عکاسی
عکاسی در لغت به معنای فن عکاسی و عکس برداری است و همچنین به عمل و شغل عکاس نیز گفته میشود. [۱] این هنر در اکثر زبانهای جهان فتوگرافی ((φωτογραφία (fotografia) خوانده میشود که ترکیبی از دو کلمهٔ یونانی فتو به معنی نور و گرافی به معنی نقاشی یا نگارش است. بنابراین، فتوگرافی به معنای نقاشی با نور است.[۲]
عکاسی یعنی ایجاد یک تصویر و ثبت آن؛ که در دو مرحله انجام می شود: نخست، بدستآوردن تصویر به وسیله ی دوربین و ثبت آن روی نگاتیو (فیلم) یا گیرنده تصویر الکترونیکی و دوم، ظاهر کردن تصویر مخفی حاصل از دوربین عکاسی و همیشگی کردن آن.
در این فرایند، دریافت و ثبت نور بر روی یک سطح حساس به نور، مانند نگاتیو یا گیرنده تصویر، باعث میشود الگوهای نوری بازتابیده شده یا ساطع شده از اشیا بر روی سطح حساس به نور (هالوژن نقره یا گیرنده) تاثیر گذارد و باعث ثبت تصاویر گردد.
عکاسی دارای سه جنبهٔ علمی، صنعتی و هنری است. عکاسی بهعنوان یک پدیدهٔ علمی متولد شد، بهشکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر تثبیت شد. [۳]
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه عکاسی
- همه منابع معتبر گوناگونِ مجازی و مکتوب، روایت مشابهی از تاریخچهٔ عکاسی ارائه میکنند. آنچه مشخص است این است که سالها قبل از اختراع عکاسی اساس کار دوربین عکاسی وجود داشتهاست. دانشمندی به نام ابن هیثم در قرن پنجم هجری (یازدهم میلادی) از وسیلهای به نام «جعبه تاریک» در مشاهدات خورشید گرفتگی خود استفاده کرده بود.[۴]
عکاسی به مفهومی که ما امروزه با آن آشناییم، توسط یک فرد کشف نشدهاست، بلکه نتیجه تلاش بسیاری از شیمیدانها است. آغاز آن به سال ۱۷۲۷ میلادی برمیگردد. در آن سال شولز مشاهده کرد که مخلوطی از نیترات نقره و گچ در مقابل نور، تیره میشوند. در دهه ۱۸۳۰ یک فرانسوی به نام لویی داگر تصادفا کشف کرد که برای ظهور یک تصویر، میتوان از یک ورقه مسی پوشیده شده از نقره که به وسیله بخار ید حساس شده باشد، استفاده کرد.[۵]
پیدایش عکاسی به اتاق تاریک بر میگردد. در حقیقت اتاق تاریک منجر به پیدایش عکاسی و دوربین عکاسی شد. اتاق تاریک عبارت از اتاقی است بی هیچ پنجره. هیچ نوری به آن راه ندارد مگر از طریق روزنهای که بر یکی از دیوارهای اتاق تعبیه شده. تصاویر یا چشماندازهای روبروی روزنه به صورت وارونه بر دیوار روبرویش بازتاب مییافت. بعضاً نگارگران از تصاویر بازتاب یافته به عنوان الگوی نقاشیشان استفاده میکردند.
بعدها این اتاق تاریک در ابعاد کوچکتر تبدیل شد به دوربین عکاسی. یعنی در برابر روزنهای که وجود داشت ماده حساس به نور قرار میدادند تا تصاویر بازتابش یافته ثبت و ضبط شوند.
در روند تکاملی دوربین، از عدسی و لنز در جایی که روزنه قرار داشت استفاده شد. مواد حساس به نور به فیلمهای عکاسی امروزین تبدیل شدند که در انواع سیاه و سفید و رنگی (نگاتیو) و اسلاید (پوزتیو) موجود است. نگاتیوها طی فرآیند دیگری در آزمایشگاه (لابراتوار) به عکس تبدیل میشوند. در ابتدا از آمونیوم دیکرومات برای مواد حساس استفاده میشد ولی بعد به نیترات نقره تغییر یافت.
- این روند ادامه یافت تا با پیدایش دوربین دیجیتال از حسگرهای حساس به نور به جای فیلم استفاده شد و دوربینهای دیجیتال گسترش چشمگیری یافت اما فیلمهای عکاسی هنوز جایگاه خود را دارند.
نخستین باریک دانشمند فرانسوی به نام ژوزف نیسفور نیپس (joseph Nicephore Niepce) در سال ۱۸۲۲ میلادی موفق به ثبت اولین عکس تاریخ شد. او با قرار دادن یک صفحه فلزی قیر اندود در یک جعبه تاریک از جلوی پنجره تصویرپشت بام را ثبت کرد در آن زمان صفحه عکس به مدت ۸ ساعت تحت تابش نور آفتاب قرار داشت.
- در سال ۱۸۴۰ میلادی یک انگلیسی به نام فاکس تالبوت با اختراع صفحات نگاتیو که میشد از روی آن بارها تصویر پوزیتیو چاپ کرد. گام بزرگی در پیشرفت عکاسی برداشت. این اختراع هنوز پایه واساس فیلمهای عکاسی جدید است.[۶]
با پدید آمدن مکروفتوگرافی (به ویژه عکاسی هوایی) و میکروفتوگرافی (عکاسی ذرهبینی) دید تازهای به بافتهای اثر ایجاد شد که پیش از این انسان بدان دسترسی نداشت[۷].
[ویرایش] تجهیزات عکاسی
[ویرایش] دوربین
- دوربین عکاسی از یک اتاقک تاریک تشکیل شده که در یک طرف آن یک عدسی محدب با فاصله کانونی ثابت یا متغیر و در طرف مقابل آن، سطح حساس عکاسی و بین آن و عدسی دیافراگم قرار دارد. علاوه بر این دوربین به دستگاه تنظیم فاصله (مسافت یاب نوری)، شاتر یا مسدود کننده، نورسنج (طیف سنج نوری) و منظره یاب مجهز است.
در هنگام عکسبرداری عدسی دوربین را جلو و عقب میبریم تا آنکه در منظره یاب تصویر واضحی از جسم مورد نظر دیده شود. در این حالت با فشار دکمه شاتر، شاتر باز و نور در مدت مشخصی که تنظیم کردهایم به فیلم میرسد و تصویر را روی آن بوجود میآورد. در دوربینهای دیجیتال به جای فیلم یک حسگر تصویر قرار دارد.
دوربینها از نظر کارکرد به انواع مختلفی تقسیم میشوند، از جمله:
[ویرایش] فیلم
فیلم عکاسی یا صفحه حساس عکاسی عموما از مخلوط کردن برمور نقره در محلول ژلاتین بدست میآید.[۸]. اندازه این ذرات بسته به حساسیت فیلم (ASA/ISO) متغیر است. البته فعل و انفعالاتی که در اثر تابش نور بر صفحه حساس عکاسی صورت میگیرد، تا کنون قابل رؤیت نبودهاست، و تمامی تلاشها در این خصوص بی نتیجه ماندهاست. اما توضیح تئوری آن، کامل و آشکار انجام یافتهاست. پس از آنکه یک فیلم نوردهی شد، مقدار تیرگی حاصل در یک خاص به عوامل زیر بستگی دارد:
- تابندگی به منظور نور دهی
- طول موج تابش
- مدت زمان نور دهی
- شرایط ظهور فیلم
- سازوکار ضبط تصویر روی فیلم
انرژی لازم برای تبدیل برومور نقره یا یدور نقره به نقره عنصری از ماده شیمیایی مورد استفاده در فرآیند ظهور فراهم میشود. پیش از ظهور اطلاعات بصورت یک تصویر نهان به شکل دانههای حساس شده روی شیشه یا فیلم ذخیره شدهاست. از ظاهر کردن فیلم یک تصویر منفی(نگاتیو) بدست میآید. نگاتیو یعنی خلاف آنچه در صاحب تصویر دیده میشود. پس بنابراین قسمتهای روشن صاحب تصویر بر روی فیلم تیره میافتد و برعکس قسمتهای تیره آن بصورت روشن نقش میبندد.
