمانی (۱۷۴۳)
(۱۷۴۳–۱۷۴۶)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان  امپراتوری عثمانی بی‌نتیجه
جنگ داخلی میان افشاریان و بختیاری ها
(۱۷۸۴–۱۷۹۶)
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg افشاریان بختیاری ها شکست
قاجاریان
(۱۷۸۵–۱۹۲۵)
نبرد کرتسانیسی
(۱۷۹۵)
Flag of Agha Mohammad Khan.svg قاجاریان Flag of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg پادشاهی کارتلی-کاختی
Imereti - drosha.svg Imereti
پیروزی
  • فتح تفلیس توسّط ارتش ایران.
  • ایرانیان قفقاز و گرجستان را دوباره فتح نمودند.
اردوکشی ارتش ایران به قفقاز (۱۷۹۶)
(۱۷۹۶)
Flag of Agha Mohammad Khan.svg قاجاریان  امپراتوری روسیه پیروزی
  • روسیه قدم به قدم ایران را ترک کرد.
جنگ اول ایران و روسیه (۱۸۰۴)
(۱۸۰۴–۱۸۱۳)
War Flag of Fath Ali Shah.svg قاجاریان  امپراتوری روسیه شکست
  • روسیه ایران را به عقب راند و سرزمین های مورد مناقشه را حفظ کرد.
جنگ ایران و عثمانی (۱۸۲۱)
(۱۸۲۱–۱۸۲۳)
War Flag of Fath Ali Shah.svg قاجاریان  امپراتوری عثمانی پیروزی
دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه
(۱۸۲۸–۱۸۲۶)
War Flag of Fath Ali Shah.svg قاجاریان  امپراتوری روسیه شکست
محاصره هرات
(۱۸۳۸)
Mohammad Shah Qajar Flag.svg قاجاریان Flag of Afghanistan (1880–1901).svg افغانستان شکست
  • خروج ایرانیان از از هرات.
نبردهای ایران و انگلستان
(۱۸۵۶–۱۸۵۷)
Amir Kabir Flag.svg قاجاریان بریتانیا بریتانیا
Flag of the British East India Company (1801).svg کمپانی هند شرقی
Flag of Afghanistan (1880–1901).svg افغانستان
شکست
  • خروج ایرانیان از هرات.
پهلوی
(۱۹۲۵–۱۹۷۹)
اشغال ایران در جنگ جهانی دوم
(۱۹۴۱)
State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران  اتحاد جماهیر شوروی
بریتانیا بریتانیا
 هندراج بریتانیا
شکست
  • کناره‌گیری رضاشاه، اشغال ایران توسّط متّفقین جنگ جهانی دوّم.
بحران ایران-آذربایجان
(۱۹۴۵–۱۹۴۶)



State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران مهاباد
آذربایجان
پیروزی
جنگ دولت شاهنشاهی ایران و عراق
State Flag of Iran (1964-1980).svg ایران
عراق پیروزی
جمهوری اسلامی ایران
(۱۹۷۹-)
جنگ ایران و عراق
(۱۹۸۰–۱۹۸۸)
 ایران
حدک
اتحادیه میهنی کردستان
سازمان بدر
عراق عراق
مجاهدین خلق
حزب دموکرات کردستان ایران
آتش‌بس
جنگ ایران و پژاک
(۲۰۰۴-اکنون)
 ایران پژاک مورد اقدام
  • درگیری دوباره در سال ۲۰۱۳. درگیری ها هنوز به پایان نرسیده است.
جنگ داخلی سوریه
(۲۰۱۱-اکنون)
سوریه سوریه
Single Color Flag - FFFF00.svg حزب‌الله
 ایران
جبهه ی اسلامی سوریه «البته به ظاهر اسلامی»سوریه ارتش آزاد سوریه
جبهه النصره
داعش
پیروزی نسبی (پایان نیافته)
  • شکست نسبی شورشی‌ها - کنترل برخی مناطق توسط آن‌ها
  • شکست داعش و سایر گروه‌های تروریستی
  • پیروزی نسبی رژیم بشار اسد و متحدانش از جمله ایران
  • کنترل مناطق گسترده‌ای از شمال و شرق سوریه توسط کُردها
جنگ با داعش
(۲۰۱۴–۲۰۱۷)
 عراق
 کردستان
 ایران
عصائب اهل الحق
سازمان بدر
حزب‌الله
کتائب حزب‌الله
داعش پیروزی
  • شکست کامل داعش در عراق و سوریه
  • پیروزی ایران و متحدانش

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]