ویکی‌پدیا:مقاله پیشنهادی هفته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میانبر:
Picture taken at aprox. 100,000 feet above Oregon by Justin Hamel and Chris Thompson.jpg

جو زمین بالاترین بخش تشکیل‌دهندهٔ کرهٔ زمین است که مخلوطی از گازهایی از جمله نیتروژن (۷۸٪)، اکسیژن (۲۱٪)، آرگون (۰٫۹٪) و کربن دی‌اکسید (۰٫۰۳٪) است. جو زمین از سطح زمین آغاز شده و تا ارتفاع ۱۰٫۰۰۰ کیلومتر (۶٫۲۰۰ مایل) ادامه می‌یابد و پنج لایهٔ اصلی تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، ترموسفر و اگزوسفر را در بر می‌گیرد. مولکول‌های ازون که لایهٔ ازون را تشکیل می‌دهند، در استراتوسفر قرار دارند و از ورود پرتوهای فرابنفش خورشیدی جلوگیری می‌کنند و موجب ادامهٔ زندگی بر سطح زمین می‌شوند. سردترین بخش جو زمین با دمای ۹۰- درجهٔ سانتی‌گراد در بالای مزوسفر قرار دارد. یونوسفر، مگنتوسفر و کمربند تابشی وان آلن بخش‌های جداگانه‌ای در جو با توجه به ویژگی‌های الکترومغناطیسی هستند.

جو مخلوطی از گازهاست. غلظت گروهی از گازها مانند نیتروژن، اکسیژن و آرگون ثابت و غلظت گروه دیگر گازها مانند بخار آب، کربن دی‌اکسید و ازون متغیر است. اگرچه مقادیر گازهای متغیر ناچیز است، اما این گازها برای ادامهٔ زندگی بر زمین ضروری هستند. برای نمونه، کربن دی‌اکسید علاوه بر درگیرشدن در فرایند فتوسنتز، در جذب پرتو فروسرخ نقش دارد. هم‌چنین اکسیژن و کربن دی‌اکسید در دو فرایند فتوسنتز و تنفس نقش دارند.

ذرات معلق در هوا به ذرات جامد و مایع در موجود در جو گفته می‌شود که مقادیر آن در جو از اقیانوس‌ها، بیابان‌ها، کوه‌ها، جنگل‌ها، یخ و اکوسیستم بیشتر است. بر خلاف اندازهٔ کوچک این ذرات، تأثیر مهمی بر آب‌وهوا و سلامتی دارند. ذرات مهم معلق در هوا شامل سولفات‌ها، کربن آلی، کربن سیاه، نیترات‌ها، گرد و غبارهای معدنی و نمک دریا می‌شوند. حدود ۹۰ درصد ذرات معلق در هوا منشأ طبیعی دارند. برای نمونه، آتشفشان‌ها خاکسترهای آتشفشانی را بیرون می‌رانند و آتش‌سوزی در جنگل‌ها موجب پراکنده‌شدن کربن آلی نیمه‌سوخته در جو می‌شود. ۱۰ درصد باقی‌ماندهٔ این ذرات یا ساختهٔ بشر هستند یا توسط انسان‌ها در جو معلق شده‌اند. خودروها، کارخانه‌های ذوب، نیروگاه‌های تولید برق، جنگل‌زدایی، چرای بی‌رویهٔ دام، کشیدن سیگار، پخت‌وپز، شومینه و شمع از منابع انسانی معلق‌کنندهٔ این مواد در جو هستند.

ادامه...

مناسبت‌های خاص

در این فهرست، مقالاتی که باید در یک زمان خاص از سال نمایش داده شوند، وجود دارد. از آنجا که این مقالات در صفحه‌ی اصلی به نمایش در می‌آیند، باید معیارهایی داشته باشند که می‌توانید آنها را در ویکی‌پدیا:مقاله‌های برگزیده ببینید. لطفاً در کامل کردن این فهرست کمک کنید.

مقاله روز خاص
نوروز ۱ فروردین تا ۷ فروردین
محمد روز تولد و درگذشت
شیراز ۱۵ اردیبهشت (روز شیراز)
خیام ۲۸ اردیبهشت
کوروش بزرگ روز کوروش بزرگ: ۲۹ اکتبر (۷ آبان)
ایدز روز جهانی ایدز: ۱ دسامبر

فهرست نمایش مقاله‌های در صفحهٔ اصلی

ما همینک در هفتهٔ ۳۹ از سال ۲۰۱۴ هستیم.

