پان امریکن ورلد ایرویز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ساختمان پن ام در سال ۱۹۸۰. سردر ترمینال گراند سنترال در پایین تصویر دیده‌می‌شود.

پان امریکن ورلد ایرویز (به معنی خطوط هوایی سراسری آمریکا) که معمولاً با پن ام شناخته می‌شود، شرکت اصلی ترابری هوایی آمریکا از اواخر ۱۹۲۰ تا فروپاشی آن در ۴ دسامبر ۱۹۹۱ بود. این شرکت در سال ۱۹۲۷ به عنوان شرکت پست هوایی و خدمات مسافری که در میان کی وست (به انگلیسی: Key West, Floridaفلوریدا، هاوانا و کوبا فعالیت می‌کرد، تأسیس شد. این شرکت به اعتبار نوآوری‌های بسیاری که صنعت هوایی بین‌المللی را شکل داد و شامل استفاده گسترده‌ای از هواپیمای جت، جمبو جتها و سیستم‌های رزرو کامپیوتری می‌شد، به شرکت عظیمی مبدل شد. این شرکت به وسیله لوگوی آبی رنگ جهانی خود و استفاده از کلمه «کلیپر» (به انگلیسی: Clipper) در نام‌های هواپیما و کدهای نام گذاری، به عنوان نماد فرهنگی قرن ۲۰ و حامل پرچم غیررسمی ایالات متحده آمریکا شناخته شد.[۱]


رویداد تروریستی لاکربی[ویرایش]

پرواز شماره ۱۰۳ خطوط هوایی آمریکا یکی از پروازهای این شرکت بود که در روز چهارشنبه، ۲۱ دسامبر ۱۹۸۸ از فرودگاه هیترو لندن به مقصد فرودگاه بین‌المللی جان اف کندی نیویورک در حال پرواز بود. هواپیمای بوئیگ ۷۴۷–۱۲۱ با شماره دم N739PA بر فراز این مسیر در حال حرکت بود که توسط بمب با ۲۴۳ مسافر و ۱۶ نفر خدمه متلاشی شد.[۲] ۱۱ نفر هم در لاکربی در جنوب اسکاتلند به هنگام سقوط این هواپیما در این شهر و ویران کردن چند خانه جان خود را از دست دادند تا مجموع قربانیان این حادثه به ۲۷۰ نفر برسد؛ به همین دلیل نیز این حادثه با عنوان سانحه لاکربی نیز شناخته می‌شود. دولت‌های ایالات متحده آمریکا و بریتانیا، لیبی را مسئول این بمب‌گذاری معرفی کردند که منجر به تحریم‌های بین‌المللی علیه این کشور شد. در سال ۲۰۰۳ لیبی رسماً مسئولیت این بمب‌گذاری را بر عهده گرفت. عبدالباسط المقراحی تنها فردی است که راجع به این حمله تروریستی محکوم شده‌است.[۳]


ناوگان[ویرایش]

۱۹۹۰[ویرایش]

ناوگان پان آمریکن در، مارس ۱۹۹۰[۴]
هواپیما در خدمت سفارش‌ها مسافر یاداشت‌ها
F C Y Total
ایرباس-۳۰۰ ۱۲ ۲۴ ۲۳۰ ۲۵۴
ایرباس-۳۱۰ ۷ ۱۸ ۲۰۷ ۲۲۵[۵]
ایرباس-۳۱۰ ۱۲ ۱۲ ۳۰ ۱۵۴ ۱۹۶
بوئینگ ۷۲۷ ۹۱ ۹ ۱۴ ۱۳۱ ۱۴۵ Orders for used aircraft
بوئینگ ۷۳۷ ۵ ۲۱ ۹۵ ۱۱۶[۶]
بوئینگ ۷۴۷ ۱۸ ۳۹ ۵۲ ۲۸۶ ۳۷۷[۷] ۱۹۸۹ seating configuration (for South American flights)
بوئینگ ۷۴۷ ۷ ۲۱ ۴۴ ۳۴۷ ۴۱۲[۸] ۱۹۸۷ seating configuration
Total ۱۵۲ ۹
ناوگان پان آمریکن اکسپرس، مارس ۱۹۹۰[۴]
هواپیما در خدمت سفارش‌ها
ATR 42–300 ۸ ۳
De Havilland Canada Dash 7 ۱۰
کل ۱۸ ۳

تاریخچه ناوگان[ویرایش]

همه هواپیمایی که تا انحلال توسط پان آمریکن مورد استفاده قرار گرفته‌اند:

ناوگان پان آمریکن [۹][۱۰][۱۱]
هواپیما سال عمل مجموع نوع یادداشت
ایرباس-۳۰۰ ۱۹۸۴–۱۹۹۱ ۱۳ هواپیمای جت 2 more ordered
ایرباس-۳۱۰ ۱۹۸۵–۱۹۹۱ ۷ هواپیمای جت
ایرباس-۳۱۰ ۱۹۸۷–۱۹۹۱ ۱۴ هواپیمای جت
ایرباس-۳۲۰ N/A ۰ هواپیمای جت 50 ordered, never delivered to PA. First 16 delivered to Braniff (BN).
Avions de Transport Régional ATR-42 ??-۱۹۹۱ ۱۲ هواپیماهای توربوپراپ Operated by Pan Am Express
BAe Jetstream 31 ??? ۱۰ هواپیماهای توربوپراپ Operated by Pan Am Express
بوئینگ ۳۰۷ ۱۹۴۰–۱۹۴۸ ۳ هواپیمای پروانه‌دار
بوئینگ ۳۱۴ ۱۹۳۹–۱۹۴۶ ۹ کشتی هوایی Carried first Transatlantic Air Mail
بوئینگ 377 Stratocruiser ۱۹۴۹–۱۹۶۱ ۲۸ هواپیمای پروانه‌دار 8 Stratocruiser acquired from AOA
بوئینگ ۷۰۷ ۱۹۵۸–۱۹۷۴ ۸ هواپیمای جت Launch customer of the 707 series
بوئینگ ۷۰۷ ۱۹۵۹–۱۹۷۳ ۲۶ هواپیمای جت
بوئینگ ۷۰۷ ۱۹۶۲–۱۹۸۱ ۶۰ هواپیمای جت
بوئینگ ۷۰۷ ۱۹۶۳–۱۹۷۹ ۳۴ هواپیمای جت
بوئینگ 720B ۱۹۶۳–۱۹۷۴ ۹ هواپیمای جت
بوئینگ ۷۲۷ ۱۹۶۵–۱۹۹۱ ۴۶ هواپیمای جت 19 acquired from National Airlines
بوئینگ ۷۲۷ ۱۹۷۹–۱۹۹۱ ۱۰۵ هواپیمای جت 24 acquired from National Airlines
بوئینگ ۷۳۷ ۱۹۸۲–۱۹۹۱ ۱۶ هواپیمای جت
بوئینگ ۷۴۷ ۱۹۶۹–۱۹۹۱ ۴۴ هواپیمای جت Launch Customer of the بوئینگ ۷۴۷ and بوئینگ ۷۴۷
۳۳ بوئینگ ۷۴۷s owned by Pan Am
۵ بوئینگ ۷۴۷s were bought from یونایتد ایرلاینز
۴ بوئینگ ۷۴۷s were bought from امریکن ایرلاینز
۲ بوئینگ ۷۴۷s were bought from دلتا ایرلاینز
بوئینگ ۷۴۷ ۱۹۷۴–۱۹۹۱ ۷ هواپیمای جت All ۷ بوئینگ ۷۴۷s were previously owned and operated by سنگاپور ایرلاینز.
بوئینگ ۷۴۷ ??-۱۹۸۳ ۱ هواپیمای باری Operated by Pan Am Cargo,
was previously operated by World Airways.
بوئینگ ۷۴۷ ??-۱۹۸۳ ۲ هواپیمای باری Operated by Pan Am Cargo
بوئینگ 747SP ۱۹۷۶–۱۹۸۶ ۱۱ هواپیمای جت Launch Customer of the بوئینگ 747SP Series
۱۰ بوئینگ 747SP-21s owned by Pan Am
۱ بوئینگ 747SP-27 was bought by Braniff Airways
Consolidated Commodore ۱۹۳۰–۱۹۴۳ ۱۴ کشتی هوایی
Convair CV-240 ۱۹۴۸–۱۹۵۷ ۲۰ هواپیمای پروانه‌دار
Convair CV-340 ۱۹۵۳–۱۹۵۵ ۶ هواپیمای پروانه‌دار
Curtiss-Wright C-46 Commando ۱۹۴۸–۱۹۵۶ ۱۲ هواپیمای پروانه‌دار
de Havilland Canada Dash 7 ??-۱۹۹۱ ۸ هواپیماهای توربوپراپ Operated by Pan Am Express
داگلاس Dolphin ??? ۲ کشتی هوایی Transferred to CNAC
داگلاس DC-2 ۱۹۳۴–۱۹۴۱ ۹ هواپیمای پروانه‌دار
داگلاس دی‌سی-۳ ۱۹۳۷–۱۹۴۸ ۹۰ هواپیمای پروانه‌دار
داگلاس دی‌سی-۴ ۱۹۴۷–۱۹۶۱ ۲۲ هواپیمای پروانه‌دار
داگلاس DC-6 ۱۹۵۳–۱۹۶۸ ۴۹ هواپیمای پروانه‌دار
داگلاس DC-7 ۱۹۵۵–۱۹۶۶ ۳۷ هواپیمای پروانه‌دار
داگلاس DC-۸–۳۲ ۱۹۶۰–۱۹۷۰ ۱۹ هواپیمای جت
داگلاس DC-۸–۶۲ ۱۹۷۰–۱۹۷۱ ۱ هواپیمای جت DC-8-62 just operated one year
مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ ۱۹۸۰–۱۹۸۴ ۱۱ هواپیمای جت acquired from National in 1980
مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ ۱۹۸۰–۱۹۸۵ ۵ هواپیمای جت acquired from National in 1980
Fairchild FC-2 ۱۹۲۸–۱۹۳۳ ۵ هواپیمای پروانه‌دار First aircraft of Pan Am's subsidiary Panagra
Fairchild 71 ۱۹۳۰–۱۹۴۰ ۳ هواپیمای پروانه‌دار
Fairchild 91 ۱۹۳۶–۱۹۳۷ ۲ هواپیمای پروانه‌دار 4 more ordered, but all cancelled
Fokker F-10A ۱۹۲۹–۱۹۳۵ ۱۲ هواپیمای پروانه‌دار
Fokker F.VIIa/3m ۱۹۲۷–۱۹۳۰ ۳ هواپیمای پروانه‌دار First Pan Am owned airplane to carry air mail
Ford Trimotor ۱۹۲۹–۱۹۴۰ ۱۱ هواپیمای پروانه‌دار
لاکهید مدل ۹ اوریون ۱۹۳۵–۱۹۳۶ ۲ هواپیمای پروانه‌دار
لاکهید مدل ۱۰ الکترا ۱۹۳۴–۱۹۳۸ ۴ هواپیمای پروانه‌دار
Lockheed L-049 Constellation ۱۹۴۶–۱۹۵۷ ۲۹ هواپیمای پروانه‌دار
Lockheed L-749 Constellation ۱۹۴۷–۱۹۵۰ ۴ هواپیمای پروانه‌دار
سوپر کانستلیشن لاکهید ال-۱۰۴۹ ۱۹۵۵ ۱ هواپیمای پروانه‌دار
Lockheed L-۱۰۱۱–۵۰۰ TriStar ۱۹۸۰–۱۹۸۶ ۱۲ هواپیمای جت
مارتین ام-۱۳۰ ۱۹۳۵–۱۹۴۵ ۳ کشتی هوایی Carried first Transpacific Air Mail
سیکورسکی اس-۳۶ ۱۹۲۷–۱۹۲۸ ۵ کشتی هوایی
سیکورسکی اس-۳۸ ۱۹۲۸–۱۹۴۳ ۲۴ کشتی هوایی
سیکورسکی اس-۴۰ ۱۹۳۱–۱۹۴۴ ۳ کشتی هوایی First aircraft to carry the Clipper name
سیکورسکی اس-۴۲ ۱۹۳۴–۱۹۴۶ ۱۰ کشتی هوایی
Sikorsky S-43 Baby Clipper ۱۹۳۶–۱۹۴۵ ۱۰ کشتی هوایی

