هواپیمایی ماهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هواپیمایی ماهان
500px-Mahan Air Logo svg.png
یاتا ایکائو شناسه
W5 IRM MAHAN AIR
تأسیس ۱۹۹۱
آغاز فعالیت ۱۹۹۲
برنامهٔ پرواز ماهان اند مایلز
شمار ناوگان ۷۰ فروند
مقصدها ۵۲ مقصد
شعار شرکت The Spirit of Excellence
شرکت مادر مؤسسه مولی‌الموحدین
دفتر مرکزی آریاشهر، تهران، ایران
افراد کلیدی حمید عرب‌نژاد
(رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل اجرایی)

هواپیمایی ماهان، (به انگلیسی: Mahan Air) شرکت هواپیمایی خصوصی ایرانی است، که دفتر مرکزی آن در تهران قرار دارد. این شرکت در سال ۱۹۹۲ در کرمان تأسیس گردید و نام ماهان ایر نیز برگرفته از ماهان شهری در ۳۵ کیلومتری کرمان است. سهام‌دار عمدهٔ این شرکت مؤسسه خیریه مولی‌الموحدین[۱] است. شرکت هواپیمایی ماهان هم‌اکنون ناوگانی متشکل از ۵۴ فروند هواپیمای مسافربری و باری را در اختیار دارد[۲] و روزانه به ۵۲ مقصد، در اروپا، آسیا و خاورمیانه، پروازهای مستقیم دارد.

تاریخچه[ویرایش]

نمایی از ساختمان مرکزی ماهان در بزرگراه شیخ فضل الله تهران

شرکت هواپیمایی ماهان، به مرکزیت شهر تهران، از لحاظ ناوگان هوایی و مسافر حمل شده به عنوان بزرگترین شرکت هواپیمایی ایران به شمار می آید. این شرکت در سال ۱۳۷۱ با برخورداری از دو فروند هواپیمای مسافربری، تأسیس گردید. شرکت هواپیمایی ماهان خدمات رسانی خود را در سال ۱۳۷۲ با برقراری پرواز بین شهر کرمان و پایتخت ایران، تهران، آغاز نمود. شروع پروازهای بین المللی این شرکت به اواخر سال ۱۳۷۲ بر می گردد کی طی آن پرواز تهران به مقصد دبی صورت پذیرفت.

در سال ۱۳۷۸ اولین هواپیمای ایرباس ای۳۰۰ به ناوگان هواپیمایی ماهان ملحق گردید و در سال ۱۳۷۹ به عضویت در انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) پیوست. در سال ۱۳۸۰ شرکت، هواپیمای‌های پیشرفته ایرباس ای۳۱۰ را وارد، که باعث تقویت ناوگان و بالا رفتن توان شرکت جهت انجام پروازهای دوربرد به مسیرهای خاوردور شد. در سال ۱۳۸۱ مقاصد جدید پروازی همچون دوسلدورف در آلمان، کلمبو در سری‌لانکا و دهلی در هند، به شبکه پروازی ماهان اضافه گردید. در سال ۱۳۸۳ مسیر بیرمنگام در انگلستان به عنوان دومین مقصد اروپایی هواپیمایی ماهان راه‌اندازی گردید.[۳]

در سال ۱۳۸۴ با ورود ۴ فروند ایرباس ای۳۲۰ به ناوگان ماهان وارد گردید و این شرکت به تنها شرکت هواپیمایی دارنده ناوگان مدرن در ایران تبدیل شد. شروع پروازهای ماهان به مقاصد منچستر و لاهور در پاکستان در سال ۱۳۸۵ آغاز گردید. در سال ۱۳۸۶ تعداد پروازهای دوبی به دو بار در روز افزایش و پرواز بانکوک را به صورت روزانه انجام شد. همچنین ۳ فروند هواپیمای مدرن بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ به ناوگان اضافه گردید.

