ساموئل خاچیکیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ساموئل خاچیکیان
Սամուէլ Խաչիկեան.jpg
ساموئل خاچیکیان
زاده ۲۹ مهر ۱۳۰۲
۲۰ اکتبر ۱۹۲۳[۱]
تبریز، ایران
درگذشته ۳۰ مهر ۱۳۸۰

۲۲ اکتبر ۲۰۰۱ میلادی (۷۸ سال)
تهران، ایران

نام دیگر ساموئل خاچیکیان فرد
ملیت پرچم ایران ایرانی
تحصیلات دیپلم
فارغ‌التحصیل رشته تاریخ و روزنامه نگاری
زمینه فعالیت کارگردان، تدوینگر، نویسنده، تهیه کننده و آهنگساز
سال‌های فعالیت ۱۳۳۲ تا ۱۳۷۲
همسر رزالین
فرزندان ادوین خاچیکیان
والدین آرمن[۲]
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
جایزه‌های دیگر
جایزه‌های دیگر
«بهترین کارگردان» در نخستین جشنوارهٔ فیلم‌های ایرانی
برنده جایزهٔ اول نخستین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم تاشکند


ساموئل خاچیکیان (به ارمنی: Սամուէլ Խաչիկեան) (Sāmuʾel Ḵāčikiān) (زاده ۲۹ مهر ۱۳۰۲[۳] در تبریز - درگذشته ۳۰ مهر ۱۳۸۰[۴] در تهران) کارگردان، تدوینگر، نویسنده، تهیه کننده و آهنگساز مشهور ارمنی-ایرانی بود. وی یکی از تاثیرگذارترین کارگردان‌ها در صنعت سینمای ایران بود و برخی به وی لقب «هیچکاک ایران» را داده بودند.[۵]

خاچیکیان بسیاری از عناصر تکنیکی را برای سینمای ایران به ارمغان آورد. او در طول حدود ۵۰ سال فعالیت در سینمای ایران ۴۶ فیلم بلند سینمای ساخت و بسیاری لز فیلم‌های ذیگران را تدوین نمود.[۶]

زندگینامه[ویرایش]

ابتدای زندگی[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان در ۲۷ مهر ۱۳۰۲ برابر با ۲۰ اکتبر ۱۹۲۳ در شهر تبریز از والدین مهاجر ارمنی به دنیا آمد. پدرش آرسن، فارغ‌التحصیل زبان و ادبیات از دانشگاه هارپوت (ترکیه) بود و در نخستین جمهوری ارمنستان به نمایندگی مجلس رسید با آغاز انقلاب اکتبر روسیه، به ایران کوچ کرداز سیاست کناره گرفت و در تبریز به تجارت فرش روی آورد. ساموئل، سومین فرزند خانواده‌اش بود و به دلیل وجود یک کتابخانه بزرگ در خانه پدری و علاقه به موسیقی در خانواده، به این زمینه‌ها گرایش پیدا کرد. در نه سالگی نخستین شعرش را سرود که این شعر با نام زندان در روزنامه آلیک (به ارمنی: Ալիք օրաթերթ) چاپ شد. در چهارده سالگی در نمایش «سویل» در تئاتر شیر و خورشید باغ ملی تبریز بر صحنه برد. تغییر و تحولات ایران در دههٔ بیست (حضور متفقین، به قدرت رسیدن فرقه دمکرات در تبریز و غائلهٔ پیشه‌وری) یک بار دیگر خانواده خاچیکیان را وادار به کوچ کرد و ساموئل در بیست سالگی به تهران آمد.[۷]

ساموئل خاچیکیان در پشت صحنه فیلم دختری از شیراز - ۱۳۳۳

پس از نقل مکان خانواده‌اش به تهران، همراه با تنی چند از فعالان تئاتری آرامائیس آقامالیان، آرمان، مادام یلنا و ژوزف واعظیان، گروه تئاتری جوانان ارمنی را تشکیل دادند. این گروه، سالنی در محوطهٔ کلیسای مریم مقدس در خیابان قوام‌السلطنه شمالی (میرزا کوچک خان فعلی) دایر کرد که با نمایشی از ساموئل با عنوان «سارا» افتتاح شد.[۸]

تحصیلات[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان دارای لیسانس علوم اجتماعی، تاریخ و باستانشناسی بوده و مدت هشت ماه نیز به صورت مکاتبه‌ای با یکی از مدرسه‌های سینمایی در آمریکا ارتباط داشته است.