چون دانههای املاح هالوژنی نقره به تنهایی فقط به نور آبی و نور فرا بنفش نزدیک حساسند، باید مواد رنگی یا رنگیزههایی به آنها افزوده شود تا تابش بخشهای دیگر بیناب را جذب کنند و برای حساس کردن دانهها، مسیر فراهم آورند. فیلمهای فرو سرخ هم موجودند، ولی باید با مراقبت ویژه نگهداری شوند. چون به سبب حساسیت به گرما خیلی زود آسیب میبینند.
[ویرایش] لنز (عدسی)
عدسی، یا لنز، از ابزارهای نوری است که تقارن محوری دارد و نور را عبور میدهد و میشکند. عدسیها از مادههای شفاف مانند شیشه و پلاستیک ساخته میشوند. عدسی از نظر شیوه شکست نور در آن به دو دسته عدسی همگرا و عدسی واگرا تقسیم میشود.
بیشتر دستگاههای نوری شامل دو گونه عدسی میباشند که یکی را که نور، نخست بر آن میتابد و در ورودی دستگاه کار گذاشته میشود عدسی شیئی و دومی را که در خروجی دستگاه قرار دارد و نور از آن خارج میشود عدسی چشمی گویند.
فرمول عدسیها
این فرمولها برای محاسبهٔ فواصل مختلف بکار برده میشوند:
- نسبت یک به روی p بعلاوه نسبت یک به روی q مساوی است با نسبت یک به روی F که در اینجا P فاصله شئ تا عدسی و q فاصله تصویر تا عدسی است و F فاصلهکانونی است در عدسیهای کوژ یا محدب چون تصویر مجازی است علامت آن منفی و بقیه موارد به جز یک مورد عدسی کاو یا مقعر مثبت است.
- F = r / 2 یا بر عکس آن r = 2 * F توجه کنید r شعاع عدسی است.
- فرمول بزرگنمایی خطی آینه m برابر است با نسبت 'A'B به AB و مساوی است با q به روی p M = بزرگنمایی خطی (میزان چند برابر شدن تصویر) AB = طول شئ و 'A'B = طول تصویر.
لنزها در عکاسی به انواع مختلف نظیر:
- نرمال، لنزی که زاویه دید آن تقریباً با زاویه دید چشم انسان برابر است.
- واید، لنزی که فاصله کانونی آن کمتر از فاصله کانونی لنز نرمال و زاویه دید آن بازتر است.[۹]
- تله فوتو، لنزی که فاصله کانونی آن بزرگتر از لنز نرمال است. لنز تله فوتو اجسام دورتر را نزدیکتر نشان میدهد.[۱۰]
تصاویر بالا با دوربین ۱۳۵ میلیمتری گرفته شده است. فاصله کانونی لنز دوربین در زیر تصاویر آمده است.
[ویرایش] سهپایه
وسیله ایست که با سه پایهی میلهای یا مشابه که از انتها بهم متصل می باشند ساخته می شود ساختمان این پایهها اکثر تلسکوپی بوده که ارتفاع دوربینی را که توسط یک پیچ به سر سهپایه متصل می شود نسبت به زمین افزایش یا کاهش می دهد، این پایهها را برای حمل نقل می توان جمع کرد. انواع پیشرفته آن حرکات متداول در عکاسی را انجام داده و قابل تراز شدن می باشند.
[ویرایش] تک پایه
وسیله ای است با یک پایه که ساختمان پایه، همانند ساختمان پایه در سه پایهها، تلسکوپی است و ارتفاع دوربینی را که توسط یک پیچ به سر سهپایه متصل می شود نسبت به زمین افزایش یا کاهش می دهد. در قسمت سر آن در مدلهای پیشرفتهتر چندین بخش مفصلی متحرک وجود دارد. از تک پایهها در عکاسی حیاتوحش (wildlife)، عکاسی ورزشی (Sport events)، عکاسی از موزهها (Museum) و هنگامی که چرخش سریع دوربین در جهت افقی برای عکاسی مورد نیاز است ، مانند ثبت عکسهای پنینگ (Panning)، بیشتر استفاده میشود. [۱۱] به طور کلی موارد زیر را میتوان به عنوان برتری آنها به سه پایه ها بیان نمود:
- سبکتر و جابجایی راحتتر به نسبت سه پایه ها
- زودتر و سریعتر از سه پایه ها باز میشوند
- در مکانهایی که استفاده از سه پایه سخت یا غیر ممکنه است میتوان از آنها استفاده کرد (مانند: زمینهای ناهموار یا وسط جمعیت و...)
- توانایی انعطاف و حرکت دوربین درجهات مختلف را بیشتر فراهم میکنند
البته برای ثبت عکسهای با بیشترین کیفیت ممکن، یا عکاسی های نیازمند نوردهی بالا (عکاسی در نور کم)، یا برای ثبت عکسهایی با نوردهیهای متفاوت از سوژهای ثابت بازهم بیشتر عکاسان به سراغ سه پایهها میروند[۱۲] [۱۳]، ولی لازم به ذکر است که تک پایهها را نیز مانند سه پایهها میتوان ثابت بر روی زمین قرار داد، که این کار توسط قطعهای جانبی با عنوان ثابتکننده (stablizer) صورت میگیرد.
[ویرایش] فیلتر
به متریالی شیشه ای، ژلاتینی یا طلقی ... گفته می شود که در مسیر نور در هنگام عکاسی، چاپ و نور پردازی قرار داده می شود . در اثر قوانین ساده نوری رنگ همرنگ خودش را عبور می دهد و نورهای رنگی دیگر را جذب می کند. اگر نور سفید را با یک منشور تجزیه کنیم در میابیم که نور سفید ترکیبی از بینهایت نور رنگی است که آنرا باز هم می توان به سه نور قرمز، سبز و آبی خلاصه کرد . یعنی از ترکیب این سه نور که آنها را به نورهای اصلی می نامیم می توان نور سفید را به دست آورد. حال اگر دو نور اصلی را با هم ترکیب کنیم به نوری سومی می رسیم که خصوصیات هر دو نور را داشته اما مکمل نور غایب می شود.از ترکیب نورهای قرمز و سبز نور زرد ایجاد میشود که مکمل نور آبیست. از ترکیب نورهای قرمز و آبی نور ارغوانی یا ماجنتا بدست می آید که مکمل نور سبز است و از ترکیب نورهای سبز و آبی نور سبز آبی یا سایان که مکمل نور قرمز است. پس با توجه به این یاد آوری مختصر اگر فیلتری رنگی را در مسیر نور قرار دهیم آن فیلتر همه نورهای رنگی (مکمل) را جذب نموده وبه نور همرنگ خودش اجازه عبور می دهد حال به لزوم استفاده از این ابزار در هنگام عکاسی، چاپ و نور پردازی می پردازیم. کاربرد متداول آن در عکاسی سیاه و سفید است، به عنوان تشدید و یا کاهش دهنده کنتراست. از آنجایی که امروزه فیلمهای عکاسی سیاه و سفید اکثر پانکروماتیک است و قابل حدس زدن است این فیلم نتواند همه رنگها با درجات و روشنایی متفاوت را به تنالیته خاکستری تفکیک نماید . از این رو عکاس با استفاده آگاهانه ی خود از فیلتر های رنگی می تواند کنتراست رنگهای مختلف را تشدید یا کاهش دهد. در عکاسی به فیلترهای دیگری همچون pl, skylight, uv, nd و... می توان اشاره کرد.تذکر فیلترهای رنگی کاربرد محدودی در عکاسی رنگی دارند.کاربرد آنها برای بالانس کردن حرارت نوری (کلوین) است. [۱۴]
[ویرایش] دسته بندی کلی دوربینهای عکاسی
دوربینهای عکاسی در دسته بندی کلی به دستههای:
- دو لنزی یا Twin-lens reflex
- دید موازی یا rangefinder camera
- تک لنزی انعکاسی یا SLR
- فانوسی یا view camera
تقسیم میشوند که هر کدام ممکن است مجهز به سیستم ثبت تصویر آنالوگ یا دیجیتال باشند. از انواع دوربینهای رنجفایندر که قابلیت ثبت دیجیتالی تصویر را دارند میتوان دو مدل زیر را نام برد:Leica M8 لایکا ام8 و اِپسون آر دی1 Epson R-D1.