در ادامه روند رو به رشد شرکت هواپیمایی ماهان، نوسازی ناوگان این شرکت از طریق افزودن هواپیماهای دور برد و پهن پیکر ایرباس ۳۴۰ که به تدریج از سال ۱۳۸۴ به ناوگان هوایی افزوده شدند، این شرکت موفق گردید تا ظرفیت جدیدی در مسیرهای پروازی موجود خود ایجاد کرده و در صدد توسعه مقاصد پروازی خود در سطح بین المللی باشد. .[۳]

در سال ۱۳۸۹ افتتاح پرواز مستقیم از تهران به آلماتی در قزاقستان انجام شد. برقراری پروازهای مستقیم بین تهران و شانگهای و همچنین اصفهان به استانبول در سال ۱۳۹۰ آغاز گردید. شرکت تعداد ناوگان در سال ۱۳۹۱ به ۴۵ هواپیماافزایش داد و که مقارن با افزایش پروازها به اربیل و آنکارابود. در سال ۱۳۹۲ شروع پروازهای ماهان به کویت از طریق تهران و شیراز آغاز و همچنین پروازهای تهران-گوانجو به سه پرواز در هفته افزایش یافت.[۳]

در حال حاضر این شرکت از تعداد ۶۰ فروند هواپیما جهت انجام پروازهای خود به ۲۴ مقصد بین المللی در اروپا، خاور دور و خاور میانه (شامل شهرهایی همچون دوسلدرف، مونیخ، میلان، مسکو، کیف، پاریس، کپنهاگ، استانبول، آنکارا، شانگهای، گوانگژو، پکن، بانکوک، کوالالامپور، دهلی، دبی، آتن، آلماتی، ایروان، بغداد، نجف، بیروت، دمّام، دمشق، اربیل، جده، کابل، کویت، ...) بهره می برد. برنامه ریزی جهت انجام پروازهای کپنهاگ و پاریس در نیمه اول سال ۱۳۹۵ در دست اقدام است. همچنین شرکت هواپیمایی ماهان دارای شبکه پرواز گسترده داخلی به مقصد ۳۲ شهر می باشد.[۳]

بیش از پنج میلیون و چهارصد هزار نفر مسافر در سال ۱۳۹۴ توسط شرکت هواپیمایی ماهان جابجا شده اند که از این تعداد، نزدیک به دو میلیون و چهارصد هزار نفر در مسیرهای بین المللی پرواز داشته اند.

حسین مرعشی (پسرعموی عفت مرعشی، همسر اکبر هاشمی رفسنجانی و عضو هیئت مؤسس مؤسسه خیریه مولی‌الموحدین، سهام‌دار عمده هواپپیمایی ماهان) در مصاحبه با شفاف در خصوص چگونگی راه‌اندازی ماهان ایر این چنین گفته

در دورانی که استاندار کرمان بودم متوجه کمبود امکانات هوایی شدم. یک روز در دفتر کار خودم نشسته بودم، که یکی از دوستان از دبی تماس گرفت و گفت یک آقای مصری به نام ابراهیم کامل، چهار هواپیما دارد و می‌خواهد در ایران شرکت هواپیمایی تأسیس کند و سؤال کرد آیا شما آمادگی دارید این کار را در کرمان انجام دهید و من هم بدون درنگ و تأمل موافقت خودم را اعلام کردم. فوری به رئیس فرودگاه کرمان دستور لازم را دادم و فردای آن روز در سالن فرودگاه ما با طرف مصری نشستیم و مذاکره کردیم و قرار گذاشتیم یک شرکت مشترک به صورت پنجاه پنجاه تشکیل دهیم، به شرط آنکه سهم ایران را او تأمین مالی کند و از ما طلبکار باشد تا از درآمد شرکت آن را بردارد. یک ربع بیشتر مذاکره طول نکشید و در نهایت هم به توافق رسیدیم. بعد مطلع شدیم که دولت ایران در زمان شاه چند وام به دولت مصر داده بود که دولت مصر نتوانسته وام‌ها را به ایران بازپرداخت کند آقای کامل به ما گفتند اگر شما بتوانید موافقت طرف ایران را بگیرید من هم موافقت طرف مصر را می‌گیرم تا این هواپیماها را به جای طلب به ایران بدهیم. من فوراً با دکتر نواب در وزارت اقتصاد تماس گرفتم و ایشان هم موضوع طلب ایران از مصر را تأیید کرد. دکتر نواب قبول کرد به جای طلب ایران هواپیما را از آقای کامل تحویل بگیریم. ایشان رفتند موافق دولت مصر را گرفتند ما هم اینجا به آقای دکتر نوربخش گزارش دادیم و آقای هاشمی را هم در جریان گذاشتم. در نهایت با استفاده از این امکان، مؤسسه مولی الموحدین مابازای ریالی را به دولت پرداخت کرد..."

