پرش به محتوا

اقوام افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

افغانستان کشوری با جامعهٔ چندملیتی و قبیله‌ای است. جمعیت این کشور متشکل از گروه‌های قومی، زبانی متعدد از جمله: پشتون، تاجیک، هزاره، ازبک، سادات، ایماق، ترکمن، بلوچ، پشه‌ای، نورستانی، گوجر، عرب، براهویی، قزلباش، پامیری، قرقیز، مغول، سیک و غیره است.[۱][۲][۳][۴][۵] سرود ملی و قانون اساسی پیشین افغانستان به این چهارده قوم اشاره کرده است.[۶]

هویت قبیله‌ای در بین اقوام افغانستان و تمامی مردم این کشور از اهمیت زیادی برخوردار بوده است.[۷][۸]

مطالعات دی‌ان‌ای

[ویرایش]

افغانستان با قومیت‌های مختلف از تبارهای مختلف ایرانی، هندی، ترکی، مغولی، عربی و غیره اند که همه آن‌ها باهم دیگر تاریخ و فرهنگ مشترک دارند.

واژه افغان

[ویرایش]

واژه یا اصطلاح «افغان» به‌طور تاریخی مترادف با قوم «پشتون» است، اما بر بنیاد قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان این اصطلاح به تمام شهروندان افغانستان اطلاق می‌شود. در عرف بین‌المللی نیز منظور از کلمه «افغان»، «کل مردم افغانستان» است، نه قوم «پشتون». از همین رو، هر تبعه افغانستان به صفت افغان شناخته می‌شود.[۹][۱۰]

مفهوم افغان در چند دههٔ گذشته چالش‌های فراوانی را در مسیر دولت، ملت سازی در افغانستان قرار داده‌است. و به اعتقاد برخی‌ها یکی از دلایل عمده منازعات افغانستان است.

پشتون‌ها

[ویرایش]
کودکان پشتون در ولایت خوست

پشتون‌ها یکی از گروه‌های قومی بزرگ را در افغانستان تشکیل می‌دهند. آن‌ها در نواحی شرقی و جنوبی افغانستان هم‌مرز با پاکستان جایی که یکی از گروه قومی این کشور را تشکیل می‌دهند متمرکز شده‌اند.[۱۱] همچنین گروه‌های کوچکی از پشتون‌ها در شرق ایران در نواحی هم‌مرز با افغانستان[۱۲] بر اساس برآوردها ۳۸٪ تا ۴۲٪ درصد باشندگان افغانستان را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند[۱۳]

تاجیک‌ها

[ویرایش]
تاجیک‌های افغانستان

تاجیک‌ها فارسی‌زبان و زیرگروه‌های آنان شامل فارسیوان‌ها نزدیک‌ترین گروه قومی به فارسی‌زبانان ایران هستند با این تفاوت که تاجیک‌ها عمدتاً سنی‌مذهب و فارسی‌زبانان ایران عمدتاً شیعه‌مذهب هستند.[۱۴] جمعیت تاجیک‌ها در افغانستان ۳۰٫۳٪ از کل جمعیت مطابق با ۱۲٫۴ میلیون نفر تخمین زده می‌شود.[۱۵]

تاجیک‌ها بزرگ‌ترین گروه قومی در کشور تاجیکستان در همسایگی افغانستان هستند.[۱۶] بیشتر تاجیک‌ها در مناطق شمال‌شرقی، شمالی و غربی و در شهرهای بزرگ زندگی و کار می‌کنند و پیشه‌هایی در بخش‌های دولتی دارند. طبق گزارش سازمان آمار بهداشت جهانی اکثریت باشندگان ولایات بلخ، کاپیسا، هرات، فراه، بدخشان، پنجشیر، بغلان، سمنگان، کابل، تخار، تاجیک‌تبار هستند.

هزاره‌ها

[ویرایش]
هزاره‌های افغانستان

هزاره‌ها مردمان بومی فلات مرکزی افغانستان[۱۷][۱۸] و یکی از اقوام بزرگ آن هستند که در تمام مناطق افغانستان، بیشتر در مرکز افغانستان موسوم به هزارستان (هزاره‌جات) زندگی می‌کنند. هزاره‌ها به زبان فارسی با گویش‌های هزارگی و دری صحبت می‌کنند.[۱۹] به‌دلیل تبعیض سیستماتیک علیه مردم هزاره، مثلاً جمعیت هزاره‌ها در خیلی از ولسوالی‌ها (شهرستان‌ها) و ولایت‌های افغانستان به‌حساب نیامده‌است، مانند هزاره‌های هرات، بدخشان، بادغیس، هلمند، قندهار وغیره.