زندگی هنری[ویرایش]

وی پس از فارغ‌التحصیلی از رشته روزنامه‌نگاری، کار خود را به عنوان کارگردان صحنه آغاز کرد.

خاچیکیان را می‌توان از پیشگامان سینمای ایران دانست. شاید جرو نخستین کارگردانانی بود که با دکوپاژ سر صحنه فیلمبرداری می‌رفت و به این حرفه امتیاز بخشید. به عنوان فیلمسازی نوآور تولید فیلم‌های جنایی را در ایران باب کرد و نخستین آنونس تاریخ سینمای ایران را برای فیلم «دختری از شیراز» ساخت و ده‌ها زمینه فنی دیگر را تجربه کرد.


بسیاری از بازیگران نامدار سینمای ایران با بازی در آثار خاچیکیان به سینما آمدند و برخی از فیلم‌هایش هم چون ضربت و عقاب‌ها از آثار پرفروش زمان نمایش خود بودند[۹]

سینمای پیش از انقلاب

بازگشت[ویرایش]

در سال ۱۳۳۰ پس از دیدن آگهی پذیرش بازیگری سینما دیانا، به «استودیو دیانا» رفت. در آنجا با ساناسار خاچاطوریان و سرژ آزاریان از کارگردانان معروف آن زمان آشنا شد. بعد از چندی برای کارگردانی اولین فیلمش با آن استودیو قرارداد بست و بدین ترتیب اولین فیلم خود را با نام «بازگشت» کارگردانی کرد.

با دعوت ساناسار خاچاطوریان تهیه کننده سینما فعالیت سینمایی را آغاز کرد و نخستین فیلمش را با نام «بازگشت» در ۱۳۳۱ ساخت.

دختری از شیراز: اولین آنونس سینمای ایران[ویرایش]

شش ماه بعد از «بازگشت» دومین فیلم خاچیکیان (محصول «دیانا فیلم») با نام «دختری از شیراز» به نمایش درآمد (۱۲ اردیبهشت ۱۳۳۳)، این فیلم اقتباسی از نمایشنامه «عایشه» که قبلاً توسط خاچیکیان بر صحنه رفته بود - اما ادارهٔ سانسور از این اسم ایراد گرفت. «دختری از شیراز» علاوه بر استقبال تماشاگران، مورد توجه اهل نقد نیز قرار گرفت.

خاچیکیان قبل از فعالیت در سینما، داستانی به نام «برده‌های خاکستری» در سال ۱۳۲۴ در روزنامه آلیک نوشته بود که دستمایه یس او برای فیلم دختری از شیراز شد.[۱۰]

«دختری از شیراز» نخستین فیلم ایرانی است که برای آن آنونس (تیزر) ساخت شد خاچیکیان این آنونس را از راش‌های فیلم ساخت[۱۱]

«دختری از شیراز» نزدیک به سه ماه بر پرده بود و پرفروش ترین فیلم سال شد.

چهار راه حوادث[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان در پشت صحنه فیلم خون و شرف - ۱۳۳۴

این فیلم که ساموئل خاچیکیان آن را در «دیانافیلم» ساخت ۶۶ شب در پنج سینمای هما، دیانا رویال، ونوس و مایاک نمایش داده شد. علیرغم ضعف‌های فنی، چهارراه حوادث در نخستین فستیوال سینمایی ایران تحسین بسیاری برانگیخت و جوایز بهترین کارگردانی و بازیگر مرد را بخود اختصاص داد.[۱۲]

خون و شرف: قربانی حزب بازی[ویرایش]

آخرین فیلم خاچیکیان در استودیو دیانا، خون و شرف (۱۳۳۳) بود که یک فیلم حنگی بود دربارهٔ نبرد نیروهای ژاندارمری با غارتگران یک روستای دورافتاده در خراسان (فیلم البته در فریدون‌کنار مازندران، فیلمبرداری شد) «خون و شرف» قرار بود یک «حماسه ملی-میهنی» باشد و تهیه‌کنندگان آن (خاچاتوریان و شاهرخ رفیع) امید زیادی به آن بسته بودند به خصوص که گفته بودند در شب افتتاحیه آن، شاه نیز حضور خواهد داشت و احتمال دارد به فرمان او، عوارض شهرداری برای این فیلم لغو بشود، که اما هیچ‌کدام از این انتظارات برآورده نشد. خود خاچیکیان هم از «خون و شرف» نه خاطرهٔ خوشی دارد و نه دل خوش

اوج دوران حزب بازی و مشت تکان دادن‌ها بود و فیلم، بایکوت شد و فروش نکرد.