— نقل قول

تحریم[ویرایش]

در تاریخ ۲۱ مارس ۲۰۰۸، وزارت بازرگانی آمریکا چندین شرکت را به‌خاطر فروش ۳ فروند هواپیمای ساخت آمریکا به ماهان ایر، به مدت شش ماه از برخورداری از امتیازات تجاری دولت آمریکا محروم کرد.[۴][۵]

هواپیمایی ماهان در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷ به دلیل نقص در مسائل ایمنی در فهرست سیاه اتحادیه اروپا قرار گرفت و پروازهای این شرکت را به دوسلدورف و منچستر و دیگر مقاصد اروپایی لغو کرد.[۶] نهایتاً اتحادیه اروپا در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸، تقریباً یک سال پس از آن‌که ماهان ایر را به خاطر «عدم رعایت استاندارهای ایمنی» در فهرست سیاه قرار داده بود، نام این شرکت را از این فهرست خارج کرد.[۷][۸]

هواپیمایی ماهان در روز چهارشنبه، ۱۲ اکتبر ۲۰۱۱ از سوی ایالات متحده آمریکا به‌علت کمک به سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران تحریم شد.[۹]

با تحریم شرکت های هواپیمایی ایران اما این هواپیمایی ماهان بود که بادور زدن تحریم‌ها در سال‌های گذشته توانست بزرگ‌ترین و موفق‌ترین خرید‌های هوایی ایران را انجام دهد.این شرکت تنها در ابتدای سال ۹۴ توانست ۹ فروند ایرباس را وارد خطوط هوایی‌اش کند.یک فروند ایرباس ۳۲۱ و هشت فروند ایرباس ای ۳۴۰ که قابلیت آن جابجایی تعداد زیادی مسافر در مسافت‌های طولانی است.گفته می شود تاریخ تولید آنها بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴ است. با زمین گیر شدن کلیه ی پرنده های دوربرد ایران ایر در مرداد ماه نود و پنج تنها خط هوایی ایران که توان پرواز‌های دوربرد را در میان خطوط هوایی ایران دارد هواپیمایی ماهان است.[۱۰]

مقصدهای پروازی[ویرایش]

یک فروند هواپیمای Airbus A300B4-600 هواپیمایی ماهان در حال فرود در فرودگاه بیرمنگام، انگلستان (۲۰۱۰)
هواپیمای ایرباس ای۳۲۰ متعلق به هواپیمایی ماهان.

مقصدهای هواپیمایی ماهان، بنا بر اطلاعات اکتبر ۲۰۱۴:[۱۱]