ازبک‌ها

[ویرایش]
ازبک‌های افغانستان

ازبک‌ها یکی از اقوام ترک‌تبار افغانستان محسوب می‌شوند. ازبک‌های افغانستان به زبان ازبکی جنوبی به‌عنوان زبان نخست و فارسی به‌عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند.[۲۰] جمعیت ازبک‌ها در سال ۱۹۹۶ حدود ۱٫۲ میلیون تن برآورد شد[۱۵] و در سال ۲۰۱۳ باور بر این بود که جمعیت‌شان حدود ۲٫۸ میلیون تن بوده‌است.[۲۱]

ایماق‌ها

[ویرایش]

ایماق که به ترکی به معنی قبیله است نام یک گروه قومی نیست بلکه عده‌ای مردم هستند که زندگی نیمه عشایری دارند. ایماق‌ها از گروه‌های قومی هزاره، تاجیک و بلوچ در قرن‌های شانزده و هفده میلادی تشکیل یافته‌اند. آن‌ها بیشتر در مناطق غربی بادغیس، غور و هرات و نیز عده‌ای آنان در سایر مناطق افغانستان زندگی می‌کنند و به گویش‌های مختلف از زبان فارسی که هر کدام مربوط به قبیله‌های خاص می‌شوند، سخن می‌گویند.[۲۲] جمعیت آنان کمتر از نیم میلیون تن تا حدود ۸۰۰ هزار نفر در سال ۱۹۹۶ م. تخمین زده می‌شود. گروه‌هایی از ایماق‌ها در حدود ۱۲۰ هزار تن در شمال خراسان در کشور ایران نیز زندگی می‌کنند.[۱۵]

ترکمن‌ها

[ویرایش]

ترکمن‌های افغانستان گروهی ترک‌زبان و سنی مذهب کوچکتری هستند که به زبان ترکمنی صحبت می‌کنند. ترکمن‌های افغانستان خلاف ازبک‌ها بیشتر زندگی عشایری دارند. جمعیت ترکمن‌ها در افغانستان حدود ۹۲۲ هزار تن برآورد می‌شود.[۲۳] ترکمن‌ها بیشتر در نواحی شمالی و شمال غربی در مجاورت مرز افغانستان با ترکمنستان زندگی می‌کنند.

قزلباش‌ها

[ویرایش]

قزلباشان در اصل متشکل از طوایف مختلف هستند که در زمان فتح افغانستان توسط نادرشاه افشار در مناطق مختلف افغانستان که قسمت عمده آن‌ها در شهر کابل در منطقه‌ای بنام چنداول ساکن شدند و حتی کوچه‌های مختلف آن‌ها بنام مناطقی که از ایران نام‌گذاری شده (کوچه شیرازی‌ها، خوافی‌ها، شاهسون‌ها، قجرها، افشارها، لرها و …) و آن‌ها سال‌ها در حکومت افغانستان به عنوان وزیر و کاتب در دربار فعالیت داشتند. میرزا عبدالعلی خان وزیر دربار امیر شیر علی نمونه از این افراد بود که که اولین نشریه را در افغانستان به طبع رسانید که شمس النهار نام داشت.

بلوچ‌ها

[ویرایش]
مردهای بلوچ در ولایت نیمروز، افغانستان

بلوچ‌ها مردمان سنی مذهبی هستند که به زبان بلوچی صحبت می‌کنند و بیشتر در نواحی جنوب غربی افغانستان در مجاورت با مناطق بلوچ‌نشین (بلوچستان) ایران و پاکستان زندگی می‌کنند. جمعیت بلوچ‌ها حدود هفتصد هزار نفر است.