[ویرایش] دوربین آنالوگ
در دوربین آنالوگ، نوری که از لنز عبور میکند، بر سطح فیلم عکاسی تابیده و موجب تشکیل تصویر بر روی نامیز(امولسیون) میشود. البته تصویر بدست آمده بر روی فیلم بعد از ظهور قابل رویت میشود.
[ویرایش] دوربین دیجیتال
دسته بندی دوربینهای عکاسی دیجیتال به دلیل پیشرفت روزافزون و سریع آنها در دستههایی خاص و محدود کاری سخت و دشوار است و بر خلاف گذشته که دوربینهای دیجیتال را بر حسب کیفیت حسگر و ابعاد بدنه در سه تا چهار دسته تقسیم میکردند، امروزه دستهبندیها این دست دوربینها تا هفت یا هشت گونه افزایش یافتهاست که این میزان در دوربینهای حرفهای از ده مورد نیز تجاوز میکند.
- عمر مفید دوربینهای دیجیتالی اگر به شیوهای صحیح خریداری شده باشد بین ۳۶ تا ۴۸ ماه است مگر اینکه دارنده دستگاه بخواهد کارهای دیگری انجام دهد که از توان دوربین دیجیتالی که ابداع شده، خارج باشد.
امروزه در شایعترین نوع دستهبندیهای دوربینهای دیحیتال به منظور ساده کردن کار خریداران و مخاطبان دوربینهای دیجیتال، قیمت، نوع کاربری و مشخصات فنی را به عنوان ملاک برای دسته بندی در نظر میگیرند. براین اساس دوربینها به دو گروه حرفهای و آماتوری تقسیم میشوند. از لحاظ تفاوت در مشخصات فنی این دو گروه میتوان گفت دوربینهای حرفهای همچنان از سیستم دوربینهای حرفهای آنالوگ (slr) استفاده میکنند که شامل اجزای مکانیکی است. در حالی که دوربینهای آماتوری به صورت کامل دیجیتالی هستند. دیگر اینکه تغییر لنز در مدلهای حرفهای امکان پذیر است و لنز مدلهای آماتوری قابل تعویض نیست، هرچند در برخی مدلهای سطح بالای آماتوری چنین امکانی به صورت محدود در نظر گرفته شدهاست. وزن مدلهای حرفهای از دیگر تفاوتها با مدلهای آماتوری است. سبک ترین مدل حرفهای حداقل نیم کیلوگرم وزن دارد در حالی که وزن سنگین ترین مدل آماتوری کمتر از ۴۰۰ گرم است. از منظر کاربری باید گفت مدیریت دوربینهای حرفهای به دلیل ویژگیهای خاصی که دارند، برای عموم کاربران بسیار سخت و مشکل است. به طور کلی نگهداری مدلهای حرفهای شرایط ویژهای را طلب میکند که از حوصله و تخصص کاربر معمولی خارج است. در تولید مدلهای آماتوری از فلسفه عکاسی برای همگان استفاده میشود یعنی انجام عکاسی با دوربین دیجیتال باید که آسان ترین باشد. براین اساس اغلب تنظیمات مدلهای آماتوری به صورت خودکار توسط دوربین صورت میگیرد در حالی که اکثر تنظیمات مدلهای حرفهای به صورت دستی انجام میشود و اینکه ارزان ترین مدل حرفهای (dslr) با گران ترین مدل آماتوری برابری میکند. مدلهای حرفهای به این دلیل گران هستند که امکاناتی فراهم ساختهاند که برای کاربری عام و نیمه حرفهای اضافی است.[۱۵]
[ویرایش] دوربین دیجیتال حرفهای
دوربین دیجیتال حرفهای یا DSLR به دوربین دیجیتالی میگوییم که از یک سیستم آینهای مکانیکی و پنتاپریسم برای هدایت نور از لنز به یک منظره یاب نوری در پشت دوربین استفاده میکند. پنتاپریسم همانطور که از اسمش مشخص است یک منشور بازتابی ۵ وجهی است که یک باریکه نور را ۹۰ درجه منحرف میکند.
- عملکرد اساسی یک دی اس ال آر به این شکل است: در هنگام انتخاب منظره و چشم انداز، آینه نوری را که از لنز متصل شده وارد میشود به میزان نود درجه به سمت بالا منحرف میکند سپس این نور دو بار توسط منشور منعکس میشود و به چشم عکاس فرستاده میشود. در طول نورگیری آینه به سمت بالا میچرخد، دریچه دیافراگم تنگ میشود شاتر باز میشود و اجازه میدهد لنز نور را روی سنسور تصویر بیندازد.
سپس شاتر دوم روی سنسور را میپوشاند، یعنی زمان نورگیری به پایان رسیدهاست. آینه پایین میآید و شاتر به جای خود برمی گردد. طول زمانی که آینه به بالا میچرخد را خاموشی منظره یاب مینامند. یک آینه و شاتر سریع بهتر است مخصوصا در زمانی که سوژه در حال حرکت است و تاخیری نباید داشته باشد.
- تمام آنچه شرح داده شد در هزارم ثانیه و بصورت خودکار صورت میگیرد. دوربینهای سریع این عملیات را میتوانند تا ده بار در ثانیه انجام دهند. عکاسان حرفهای این این دوربینها را ترجیح میدهند زیرا عکاس میتواند پیش نمایشی واقعی از فریم را در لحظه نوردهی ببیند و یک دلیل مهم اینکه میتواند لنزهای متنوعی را انتخاب کرده و بروی دوربین خود نصب کند. یک امکان دیگر اینکه پیش نمایشی واقعی از عمق میدان را به عکاس میدهد.