[قطب] قطب
* مقصدهای برنامه‌ریزی‌شده برای آینده
[S] مقصدهای فصلی
[T] مقصدهای متوقف‌شده
شهر کشور فرودگاه
اهواز ایران فرودگاه اهواز
آلماتی قزاقستان فرودگاه بین‌المللی آلماآتی
امریتسار هند فرودگاه بین‌المللی سری گرو رام داس جی [T]
آنکارا ترکیه فرودگاه بین‌المللی اسن‌بوغا
اردبیل ایران فرودگاه اردبیل
بندر عسلویه ایران فرودگاه خلیج فارس
آتن یونان فرودگاه بین‌المللی آتن[۱۲]
بغداد عراق فرودگاه بین‌المللی بغداد
بگرام افغانستان میدان هوایی بگرام [T]
بحرین بحرین فرودگاه بین‌المللی بحرین[۱۳]
بندرعباس ایران فرودگاه بین‌المللی بندرعباس
بانکوک تایلند فرودگاه بین‌المللی سووارنابومی
بصره عراق فرودگاه بین‌المللی بصره[۱۴]
پکن جمهوری خلق چین فرودگاه بین‌المللی پکن[۱۵]
بیرجند ایران فرودگاه بیرجند
بیرمنگام بریتانیا فرودگاه بیرمنگام[T]
بجنورد ایران فرودگاه بجنورد
کلمبو سری‌لانکا فرودگاه بین‌المللی باندرانیکی [T]
دمشق سوریه فرودگاه بین‌المللی دمشق[فعلاً متوقف‌شده]
دمام (شهر) عربستان سعودی فرودگاه بین‌المللی ملک فهد
دهلی هند فرودگاه بین‌المللی ایندیرا گاندی
شهر دبی امارات متحده عربی فرودگاه بین‌المللی دبی
دوسلدورف آلمان فرودگاه بین‌المللی دوسلدورف
اربیل عراق فرودگاه بین‌المللی اربیل
گوانگ‌ژو جمهوری خلق چین فرودگاه بین‌المللی بایون گوآنگجو
ایرانشهر (سیستان و بلوچستان) ایران فرودگاه ایرانشهر
اصفهان ایران فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
اسپارتا ترکیه فرودگاه اسپارتا سلیمان دمیرل
استانبول ترکیه فرودگاه بین‌المللی آتاترک
استانبول ترکیه فرودگاه بین‌المللی صبیحه گوکچن [T]
ازمیر ترکیه فرودگاه عدنان مندرس
جده عربستان سعودی فرودگاه بین‌المللی ملک عبدالعزیز
کابل افغانستان فرودگاه بین‌المللی حامد کرزی
کرمان ایران فرودگاه کرمان
کرمانشاه ایران فرودگاه کرمانشاه
خرم‌آباد ایران فرودگاه خرم‌آباد
جزیره کیش ایران فرودگاه بین‌المللی کیش
کوچی (شهر هند) هند فرودگاه بین‌المللی کوچین [T]
کوالا لامپور مالزی فرودگاه بین‌المللی کوالالامپور
کویت کویت فرودگاه بین‌المللی کویت
لاهور پاکستان فرودگاه بین‌المللی اقبال لاهوری [T]
لار ایران فرودگاه لارستان
لارناکا قبرس فرودگاه بین‌المللی لارناکا[S]
ماله (مالدیو) مالدیو فرودگاه بین‌المللی ابراهیم نصیر [T]
منچستر بریتانیا فرودگاه منچستر [T]
مشهد ایران فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد[قطب دوم]
مدینه عربستان سعودی فرودگاه شاهزاده محمد بن عبدالعزیز[S]
میلان ایتالیا فرودگاه میلانو مالپنسا[۱۶]
مسکو[۱۷] روسیه فرودگاه بین‌المللی ونوکووا
مونیخ آلمان فرودگاه مونیخ[۱۸][۱۹]
مسقط امان فرودگاه بین‌المللی مسقط [T]
نجف عراق فرودگاه بین‌المللی نجف[S]
جزیره قشم ایران فرودگاه دیرستان
سن پترزبورگ[۱۷] روسیه فرودگاه پالکوو
سنندج ایران فرودگاه سنندج
ساری (پوشاک) ایران فرودگاه دشت ناز ساری
شانگهای جمهوری خلق چین فرودگاه بین‌المللی شانگهای پودنگ
شیراز ایران فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز
شهرکرد ایران فرودگاه شهرکرد
سیرجان ایران فرودگاه سیرجان
سوچی روسیه فرودگاه بین‌المللی سوچی[۲۰]
تبریز ایران فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی تبریز
تفلیس گرجستان فرودگاه بین‌المللی تفلیس[۲۱]
تهران ایران فرودگاه بین‌المللی امام خمینی[قطب بین‌المللی]
تهران ایران فرودگاه بین‌المللی مهرآباد[قطب داخلی و بین‌المللی]
تونس (شهر) تونس (شهر) فرودگاه بین‌المللی تونس قرطاج [T]
وارنا بلغارستان فرودگاه وارنا *[۲۲]
ایروان ارمنستان فرودگاه بین‌المللی زوارتنوتس
زابل ایران فرودگاه زابل
زاهدان ایران فرودگاه بین‌المللی زاهدان
زنجان ایران فرودگاه زنجان
قونیه ترکیه فرودگاه قونیه[S]

ناوگان[ویرایش]

یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ هواپیمایی ماهان.