نورستانی‌ها

[ویرایش]
دختر نورستانی

نورستانی‌ها مردمانی از شاخهٔ مردم هندوآریایی هستند که در منطقه جدا در شمال شرق افغانستان در ولایت نورستان، و در آنسوی مرز در منطقه چیترال پاکستان زندگی می‌کنند و به زبان زبان نورستانی صحبت می‌کنند. بسیاری از نورستانی‌ها باور دارند آنان از بازماندگان نسل سربازان یونانی سپاه اسکندر هستند ولی شواهد ژنتیکی برای این فرضیه وجود ندارد بلکه آن‌ها بیشتر شبیه به گروهی از مهاجران اولیه آریایی منزوی شده هستند. از لحاظ ریخت‌شناسی، نورستانی‌ها از زیرشاخه‌های نژاد مدیترانه‌ای هستند که در یک سوم از آن‌ها ژن بلوند دیده می‌شود.[۲۰] آن‌ها که بیشتر سنی مذهب هستند در سال ۱۹۹۰ جمعیت‌شان حدود ۱۲۵٬۰۰۰ تن تخمین زده شد که اکنون بالغ بر ۳۰۰ هزار نفر برآورد می‌گردد.[۱۵]

پشه‌ای

[ویرایش]
پسر پشه‌ای با کلاه گل‌دار

پشه‌ای‌های افغانستان یکی از اقوام باستانی افغانستان هستند. آنها اکثراً در دامنه‌های جنوب سلسله کوه‌های هندوکش ساکن هستند.

طی قرن‌ها زبان مردم پشه تحت تأثیر زبان‌های دولتی قرار گرفته بود. از مدت ۳۰ سال به این‌طرف دانشمندان پشه‌ای خواستند که زبان خودرا نه‌تنها حفظ بلکه گسترش دهند. ازآن تاریخ به بعد، کتاب‌ها و رسانه‌ها در مورد پشه‌ای‌ها نوشتند و برنامه‌های رادیوئی و تلویزیونی به زبان پشه‌ای دارند.

پامیری

[ویرایش]

پامیری‌ها به زبان‌های پامیری صحبت می‌کنند و پیرو مذهب شیعه اسماعیلی اند. آنها در تاجیکستان بیشتر خود را تاجیک بدخشانی و در افغانستان و چین خود را تاجیک معرفی می‌کنند.

سادات

[ویرایش]

در ۲۱ حوت/اسفند ۱۳۹۷ خورشیدی سرور دانش و رئیس‌جمهور افغانستان اشرف غنی در طی سخنرانی‌ای در قصر سلام‌خانه قوم سادات را به رسمیت شناختند،[۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸] پیش از به رسمیت شناختن سادات، آن‌ها در میان اقوام افغانستان پراکنده بودند. آن‌ها در شهرهای مختلف افغانستان زندگی می‌کنند و به زبان‌های فارسی و پشتو صحبت می‌کنند. آن‌ها گویش‌های مختلفی دارند، ساداتی که در مرکز بلخ، در شمال قندوز و در شرق ننگرهار هستند سنی‌مذهب و ساداتی که در بامیان هستند شیعه‌مذهب هستند.[۲۹]

افراد مشهور

1: علامه سید اسماعیل بلخی: شاعر، فعال سیاسی و از روحانیون معاصر افغانستان است. وی یک اندیشمند اسلام و از پیشگامان نهضت اسلامی افغانستان محسوب می‌شود. [۲]

2: میر غلام محمد غبار: (۱۳۵۶–۱۲۷۶) مورخ، سیاستمدار و نویسندهٔ اهل افغانستان بود.[۱]

3: میر محمد صدیق فرهنگ: (متولد: ۱۲۹۴ در کابل؛ درگذشت:۱۳۶۹ در واشینگتن) تاریخ‌دان و مؤلف دو جلد تاریخ «افغانستان در پنج قرن اخیر» بود. وی فرزند سید حبیب‌خان در سال ۱۲۹۴ خورشیدی در کابل، افغانستان به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در کابل زادگاهش بپایان رسانید.[۳]