در فاصله تعطیل دیانا فیلم و تاسیس آژیر فیلم (۱۳۳۶)، خاچیکیان به دعوت مهدی میثاقیه برای سروسامان بخشیدن به فیلم «شهرت شب‌نشینی در جهنم» به استودیو بدیع رفت.[۱۳]

شهرت شب‌نشینی در جهنم[ویرایش]

شب‌نشینی در جهنم

«شهرت شب‌نشینی در جهنم» شاخص ترین فیلمی بود که در سال ۱۳۳۶ به روی پرده رفت. ساختن این فیلم در «استودیو بدیع» ده ماه طول کشید، و دو نفر آن را کارگردانی کردند کارگردان اول که بر اثر اختلاف با تهیه کنندهٔ فیلم، میثاقیه، کار را از نیمه رها کرد، موشق سروری بود. خاچیکیان، کارگردان دوم، بیشترین قسمت فیلم را ساخت. البته موفقیت و «شهرت شب‌نشینی در جهنم» مرهون موشق سروری بود چرا که دکورهای عظیم فیلم را او ساخته بود و سبب فروش خوب فیلم گردید از نکات منفی اما جالب فیلم استفاده از رقص «راک اند رول» بود.[۱۴] در این فیلم وثوق و ارحام صدر نفش آفرینی کردند

شب‌نشینی در جهنمدر اول آذر ۱۳۳۶ به نمایش درآمد. طبق قرار قبلی، در تیتراژ فیلم اسمی از خاچیکیان نبود اما در مراسم افتتاحیه فیلم (سانس اول سینمای ایران)، او نیز به همراه با موشق سروری بر صحنه رفت و به عنوان کارگردان جایزه گرفت[۱۵].

تاسیس آژیر فیلم[ویرایش]

در سال ۱۳۳۶ بعد از نیمه تعلطیل شدن استودیو «دیانافیلم»، خاچیکیان با همکاری ژوزف واعظیان و دکتر شاهرخ رفیع، استودیوی مستقلی به نام «آژیر فیلم» تاسیس کردند.[۱۶]


طوفان در شهر ما: صف طویل خاکستری[ویرایش]

اولین فیلمی که پس از راه‌اندازی «آژیرفیلم» توسط خاچیکیان ساخته شد، «طوفان در شهر ما بود» (۱۳۳۶) بود. این فیلم توسط واهاک فیلمبرداری شد. خاچیکیان باز هم فیلمنامهٔ آن را براساس یکی از داستان‌های خود تنظیم کرد. حضور بازیگران معروف (حسین دانشور، آرمان، روفیا و ویدا قهرمانی) ترانه‌های ویگن و الهه، فضاسازی، نورپردازی، و به خصوص صداگذاری حرفه‌ای و ... بالاتر از همه، نام خاچیکیان، باعث شد که در فروردین سال ۱۳۳۷، در شهر، طوفان برپا شود.[۱۷]

قاصد بهشت: اشتباه اول[ویرایش]

بعد از «طوفان در شهر ما»، خاچیکیان دو فیلم دیگر در «آژیرفیلم» فیلم می‌سازد به نام‌های قاصد بهشت (۱۳۳۸) و تپه عشق (۱۳۳۸)، که به لحاظ شکل و محتوا ربطی به «سینمای خاچیکیان» ندارد. خود او هم چندان علاقه‌ای به این دو فیلم ندارد و ابایی از بازگویی عقیده اش ندارد:[۱۸]

این دو فیلم را صرفا به خاطر مشکلات مالی استودیو تهیه کردیم و کارهایی بود که به تحمیل شد.

