چالشتر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چالشتر
کشور  ایران
استان چهارمحال و بختیاری
شهرستان شهرکرد
مردم
جمعیت ۶٬۷۲۰ در سال ۱۳۸۵
اطلاعات شهری
ره‌آورد قفل چالشتر قالی چالشتر
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۸۳
به چالش تر شهر تاریخ و شعر و فرهنگ خوش آمدید

چالشتر مرکز قدیم حکمرانی چهارمحال اکنون ناحیه ی غرب شهرستان شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت چالشتر ۶٬۷۲۰ نفر (۱٬۶۸۰ خانوار) بوده است.[۱]

تاریخ[ویرایش]

از رجال چالشتر میتوان به افراد ذیل اشاره کرد:


-سرهنگ دکتر محمد ریاحی: پزشک انسان دوست و نخبه دارای مدرک طب نظامی از لیون فرانسه؛ تخصص جراحی از وال دوگراس پاریس؛ دارای دیپلم دنا از دانشگاه لیون؛ رئیس بهداری نیروی هوایی آرتش؛ رئیس دانشگاه اصفهان که ایشان در مردادماه ۱۳۴۰ خورشیدی اراضی شخصی خود را در جهت گسترش این دانشگاه وقف نموده و مساحت آن را به شصت برابر افرایش دادند. دکتر ریاحی در اسفندماه همان سال بازنشست شده و باقی عمر گرانبها را به طبابت و کمک به انسانهای بی بضاعت صرف میکنند.


-سرتیپ اسمعیل ریاحی: سربازی وطن پرست برادر دکتر ابراهیم ریاحی(وزیر اسبق بهداری)؛ معاونت اداره ی کارگزینی آرتش؛ رئیس ستاد لشکر اصفهان؛ فرماندهی لشکر لرستان؛ معاونت ستاد بزرگ آرتشباران؛ درسال ۱۳۴۲ به سمت وزیر کشاورزی منصوب شده و اصلاحات ارضی را همراه با دکتر ولیان انجام داد. ایشان مردی حقوقدان٬ سحر خیز و دارای خطی خوش بودند.


-دکتر ابراهیم ریاحی: دانش آموخته ی طب از فرانسه و وزیر بهداری.


-تیمسار محمدتقی ریاحی: رئیس ستاد ارتش از یاران دکتر مصدق در سال ۱۳۳۲ که بواسطه ی همکاری با دکتر مصدق برای براندازی حکومت شاهنشاهی پس از کودتای ۲۸مرداد۳۲توسط حکومت شاه بمدت سه سال زندانی شد پس از آن به پاریس رفت و پس از انقلاب توسط دکتر بازرگان به سمت وزارت دفاع منصوب شد که در اثر دخالت افراد غیر مسئول استعفا کرد و به فرانسه بازگشت و درسال ۱۳۶۸ در شهر نیس فرانسه دار فانی را وداع گفت.


-دکتر بیژن ریاحی چالشتری: مدیرعامل سایپا؛ مدیر عامل زامیاد و ..


-دکتر داریوش خواجعلی: از مدیران مدیر پروژه ی مریخ نورد ناسا.


از فامیلهای بزرگ چالشتر میتوان به ریاحی٬ ستوده٬ آزاده٬ دهقان٬ خواجعلی و... اشاره نمود. که فامیل خواجعلی دارای بیشترین تحصیل کرده در امریکا و بیشترین پزشک در شهرکرد می باشد. فامیلهای ریاحی، ستوده و آزاده از ارباب ها بوده و خاندان دهقان کدخدای چالشتر بوده اند.

مولف مرآت البلدان مرجع قدیمی شرح احوال قرای ایران در شرح نواحی «چارمحال» نویسد: از قرای ناحیه «رار» یکی قریه «چالشتر» است که قلعه‌ای آجری است و ۲۲ برج دارد و هر دهنه برج را هشتاد ذرع با برج دیگر فاصله‌است. از بناهای مرحوم حاجی محمد رضاخان می‌باشدو در آنجا بناهای عالی و عمارتهای بسیار خوب است که بیش از ۳۰ هزار تومان خرج عمارات شده. دویست خانوارجمعیت و یک رشته قنات دارد که هشت سنگ میرابی آب ازآن جاری است و هر سال صد خروار زمین بذرافشان را مشروب می‌نماید. حمام و مسجد و تیمچه و بازارچه و دکاکین و آسیا دارد و ۳۹۰ تومان مالیات دیوانی آنجاست و شش نفر سرباز هم می‌دهد. (مرآت البلدان ج ۴ صص ۵۱ - ۵۲). در فرهنگ جغرافیائی ایران نوشته شده‌است: «... دهی است از دهستان لار (رار) بخش حومه شهرستان شهرکرد که در ۸ هزارگزی شمال باختر شهرکرد و یک هزارگزی راه عمومی شهرکرد به چالشتر واقع شده. جلگه و کوهستانی و معتدل است و ۳۲۶۱ تن سکنه دارد. آبش از قنات و چشمه و محصولش غلات می‌باشد. شغل اهالی زراعت و گله داری و صنایع دستی قالی بافی وقفل سازی است. یک باب دبستان و یک عمارت سرپوشیده و قلعه قدیمی دارد.[۲]