[ویرایش] دوربینهای حرفهای و قابلیت فیلمبرداری
از سال ۲۰۰۸ شرکتهای نیکون و کنون دوربینهایی از این دسته تولید کردند که قابلیت فیلم برداری کامل را داشته باشند. نیکوی D90 قابل تصویری ۲۴ فریم در ثانیه، ۷۲۰p و کیفیت HDV را دارد. شرکت کنون نیز به تازگی دوربین بسیار قدرتمندی به نام EOS 5D Mark II را وارد بازار کردهاست که قابلیت فیلمبرداری ۱۰۸۰p و سی فریم در ثانیه را داراست.[۱۶]
[ویرایش] دوربینهای نیمه حرفهای
دوربینهای نیمه حرفهای (DSLR Like) در حقیقت پلی میان دوربینهای حرفهای و آماتوری میباشند. معمولا کسانی که هدف آنها آشنایی با عکاسی حرفهای میباشد به سراغ این دسته از دوربینها میروند. این دوربینها ظاهری شبیه به دوربینهای حرفهای دارند و امکانات و تنظیمات بیشتری به نسبت دوربینهای آماتوری در آنها وجود دارد. از تفاوتهای عمده آنها با دوربینهای حرفهای میتوان به نبود حالت بالب (B) در آنها و همچنین کیفیت پایینتر تصویر در آنها (به نسبت دوربینهای حرفهای) و البته عدم امکان تعویض لنز در آنها اشاره نمود.
[ویرایش] دوربینهای آماتور یا کامپکت
این دوربینها که به آنها ببین و بگیر (Point-and-shoot) نیز گفته میشود در یک نگاه کلی معمولاً کوچک و سبک هستند و لنز آنها به بدنه دوربین متصل بوده و قابل جدا شدن نیست، در درجه اول برای عملیات عکاسی ساده طراحی شدهاند و معمولاً دارای سیستمهای اتوماتیک برای تنظیم گزینههای نوردهی، فلش و دیگر عوامل عکس برداری هستند. این نوع دوربین معمولاً در میان افرادی که هدفشان عکاسی حرفهای نیست و به دنبال ساده ترین روش برای ثبت لحظات و خاطرات خود هستند گزینه مناسبی است.[۱۷]
[ویرایش] متغیرهای عکاسی
در ثبت یک عکس سه متغیر اصلی باید موجود باشند:
- نور در محیط مانند نور طبیعی (خورشید)، نور مصنوعی (لامپ الکتریکی یا فلاش)، بخشهای غیرقابل رؤیت طیف الکترومغناطیسی (مادون قرمز) و غیره
- وسیلهای برای متمرکز ساختن اشعههای نور مانند عدسی یا روزنههای اصطلاحاً «نوک سوزنی»
- وسیلهای برای ثبت تصویری که توسط عدسی متمرکز شده مانند فیلم، کاغذ حساس به نور یا سنسور دیجیتال
[ویرایش] ژانرهای عکاسی
ژانرهای عکاسی در چند تقسیمبندی کلی قرار دارند: طبیعت، پرتره، معماری، حیات وحش، خبری، مستند اجتماعی، تبلیغاتی و آبستره.
[ویرایش] طبیعت
به عکسهای که صرفاً از طبیعت و بدون عناصر انسانی گرفته شده است گفته میشود.عکاسی طبیعت به استفاده از فرآیند عکاسانه جهت نمایش مشاهدات در تمام شاخههای تاریخ طبیعی، سوای مردم شناسی و باستان شناسی، محدود است؛ به شکلی که شخص خبره، توانایی شناسایی سوژه اصلی و تصدیق ارائه صحیح آن را داشته باشد. گویایی عکس طبیعت باید از جنبهی کیفیت تصویری اش بالاتر باشد. نشانههای انسانی، به جز معدود موقعیتهایی که به جلوهی طبیعی صحنه کمک میکنند، نباید در تصاویر ارائه شوند. وجود نوارهای علمی {نشانههای تحقیقی دانشمندان} بر بدن حیوانات حیات وحش قابل قبول است. عکسهای گیاهان و حیوانات دو-رگه، تطبیقشده و غیر طبیعی، همچون هر گونه دستکاری که شرایط عکاسی را تغییر دهد، غیر قابل قبول است.
چیزهایی همچون خطوط تلفن، جادهها، حصارها، درختان قطع شده (بطور آشکار)، ساختمانها و امثال اینها باعث عدم پذیرش عکس در ژانر طبیعت خواهد بود. انسانها، اگرچه بسیار کوچک و با وجود زیبایی صحنه، نباید نشان داده شوند. اینگونه عکسها میتوانند مناسب بخش عکاسی منظره باشند. عبارت «نشانههای انسانی که به جلوهی طبیعی صحنه کمک میکنند» شاید گمراه کننده باشد؛ پرستویی که در انبار غلات زندگی می کند، در آشیانه ی خود در یک انبار پذیرفتنی است چون که آنجا محیط طبیعی زندگی اوست. مرغ ماهیخوار نشسته بر روی یک تیرک نیز قابل قبول است، چونکه محیط رایجی برای استراحت آنهاست؛ ولی باید بخش بالایی تیرک بیشتر در عکس نشان داده شود.
صحنههای طلوع و غروب اصلاح شده نیز از دلایل عدم پذیرش هستند. برخی از داورها در مسابقات عکاسی در این مورد سخت گیری نمیکنند. جهت اطمینان خاطر، بهتر است که خود در تفسیر «تعریف عکاسی طبیعت» سختگیری کنید. [۱۸]
[ویرایش] منظره
عکاسی منظره یا Landscape به آن دسته از عکسهایی اطلاق میگردد که مناظر یا و چشم اندازهای طبیعی و یا غیر آن را نمایش میدهند. بعضی عکسهای این گروه میتوانند در طبقههای معماری و یا طبیعت هم قرار گیرند.
منظره به کل یا بخشی از طبیعت گفته میشود که از یک منظر یا زاویه خاص به آن نگریسته شده باشد. طبیعت، موضوع همیشگی و جدایی ناپذیر عکاسی از منظره به شمار میرود، به همین دلیل است که به عکاسی از منظره، عکاسی از طبیعت نیز گفته میشود. به طور معمول در چنین عکسهایی حضور انسان یا حیوان به چشم نمیخورد، مگر اینکه حضور آنها مفهومی خاص داشته باشد. در چنین شرایطی باید اندازه تصویر انسان یا حیوان نسبت به کل تصویر کوچکتر باشد.
به عقیده برخی از صاحب نظران ساحل دریا، شهر و بناهای ساخته شده به دست انسان را نباید جزو طبیعت به شمار آورد و تصاویری که در بردارنده دریا و شهر هستند را باید چشمانداز دریا یا شهر به شمار آورید. از آنجا که معادل انگلیسی عکاسی از منظره، لنداسکیپ (Landscape)– لند به معنای زمین- است میتوان این گفته صاحبنظران را به جا دانست و عکاسی از منظره را فقط به زمین و طبیعت بکر و دست نخورده محدود کرد. با این حال، حتی اگر در یک منظره طبیعی، یک خانه روستایی در دور دستها، شهری در امتداد افق یا جاده ای در قسمت جلو تصویر ظاهر شده باشد باز هم میتوان این عکس را جزو عکسهای منظره به شمار آورد. اصطلاح منظره یا چشمانداز شهری (Urban Landscape) به عکسهایی گفته میشود که به سبک عکاسی از طبیعت اما از فضای شهری گرفته شده باشد به این معنی که نحوه نگاه عکاس به ساختمانها، مکانها و خیابانها، باید همانند نگاه او به کوه و درختها در طبیعت باشد.