هواپیماهای زیر در ناوگان هواپیمایی ماهان در حال خدمت هستند:

نوع هواپیما تعداد شرح
بوئینگ 400-747 3 Parked
بوئینگ 300-747 2 active
بوئینگ 200-747 2 Stored
ایرباس 300-340 4 active ۳
ایرباس 600-340 8 active ۲
ایرباس 600-300 18 9 active
ایرباس 300 6 (B2-B4)
ایرباس 300-310 10 8 active
ایرباس 100-321 1 Parked
بی ای ئی 300-146 9 active
بی ای ئی 85 2 1 active
بی ای ئی 100 4 active
بی ای ئی 200-146 1 active
جمع کل ۷۰ -

تاریخچه ناوگان[ویرایش]

حوادث[ویرایش]

  • در ۱۷ اسفند ۱۳۸۳ پرواز ایرباس A310 که از بانکوک به مقصد تهران پرواز کرده بود، پس از فرود در باند فرودگاه مهرآباد به سمت چپ باند منحرف شد. در این حادثه به هیچ‌یک از ۹۱ سرنشین هواپیما آسیبی نرسید، اما به هواپیما خساراتی وارد شد.[۲۳]
  • در ۱۵ مهر ۱۳۹۱ پرواز بندرعباس- تهران این شرکت پس از پرواز به علت نقص فنی در سیستم تنظیم فشارهوا مجبور به بازگشت به بندرعباس شد.[۲۴]
  • در ۹ مهر ۱۳۹۲، پرواز مشهد - تهران این شرکت به دلیل نقص فنی و مشاهده شدن دود در بال هواپیما مجبور به بازگشت و فرود در فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد شد.[۲۵][۲۶]
  • در ۲۵ فروردین ۱۳۹۳، هواپیمای ایرباس شرکت ماهان که از تهران عازم بانکوک بود پس از ۴۵ دقیقه به دلیل نقص فنی به تهران بازگشت.[۲۷]
  • در ۵ خرداد ۱۳۹۳، پرواز شماره ۱۰۳۹ که از تهران به مقصد رفسنجان در حال پرواز بود به علت نقص فنی در فرودگاه کرمان فرود اضطراری انجام داد.[۲۸]
  • در ۱۸ خرداد ۱۳۹۳، پرواز تهران - قشم با نزدیک شدن به فرودگاه قشم اعلام کرد که به دلیل نقص فنی در سیستم هیدرولیک امکان ادامه پرواز را ندارد و باید به فرودگاه مهرآباد بازگردد.[۲۹]
  • در ۱۳ شهریور ۱۳۹۳، پرواز ۱۰۳۷ تهران - مشهد این شرکت که با هواپیمای ایرباس ای ۳۰۰ سری ۶۰۰ انجام می‌گرفت پس از چند دقیقه به علت نقص فنی مجبور به بازگشت و فرود در فرودگاه مهرآباد شد.[۳۰]
  • در ۲۱ دی ۱۳۹۳، پرواز زابل - تهران که حسن قاضی زاده هاشمی ویزر بهداشت وقت نیز از مسافرانش بود، در هنگام برخاستن به دلیل از کار افتادن یکی از موتورهای هواپیما مجدداً در فرودگاه زابل به زمین نشست.[۳۱]