4: سید جمال الدین افغانی: سید جمال‌الدین اسدآبادی (۱۲۱۷ – ۱۹ اسفند ۱۲۷۵ خورشیدی) (همچنین مشهور به سید جمال‌الدین افغانی) فعال و اندیشمند سیاسی و مبلغ اندیشه اتحاد اسلام بود که در اواخر قرن نوزدهم میلادی در سراسر جهان اسلام سفر کرد. او از اولین نظریه پردازان بنیادگرایی اسلامی محسوب می‌شود. گفته می‌شود که جد سی‌ام وی حسین بن علی، پیشوای سوم شیعیان جعفری است. سید جمال‌الدین اسدآبادی اولین متفکر مدرن و فعال اجتماعی بود که نسبت به بیماری‌های اجتماعی جوامع مسلمان و ضعف‌های موجود در آن هشدار داد؛ و در مقابل قدرت‌های غربی اسلام گرائی را تبلیغ نمود. تأثیر او بر کشورهای اسلامی، مخصوصاً افغانستان، ایران و مصر شایان توجه است.[۴]

5: پیر سید احمد گیلانی: (تولد :۱۹۳۲ در ولسوالی سرخ‌رود، ولایت ننگرهار - وفات ۲ بهمن (دلو)۱۳۹۵- کابل) رهبر (پیر) طریقت صوفیه قادریه در افغانستان بود که پس از به قدرت رسیدن حزب دمکراتیک خلق در سال ۱۳۵۷ به پاکستان پناهنده شده و در آنجا سازمان سیاسی-نظامی محاذ ملی اسلامی افغانستان را در مخالفت با حکومت متحد شوروی افغانستان بنیان نهاد.[۱]

6: سید مصطفی کاظمی: ( تولد: ۱۳۴۲- در گذشت ۱۳۸۶ش)رهبر جهادی، وزیر اسبق تجارت و صنایع، نماینده پارلمان و رئیس کمسیون اقتصاد ملی پارلمان افغانستان بود.[۲]

7: ستر جنرال سید حسین انوری : (متولد ۱۳۳۵ در ولسوالی شیخ‌علی، ولایت پروان - درگذشته ۱۵ تیر ۱۳۹۵) سیاست‌مدار اهل افغانستان بود. وی در دوران جنگ شوروی در افغانستان از فرماندهان برجسته مجاهدین افغانستان بود و رهبری شاخه نظامی حزب حرکت اسلامی افغانستان را بر عهده داشت.[۴]

8: سید منصور نادری : (زاده ۱۳۱۵ ولسوالی دوشی بغلان) فرزند سید نادرشاه کیانی (سید کیان) می باشد. او سیاستمدار افغانستانی و نماینده مردم بغلان در دوره‌های پانزدهم و شانزدهم مجلس نمایندگان بود. ایشان در مجلس شانزدهم نمایندگان افغانستان عضو کمیسیون امور تقنینی است.[۲]

9: سید ابوطالب مظفری:(زادهٔ ۱۳۴۴ در ولسوالی خاص‌ارزگان) شاعر و نویسنده و منتقد ادبی اهل افغانستان است. او از پیشگامان «ادبیات مقاومت» (در برابر تهاجم نظامی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) است؛ این جریان ادبی از سوی شاعران و نویسندگان افغانستانی در ایران به راه انداخته شد. مظفری از اندوهگین‌ترین و ناله‌مندترین شاعران افغانستانی است.[۴]

10: سید مخدوم رهین: نویسنده، سیاستمدار و وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان است.[۳]

11: سید محمد علی جاوید: سیاستمدار و رهبر حزب حرکت اسلامی افغانستان است، او مسئولیتهایی چون: نخست‌وزیر، وزیر پلان، وزیر ترانسپورت، رئیس کمیسیون انتقال قدرت از برهان‌الدین ربانی به حامد کرزی، وزیر مشاور حامد کرزی، رئیس کمیسیون تثبیت سویه علمای دینی، نماینده مجلس از ولایت بلخ، وزیر مشاور محمد اشرف غنی را به عهده داشته.[۲]

12: الکا سادات: (انگلیسی: Alka Sadat؛ زادهٔ ۱۹۸۸ میلادی)، یک تهیه‌کننده، کارگردان و فیلم‌بردار سینمای مستند و فیلم‌ساز افغان است. او خواهر کوچکتر رؤیا سادات، اولین تولیدکننده و کارگردانِ فیلم زن افغانی است. این دو خواهر از سال ۲۰۰۴ در ساخت تعداد قابل‌توجهی فیلم مشارکت‌داشته و در ایجاد خانه رؤیا فیلم نقش مهمی ایفا کرده‌اند.[۱] او جایزه صلح افغانستان را برای اول فیلمش دریافت کرد.[۱]