[ویرایش] سبکهای عکاسی منظره
در زمینه عکاسی از منظره، تا به حال سه سبک شناخته شدهاست که عبارتند از:
- سبک نمایشی، مستقیم یا توصیفی مستقیم (Representational)
- سبک امپرسیونیستیک یا احساسی (Impressionistic)
- سبک انتزاعی (Abstract)
- نمونههایی از آثار عکاسی منظره
-
عکسی از انسل آدامز از معروفترین آثار عکاسی منظره
-
عکاسی منظره از دریای تایلند در هنگام غروب
-
منظرهای از آبشار مارگون، نمونهای از عکاسی از مناظر طبیعی
[ویرایش] نجوم
تصاویر مربوط به اجرام آسمانی که معمولا با کمک تلسکوپ تهیه شوند.
[ویرایش] پرتره
عکس با زاویه معمولا بسته از بالاتر از شانه و یا صورت را پرتره مینامند. در عکاسی چهره که به آن پرتره نیز گفته میشود توجه عکاس روی صورت، اعضای بدن یا خود شخص متمرکز میشود.[۲۰]
در فرهنگ آریان پور زیر کلمه پرتره Portait معانی نظیر تصویر، نقاشی، عکس یا تصویر صورت، تصویر کردن آمدهاست.[۲۱] در لغت به معنی تصویر، نقاشی، مجسمه، پیکره و …. است و در شکل اختصاصی آن به مجسمهٔ صورت، تصویر صورت، عکس صورت و مجسمهٔ نیمتنه، اطلاق میشود. همچنین پرتره به معنای شباهت و همانندی، تشریح مطلب، توضیح تعریف و ارائه شرح روشنی از یک موضوع است.
- در عکاسی، پرتره نگاری بیشتر معطوف به عکس از انسانها آن هم در قطع صورت و شانهها میشود به همین دلیل چند سال پیش معادل نادرست (تک چهره) برای واژهٔ پرتره باب شد که به دلیل گویا نبودن و نامناسب بودن آن خیلی زود منسوخ گردید. پرتره با توجه به معانی وسیع آن خصوصاً در عکاسی میتواند انسانها و حتی حیوانات را در حالتهای مختلف (نه الزاماً از روبرو یا نیمرخ) و در اشکال کلی آنها (نه صرفاً صورت و سرشانهها) شامل شود. بنابراین گرفتن عکس از یک منظره در حالی که آدمها و یا حیواناتی نیز در آن مشاهده میشوند پرتره میشوند پرترهنگاری از آنها نیست. پرتره در حقیقت میبایست نمای بزرگ تری از سوژه را نسبت به کل عکس در برگیرد تا امکان بررسی و مطالعه موضوع اصلی برای مخاطب میسر شود.
به طور کلی در عکاسی پرتره همان طوری که گفته شد بیشتر به انسان معطوف است باید به این عوامل توجه داشت:
- وضعیت قرارگرفتن دوربین نسبت به سوژه
- لنز مورد استفاده
- پس زمینه، موقعیت سوژه
- حالت سوژه
- کادر بندی
- نورپردازی
- البته نباید فراموش کرد که برای تهیه یک پرتره خوب مطالعه و داشتن اطلاعات قبلی دربارهٔ سوژه ارزش است. در هنگام عکاسی، میتوان درباره کار، سرگرمیها، علائق و موضوعات مورد توجه سوژه با او به گفتگو پرداخت و در خلال گفتگو به حرکات، اشارات و رفتارهای شخصی او توجه کرد. باید دقیقاً دریافت که کدام یک از حالات سوژه، به عنوان مثال: لبخند یا اخم نشان واقعی شخصیت درونی اوست.
یک عکاس موفق پرتره، باید بتواند با سرعت کار کرده و ویژگیهای فردی خاص و معانی حالاتی مانند خم شدنسر، برق زدن چشم و تغییرات آنی چهره سوژه را تشخیص داده و آنها را ثبت نماید. معروف است که یوسف کارش سرشناس ترین عکاس پرترهی کلاسیک در جهان، تنها عکس اخم کردهٔ وینستون چرچیل نخست وزیر خندهروی انگلیس را بدین صورت گرفت که هنگام عکاسی آنقدر با او صحبت کرد تا حوصلهٔ نخست وزیر خونسرد را سر برد. در این هنگام دست برد و سیگار برگ معروف او را از لبش لرداشت. این حرکت را آنقدر ناگهانی انجام داد که چرچیل عکس العملی نتوانست از خود نشان دهد و در یک لحظه که اخم بر چهر ی خنده روی او نقش بست عکسش را گرفت و به سرعت قبل از هر واکنشی سیگار را دوباره روی لبش گذاشت. کارش معتقد بود که لبخند چرچیل ماسک ظاهری اوست و او سیاستمدار خشنی است. اگر چه نگاه و تکنیک عکاسی کلاسیک کارش، مناسب زبان و بیان امروز در پرترهنگاری نیست اما تمام پرترههای موفق، چه کلاسیک و چه مدرن ورای تمام مسائل گفته شده چیزی از ویژگیهای فردی سوژه را نیز نشان میدهد.[۲۲]
- نمونههایی از آثار عکاسی پرتره
-
پرترهای معروف از ارنستو چهگوارا چریک انقلابی و سیاستمدار آمریکای جنوبی که خود بخشی از تصویری بزرگتر است که توسط آلبردو کودا عکاسی شدهاست.
-
انتشار این پرتره از از آبراهام لینکلن رئیس جمهور سایق آمریکا اثری از ماتیو بردای در مطبوعات که در انتخاب او به ریاست جمهوری موثر واقع شد، انتشار عکس مزبور که لینکلن را مردی متین و موقر نشان میداد باعث شد تصور مرد از اون به عنوان شخصیتی خشن و ناهنجار از بین برود. خود لینکلن بعد از انتخاب به ریاست جمهوری گفت:«سخنرانی کویر یونیون و عکس ماتیو مرا به ریاست جمهوری رساند.»[۲۳]
-
پرترهای معروف از سیمین بهبهانی اثری از فخرالدین فخرالدینی از پزرگترین عکاسان پرتره ایران
[ویرایش] معماری
عکسهای مرتبط با معماری، بناها و شهرسازی.
- نمونههایی از آثار عکاسی ابنیه و معماری
-
نگارهای از فضای بیرونی ارگ بم، یک اثر باستانی
-
نمایی از معماری داخلی مسجد تاریخی نصیر المکلک در شیراز
-
نمایی از سی وسه پل در شب
[ویرایش] حیات وحش
سوژه اصلی حیوانات هستند.حیات وحش واقعی به یک یا چند جاندار اطلاق میشود که کاملا آزادانه، در زیستگاه طبیعی یا اختیاری، زندگی میکنند. بنابراین عکسهایی از باغ وحش و یا مراکز تفریحیِ نگهداری حیوانات از دید بسیازی از جمله انجمن عکاسان آمریکا غیر قابل قبول هستند.
[ویرایش] خبری
عکاسی خبری یا همان فتوژورنالیسم به عکسهایی گفته میشود که پبام و هدف اصلی آنها خبر رسانی است. [۲۴] و آنگونه که کارشناسان رسانه تعریف میکنند؛ عکاسان خبری، همان نویسندگان مقاله و مخبران خبر به وسیله تصویر یا همان عکس هستند[۲۵]
سه تعریف رایج درباره عکاسی خبری وجود دارد:[۲۶]
- هنری است که برای قصهگویی عکاسانه به کار گرفته میشود تا زندگی را مستند کند. پدیدهای جهانی است و به همه مربوط است و از محدودیتهای زبانی و فرهنگی عبور میکند. فتوژورنالیسم ما را به عکسهایی ارجاع میدهد که یک داستان را بیان میکند؛ مثل عکسهایی که در رسانههای خبری میبینیم یا مجلات، گاهنامهها یا هفتهنامهها. این عکسها میتواند دربر گیرندهٔ عکاسی مستند، عکاسی تبلیغاتی، عکاسی در صحنه، عکاسی ورزشی، زندگی جاری، علایق انسانی و به تصویر کشیدن شیوه معاصر و رایج زندگی باشد. اما نکتهٔ مهم در این بخش این است که در فتوژرنالیسم روایت عکس مقدم بر قضاوت است، یعنی باید عکس، دیگران را به قضاوت بکشد، پس لازم است به عکاسان خبری گفته شود: سعی نکنید قضاوت خود را به عکس القا کنید. در فتوژرنالیسم، عنوان یا مضمون مقدم بر عکس است و باید به مخاطبان و بینندگان و کسانی که داوری میکنند کمک کند تا خودشان داستان یا ماجرا را کشف کنند.