  • در ۲۳ خرداد ۱۳۹۴، یک فروند هواپیمای ایرباس در فرودگاه بین‌المللی بیروت دچار دچار نقص و ترکیدگی شد که با اقدام به موقع از رخ دادن حادثه جلوگیری به عمل آمد.[۳۲]
  • در ۲۸ تیر ۱۳۹۴، هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ هواپیمایی ماهان که تهران را به مقصد مشهد ترک کرده بود، پس از حدود ۱۵ دقیقه پرواز به دلیل نقص فنی مجبور به بازگشت به تهران و فرود اضطراری در فرودگاه مهرآباد شد.[۳۳]
  • در ۲۳ مهر ۱۳۹۴، یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ ماهان با ۴۲۶ سرنشین که از تهران عازم بندرعباس بود دقایقی پس از پرواز به علت نقص فنی در موتور شماره ۳ هواپیما و جدا شدن قطعاتی از موتور مجبور به بازگشت و فرود اضطراری در مهرآباد می‌شود. در این حادثه به کسی آسیب نرسید. در پی این حادثه مدیرکل دفتر ایمنی و مهندسی سوانح سازمان هواپیمایی کشوری از تشکیل کمیته بررسی علل نقص فنی در این پرواز خبر داد.[۳۴]
  • در ۲۴ آذر ۱۳۹۴، یک فروند هواپیمای ماهان که تهران را به مقصد مشهد ترک کرده بود، پس از ۱۵ دقیقه به دلیل بسته نشدن چرخ‌ها، به تهران بازگشت و مجبور به فرود اضطراری در مهرآباد شد.[۳۵]
  • در ۳ دی ۱۳۹۴، یک هواپیمای ایرباس ۳۱۰ شرکت ایرانی ماهان که از فرودگاه بین‌المللی امام خمینی عازم استانبول بود در فرودگاه بین‌المللی آتاترک، در ترکیه، پس از فرود به دلیل درست کار نکردن سیستم هیدرولیک ترمز با خارج شدن از باند فرودگاه با گارد ریل فرودگاه برخورد کرد. در این حادثه به کسی آسیب نرسید.[۳۶]
  • در ۳۰ خرداد ۱۳۹۵، یک فروند هواپیمای BAE146- آرجی۱۰۰ پس از فرود در باند فرودگاه خارک به علت وزش باد شدید پشت، حدود ۲۰ متر از انتهای باند فرودگاه خارج شده و چرغ دماغه آن شکسته شد. خوشبختانه در این حادثه به هیچ‌یک از ۸۸ مسافر و خدمه پرواز آسیبی نرسید.[۳۷]
  • در ۲۳ تیر ۱۳۹۵، پرواز مسیر تهران به اهواز پس از برخاستن از فرودگاه مهرآباد و طی حدود ۱۰ دقیقه از مسیر به دلیل نقص فنی مجبور به بازگشت به فرودگاه مهرآباد شد.[۳۸]
  • در ۶ مرداد ۱۳۹۵، پرواز مسیر مشهد - کیش پس از برخاستن به دلیل نقص فنی به ناچار از میانه مسیر به فرودگاه مشهد بازگشت.[۳۹]