منابع[ویرایش]

  1. Guy Norris and Mark Wagner (September 1, 1997). "Birth of a Giant". Boeing 747: Design and Development Since 1969. Zenith Imprint. pp. 12–13. ISBN 0-7603-0280-4.
  2. «Clipper Maid of the Seas: Remembering those on flight 103». panamair.org. ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۰۸.
  3. «نگاهی به زندگی معمر قذافی». آفتاب. دریافت‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۱.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «World Airline Directory». Flight International. مارس ۱۹۹۰. دریافت‌شده در نوامبر ۵, ۲۰۱۱.
  5. Booth، Darren. «Vintage airline seat map: Pan Am Airbus A310». Frequently Flying. دریافت‌شده در سپتامبر ۱۵, ۲۰۱۲.
  6. Booth، Darren. «Vintage airline seat map: Pan Am Boeing 737–200». Frequently Flying. دریافت‌شده در سپتامبر ۱۵, ۲۰۱۲.
  7. Booth، Darren. «Vintage airline seat map: Pan Am Boeing 747». Frequently Flying. دریافت‌شده در سپتامبر ۱۵, ۲۰۱۲.
  8. Booth، Darren. «Vintage airline seat map: Boeing 747 v. 2». Frequently Flying. دریافت‌شده در سپتامبر ۱۵, ۲۰۱۲.
  9. «Pan Am's Aircraft». PanAmAir.org. ۲۰۰۵. دریافت‌شده در آوریل ۷, ۲۰۰۸.
  10. «Concorde History Airline orders and options». Alexandre Avrane. ۲۰۰۰–۲۰۰۱. دریافت‌شده در اکتبر ۵, ۲۰۰۸.
  11. «Pan Am's Clipper Fleet». hacoma.de. ۲۰۰۶–۲۰۰۸. دریافت‌شده در اکتبر ۵, ۲۰۰۸.

پیوند به بیرون[ویرایش]