- ژورنالیسمی است که داستانی را از طریق تصاویر بیان میکند. میتوان اینطور برداشت کرد که در ذهن غربیها، فتوژرنالیسم تک فریم نیست؛ به همین علت است که همیشه یک فیچر یا گزارش تصویری جداگانه دارند و یک تک فریم؛ که تک فریم در واقع اوج گزارش تصویری است.
تعریف آخری که از فتوژورنالیسم میتوان عنوان کرد این است که گفته شود:
- شکلی ویژه از ژورنالیسم است که تصاویری را خلق میکند تا داستانی خبری را بازگو کند؛ هرچند معمولا اینطور فهم میکنند که اصل بر تک فریم است، در حالی که اینطور نیست. در حالت عامتر هم به مطالب بسیار مهم و جدی که عکاسی شدهاست گفته میشود.
- نمونههایی از آثار عکاسی خبری
-
نمایی از درگیریها در خیابانهای تهران در روز عاشورا در روز ۶ دی ماه ۱۳۸۸، عکاس: امیر صادقی
[ویرایش] ورزش
عکسهای مربوط به فعالیتهای ورزشی.
[ویرایش] مستند اجتماعی
میتواند در گروه مردم، انسان و یا خبری هم قرار گیرد.
[ویرایش] تبلیغاتی
عکسهایی که برای مقاصد تبلیغاتی تهیه شده باشد.
[ویرایش] آبستره یا انتراعی
آبستره(Abstract) به معنی انتزاعی، غیر جسیم، مجرد وغیر قابل لمس به کار میرود. در عکس انتزاعی دیگر بازنمایی عین واقعیت بیرونی ملاک قرار نمیگیرد.
[ویرایش] مفهومی
عکس مفهومی یا(به انگلیسی: Conceptual) به عکسی گفته میشود که هدف عکاس از آن، معمولا بیان مفهومی خاص با کمک عناصر تصویر است. عکس مفهومی باید بیننده را به تفکر وا دارد. عکسهای همهٔ دستههای عکاسی میتوانند در صورت القای مفهومی خاص به بیننده در این دسته نیز قرار گیرند.
-
نمونهای از عکس مفهومی که بیش از هر چیز، قصد القای مفهوم و منظور خاصی به بیننده خود را دارد اثر سینا علیزاده اشرفی
-
نمونهای از عکس مفهومی که بیش از هر چیز، قصد القای مفهوم و منظور خاصی را با چیدمان خاص عناصر در صحنه و نور و... به بیننده خود را دارد اثر سینا علیزاده اشرفی
[ویرایش] طبیعت بیجان
طبیعت بیجان*[۲۸] به اثری هنری گفته میشود که معمولاً اجسام غیرمتحرک را تصویر میکند. این اجسام اغلب اشیاء معمولی هستند که میتوانند طبیعی باشد مانند گل، میوه، غذا، سنگ و صدف، و یا ساخته دست بشر باشند مانند کوزه، گلدان، لیوان، کتاب، جواهرات و زینت آلات، سکه، و پیپ، که در کنار هم چیده شدهاند.
[ویرایش] ماکرو
همانگونه که از نام طبقه بر میآید، تصاویری را شامل میشود که با لنز ماکرو و از فاصلهٔ نزدیک برداشته شده باشند و اغلب جزئیات اشیاء را نشان میدهد.
- عکاسی ماکرو بیشتر جای عکاسی از نزدیک معنا میشود[۲۹] و به نوعی عکاسی گفته میشد که در آن تصویر اشیا بزرگتر از اندازه واقعی شان، با نسبتی بزرگتر از 1:1 گرفته میشود.[۳۰]
در عکاسی ماکروی واقعی باید فاصله بین لنز تا صفحه تصویر از فاصله لنز تا سوژه بیشتر باشد. در دوربینهای فیلمی عکاسی ماکرو نیاز به مبدلهای ماکرو یا حلقههای لنز ماکرو دارد. لنزهای ویژه ماکرو معمولا گرانتر از سایر لنزها هستند و مخصوصا برای نزدیک شدن زیاد به سوژه و جلوگیری از تغییر شکل تصویر طراحی شدهاند. بعضی از لنزهای تله فتو نیز دارای قابلیت ماکرو میباشند که با ترکیب اپتیکی ویژهای که دارند میتوانند در شرایط بسیار نزدیک به سوژه نیز روی آن فوکوس نمایند.
- در گذشته عکاسی ماکرو به معنی استفاده از دوربینهای SLR و خریدن لنزهای مخصوص بود که هزینهای بین صد تا هزاران دلار به دنبال داشت. اما این مساله در مورد دوربینهای دیجیتال فرق میکند.[۳۱] یکی از مزایای دوربینهای دیجیتال این است که بیشتر آنها قادر به عکاسی ماکرو با کیفیت خوب میباشند. در بعضی از انواع این دوربینها تا حد بسیار زیادی میتوانند به سوژه نزدیک شوند، ولی در بعضی دوربینهای دیگر از زوم برای پر کردن کادر و بزرگ کردن سوژه استفاه میشود. بطور کلی در عکاسی ماکرو، سرعت شاتر بسیار پایین است و استفاده از یک پایه محکم برای عکاسی ایده بسیار خوبی است. بعلاوه عکس گرفتن با استفاه از تایمر دوربین از لرزیدن دوربین و خراب شدن عکس جلوگیری میشود.