[۱۹]

قاصد بهشت (۱۳۳۸)، فیلمی کمدی بود که پنج بار توقیف شد. یکبار به علت صحنه‌های برهنگی کنار دریا، یک بار به علت، دیالوگ‌های زشت، یک بار پوشیدن لباس پیشاهنگی توسط منصور سپهرنیا، یک بار به خاطر نقش یک قاضی ساده لوح، که قضات آن را توهین به خود تلقی کردند. دلیل پنجم را کسی جز توقیف کنندگان ندانست با این همه این فیلم در چهار هفته به نمایش درآمد. فیلمنامهٔ قاصد بهشت را حسین مدنی نگاشت و بازیگران آن وحدت، ایرن، بهمنیار و سپهرنیا بودند[۲۰]

تپه عشق: اشتباه دوم[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان در پشت صحنه فیلم تپه عشق - ۱۳۳۸

با توقیف «قاصد بهشت»، آژیرفیلم ورشکست شد. شاهرخ رفیع کنار رفت و یک تهیه‌کنندهٔ دیگر شهریار شهریاری جای او را گرفت.

"... من مجددا برای دلسوزی و نجات دادن آژیرفیلم، در یک شب تا صبج سناریویی نوشتم به اسم تپهٔ عشق ... و آن را در مدتی کمتر از دو هفته ساختم و همانطور که در خاطرات خودم نوشته‌ام، از آن به عنوان دومین اشتباه زندگی ام یاد کرده‌ام... نباید این فیلم را می‌ساختم.[۲۱]

تپه عشق هم به اعتبار نام خاچیکیان و بازیگرانش، ویگن و فرانک میرقهاری، خرجش را درآرود اما دوستداران «سینمای خاچیکیان» را به کلی دلسرد و نومید ساخت

خاچیکیان پیشگام سینمای جنایی[ویرایش]

فریاد نیمه شب - ۱۳۴۰

در سال ۱۳۴۰، ساموئل خاچیکیان با دو فیلم هیجان انگیز «فریاد نیمه شب» (۱۳۴۰) و «یک قدم تا مرگ» (۱۳۴۰) پیشگام جریان جنایی سازی در سینمای ایران شد. خاچیکیان همچنانکه خود گفته است: «شدیدا به سینمای دلهره آور جهان علاقه داشت» و عملا نیز با فیلم‌های جنایی - پلیسی به اوج کار خود رسید. از همین روز خاچیکیان را هیچکاک ایران لقب دادند. دلبستگی عمیق خاچیکیان به آفرینش ترس و هیجان در دو فیلمی که در این سال کارگردانی کرد بخوبی نمایان است.[۲۲]

دلهره[ویرایش]

دلهره - ۱۳۴۱

دلهره (۱۳۴۱) دنبالهٔ راهی بود که خاچیکیان با «فریاد نیمه شب» و «یک قدم تا مرگ» گشود. این فیلم هیاهوی بسیاری برانگیحت و منتقدان ادعا کردند که دلهره از روی فیلم «شیطان صفتان» ساخته «هانری-ژرژ کلوزو» کپی شده است. اما خاچیکیان ضمن رد این اتهام، دیدن فیلم شیطان صفتان را هم تکذیب کرد. دلهره را ژوزف واعظیان در استودیو آژیرفیلم تهیه کرد و فیلمبردار آن قدرت‌الله احسانی بود در این فیلم آرمان، ایرن، بوتیمار، رضا بیک ایمانوردی، و هاله بازی می‌کردند.[۲۳]

خداحافظ تهران[ویرایش]

با خداحافظ تهران (۱۳۴۵)٬ خاچیکیان در انتخاب موضوع و شکل پرداختن فیلم های بعدی اش دچار سرگرداان شد

یکی از حاشیه‌های این فیلم، مرگ مادر خاچیکیان در هنگان تهیه این فیلم بود

ببر مازندران[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان در پشت صحنه فیلم خداحافظ تهران - ۱۳۴۵

ساموئل در سال ۱۳۴۷ فیلم «ببر مازندران» را با شرکت امامعلی حبیبی، قهرمان ایرانی کشتی جهان، ساخت. این فیلم در تاشکند، ایروان و سایر شهرهای شوروی به نمایش درآمد و آن گروه از قهرمانان کشتی جهان که فیلم را دیدند برای ساموئل هدایایی فرستادند.[۲۴]

قصه شب یلدا[ویرایش]

سینمای پس از انقلاب

پس از پیروزی انقلاب وی چند سالی را بیکار بود و با فیلم عقاب‌ها، بازگشت مافوق تصوری به سینمای نوپای انقلابی ایران داشت.[۲۵]

ساموئل خاچیکیان پس از انقلاب و در دههٔ هفتاد خورشیدی نیز با مشارکت پسرش ادوین دفتر تولید «یاران فیلم» را ایجاد نمود.


