چالشتر

چالشتر
کشور	ایران
استان	چهارمحال و بختیاری
مردم
زبان‌ گفتاری	فارسی
مذهب	شیعه
اطلاعات شهری
ره‌آورد	قفل چالشتر قالی چالشتر
پیش‌شماره تلفنی	۰۳۸۱۴۴۲
چالشتر روی نقشه ایران °۵۰٫۷۸۷۵شرقی °۳۲٫۳۸۳۰شمالی / ۵۰٫۷۸۷۵;۳۲٫۳۸۳۰

چالشتر یکی از شهرهای شهرستان شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت چالشتر ۶٬۷۲۰ نفر (۱٬۶۸۰ خانوار) بوده است.

مولف مرآت البلدان در شرح نواحی «چارمحال» نویسد: از قرای ناحیه «رار» یکی قریه «چالشتر» است که قلعه‌ای آجری است و ۲۲ برج دارد و هر دهنه برج را هشتاد ذرع با برج دیگر فاصله‌است. از بناهای مرحوم حاجی محمد رضاخان می‌باشدو در آنجا بناهای عالی و عمارتهای بسیار خوب است که بیش از ۳۰ هزار تومان خرج عمارات شده. دویست خانوارجمعیت و یک رشته قنات دارد که هشت سنگ میرابی آب ازآن جاری است و هر سال صد خروار زمین بذرافشان را مشروب مینماید. حمام و مسجد و تیمچه و بازارچه و دکاکین و آسیا دارد و ۳۹۰ تومان مالیات دیوانی آنجاست و شش نفر سرباز هم می‌دهد. (مرآت البلدان ج ۴ صص ۵۱ - ۵۲). در فرهنگ جغرافیائی ایران نوشته شده‌است: «... دهی است از دهستان لار (رار) بخش حومه شهرستان شهرکرد که در ۸ هزارگزی شمال باختر شهرکرد و یک هزارگزی راه عمومی شهرکرد به چالشتر واقع شده. جلگه و کوهستانی و معتدل است و ۳۲۶۱ تن سکنه دارد. آبش از قنات و چشمه و محصولش غلات می‌باشد.شغل اهالی زراعت و گله داری و صنایع دستی قالی بافی وقفل سازی است. یک باب دبستان و یک عمارت سرپوشیده و قلعه قدیمی دارد.

شهر چالشتر، یکی از قدیمی ترین نقاط استان چهارمحال و بختیاری است که بناهای تاریخی دوره معاصر در آن اکنون به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری محسوب می شود.

علاوه بر بناهای تاریخی در این منطقه، قالی چالشتر بافت که رنگ و نقشه ای بومی است اکنون به عنوان یک نشانه فرهنگی و تاریخی به حساب می آید.

مجموعه قلعه تاریخی چالشتر، که به قلعه خانی مشهور می باشد، 110 سال پیش در چالشتر احداث شد و در یکی از سرستونهای سنگی این مجموعه ، تاریخ ساخت آن به سال 1321هجری قمری حک شده است. قلعه چالشتر در استان چهارمحال و بختیاری، تلفیقی از معماری دوران قاجار با معماری اروپایی است که با ستونهایی ایستاده از سنگ و نقش برجسته های دیدنی خودنمایی می کند. قلعه چالشتر، در پنج کیلومتری شهرکرد به عنوان یک اثر باشکوه از نظر معماری و هنری حجاری در ایران است. این قلعه، در منطقه چالشتر واقع شده که در دوره صفویه مرکز حکمرانی چهارمحالی ها بوده که به وسیله کلانتران روستاها و مناطق تحت سیطره خود را کنترل می کردند و پس از انتصاب حسین قلی خان به عنوان ایلخان بختیاری، در اواسط حکومت ناصرالدین شاه، حکمرانان این منطقه از حاکمیت بر چالشتر خلع و به زمین داران بزرگ تبدیل شدند. مجموعه تاریخی چالشتر، شامل: سردر سنگی، خان نشین ، اندرونی، حمام، انبارها و اصطبلها است و قلعه عیانی و خان نشین این مجموعه تاریخی دارای 38 ستون سنگی با سر در و ایوان می باشد. ازاره سنگی منقوش این مجموعه قلعه شامل: نقوش افسانه ای و اسطوره ای، زندگی روزمره،گل و گیاه، گل و گلدان، گل و مرغ، نقوش پیچش گیاهی و نقوش فرشته است واین نقوش به صورت ماهرانه و زیبا خلق شده و در برخی موارد به صورت برجسته حجاری شده است.

در این قلعه، اندرونی با یک دالان به قسمت خان نشین ارتباط داشته و ایوان آن دارای 10 ستون سنگی است و ایوان با آجرکاری و کاشی معرق در لچکی ها و پیشانی بنا با ازاره های سنگی منقوش شامل: درختان تاک، گل و گلدان، گل و مرغ و سرو و کاج تزئین شده است.

اتاقهای این مجموعه قلعه نیز، با نقوشی به سبک نقاشی لندنی که تلفیقی از هنر نقاشی ایرانی و غربی است، مزین است و این سبک نقاشی که در دوره قاجار به اوج خود می رسد، شامل: نقوش گل و گلدان، افسانه لیلی و مجنون و نقوش اسلامی شامل: یوسف و زلیخا به همراه خط نوشته ای از آیات قرآن است. در بخشی از سر درهای این مجموعه قلعه، همچنین معماری سنتوری که به صورت مثلثی شکل با نقوشی به سبک شیر و شکر است، به چشم می خورد و حمام قلعه تاریخی چالشتر نیز مزین به کاشی آبی فیروزه ای و سفید سربی بوده است.

سقف اندرونی این قلعه، به صورت قابهایی از چوب گردو است و درها و پنجره های اتاقهای این مجموعه نیزازجنس چوب گردو به صورت گره چینی شده می باشد و این مجموعه قلعه دارای پنج ایوان است و پنج اتاق نیز در اندرونی آن وجود دارد و در مجموع دارای 40 ستون است.

چالش تر

بعد از بن قدیمی‌ترین شهر این استان است