نماهای بسیار نزدیک معمولاً بسیار جالب و نیز مفید میباشد. در عکاسی ماکرو جزئیاتی از شیئ دیده میشود که با چشم معمولی نمیتوان دید.[۳۲]
[ویرایش] تکنیکهای عکاسی
[ویرایش] HDR
اچ. دی. آر (HDR) مخفف کلمات انگلیسی “گستره پویای بالا” (به انگلیسی High Dynamic Range) است.[۳۳] که در دنیای واقعی، نسبت بین تاریکترین و روشنترین نقاط تصویر (یا همان نسبت کنتراست) را گویند.[۳۴]
- گستره پویا(دامنه پویا، دامنه دینامیک) در عکاسی، نسبت بین بالاترین و پایینترین شدت نور قابل اندازه گیری(سیاه و سفید) را نشان میدهد. در دنیای واقعی، سیاه یا سفید واقعی هیچ گاه یافتنی نیستند و تنها درجات مختلف شدت نور منبع و انعکاس سوژه وجود دارند. به همین سبب مفهوم گستره پویا پیچیدهتر میشود و به این بستگی دارد که چه وسیلهای را به عنوان ابزار دریافت(دوربین یا اسکنر)، ابزار نمایش (چاپ یا نمایشگر کامپیوتر)، و یا خود سوژه، برای توضیح در نظر داریم.[۳۵]
تکنیک اچ. دی. آر شیوهای نو در عکاسی است که برای طبیعیتر کردن سوژه عکاسی و نزدیکتر کردن عکس به آن چیزی که چشم انسان میبیند، ابداع شدهاست. در تکنیک اچ. دی. آر که مخفف High Dynamic Range است، عکاس میتواند با کمک نرمافزارهای ویژهای، با ترکیب چند عکس با نوردهیهای متفاوت، در نهایت به یک عکس با دامنه بالایی از نوردهی دست پیدا کند که محدودیتهای نوری عکسهای قبلی را نداشته و در واقع، ویژگیهای نوری تمام آنها را در خود جمع کرده باشد. برای ساختن عکسهای اچ دی آر، نرم افزاری متعددی در دسترس هستند که از مهم ترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- Photomatix
- Easy HDR
- فوتوشاپ، سری Cs
هر چند از تکنیک اچ دی آر میتوان برای طبیعینگاری(نزدیک کردن عکس به تصویری که چشم انسان میبیند)استفاده کرد، امّا آنچه امروزه بیشتر شاهد آن هستیم، استفادهٔ فراواقع گرایانه از این تکنیک است که با اشباع بیش از حد رنگها و سایه و روشنهای عکس، تصویری که بیشتر به نقاشی نزدیک است را پدید میآورند به طوری که کمتر کسی با دیدن آن فکر میکند که این تصویر، یک عکس از یک صحنه واقعی میتواند باشد.[۳۶]
اچ. دی. آر جذاب است، اما چون نیازمند گرفتن چند عکس مشابه از یک منظره است بعضی مواقع و مخصوصا برای سوژههای در حرکت غیرممکن به نظر میرسد. اما با کمک فوتوشاپ CS4 میتوانید به عکسهای خود جلوه شبه اچ. دی. آر بدهید و حتی آنها را تا مرز نقاشی پیش ببرید.[۳۷]
[ویرایش] عکاسی هنری
عکاسی هنری نوعی عکاسی است که هدف اصلی آن ابراز دیدگاههای خلاق و الهام هنری عکاس میباشد. عکاسی هنری از آن جهت از دیگر ردههای عکاسی متمایز است که برخلاف عکاسی خبرنگاری هدف آن ثبت تصاویر مربوط به اخبار نیست و نیازی به پایبندی به اصول اخلاقی خبرنگاری ندارد و نیز برخلاف عکاسی تجاری برای فعالیتهای اقتصادی و یا فروش محصولات یا خدمات بکار نمیرود. شایان ذکر است که تعریف عکاسی هنری تا به امروز موضوع بحث و مناظرههای بسیاری در جوامع هنری دنیا است.[۳۸]
عکاسی تا اوایل قرن بیستم میلادی در مجامع هنری غربی به عنوان هنر پذیرفته نشده بود. عکاسان پیشکسوتی مانند آلفرد ستیگلتز، ادوارد ستایکن و ادوارد وستون سهم بسزایی در گسترش عکاسی به عنوان یک هنر داشتند.
[ویرایش] افراد مهم در توسعه عکاسی
- ابن هیثم - رساله فی صورة الکسوف
- یوهان هاینریش شولتسه - اثبات حساس بودن املاح نقره به نور
- نی یپس - مخترع فرانسوی که اولین عکس را با استفاده نوع مخصوصی از قیر ثبت کرد
- داگر، لویی ژاک مانده - مخترع روش داگروتایپ با همکاری نی یپس
- تالبوت، هنری فاکس - مبدع روش کالوتایپ و تبدیل نگاتیوهای کاغذی به پازتیو از روش چاپ تماسی
- جورج ایستمن - بنیانگذار شرکت ایستمن کداک و فردی موثر در مقرون به صرفه کردن عکاسی برای مردم عادی
[ویرایش] استفادههای عکاسی
عکاسی موارد استفاده بسیار زیادی دارد. از جمله میتوان به عکاسی خبری، علمی، تفریحی و ثبت خاطرات و مستند سازی اشاره کرد. تا در پزشکی و هوا فضا و...
[ویرایش] عکاسی در ایران
صنعت عکاسی برروی کاغذ حساس در سال ۱۸۳۹ میلادی بوجود آمد و در سال ۱۸۴۱ میلادی پلاکهای شیشه برای عکاسی اختراع گردید و از قرائن موجود این اختراعات و همه انواع وسائل عکسبرداری دو تا سه سال پس از اینکه به بازار میآمد بطور هدیه بدست پادشاه ایران میرسید.[۳۹]
با اطلاعاتی که از کتاب مقالات گوناگون تالیف دکتر خلیل خان اعلم الدوله ثقفی از یادداشتهای ریشار خان اولین عکاسی که اعتماد السلطنه از او نام برده حاصل میشود این است که اولین عکسبرداری برروی صفحه نقره در سال ۱۲۶۰ هجری قمری در تبریز، زمانی که ناصرالدین میرزا ولیعهد بود انجام شدهاست. این دو دستگاه دوربین داگروتیپ یکی اهدایی از طرف ملکه انگلیس و دیگری هدیه امپراطور روسیه بودند.[۴۰]
دوره ناصری را باید دوره شکوفایی عکاسی در دوران قاجار یا ایران قرن نوزدهم میلادی دانست. ناصرالدین شاه که خود اهل ذوق و هنر بود به عکاسی علاقمند گردید و بر توسعه این فعالیت در درون دربار همت گماشت. وی با تأسیس عکاسخانه کاخ گلستان و نیز تشویق و حمایت عکاسان، توانست تصاویر و یا به عبارتی اسناد هنری و تاریخی گرانبهایی از ایران آن روز را ثبت نماید.
هرچند که فعالیت وی به درون دربار و تربیت عکاسان درباری محدود گردید ولی تأسیس رشته عکاسی در مدرسه مبارکه دارالفنون، نشان از اهتمام او به این امر دارد. ناصرالدین شاه به عکاسی علاقمند شد و آن را نزد کارلیان فرا گرفت. از آن پس شاه برای انجام کارهای عکاسی اش و احداث تاریکخانه برای ظهور، چاپ و تهیه شیشههای حساس، حیاط وعمارتی از ساختمانهای سلطنتی را به عکاسخانه درباراختصاص داد و اینگونه بود که عکاسخانه مبارکه بنیاد یافت. یادداشتها و مدارک برجای مانده در کاخ گلستان، حاکی از آن است که ناصرالدین شاه با ظهور فیلم و چاپ عکس آشنا بوده و از طرفی دستخط و توضیحات وی در حاشیه بسیاری از عکسها و عبارت معروف ‹‹ خودمان انداختیم ›› نشان از فعالیت عکاسی او دارد. شاه برای اینکه عکاسخانه مدیرمسئولی هم پیداکند آقارضاخان پسرمیرزااسماعیل، پیشخدمت سلام وبرادر علی نقی حکیم الممالک را که ازمحرمان نزدیکان شاه بود وبنا به امرشاه فن عکاسی را نزد کارلیان به خوبی یادگرفته بود عکاسباشی و مدیرعکاسخانه مبارکه همایونی کرده، به این فن جدید صورت جدی و رسمی داد و از این پس ازهمه اردوکشیها، ییلاقها، سفرها، مراسم سلام، اسب دوانیها و شهرها و طبقات مختلف مردم و رجال عکسهای فراوان متعدد گرفته درآلبومها قرارداده شد ودرآلبوم خانه سلطنتی درکاخ گلستان در شمس العماره گرد آمد.