عقاب‌ها[ویرایش]

فیلم عقاب‌ها ساخته ساموئل خاچیکیان، نخستین و جدی‌ترین فیلم در حوزه دفاع مقدس بود و در سال ۱۳۶۴ فروش خوبی در تهران داشت و درحالی که جمعیت ایران نزدیک به ۴۵ میلیون نفر بود، ۱۸ درصد به دیدن فیلم رفتند و فیلم به فروشی معادل ۷۳۸٬۶۲۰٬۰۰۰ تومان رسید. هرچند فروش این فیلم به عنوان یک فیلم دفاع مقدس خوب بود اما منتقدان معتقدند که استقبال از عقاب‌ها به خاطر ریتم سریع و اکشن فیلم بوده است نه درونمایه‌هایی که بعدها در سینمای دفاع مقدس ادامه یافت.[۲۶]

فعالیت‌های اواخر عمر[ویرایش]

عقاب‌ها

خاچیکیان پس از موفقیت همه‌جانبه عقاب‌ها به سراغ ساخت فیلمی پلیسی به نام یوزپلنگ (۱۳۶۴) رفت و تمامی تلاش خود را برای ساخت فیلمی پلیسی با هویتی ایرانی به خرج داد که متاسفانه به علت ضعف‌های آشکار فیلمنامه به نتیجه مناسبی ختم نشد. از همین جا نیز روند نزولی فیلمسازی وی آغاز شد و به فیلم‌های ضعیفی همچون چاووش (۱۳۶۹)، مردی در آینه (۱۳۷۱) و بلوف (۱۳۷۲) منتهی شد.[۲۷]

چاووش نمونه‌ای از سینمای موسوم به عرفانی است که به علت فیلمنامه ضعیف هیچگاه به مفهوم مورد نظر نزدیک نشده است. مردی در آینهکه در سال‌های اولیه دهه ۷۰ ساخته شد، بازگشت دوباره فیلمساز کهنه کار به سینمای مورد علاقه اش است که در آن، زوایای خاص دوربین و موسیقی نقشی کلیدی داشته است. اما نکته مهمی که وی از آن غافل شد گذشت زمان، پیشرفت سینما و به تبع آن تماشاگران در چند دهه اخیر بود که به شلیک خنده آنها در سالن‌های سینما منجر شد. در واقع معماهای خاچیکیان در این فیلم از مدتها قبل حل شده و دیگر جذابیتی برای مخاطبان نداشت که در کنار آن باید به بازی‌های اغراق شده مهشید افشارزاده و رضا رویگری در نقش‌های اصلی فیلم یاد کرد. این اتفاق نیز به شکلی خفیف تر در رابطه با بلوف حتی با حضور گرم و دلنشین خسرو شکیبایی در نقش اصلی رخ داد.[۲۸]


خاچیکیان در سال‌های ۷۸-۱۳۷۷ در صدد برآمد بر اساس فیلم نامه‌ای از داوود موثقی، فیلم شک را بسازد که به دلیل بیماری موفق به پایان بردن آن فیلم نشد و ادامه کار را به موثقی و پسرش ادوین سپرد[۲۹]

آخرین فعالعیت هنری فیلمی ساموئل خاچیکیان کارگردانی فیلم شک (فیلم) در سال ۱۳۸۰ است که به علت بیماری او ناتمام ماند.

زندگی شخصی[ویرایش]

درگذشت[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان ظهر روز جمعه ۳۰ مهر سال ۱۳۸۰ (۲۱ اکتبر ۲۰۰۱) در سن ۷۸ سالگی در تهران درگذشت. پیکر وی بعد از ظهر روز پنجشنبه ۳ آبان از کلیسای سرکیس مقدس تشیع و در قبرستان بوراستان در جادهٔ خراسان تهران به خاک سپرده شد. در مراسم خاکسپاری خاچیکیان سفیر ارمنستان و جمع کثیری از هنرمندان سینمای ایران حضور داشتند[۳۱][۳۲][۳۳]

افتخارات[ویرایش]

  • حضور در هشتمین دوره جشنواره فیلم برلین در سال ۱۹۵۸ با فیلم شب نشینی در جهنم
  • ایجاد و توسعه فرصت‌های شغلی در صنوف تولیدی و خدمات فنی کشور
  • برنده جایزهٔ اول نخستین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم تاشکند (۱۳۴۸) بخاطر فیلم "ببر مازندران"