13: رویا سادات: (زادهٔ ۱۹۸۱) تهیه‌کننده و کارگردان فیلم اهل افغانستان است.[۳] او به عنوان نخستین زن کارگردان در افغانستان در سال‌های بعد از حاکمیت طالبان شناخته می‌شود و اولین زنی است که فیلمش به عنوان نماینده سینمای افغانستان برای اسکار انتخاب شده‌است.[۴]

14: غزل سادات: (زاده ۱۲ فوریه ۱۹۸۱ در کابل)، خواننده و بازرگان اهل افغانستان است.[۴]

15: سمیع سادات: (زاده: ۱۳۶۵ خورشیدی خیرخانه، کابل) جوانترین فرمانده ارتش سابق افغانستان است. که در زمان حکومت محمداشرف غنی فرماندهی قول اردوی ۲۱۵ میوند و عملیات خاص وزارت دفاع ملی را به عهده داشت. وی در روزهای پایانی حیات نظام جمهوری اسلامی افغانستان مسئول تأمین امنیت پایتخت تعیین گردید.

16: شهربانو سادات: (متولد ۱۳۶۹، تهران) فیلمساز افغانستانی است.[۱]

17: فرخنده زهرا نادری: فرزند سید منصور نادری (زاده فروردین ۱۳۶۰) سیاست‌مدار اهل افغانستان است. وی در سال ۱۳۸۹ میلادی وارد مجلس نمایندگان افغانستان شد. در سال ۱۳۹۵ به عنوان مشاور ارشد رئیس‌جمهور در امور بین‌الملل تعیین شد و در ۳ آذر/قوس ۱۳۹۷ از سمت خود استعفا داد.[۳]

18: سید جعفر نادری: (متولد ۱۹۶۵) یک سادات اسماعیلی است که در اوایل دهه ۱۹۹۰ ولایت بغلان افغانستان را کنترل می‌کرد. وی در کیان بغلان به دنیا آمد و به سید کیان نیز معروف است. او فرزند سید منصور نادری، معاون قبلی رئیس‌جمهور افغانستان است، سید جعفر نادری در سن ۱۰ سالگی پس از زندانی سیاسی شدن پدرش در انگلستان به مکتب رفت. او در ۱۳ سالگی به ایالات متحده فرستاده شد و در آنجا به جف نادری معروف شد.[۴]

19: سید محمد هاشمی: (زادهٔ ۲ مارس ۱۹۹۴) یک بازیکن فوتبال اهل افغانستان است.

20: سید باقر محسنی( کاظمی): استاد دانشگاه و یک کنشگر سیاسی اهل افغانستان است. او در بحث‌های تلویزیونی در کابل به صراحت از حکومت طالبان انتقاد و آنها را متهم به تصرف نامشروع و انحصار قدرت و مدیریت ناکارآمد سیاسی و اقتصادی می‌کند. محسنی از نزدیکان سید مصطفی کاظمی از رهبران جهادی شیعه است که در سال ۲۰۰۷ در یک حمله انتحاری در ولایت بغلان کشته شد. وی در اسفند ۱۴۰۰ توسط نیروهای امنیتی طالبان بازداشت و دو روز بعد آزاد شد. [۱]

21: سید علی بهشتی : یکی از رهبران شیعه در افغانستان بود که رئیس شورای انقلاب اتفاق اسلامی افغانستان شد. بهشتی در ولایت بامیان متولد شد و در عراق تحصیل کرد و در آنجا به مرحله تدریس علوم دینی رسید. او در دهه ۱۹۶۰ به افغانستان بازگشت و مدرسه‌ای را در ولسوالی ورس تأسیس کرد که به پایگاه او تبدیل شد. او همچنین تا زمانی که کمونیست‌ها در سال ۱۹۷۸ قدرت را در دست گرفتند، رئیس پارلمان افغانستان بود.[۲]

22: سید محمد جمال فکوری بهشتی: (زاده ۱۳۴۱ ولسوالی ورس بامیان) یک سیاست‌مدار اهل افغانستان است. وی نمایندهٔ مردم بامیان در دوره‌های پانزدهم و شانزدهم مجلس نمایندگان افغانستان بود و در دوره هفدهم پارلمان نیز توانست راه یابد.[۱]

23: صدیقه بلخی: (زادهٔ ۱۹۵۰م) سیاستمدار اهل افغانستان است. وی در دولت حامد کرزی وزیر بود. وی دختر علامه سید اسماعیل بلخی می باشد.[۴]

24: سید اسحاق گیلانی: (زاده ۱۹۵۴ در کابل) سیاست‌مدار، نماینده ولایت پکتیکا در ولسی جرگه (شورای ملی افغانستان) و رهبر نهضت همبستگی ملی افغانستان است. وی از رهبران جهادی افغانستان است.