۲۰۱۴
هفته مقاله
۱ فری‌بی‌اس‌دی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲ فری‌بی‌اس‌دی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳ خمیر هزارلا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴ اراک (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵ ژوزه مورینیو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۶ فرگشت آب‌بازسانان (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۷ سرماخوردگی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۸ شیراز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۹ تاثیر آئین‌های کهن ایرانی بر آئین زرتشت (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۰ آلبرت اشپر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۱ همدان (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۲ نوروز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۳ ساکورا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۴ فار کرای ۳ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۵ تاریخ ژاپن (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۶ رنگرزی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۷ پنگوئن امپراتور (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۸ شیطان هم می‌گرید ۴ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۹ آرامگاه داریوش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۰ تیموتی برتون (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۱ مخزن خارجی شاتل فضایی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۲ نقش رستم (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۳ اوپن‌بی‌اس‌دی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۴ شیر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۵ فوتبال (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۶ یوز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۷ ۲۴ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۸ محمد (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۹ نسل‌کشی یونانیان (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۰ یوری گاگارین (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۱ مردگان متحرک (بازی ویدئویی) (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۲ جنگ غزه ۲۰۰۹–۲۰۰۸ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۳ پروژه آزمایشی آپولو–سایوز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۴ آرامگاه داریوش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۵ شیطان تاسمانی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۶ استان فارس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۷ فرانسیم (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۸ روش مک کیب-تیل (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۹ جو زمین (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۰ ایجاد
۴۱ ایجاد
۴۲ ایجاد
۴۳ ایجاد
۴۴ ایجاد
۴۵ ایجاد
۴۶ ایجاد
۴۷ ایجاد
۴۸ ایجاد
۴۹ ایجاد
۵۰ ایجاد
۵۱ ایجاد
۵۲ ایجاد
۵۳ ایجاد
۲۰۱۲
هفته مقاله
۱ جنگ غزه ۲۰۰۸ - ۲۰۰۹ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲ جنگ غزه ۲۰۰۸ - ۲۰۰۹ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳ سندرم روده تحریک‌پذیر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴ سندرم روده تحریک‌پذیر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵ انقلاب فرهنگی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۶ انقلاب فرهنگی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۷ سامانه هشدار زمین‌لرزه (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۸ سامانه هشدار زمین‌لرزه (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۹ سامانه هشدار زمین‌لرزه (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۰ غزوه بدر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۱ غزوه بدر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۲ فرانسیم (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۳ نوروز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۴ نوروز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۵ نیروگاه هسته‌ای (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۶ آرامگاه کورش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۷ آرامگاه کورش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۸ باشگاه فوتبال رئال مادرید (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۹ باشگاه فوتبال رئال مادرید (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۰ توکیو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۱ توکیو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۲ پاکسازی قومی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۳ پاکسازی قومی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۴ آرامگاه کورش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۵ آرامگاه کورش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۶ سندرم روده تحریک‌پذیر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۷ ایالات متحده آمریکا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۸ باشگاه فوتبال چلسی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۹ باشگاه فوتبال چلسی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۰ ناصر فکوهی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۱ ناصر فکوهی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۲ باشگاه فوتبال منچستر یونایتد (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۳ باشگاه فوتبال منچستر یونایتد (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۴ آماندا باینس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۵ آماندا باینس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۶ باشگاه فوتبال بارسلونا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۷ باشگاه فوتبال بارسلونا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۸ رنگرزی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۹ رنگرزی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۰ ۲۴ (مجموعه تلویزیونی) (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۱ ۲۴ (مجموعه تلویزیونی) (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۲ رزیدنت ایول ۳: نمسیس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۳ رزیدنت ایول ۳: نمسیس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۴ فیزیک پزشکی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۵ نهنگ قاتل (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۶ نهنگ قاتل (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۷ استان فارس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۸ استان فارس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۹ ژوزه مورینیو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۰ ژوزه مورینیو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۱ احمد شاملو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۲ جنگ غزه ۲۰۰۸ - ۲۰۰۹ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۳ گوگل (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۰۱۳
هفته مقاله
۱ تمدن مایا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲ محمد (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳ شیطان تاسمانی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴ کوروش بزرگ (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵ پنگوئن امپراتور (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۶ داعی کبیر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۷ دیاکو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۸ حمله مغول به ایران (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۹ فعل عبارتی در زبان انگلیسی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۰ فرورتیش (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۱ ساکورا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۲ نوروز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۳ نوروز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۴ لاله (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۵ کیک (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۶ یوز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۷ فوتبال (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۸ دلفین (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۱۹ خیام (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۰ ایدز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۱ کیش یک آدم‌کش: افشاگری‌ها (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۲ اردشیر بابکان (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۳ سرماخوردگی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۴ پرچم ایران (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۵ رآکتور شیمیایی ایجاد
۲۶ ایستگاه فضایی بین‌المللی ایجاد
۲۷ ناصر فکوهی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۸ نشان شیر و خورشید (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۲۹ کاوشگر فینیکس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۰ خان احمد خان (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۱ گوگرد (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۲ حجت بن حسن (مهدی) (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۳ باشگاه فوتبال بارسلونا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۴ فیزیک پزشکی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۵ جو زمین (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۶ کیسه‌داران (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۷ توکیو (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۸ روش مک کیب-تیل (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۳۹ باشگاه فوتبال منچستر یونایتد (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۰ ایالات متحده آمریکا (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۱ استیو جابز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۲ رز (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۳ جودی فاستر (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۴ مایکل جکسون (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۵ انقلاب فرهنگی ایران (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۶ سکه بهار آزادی (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۷ اریس (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۸ براق (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۴۹ نهنگ قاتل (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۰ الکسی لئونوف (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۱ صادق هدایت (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۲ کیتسونه (ویرایش • تاریخچه • بحث)
۵۳ ماکی‌ماکی (ویرایش • تاریخچه • بحث)