پی‌اچ‌دی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

پی‌اچ‌دی (به انگلیسی: PhD) (مخفف واژهٔ لاتین فیلوسوفیای دکتر یا Philosophiae Doctor) دورهٔ دکتری در علوم را گویند و در حقیقت «اعلی درجه علمی» یا مدرک نهایی در علم مورد نظر یا «صاحب فلسفه و اجتهاد علمی در دانش موردنظر» می‌باشد. مدرک پی‌اچ‌دی یا دکتری تخصصی بالاترین مدرک آکادمیک و دانشگاهی در جهان است که معمولاً در رشته‌های زیرمجموعه «علوم پایه»، «کشاورزی و منابع طبیعی»، «فنی و مهندسی»، «علوم انسانی» و «هنر» و پس از گذراندن مدارج لیسانس (به انگلیسی: BSc) و فوق لیسانس (به انگلیسی: MSc) و ارائهٔ یک نوآوری در قالب رساله دورهٔ دکتری است.(به همین دلیل به تز پایانی دوره دکتری ، رساله گفته می شود نه پایان نامه)


مدارج معادل در سایر رشته‌های علمی[ویرایش]

در دامپزشکی، دکترای عمومی DVM گفته می‌شود. دکترای تخصصی در این رشته به دو نوع دکتری PhD و دکترای تخصصی بالینی (رزیدنتی یا دستیاری) تقسیم می‌شود. ارائه پایان‌نامه اصلی‌ترین و بیشترین بخش این دوره‌ها را در بر می‌گیرد. دکترای تخصصی بالینی در دامپزشکی (DVSc) که اخذ آن معمولاً ۴ سال طول می‌کشد و مدت تحصیل و تعداد واحدهای بالاتری از دوره پی اچ دی دارد، شامل گذراندن دوره‌های بالینی، تئوری، پایان‌نامه، تدریس و … می‌باشد؛ در رشته‌های پزشکی و داروسازی و دندانپزشکی نیز دوره‌های تخصصی موجود می‌باشند که بعد از اخذ MD یا دکترای عمومی پزشکی و PharmD یا دکترای عمومی داروسازی و دکترای عمومی دندانپزشکی دانشجویان می‌توانند در آزمون ورودی این دوره‌ها شرکت کنند. در دکترای تخصصی این رشته‌ها نیز برخی از رشته‌ها تخصصی (دوره رزیدنسی) و برخی دیگر دوره PhD می‌باشند. به‌طور معمول طول مدت رزیدنسی ۴ سال بوده ولی برای برخی رشته‌ها متفاوت می‌باشد. به عنوان مثال طول دوره رزیدنتی جراحی در پزشکی و دامپزشکی ۵ سال بوده و جراحی زیبایی فک و صورت در دندانپزشکی ۶ سال است و شامل دروس عملی و دستیاری، پژوهش و تدریس می‌باشد؛ بنابراین برای اخذ مدرک دکتری تخصصی بالینی در دامپزشکی دندانپزشکی و یا پزشکی علاوه بر گذراندن دوره های دکتری عمومی باید دوره دکتری تخصصی را نیز گذراند که معمولاً در مجموع حدود ۱۰ تا حداکثر ۱۳ سال طول می‌کشد. در رشته‌های علوم انسانی ، علوم پایه و فنی مهندسی بعد ازگذراندن دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد ، دوره دکتری تخصصی شروع می شود و مجموعا 10 تا 11 سال طول می کشد . پس کارشناسی ارشد رشته های علوم انسانی ، علوم پایه و فنی مهندسی معادل دکتری عمومی دندانپزشکی ، پزشکی و داروسازی می باشد و PhD (یا دکتری تخصصی) رشته های علوم انسانی ، علوم پایه و فنی مهندسی معادل با دکتری تخصصی در رشته های پزشکی ، دندانپزشکی و داروسازی می باشد .

DBA مخفف عبارت Doctorate of Business Administration یا Diploma of Business Administratio است که به فارسی «دکترای مدیریت حرفه ای کسب و کار یا دیپلم مدیریت حرفه ای کسب و کار » برگردانده شده‌است. این دوره با هدف استفاده کاربردی از علم روز مدیریت برای ارتقا و توسعه کسب وکار برای مدیران ارشد سازمان‌ها ارائه می‌شود و در واقع می‌توان گفت دوره DBA یک دوره آموزش حرفه ای برای مدیران سازمان‌ها است .

لذا DBA دوره ای علمی (در سطح PhD) نمی باشد و فقط یک دوره آموزش حرفه ای برای توسعه کسب و کارهای سازمانی و اداری می باشد.

اگر شخص متقاضی دوره کارشناسی ارشد را نگذرانده باشد ، DBA برای وی به معنی Diploma of Business Administration می باشد (یعنی دیپلم مدیریت حرفه ای کسب و کار) می باشد .

برای گرایش های مختلف رشته مدیریت ، دوره دکتری تخصصی ، همان PhD می باشد.


دوره آموزشی DBA را هم بعد از کارشناسی ارشد و هم قبل از آن می توان گذراند . ولی برای کسب درجه علمی دکتری تخصصی در رشته مدیریت ، (همانند سایر رشته ها) پس از اخذ مدرک کارشناسی ارشد و قبولی در آزمون علمی دوره دکتری و گذراندن واحدهای درسی مشخص ، با ارائه رساله دکتری ، موفق به کسب درجه دکتری PhD خواهند شد.


جستارهای وابسته[ویرایش]

دکتری تخصصی

مطالعهٔ بیشتر[ویرایش]

لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ «دکتر».

نجفی، ابوالحسن. غلط ننویسیم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۴، شابک ‎۹۶۴-۰۱-۰۵۵۹-۷.