25: سید رضا محمدی:

شاعر، مترجم،منتقد ادبی و روزنامه‌نگار اهل کشور افغانستان است. او در ایران با روزنامه‌های «سلام» و «کار و کارگر» همکاری داشت و در دانشگاه امام صادق کارشناسی ارشد علوم سیاسی خواند.[۴]



دیگر گروه‌ها

[ویرایش]

گروه‌های قومی کوچکتر شامل نورستانی، قرقیز، پامیری، پشه‌ای، گوجر، براهویی، مغل، ارمور.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳][۳۴][۳۵]

جدول ترکیب قومی

[ویرایش]

افغانستان یک کشور چند ملیتی است که قومیت‌های مختلفی در آن بودوباش دارند و به زبان‌های متعددی تکلم می‌کنند. با توجه به اینکه هیچگاه سرشماری در مورد قومیت و زبان مردم افغانستان انجام نشده آمار دقیقی در این مورد وجود ندارد. یکی از برآوردهای تقریبی در مورد تعداد اعضای هر قوم اینچنین است:

قومیت‌های افغانستان
گروه قومی اطلاعات‌نامه جهان / کتابخانه کنگره آمریکا (۲۰۰۴–۲۰۱۶)[۳۶][۳۷] اطلاعات‌نامه جهان / کتابخانه کنگره آمریکا (تخمین پیش از ۲۰۰۴)[۱۵][۳۸][۳۹]
پشتون ۴۰٪ ۳۸–۵۰٪
تاجیک ۲۵٪ ۲۵٫۳٪
هزاره ۹٪ ۱۲–۱۹٪
ازبک ۹٪ ۶–۸٪
ایماق ۴٪ ۵۰۰٫۰۰۰ تا ۸۰۰٬۰۰۰ نفر
سادات ۴٪ ۴ - ۹٪
ترکمن ۳٪ ۲٫۵٪
بلوچ ۲٪ ۱۰۰٫۰۰۰ نفر
دیگر (پشه‌ای، نورستانی، براهویی، پامیری، گوجر و سایر) ۴٪ ۶٫۹٪

نمونه‌گیری زیر با هدف دانستن باور مردم افغانستان نسبت به جنگ سال ۲۰۰۱ با رهبری آمریکا و وضعیت کنونی سیاسی، و نیز مسائل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر زندگی روزانه خود گرفته شده‌است؛ که یکی در بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ توسط بنیاد آسیا و یکی هم بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ در طی تلاشی مرکب از رادیو و تلویزیون که توسط بی‌بی‌سی و ان‌بی‌سی نیوز و آزادی بود اجام گرفت.[۴۰][۴۱][۴۲]

آمار گرفته شده توسط بنیاد آسیا در سال ۲۰۰۶ از بین ۶٬۲۲۶ تن از مردم افغانستان به صورت تصادفی ۳۲ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان ولایت ارزگان (با ضریب ۱٫۱ درصد) و ولایت زابل (با نشاندهندهٔ ۱٫۲) به دلیل نگرانی‌های امنیتی از فهرست حذف شد. با ضریب خطای ۲٫۵ درصد گرفته شده‌است.

این آمار با عنوان‌های «افغانستان: جایی همه چیز ایستاده می‌شود» برای عنوان انگلیسی آن «Afghanistan: Where Things Stand» و «نظرسنجی مردم افغانستان» برای «A survey of the Afghan people» ارائه شده‌اند.