گاهشمار زندگی هنری خاچیکیان[ویرایش]

یک قدم تا مرگ
ساموئل خاچیکیان در پشت صحنه فیلم ببر مازندران - ۱۳۴۷

در زیر مهم ترین رویدادهای زندگی هنری ساموئل خاچیکیان آورده شده است.[۳۴]

  1. اضطراب (۱۳۵۴) فیلم جنایی
  2. بوسه بر لب‌های خونین (۱۳۵۲) فیلمی پرهزینه و تاریخی
  3. یک قدم تا مرگ (۱۳۴۰) بنیان‌گذار فیلمهای دلهره آور
  4. چهار راه حوادث (۱۳۳۴) برای اولین بار یک فیلم حادثه‌ای ساخت که در آن از موسیقی متن، و شیء اسلحه به خوبی استفاده شده بود.
  5. خون و شرف (۱۳۳۴) فیلم جنگی با خرج بالا که شکست خورد و تهیه کننده آن ساناسار خاچاطوریان را ورشکست کرد.
سال نام فیلم
۱۳۱۷ شروع فعالیت در تئاتر با نمایش «سویل» در تماشاخانه «شیر و خورشید» باغ ملی تبریز
۱۳۳۲ شروع فعالیت سینمایی با فیلم «بازگشت» به عنوان نویسنده و کارگردان[۳۵]
۹ آبان ۱۳۳۲ آغاز نمایش عمومی «بازگشت» نخستین فیلم ساموئل خاچیکیان
۱۳۳۳ ساخت نخستین آنونس سینمای ایران، برای فیلم "دختری از شیراز"
اولین فیلمی که مونتاژ و دیگر زحمت‌های فنی در آن به خوبی انجام گرفت
پرفروش ترین فیلم سال: "دختری از شیراز"
۱۵ خرداد ۱۳۳۴ انتخاب ساموئل خاچیکیان به عنوان "بهترین کارگردان" در نخستین جشنوارهٔ فیلم‌های ایرانی
بهار ۱۳۳۶ افتتاح استودیو "آژیرفیلم" توسط ساموئل خاچیکیان، ژوزف واعظیان و دکتر شاهرخ رفیع
۱۳۳۶ پرفروش ترین فیلم سال: "شب نشینی در جهنم" ساختهٔ مشترک موشق سروری و ساموئل خاچیکیان
۱۳۳۶ بنیانگذاری تئاتر ارامنه در تهران با همکاری واهان آقامالیان، آرمان و ژوزف واعظیان
۱۳۳۷ پرفروش ترین فیلم سال: "طوفان در شهر ماً ساخته خاچیکیان
نمایش "شب نشینی در جهنم" در جشنواره برلین (نخستین حضور بین‌المللی سینمای ایران)
۱۳۴۰ پرفروش ترین فیلم سال: "فریاد نیمه شب"
۱۳۴۱ پرفروش ترین فیلم سال: "دلهره"
۱۳۴۲ پرفروش ترین فیلم سال: "ضربت" (مشترک با آقای قرن بیستن ساخته سیانک یاسمی)
۱۳۴۸ "ببر مازندران"، برنده جایزهٔ اول نخستین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم تاشکند، (شوروی سابق)[۳۶]
۱۳۵۰ تاسیس سازمان سینمایی «مشعل»
۱۳۶۳ عقاب‌ها، فیلمی که به عنوان یکی از برترین محصولات دفاع مقدس لقب گرفت.
۱۳۷۲ "بلوف" آخرین فیلم کارگردانی شده توسط خاچیکیان

نمایش‌ها[ویرایش]

خاچیکیان در مجموع نه نمایشنامه نوشت که علاوه بر شهرهای مختلف ایران در لس آنجلس، سانفرانسیسکو و یونان نیز اجرا شد. نمایش‌هایی که توسط ساموئل خاچیکیان کارگردانی شده است عبارتنداز:[۳۷]

  • سارا
  • پردهای خاکستری یا عایشه
  • مونگاتا
  • دختر یهود

فیلمشناسی[ویرایش]