برند هواپیمایی ماهان[ویرایش]

برند هواپیمایی ماهان در سال ۱۳۹۲ در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از ۱۰۰ برند برتر ایران شناخته شد.[۴۰]

پروژه بزرگ مجتمع تفریحی توریستی لالیم ساری در فاصله ۷ کیلومتری از فرودگاه بین‌المللی ساری شامل هتل پنج ستاره و واحدهای اقامتی در زمینی به وسعت ۱۵هکتار و با زیربنای ۶۰ هزار متر مربع با همکاری هواپیمایی ماهان در حال انجام است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. مشروح مصاحبهٔ احمد سام با سیدحسین مرعشی در وبلاگ محمدرضا یزدان‌پناه
  2. https://www.flightradar24.com/data/aircraft
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ "About Mahan". Mahan Air. Retrieved May 25, 2014. 
  4. «Action Affecting Export Privileges‏». tradingmarkets.com. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۰۸. 
  5. «تحریم دو شرکت خارجی به دلیل فروش هواپیما به ماهان ایر». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۰۸. 
  6. «ماهان ایر در فهرست سیاه اتحادیه اروپا قرار گرفت». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۰۸. 
  7. لغو ممنوعیت پرواز «ماهان» به اروپا (رادیو فردا)
  8. EU takes Iran's Mahan Airlines off blacklist citing "significant" effort to boost safety, International Herald Tribune
  9. «تحریم هواپیمایی ماهان از سوی آمریکا». آینده نیوز، ۲۱ مهر ۱۳۹۰. 
  10. http://www.radiofarda.com/a/f3-iranair-longdistance-flights/27919348.html
  11. Mahan Air Route Network
  12. "Mahan Air Opens 6 New International Routes from May 14, 2015" (Press release). Mahan Air. 19 May 2015. Retrieved 19 May 2015. 
  13. http://www.mahan.aero/ddetail.asp?lang=en-us&tid=437&pid=167
  14. http://www.mahan.aero/ddetail.asp?lang=en-us&tid=394&pid=167
  15. "Mahan Air to Start Tehran - Beijing Service from late-Oct 2014". Airline Route. 11 August 2014. Retrieved 11 August 2014. 
  16. "Mahan Air Adds Milan Service from mid-June 2015". Airlineroute.net. 16 April 2015. Retrieved 16 April 2015. 
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ "Mahan Air new flights to Moscow and Saint-Petersburg". Press Room. Mahan Air. Retrieved 5 July 2013. 
  18. http://www.mahan.aero/en/mahan-air/press-room/33
  19. http://www.touristik-aktuell.de/nachrichten/verkehr/news/datum/2014/11/04/mahan-air-erst-ab-maerz-in-muenchen/
  20. L, J (22 May 2015). "Mahan Air Adds New Russian Destinations from June 2015". Airline Route. Retrieved 22 May 2015. 
  21. L, J (2 July 2015). "Mahan Air Proposes Tehran – Tbilisi Service from July 2015". Airline Route. Retrieved 2 July 2015. 
  22. http://www.mahan.aero/images/routnetworks/Mahan_Air_domestic_&_International_Route_Network_92-09-27.jpg
  23. «سانحه 1383/12/17 ماهان». پایگاه اطلاع‌رسانی صنعت هوایی کشور. 
  24. «فرود اضطراری هواپیمایی ماهان در مسیر بندرعباس -تهران به دلیل نقص فنی». عصر ایران. 
  25. «دود از بال هواپیمای مشهد- تهران در آسمان بلند، پرواز نیمه تمام ماند». خبرآنلاین. 
  26. «نقص فنی، هواپیمای مشهد- تهران را زمین‌گیر کرد». خبرگزاری مهر. 
  27. «نقص فنی در پرواز تهران ـ بانکوک هواپیمایی ماهان». تین نیوز. 
  28. «فرود اضطراری پرواز تهران - رفسنجان در فرودگاه کرمان». ایرنا. 
  29. «نقص فنی در پرواز تهران - قشم». خبرگزاری مهر. 
  30. «هواپیمای ماهان روی آسمان دچار نقص فنی شد +عکس». شفاف. 
  31. «گریز هواپیمایی ماهان هواپیمای حامل وزیر بهداشت دچار نقص فنی شد». خبرگزاری میراث فرهنگی. 
  32. «حادثه برای ایرباس «ماهان ایر» در بیروت.». سایت خبری خطوط هوایی ایران و جهان. 
  33. «نقص فنی در پرواز تهران-مشهد و بازگشت به مهرآباد». عصر ایران. 
  34. «تشکیل‌کمیته بررسی حادثه پرواز بندرعباس». جهان نیوز. 
  35. «فرود اضطراری هواپیمای ماهان در مهرآباد/ چرخ‌ها بسته نشد». تسنیم. 
  36. «هواپیمای ماهان در ترکیه با گارد ریل برخورد کرد». 
  37. «جزئیات خروج هواپیمای آرجی١٠٠ ماهان از باند فرودگاه خارک‌/ چرخ جلو هواپیما شکست». فارس نیوز. 
  38. «جنقص فنی در پرواز تهران به اهواز». ایسنا. 
  39. «نقص فنی عامل تأخیر پنج ساعته دو پرواز مشهد - کیش و تهران». ایرنا. 
  40. «برندهای ارزشمند ایران معرفی شدند». خبرآنلاین، ۲۱ دی ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۷ مرداد ۱۳۹۴. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]