گروه قومیتی «افغانستان: جایی همه چیز ایستاده می‌شود» (۲۰۰۴–۲۰۰۹)[۴۳] «نظرسنجی مردم افغانستان» (۲۰۰۶)[۴۱] «نظرسنجی مردم افغانستان» (۲۰۰۷) «نظرسنجی مردم افغانستان» (۲۰۱۰) «نظرسنجی مردم افغانستان» (۲۰۱۴) «نظرسنجی مردم افغانستان» (۲۰۱۸)
پشتون ۳۸–۴۶ ۴۰٫۹٪ ۴۰٪ ۴۰٪ ۴۰٪ ۳۷٪
تاجیک ۳۷–۳۹٪ ۳۷٫۱٪ ۳۵٪ ۳۳٪ ۳۶٪ ۳۷٪
هزاره ۶–۱۳٪ ۹٫۲٪ ۱۰٪ ۱۱٪ ۱۰٪ ۱۰٪
ازبک ۵–۷٪ ۹٫۲٪ ۸٪ ۹٪ ۹٪ ۹٪
ایماق ۰٪ ۰٫۱٪ ۱٪ ۱٪ ۱٪ ۱٪
سادات ۴- ۷٪ ۵٪ ۵٪ ۶٪ ۶٪ ۷٪
ترکمن ۱–۲٪ ۱٫۷٪ ۳٪ ۲٪ ۲٪ ۲٪
بلوچ ۱–۳٪ ۰٫۵٪ ۱٪ ۱٪ ۱٪ ۱٪
دیگر (پشه‌ای، نورستانی و سایر) ۰–۴٪ ۱٫۴٪ ۲٪ ۳٪ ۵٪ ۵٪
بدون نظر ۰–۲٪ ۰٪ ۰٪ ۰٪ ۰٪ ۰٪