‌آثار تاریخی[ویرایش]

شهر چالشتر، یکی از قدیمی ترین نقاط استان چهارمحال و بختیاری است که بناهای تاریخی دوره معاصر در آن اکنون به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری محسوب می‌شود.

علاوه بر بناهای تاریخی در این منطقه، قالی چالشتر بافت که رنگ و نقشه‌ای بومی است اکنون به عنوان یک نشانه فرهنگی و تاریخی به حساب می‌آید.

قلعۀ چالشتر[ویرایش]

مجموعه قلعه تاریخی چالشتر، که به قلعه خانی مشهور می‌باشد، ۱۱۰ سال پیش در چالشتر احداث شد و در یکی از سرستونهای سنگی این مجموعه، تاریخ ساخت آن به سال ۱۳۲۱هجری قمری حک شده است. قلعه چالشتر در استان چهارمحال و بختیاری، تلفیقی از معماری دوران قاجار با معماری اروپایی است که با ستونهایی ایستاده از سنگ و نقش برجسته‌های دیدنی خودنمایی می‌کند. قلعه چالشتر، در پنج کیلومتری شهرکرد به عنوان یک اثر باشکوه از نظر معماری و هنری حجاری در ایران است. این قلعه، در منطقه چالشتر واقع شده که در دوره صفویه مرکز حکمرانی چهارمحالی‌ها بوده که به وسیله کلانتران روستاها و مناطق تحت سیطره خود را کنترل می‌کردند و پس از انتصاب حسین قلی خان به عنوان ایلخان بختیاری، در اواسط حکومت ناصرالدین شاه، حکمرانان این منطقه از حاکمیت بر چالشتر خلع و به زمین داران بزرگ تبدیل شدند. مجموعه تاریخی چالشتر، شامل: سردر سنگی، خان نشین، اندرونی، حمام، انبارها و اصطبلها است و قلعه عیانی و خان نشین این مجموعه تاریخی دارای ۳۸ ستون سنگی با سر در و ایوان می‌باشد. ازاره سنگی منقوش این مجموعه قلعه شامل: نقوش افسانه‌ای و اسطوره‌ای، زندگی روزمره، گل و گیاه، گل و گلدان، گل و مرغ، نقوش پیچش گیاهی و نقوش فرشته است واین نقوش به صورت ماهرانه و زیبا خلق شده و در برخی موارد به صورت برجسته حجاری شده است.

در این قلعه، اندرونی با یک دالان به قسمت خان نشین ارتباط داشته و ایوان آن دارای ۱۰ ستون سنگی است و ایوان با آجرکاری و کاشی معرق در لچکی‌ها و پیشانی بنا با ازاره‌های سنگی منقوش شامل: درختان تاک، گل و گلدان، گل و مرغ و سرو و کاج تزئین شده است.

اتاقهای این مجموعه قلعه نیز، با نقوشی به سبک نقاشی لندنی که تلفیقی از هنر نقاشی ایرانی و غربی است، مزین است و این سبک نقاشی که در دوره قاجار به اوج خود می‌رسد، شامل: نقوش گل و گلدان، افسانه لیلی و مجنون و نقوش اسلامی شامل: یوسف و زلیخا به همراه خط نوشته‌ای از آیات قرآن است. در بخشی از سر درهای این مجموعه قلعه، همچنین معماری سنتوری که به صورت مثلثی شکل با نقوشی به سبک شیر و شکر است، به چشم می‌خورد و حمام قلعه تاریخی چالشتر نیز مزین به کاشی آبی فیروزه‌ای و سفید سربی بوده است.

سقف اندرونی این قلعه، به صورت قابهایی از چوب گردو است و درها و پنجره‌های اتاقهای این مجموعه نیزازجنس چوب گردو به صورت گره چینی شده می‌باشد و این مجموعه قلعه دارای پنج ایوان است و پنج اتاق نیز در اندرونی آن وجود دارد و در مجموع دارای ۴۰ ستون است.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. .
  2. فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۱۰. (منبع قدیمی، و بدون مشکل حق تکثیر)
  3. چالشتر | تاریخچه چهارمحال

چالشتر | تاریخچه چهارمحال


شناخت سرزمین چهارمحال: کریم نیکزاد امیرحسینی جلد دو بخش چالشتر