باید خاطر نشان ساخت که نمونه عکسهای دوره محمدشاه را نباید با صنعت عکاسی مرسوم امروز یکی دانست، زیرا صنعت عکاسی فتوگرافی در سال ۱۲۶۵ هجری قمری ۱۸۴۹ میلادی اختراع شدهاست یعنی یک سال بعد از فوت آن پادشاه، و آنچه در عهد محمدشاه وجود داشت و ریشار خان عمل میکرد دستگاه داگرئوتیپ بود که در سال ۱۸۳۹ میلادی به وجود آمده بود.[۴۱]
تصاویری که از ابنیه و عمارات آن دوران به جا مانده، برای مطالعات ایران عهد قاجار ارزشی مستند دارد و در ضمن اطلاعاتی از نظام حکومتی آن دوره را فراهم میکند.
عکاسان دورهٔ قاجار را سه دسته تشکیل میدادند:
- عکاسانی که برای مؤسسات کاوشهای علمی و جغرافیایی اروپایی کار میکردند
- عکاسان بومی که برای سرگرمی به عکاسی میپرداختند
- عکاسان حرفهای که از این راه امرار معاش میکردند[۴۲]
[ویرایش] عکاسی دیجیتال
استفاده از دوربین دیجیتال در بین عکاسان آماتور و حرفهای هر دو رواج یافتهاست. آماتورها به خاطر سهولت استفاده و کم شدن هزینهها به دلیل عدم نیاز به فیلم از آن بهره میگیرند اما حرفه ایها خصوصا خبرنگاران عکاس دلایل دیگری برای استفاده از دوربین دیجیتال دارند. سرعت عمل در انتقال تصاویر به رسانهای که برای آن کار میکنند به دلیل حذف مراحل ظهور و چاپ و ادیت یا ویرایش سریع آن در رایانه از مهمترین این دلایل است. درصد کمی از آماتورها هنوز از فیلم استفاده میکنند اما بسیاری از حرفه ایها آن جا که نیاز به انتقال سریع تصاویر ندارند فیلم را ترجیح میدهند. به اعتقاد ایشان هنوز حسگرهای دیجیتال نمیتواند همهٔ کیفتی را که فیلم منتقل میکند عرضه کنند و نقایصی در این خصوص وجود دارد. اما با تحول سریع و چشمگیری که در عرصه دیجیتال شاهدیم این فاصله به سرعت رو به کاهش است.
[ویرایش] جستارهای وابسته
- دوربین عکاسی
- عکاسی دیجیتال
- عکاسی مستند
- تاریخ عکاسی در ایران
- تمامنگاری (هولوگرافی)
- انسل آدامز
- عکاسان جوان ایران
[ویرایش] منابع
- کتاب تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران؛ یحیی ذکا ۱۳۷۶
- کهن پرترههای تاریخ عکاسی ایران؛ محمد محمدزاده ۱۳۸۸
- ظهور در عکاسی و سینما، اکبر عالمی، انتشارات سروش، چاپ دوم، ۱۳۶۸
- ↑ محمد معین و دیگران، سرواژهٔ «عکاسی»، فرهنگ لغت معین (بازیابی در ۲۱ دی ۱۳۹۰).
- ↑ رحیم دانایی، آموزش نوین عکاسی، ۷.
- ↑ مجتبی آقایی. «عکاسی در جهان امروز». در عکاسی (۱). شرکت چاپ و نشر کتب درسی ایران، ۱۳۸۱ خورشیدی. صفحات ۳ تا ۴.
- ↑ تاریخچه عکاسی- دویچه وله: محمد خیرخواه
- ↑ تاریخچه عکاسی- دویچه وله: محمد خیرخواه
- ↑ تاریخچه عکاسی- سایت تخصصی عکس هی بیب هورا
- ↑ کپس، جئورگی. زبان تصویر. ترجمهٔ فیروزه مهاجر. چاپ نخست. سروش، ۱۳۶۸. ص.۱۳۹.
- ↑ ظهور در عکاسی و سینما، اکبر عالمی، انتشارات سروش، چاپ دوم، ۱۳۶۸، صفحه یک
- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Wide-angle lens»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۴ فوریه ۲۰۰۹).
- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Telephoto lens»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۶ فوریه ۲۰۰۹).).
- ↑ «Steve's DIGICAMS». بازبینیشده در ۲۴/۰۱/۲۰۱۲.
- ↑ «Outdoor Eyes Xtreme». بازبینیشده در ۲۴/۰۱/۲۰۱۲.
- ↑ «Light Stalking». بازبینیشده در ۲۴/۰۱/۲۰۱۲.
- ↑ بررسی فنی عکاسی
- ↑ دسته بندی کلی دوربینهای عکاسی دیجیتال
- ↑ دوربین DSLR چیست؟
- ↑ آشنایی با انواع دوربینهای دیجیتال و برخی اصطلاحات رایج- نسیم نیک مهر
- ↑ تعریف عکاسی طبیعت از نگاه انجمن عکاسان آمریکا- ترجمه محسن بایرامنژاد
- ↑ عکاسی از منظره- سایت آفتاب
- ↑ عکاسی جهره- سایت آفتاب
- ↑ فرهنگ لغت آریان پور
- ↑ عکسهای پرتره از بازیگران ایرانی در سال 1389
- ↑ فصلنامه آموزشی، اطلاعرسانی، تحلیلی، خبری، پژوهشی عکاسی خلاق، سالدوم، شماره ششم، بهار۱۳۸۵- سرمقاله"چنتهمدیرمسئول(عکس و عکاسی در مطبوعات امروز ایران) افشین شاهرودی، صفحات ۳ و ۵
- ↑ دستهبندی عکسها
- ↑ آنها سوژه عکسهایشان شدند- همشهری آنلاین
- ↑ فتوژورنالیسم چیست؟- همشهری آنلاین
- ↑ {{یادکرد وب
- ↑ stillife
- ↑ عکاسی ماکرو چیست؟
- ↑ عکاسی ماکرو- سایت عکاسی
- ↑ چگونه از گلها و گیاهان عکاسی کنیم؟- ترجمه فرزانه فراهانی
- ↑ عکاسی ماکرو- سایت عکاسی
- ↑ اچ. دی. آر “به زبان ساده”-مجله اینترنتی عکاسی اچ. دی. آر(روشنا)- کوشان جزایری
- ↑ فرهنگ لغات عکاسی- مجله اینترنتی عکاسی اچ. دی. آر(روشنا)
- ↑ گستره پویا در عکاسی (۱)- مجله اینترنتی عکاسی اچ. دی. آر(روشنا)- بهروز سنگانی
- ↑ کلاس درس «آشنایی با تکنیک HDR در عکاسی»- پایگاه عکس زوم
- ↑ تولید شبه اچ. دی. آر با فوتوشاپ CS4 – ویدیوی آموزشی- مجله اینترنتی عکاسی اچ. دی. آر(روشنا)
- ↑ ترجمه از مقاله http://en.wikipedia.org/wiki/Fine_art_photography
- ↑ افشار، ایرج، گنجینه عکاسهای ایران (همراه تاریخچه ورود عکاسی به ایران)، تهران – ۱۳۶۸، ص ۱۸.
- ↑ اعلم الدوله ثقفی، خلیل خان، مقالات گوناگون، تهران، ۱۳۲۲ ش، ص ۱۱۳.
- ↑ افشار، ایرج، گنجینه عکاسهای ایران(همراه تاریخچه ورود عکاسی به ایران)، تهران – ۱۳۶۸، ص ۱۹.
- ↑ جهان نیوز- تاریخچه عکاسی در ایران