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 https://libguides.gwu.edu/c.php?g=259108&p=1729267
  2. 1 2 3 4 5 6 https://www.proquest.com/openview/8a3d64015cbdb08b661c6feaace3cacb/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1821452
  3. 1 2 3 4 «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۳.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 https://celt.indiana.edu/portal/Mongolian/index.html
  5. ↑ https://www.britannica.com/summary/Mongolian-languages
  6. ↑ "Article Four of the Constitution of Afghanistan". Archived from the original on 28 October 2013. Retrieved 23 May 2017. The nation of Afghanistan is comprised of the following ethnic groups: Pashtun, Tajik, Hazara, Uzbak, Turkman, Baluch, Pashai, Nuristani, Aimaq, Arab, Qirghiz, Qizilbash, Gujur, Brahwui, Indian and others.
  7. ↑ https://www.cairn.info/le-fait-ethnique-en-iran-et-en-afghanistan--9782222040958-page-21.htm
  8. ↑ https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpos.2022.976833/full
  9. ↑ «پیشینه تاریخی واژهٔ افغان». www.afghanpedia.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اوت ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۰۵.
  10. ↑ «ریشه یابی کلمه افغان». www.haqiqat.se. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ مه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۰۵.
  11. ↑ "Ethnic map of Afghanistan" (PDF). Thomas Gouttierre, Center For Afghanistan Studies, دانشگاه نبراسکا اوماها; Matthew S. Baker, استراتفور. انجمن جغرافیای ملی. 2003. Archived from the original (PDF) on 27 February 2008. Retrieved 24 October 2010.
  12. ↑ People-in-Country Profile
  13. ↑ نت، العربیة (۲۰۱۸-۱۰-۲۲). «پشتون‌ها؛ بزرگ‌ترین قوم افغانستان را بشناسید». العربیة نت. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۰۵.
  14. ↑ Richard S. Newell "Post-Soviet Afghanistan: The Position of the Minorities". Asian Survey, Vol. 29, No. 11 (Nov. ، 1989), pp. 1090–1108. Publisher: University of California Press
  15. 1 2 3 4 5 "Ethnic Groups". Library of Congress Country Studies. 1997. Archived from the original on 14 July 2012. Retrieved 2010-10-08.
  16. ↑ "Tajik". Encyclopædia Britannica. Retrieved November 6, 2011.
  17. ↑ Trust, Friendship and Transversal Ties of Cooperation Among Afghans (PDF). Oxford Scholarship Online: May 2014. ۲۰۱۳.
  18. ↑ Afghanistan. Princeton, New Jersey : Princeton University Press. ۱۹۸۰.
  19. ↑ ethnic group of afghanistan
  20. 1 2 L. Dupree (July 1982), "Afghānistān: (iv.) ethnocgraphy", in دانشنامه ایرانیکا، Online Edition 2006.
  21. ↑ "Afghan Population: 31,108,077 (July 2013 est.) [Uzbeks = 9%]". Central Intelligence Agency (CIA). The World Factbook. Archived from the original on 7 June 2017. Retrieved 10 June 2013.
  22. ↑ Library of Congress, Aimaq
  23. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ فوریه ۲۰۱۹.
  24. ↑ https://president.gov.af/da/news-99833
  25. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۱.
  26. ↑ https://president.gov.af/da/?p=21550
  27. ↑ https://www.vpo.gov.af/بیانیه-استاد-سرور-دانش-معاون-دوم-رئیس-60/%5Bپیوند+مرده%5D
  28. ↑ https://af.shafaqna.com/FA/319840
  29. ↑ https://nps.edu/web/ccs/ethnic-genealogies
  30. ↑ https://www.bbc.com/persian/afghanistan-47551657
  31. ↑ https://president.gov.af/da/news-99833
  32. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۱.
  33. ↑ https://president.gov.af/da/?p=21550
  34. ↑ https://www.vpo.gov.af/بیانیه-استاد-سرور-دانش-معاون-دوم-رئیس-60/%5Bپیوند+مرده%5D
  35. ↑ https://af.shafaqna.com/FA/319840
  36. ↑ "Ethnic groups: Pashtun 42%, Tajik 27%, Hazara 9%, Uzbek 9%, Aimak 4%, Turkmen 3%, Baloch 2%, other 4%". The World Factbook. Central Intelligence Agency (CIA). Archived from the original on 14 October 2013. Retrieved 2010-09-18.
  37. ↑ "Country Proپرونده: Afghanistan" (PDF). Library of Congress Country Studies on Afghanistan. August 2008. Retrieved October 10, 2010.
  38. ↑ "The World Factbok – Afghanistan". The World Factbook/Central Intelligence Agency. دانشگاه میزوری. October 15, 1991. Archived from the original on 27 April 2011. Retrieved 2011-03-20. _#_Ethnic divisions: Pashtun 50%, Tajik 25%, Uzbek 9%, Hazara 12-15%; minor ethnic groups include Chahar Aimaks, Turkmen, Baloch, and other
  39. ↑ "PEOPLE – Ethnic divisions:". The World Factbook/Central Intelligence Agency. University of Missouri. January 22, 1993. Archived from the original on 24 March 2019. Retrieved 2011-03-20. Pashtun 38%, Tajik 25%, Uzbek 6%, Hazara 19%; minor ethnic groups include Chahar Aimaks, Turkmen, Baloch, and others
  40. ↑ "ABC NEWS/BBC/ARD poll - Afghanistan: Where Things Stand" (PDF). Kabul, Afghanistan: The Asia Foundation. February 9, 2009. pp. ۳۸–۴۰. Retrieved 2010-10-29.
  41. 1 2 "Afghanistan in 2006 – A survey of the Afghan people" (PDF). Kabul, Afghanistan: The Asia Foundation. 2006. p. ۱۲۸. Archived from the original (PDF) on 15 December 2006. Retrieved 2010-10-29. D-8. * Which ethnic group do you belong to? SINGLE RESPONSE ONLY Pashtun 41%, Tajik 37%, Uzbek 9%, Hazara 9%, Turkmen 2%, Baloch 1%, Nuristani 0%, Aimak 0%, Arab 1%, Pashaye 0%, Other 0%.
  42. ↑ "Afghanistan in 2010 – A survey of the Afghan people" (PDF). Kabul, Afghanistan: The Asia Foundation. 2010. pp. ۲۲۵–۲۲۶. Retrieved 2011-03-20. D-9. Which ethnic group do you belong to? SINGLE RESPONSE ONLY Pashtun 42%, Tajik 31%, Uzbek 9%, Hazara 10%, Turkmen 2%, Baloch 1%, Nuristani 1%, Aimak 2%, Sadat 2%
  43. ↑ ABC NEWS/BBC/ARD POLL – AFGHANISTAN: WHERE THINGS STAND, February 9th, 2009, p. 38–40

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=اقوام_افغانستان&oldid=43418687»