براهویی (طایفه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

براهویی از واژه براخم صغیر(براخم دوم)، نام یکی از نوادگان ماد دوم پادشاه صفن گرفته شده است که درگذر زمان در اثرتاثیر لهجه های گوناگون به بیراوی در عربی، بروهی در سندی پاکستان، براخوئی در کردی، براهوئی در بلوچی تغییر یافته است. یکی از پژوهشگران معروف (مردوخ کردستانی)، براهوئی‌ها را از نسل قوم براخوئی از فرزندان بود به شمار آورده است.سلطنت مادستان و شهر صفن (همدان امروزی) را میتوان اولین جایی نام برد که قوم براهوئی در اختیار داشته است.در سال 854 قبل از میلاد مسیح براهوئی ها توانستند سرزمین توران را به تصرف خود دربیاورند، و شهرهای زیر مجموعه خود را به نام بزرگان خود و فرزندان براخم صغیر( دوم) به نامهای کیکان(خان کلات)، گوران(دره)، سارون(سراوان)، غُز(خزدار)، مشکان(مشکه)، ارمیل(لس بیله)، بولان(دره)، گریشَک(شهر گرشک) نامگذاری کنند. با این وجود تعدادی از براهوئی‌های براهوئی زبان در بلوچستان شرقی زندگی می‌کند که همه آنها در مناطق کوهستانی و به زبان کردگال(براهوئی)تکلم میکنند.اولین میر میران امیر کیکان اول در سال 850 تا 803 قبل ازمیلاد مسیح حکومت کرده و از اولین و مهترین کارهای او تقسیم بلوچستان به هشت قسمت برای برادران خود بوده است .امیر زوراک براهوئی میر میران دومین امیر قوم براهوئی در سالهای 803 تا 750 قبل از میلاد بوده ، که در زمان او اولین پادشاه ماد بنام کیقباد درگذشت.سومین امیر براهوئی وشتاپ میرمیران 759 تا714 قبل از مسیح میزیسته و در زمان او تخت مادستان در کش مکش میان لهراسب و توس قرار داشت وبالاخره قوم توس بر تخت پادشاهی مادستان حاکم شدند.چهارمین امیر قوم براهوئی امیر ذگرین میر میران در سالهای 710 تا 675 قبل از مسیح سکانداری قومش را عهده داربود، که در زمان او حکمران سند(پاکستان امروزی) به نام ماتان به قلعه کیکان حمله ای را ترتیب میدهد اما در این لشکرکشی شکست خورده ودر این جنگ کشته می شود. در همین زمان جنگجویی و چالاکی قوم براهوئی در تمام قبایل اطراف مشهور و بر سر زبانها افتاده بود.امیر ذگرین 35 سال حکومت و در سال 675 قبل ازمیلاد مسیح دار فنا را وداع گفت. اوهم عصر توس پادشاه مادستان بود.امیر پنجم قوم براهوئی میرزیباربراهوئی میر میران شد، در سال 675 تا 638 قبل از میلاد مسیح ، در این زمان توس چهارم پادشاه خاندان ماد 654 قبل از میلاد مسیح درگذشت. در سال 638 قبل ازمیلاد مسیح امیرزیباربراهوئی در حال اسب سواری از اسب افتاد و دیده از جهان بست. بعد از او پسر ارشد و بزرگش امیر براخم براهوئی میر میران شد. سالهای 638 تا 594 قبل از میلاد مسیح سالهای پادشاهی امیر براخم براهوئی نامبرده میشود. در این زمان فریبرز پادشاه مادستان حمله ای رابه سلطنت آشور انجام داد . سال 625 قبل از میلاد مسیح ، نتیجه جنگ با آشور شکست فریبرز بود، و در این جنگ شوم کشته شد. فرزند فریبرز بنام کواکسار بعد از او بر تخت پادشاهی نشست. امیر براخم براهوئی به علت بیماری در سال 594 قبل از میلاد مسیح فوت کرد، فرزندش امیر گوران براهوئی جانشین او شد(سال 594 تا 550 قبل از میلاد مسیح). بعد از کواکسار آزدیاک تخت نشین شد. آزدیاک از نعمت فرزند پسر محروم بود و تنها فرزندش دختری بود که بعدها از مردی به نام کمبوجی پارساگرد فرزندی به نام کوروش کبیر (هخامنشی) را به دنیا آورد ، قوم کُرد از کواکسار بیزار بودند، آنها تصمیم بر به تخت نشاندن نواده کواکسار بنام کوروش داشتند، و به کوروش خبر رساندند در حالیکه کوروش در این زمان خود حاکم فارس بود. کواکسار ازین تصمیم قوم خود باخبر و با غضبناکی هر چه تمام بر فارس حمله ای را انجام داد ، در رویارویی لشکر کواکسارو فارس به دلیل حمایت لشکریان کواکسار که کُرد بودند، کواکسار شکست خورد و کوروش بر تخت پادشاهی مادستان نشست. کواکسار دستگیر ودر دارالخلافه پیشین خود مادستان (اکباتان) زندانی شد.کواکسار در سال 584 قبل از مسیح درگذشت، و این دوران آخرین درخشندگی مادها در تاریخ بوده است . مشهورترین قبایل فارس پارساگرد، مارافی، ماپسی بودند(آغاز دوره هخامنشیان).وفات امیر گوران در زمان پادشاهی کوروش اتفاق افتاد. بعد از امیر گوران امیر زرشان براهوئی میر میران شد واز 550 تا 519 قبل از میلاد مسیح دوران حکومت امیر زرشان براهوئی است. کوروش( کبیر)درسال 530 قبل از میلاد مسیح فوت کرد ، بعد از کوروش پسرش کمبوجی(که بنام پدرش نامگذاری کرده بود) بر تخت پادشاهی مادستان نشست. امیر زرشان نیز در سال 519 قبل از میلاد مسیح بر اثر بیماری درگذشت. در سال 519 تا 485 قبل از میلاد مسیح نهمین امیرزوراک براهوئی (دوم) میر میران قوم براهوئی بود.34 سال حکومت کارنامه حکوم امیر زوراک دوم بوده است.دهمین امیر قوم براهوئی اَرجان براهوئی میرمیران است. او از سال 485 تا 460 قبل از میلاد مسیح میر قوم براهوئی بود. در زمان تخت نشینی او دارای اول پادشاه ایران درگذشت و جانشینش خشایار فرزندش تخت نشین شد.امیر اَرجان براهوئی بعد از 25 سال حکومت دار فانی را وداع گفت.بعد از او فرزندش امیر شاموزبراهوئی میرمیران شد( سال 460 تا 424 قبل از میلاد مسیح). در این زمان خشایار درگذشت وجایش را اردشیر فرزندش گرفت .امیر شاموز براهوئی بعد از جنگ با جدگال و پیروزی برآنها بعد از 36 سال حکومت درگذشت.دوازدهمین امیر براخم دوم براهوئی است. از سال 424 تا 400 قبل از مسیح دوران حکومت او محسوب میشود . درسال 424 قبل از میلاد مسیح اردشیر نیز درگذشت. خشایاردوم در سال 424 قبل از میلاد مسیح در حالیکه از حکومت او 45روز میگذشت کشته شد و دارای دوم تخت نشین شد . وفات امیر براخم براهوئی دوم بعد از 24 سال حکومت درسال 400 قبل از میلاد مسیح است. امیر سیزدهم براهوئی سابول براهوئی در سال 400 قبل از مسیح تا 370 قبل ازمسیح حکمرانی کرد و فوت شد. امیر چهاردهم براهوئی نورگان براهوئی از 370 تا 350 قبل از میلاد مسیح دوران حکومتش بود و درگذشت.امیر پانزدهم کیانوش براهوئی از سال 350 تا 338 قبل از میلاد مسیح توانست حکمرانی را به دست داشته باشد و در همین دوران ارشیر دوم درگذشت و ارشیر سوم جانشین او انتخاب در همان سال به قتل رسید. امیر شانزدهم امیر کیکان دوم براهوئی از سال 338 تا 330 قبل از میلاد مسیح، در این دوران دارای سوم تخت نشین بود ومصادف با حمله اسکندر مقدونی به ایران وهندوستان است .در سال 326 قبل از میلاد مسیح اسکندر بازگشت خودرا از هندوستان اعلام کرد. در این دوران براهوئی های توران آماده حمله به اسکندر شدند و درسه جنگ عظیم اسکندرمقدونی را با شکست مواجه و اسکندرمقدونی به سمت مغرب فرار کرد. این اسطوره جنگجو (اسکندر مقدونی) در سال 323 قبل از میلاد مسیح درنزدیکی عراق درگذشت[۱]....