ساموئل خاچیکیان در پشت صحنه فیلم قصه شب بلدا - ۱۳۴۹
ردیف نام فیلم سال ساخت کارگردان تدوینگر نویسنده تهیه کننده طراح صحنه تروکاژ
1 شک (ناتمام) ۱۳۸۰ YesY - YesY YesY YesY -
1 بلوف ۱۳۷۲ YesY YesY - - YesY -
2 پنجاه روز التهاب ۱۳۷۲ - YesY - - - -
3 مردی در آینه ۱۳۷۰ YesY YesY YesY YesY -
4 چاووش ۱۳۶۹ YesY YesY - - - -
5 شب بیست و نهم ۱۳۶۸ - YesY - - - -
6 شکار ۱۳۶۶ - YesY - - - -
7 یوزپلنگ ۱۳۶۴ YesY YesY - - - -
8 عقاب‌ها ۱۳۶۳ YesY YesY - - - -
9 بالاش ۱۳۶۲ - YesY - - - -
10 پیکرتراش از عوج تا اوج ۱۳۶۰ - YesY - - - -
11 عفریت ۱۳۶۱ - YesY - - - -
12 انفجار ۱۳۵۸ YesY YesY YesY - - -
13 کوسه جنوب ۱۳۵۶ YesY YesY - - - -
14 اضطراب ۱۳۵۴ YesY YesY - YesY - -
15 مرگ در باران ۱۳۵۳ YesY YesY - YesY - -
16 جعفر جنی و محبوبه‌اش ۱۳۵۲ - - - YesY - -
17 معشوقه ۱۳۵۲ - - - YesY - -
18 بوسه بر لب‌های خونین ۱۳۵۲ YesY YesY YesY YesY - -
19 دیوار شیشه‌ای ۱۳۵۰ YesY YesY YesY YesY - -
20 قصه شب یلدا ۱۳۴۹ YesY YesY YesY YesY - -
21 نعره طوفان ۱۳۴۷ YesY YesY - - - -
22 جهنم سفید ۱۳۴۷ YesY YesY YesY - - -
23 هنگامه ۱۳۴۷ YesY YesY YesY - - -
24 من هم گریه کردم ۱۳۴۷ YesY YesY YesY - - -
25 ببر مازندران ۱۳۴۷ YesY YesY YesY - YesY -
26 خداحافظ تهران ۱۳۴۵ YesY YesY YesY - - -
27 بی‌عشق هرگز ۱۳۴۵ YesY YesY YesY - - -
28 عصیان ۱۳۴۵ YesY YesY YesY - - -
۲۲ سرسام ۱۳۴۴ YesY YesY YesY - - -
29 ضربت ۱۳۴۳ YesY YesY YesY - - -
30 دلهره ۱۳۴۱ YesY YesY YesY - - -
31 فریاد نیمه شب ۱۳۴۰ YesY YesY YesY - - -
32 یک قدم تا مرگ ۱۳۴۰ YesY YesY YesY - - -
33 تپه عشق ۱۳۳۸ YesY - YesY - - -
34 قاصد بهشت ۱۳۳۷ YesY - - - - -
35 طوفان در شهر ما ۱۳۳۷ YesY YesY YesY - - -
36 شب نشینی در جهنم ۱۳۳۵ YesY YesY YesY - YesY YesY


37 خون و شرف ۱۳۳۴ YesY YesY YesY
38 چهار راه حوادث ۱۳۳۳ YesY YesY YesY - - -
30 دختری از شیراز ۱۳۳۳ YesY YesY
40 بازگشت ۱۳۳۲ YesY YesY

سایر سمت‌ها[ویرایش]

بیشترین همکاری[ویرایش]

آرمان

آرمان هوسپیان با نام هنری آرمان در ۱۲ فیلم که توسط ساموئل خاچیکیان کارگرانی به بعنوان بازیگر نقش آفرینی کرد که عبارتنداز:

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ساموئل خاچیکیان در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
  2. Jamsheed Akrami. «KHACHIKIAN, Samuel - Encyclopædia Iranica»(انگلیسی)‎. 
  3. جمال امید. فرهنگ سینمای ایران. چاپ دوم. تهران: موسسه انتشارات نگاه، ۱۳۷۷. 504صفحه. شابک ‎۹۶۴۹۶۴-۶۱۷۴-۸۹-۲. 
  4. «ساموئل خاچیکیان». وب‌گاه سوره. بازبینی‌شده در ۱۲ اسفند ۱۳۸۵. 
  5. «ساموئل خاچیکیان». هور. 
  6. اولین مصاحبه با ساموئل خاچیکیان: به فیلم‌های فولکوریک علاقه دارم. ج. ویژهٔ صد سالگی سینمای ایران. سینما، شهریور ۱۳۷۹. ۳۱. 
  7. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۱)». جوانان، ش. ۱۰۶۷، ۶۴. 
  8. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۱)». جوانان، ش. ۱۰۶۷، ۶۴. 
  9. گروه تحقیق و پژوهش موزه سینما. ارامنه و سینمای ایران. چاپ اول. طهران: موزه سینمای ایران. باغ فردوس، تایستان ۱۳۸۳. 144صفحه. شابک ‎۹۶۴-۶۷۲۸-۴۴-۸. 
  10. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۸۳. 
  11. ستاره سینما، ۱۹ خرداد ۱۳۳۳
  12. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۷۱. 
  13. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۲)». جوانان، ش. ۱۰۶۸، ۶۴. 
  14. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۸۳. 
  15. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۳)». جوانان، ش. ۱۰۶۹، ۶۲. 
  16. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۸۷. 
  17. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۲)». جوانان، ش. ۱۰۶۸، ۶۴. 
  18. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۲)». جوانان، ش. ۱۰۶۸، ۶۵. 
  19. . ماهنامهٔ گزارش فیلم، 1370. 
  20. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۸۷. 
  21. حیدری، غلام. ساموئل خاچیکیان: یک گفتگو. تهران: انتشارات نگاه، ۱۳۷۱. 
  22. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۹۷. 
  23. مهرابی، مسعود. تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷. ۱۰۱-۱۰۰. 
  24. حیدری، غلام، فریدون جیرانی و محسن آزرم. «نگاهی به زندگی و فیلم‌های زنده یاد ساموئل خاچیکیان: مردی که برای سینما متولد شده بود». نقد سینما، ش. ۵۴ (اردیبهشت ۱۳۸۷): از ۱۴ تا ۱۵. 
  25. «سالگرد درگذشت ساموئل خاچیکیان - سایت پیشین جام جم». 
  26. «پرفروش‌های تاریخ سینمای دفاع مقدس، از عقابها تا اخراجی‌ها - فرارو». 
  27. «ساموئل خاچیکیان: پایه‌گذار سینمای وحشت در ایران». 
  28. «'ساموئل خاچیکیان': پایه‌گذار سینمای وحشت در ایران». 
  29. عباس بهارلو. صد چهره سینمای ایران. چاپ دوم. تهران: نشر قطره، ۱۳۸۲. 208صفحه. شابک ‎۹۶۴-۳۴۱-۱۲۸-۱. 
  30. «ردپای ارمنیان در روند سینمای ایران (۲۱)». جوانان، ش. ۱۰۶۷، ۶۴. 
  31. «سالگرد درگذشت ساموئل خاچیکیان - سایت پیشین جام جم». 
  32. حیدری، غلام، فریدون جیرانی و محسن آزرم. «نگاهی به زندگی و فیلم‌های زنده یاد ساموئل خاچیکیان: مردی که برای سینما متولد شده بود». نقد سینما تابستان، ش. 54 (اردیبهشت ۱۳۸۷): از ۱۴ تا ۱۵. 
  33. مقدم، سپیده. «دریغا و دردا که استاد رفت». سینما جهان، ش. ۳۲ (آبان ۱۳۸۰). 
  34. گروه تحقیق و پژوهش موزه سینما. ارامنه و سینمای ایران. چاپ اول. طهران: موزه سینمای ایران. باغ فردوس، تایستان ۱۳۸۳. ۱۴۴صفحه. شابک ‎۹۶۴-۶۷۲۸-۴۴-۸. 
  35. ساموئل خاچیکیان ( تدوین، تهیه و تولید، صحنه و لباس، عنوان بندی، فیلمنامه، کارگردانی
  36. سید مرتضی سید محمدی. فرهنگ کارگردانان سینمای ایران ۱۳۷۷-۱۳۰۹. تهران: نشر سیمرو، 1378. ISBN 964-5685-35-4. 
  37. سید مرتضی سید محمدی. فرهنگ کارگردان‌های سینمای ایران ۱۳۷۷-۱۳۰۹. چاپ اول. تهران: تشرو سیمرو، ۱۳۷۸. 1068صفحه. شابک ‎۹۶۴-۵۶۸۵-۳۵-۴. 

منابع[ویرایش]

به فارسی
انگلیسی

پیوند به بیرون[ویرایش]