موسیقی[ویرایش]

سوت براهویی آهنگی است متعلق به این طایفه که غالباً توسط زنان خوانده می‌شود.

اقتصاد[ویرایش]

با گستردگی قوم براهوئی نمیتوان اقتصاد خاصی را برایشان تعریف کرد ولی برخی از براهوئیان ایران عشایر و دامدار هستند و در روستاها و دامنه‌های کوه خواجه، تاسوکی و سیستان اطراف آن و نیز در اطراف شهرستان خاش در بلوچستان جنوبی زندگی می‌کنند.

قسمتی از قوم براهوئی به دو شغل کشاورزی و دامداری مشغول هستند. کشاورزان بیشتر در مناطق میان کنگی، سکوهه، لوتک، شیب آب و منطقه شهرکی و نارویی و دامداران از منطقه برنگ تا سفیدآبه و چاه دیوان و در تمام دشت‌های حاشیه هامون و به هنگام ییلاق به کوه‌های قائنات و بلوچستان کوچ می‌کنند و برخی هم در قسمتهای جنوبی بلوچستان به کار های دیگر امرار معاش میکنند. به تازگی روستاهای زیادی در سراسر بلوچستان به نام براهوئی آباد و ثبت شده اند. ولی از حواله تاریخ بزرگترین منبع مالی قوم براهوئی را میتوان دامداری، کشاورزی و عشایری خطاب کرد .

عدهٔ زیادی از این قوم چندین سال قبل از انقلاب بر اثر خشک سالی در زابل و زاهدان به مازندران و تعدادی از شهرهای استان کرمان مانند عنبرآباد و کهنوج مهاجرت کردند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. میرنصیرخان، احمد زئی(کمبرانی)- محقق و مفسر غلامحسین براهوئی-محمد سلیم براهوئی. کتاب تاریخ بلوچ و بلوچستان. آکادمی بلوچی مکران کویته پاکستان، 1988. 
  2. کتاب گفته‌های پدر، حاج عباس جلالی
  • غلامعلی رئیس‌الذاکرین. زادسروان سیستان. چاپ ۱۳۷۰.