سامان (شهر)

برای دیگر کاربردها، سامان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

سامان
کشور	ایران
استان	چهارمحال و بختیاری
شهرستان	سامان
سال شهرشدن	۱۳۴۳
مردم
جمعیت	15,327 نفر
زبان‌ گفتاری	فارسی وترکی قشقایی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	377 هکتار
ارتفاع از سطح دریا	۲۰۱۹ متر
اطلاعات شهری
شهردار	محسن حیدری
ره‌آورد	گردو، بادام، سیب، آبغوره، آلوچه، هلو
پیش‌شماره تلفنی	۰۳۸۲
وبگاه	شهرداری سامان
شناسه ملی خودرو	ایران 71
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به سامان، شهر فرهنگ و ادب خوش امدید
سامان روی نقشه ایران ۳۲.۴۵۱۴° شمالی ۵۰.۹۱۱۷° شرقی / 32.4514; 50.9117

سامان یکی از شهرستان های استان چهارمحال و بختیاری در ایران است. این شهرستان در فاصله ۲۲ کیلومتری شمال شرقی شهرکرد قرار دارد.شهر سامان به دلیل قرار گرفتن در حاشیهٔ زاینده رود از زمینه مناسبی برای کشاورزی، باغداری و جذب گردشگر برخورداراست. بر اساس آمار سال ۱۳۸۵ جمعیت شهر سامان برابر با ۱۴٬۷۷۷ نفر بوده‌است..

موقعیت جغرافیایی

شهر سامان در حاشیهٔ دامنهٔ شرقی کوه شیراز و در فاصله بسیار نزدیکی از رود زاینده رود قرار دارد. سامان در فاصله ۲۲ کیلومتری شمال شرقی شهرکرد و ۸۵ کیلومتری غرب استان اصفهان و متصل به راه غربی شهرکرد به اصفهان قرار گرفته‌است. وضیعت طبیعی آن تقریباً کوهستانی و دارای تپه و ماهورهای متعدد و سرسبز است. در طرح جامع استان چهارمحال و بختیاری ۶ مسیر پیشنهادی گردشگری تعریف شده‌است که مسیر شماره ۲ آن از سامان می‌گذرد. این مسیر عبارت است از: شهرکرد ـ چالشتر (قلعه چالشتر) ـ سامان (پل زمانخان ـ حاشیه زاینده رود) ـ هوره (پل هوره) ـ مارکده ـ دریاچه سد زاینده رود ـ بن (آبگیر بن) ـ امامزاده سید محمد ـ شهرکرد

زبان و ادبیات

مردم شهر سامان به زبان ترکی و فارسی صحبت می‌کنند. زبان اصلی مردم شهر سامان و نیز روستاهای اطرافش فارسی و ترکی قشقایی است و در محیط اداری، مدرسه و سطح شهر به زبان فارسی سخن می گویند. با آن که سامان شهر کوچکی است اما زادگاه چندین شاعر به نام است. از جمله این شاعران می‌توان به دهقان سامانی، عمان سامانی، نيسان، قطره، دريا، ذره، محيط و ... اشاره کرد. از شاعران و ادبای معاصر این دیار هم می توان به مرحوم تبیان سامانی، احمد رحیم خانی، حمید یعقوبی سامانی و... اشاره کرد که صاحبان آثاری در عرصه ادبیات هستند.

سازمان‌ها و اداره‌ها

دانشگاه‌ها

• دانشگاه پیام نور واحد سامان

سامان از نظر برخی بزرگان

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه (صنیع الدوله)، مترجم و رئیس دارالطباعه و دارالترجمة ناصرالدین شاه در کتاب مراة البلدان ناصری در مورد سامان نوشته شده‌است که:

سامان ۳۰۰ خانوار جمعیت ملکی اربابی دارد. باغات بسیار و ۱۷ مزرعه دارد که از چشمه و قنات و رودخانه آن مشروب می­شود

دهقان سامانی شاعر معروف سامانی هم در مورد زادگاهش چنین گفته‌است:

سامان که بود به زیر کوه شیراز		داده‌است به مرغ روح سعدی پرواز
آن مرغ شده به قالب دهقان باز		گوید غزل و همی بر آرد آواز
ای دل ار می‌طلبی مملکت جانی را		رو به سامان وببین جنت روحانی را
دهی اراستی بینی چو بهشت		مستعد گشته به هر فصل گل افشانی را

اقتصاد و صنعت گردشگری

شهر سامان به دلیل قرار گرفتن در نزدیکی رود زاینده رود یکی از مهم‌ترین قطب‌های کشاورزی، باغداری و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری و کشور ایران محسوب می‌شود.
مجتمع فرهنگی تفریحی پل زمانخان و باغهای اطرافش، مجموعه کاخ پیشین فرح دیبا که اکنون به هتل تبدیل شده، مجتمع ویلایی زاگرس و مناظر زیبای حاشیه زاینده رود از جمله جاذبه‌های گردشگری اسن شهر محسوب می‌شود. آرامگاه دهقان سامانی شاعر پرآوازه ایرانی نیز در این شهر قرار دارد،.
پل «زمان خان نفر» یکی از آثار تاریخی شهر سامان است و هم اکنون بازماندگان «زمان خان نفر» به نام «طایفه زمانخان لو» از طوایف «ایل نفر» در شهر مرودشت در محله «نفرآباد» که نام رسمی آن نیز خیابان «ایل نفر» می‌باشد، زندگی می‌کنند. بر اساس کتاب فارسنامه ناصری «سلسله خوانین ایل نفر از طایفه زمانخان لو می‌باشد».
این منطقه به‌دلیل وضعیت خاص جغرافیایی برای تولید محصولاتی همچون بادام و گردو بسیار مناسب است. ۱۳درصد بادام کشور در منطقه سامان شهرستان شهرکرد تولید می‌شود.

افسانه‌ها

افسانه علی مکان

در مشرق سامان دره مصفائی وجود دارد که مردم معتقدند امام علی(ع) هنگام مسافرت در اینجا توقف کرده شب را مانده‌است بدین جهت این دره را علی مکان می‌نامند، البته هیچگونه آثاری وجود ندارد که مؤید این عقیده باشد، روزهای جمعه در اینجا به پختن نذری می‌پردازند.

افسانه کوه شیراز

در مورد کوه شیراز که در ۳ کیلومتری غرب سامان واقع است افسانه أی نقل می‌کنند که وجه تشبیه این کوه از همین جا ناشی می‌شود همچنین ثابت می‌کند که ایلات قشقائی ازاطراف شیرازبه بختیاری آمده‌اند، چوپانی در این کوه گله هائی داشته که هر روز برای آب دادن، آنها را به سرچشمه می آورده و آب می داده، روزی متوجه می‌شود، که پیشرو گله که بنام (دوبر) نامیده می‌شود، چند روز است از چشمه آب نمی‌خورد چوپان در مورد پیدا کردن علت برمی آید تا اینکه می‌بینید (دوبر) از سوراخ سنگی آب می‌خورد، چوپان نی هفت بندی که علائم مخصوصی هم داشته وارد سوراخ می‌کند، اتفاقاً از دست او رها شده و در سوراخ بائین می‌رود تا اینکه پس از قشلاق چوپان در بازار شیراز نی خود را می‌بینید و از آن پس معتقد می‌شود که از زیر کوه تا شهر شیراز آب جاری است و برای همین نی او توسط آن آب به شیراز امده و سپس از آب گرفته شده‌است و این افسانه را هنوز هم عده أی نقل می‌کنند و معتقدند که از زیر کوه تا شیراز جریان آبی وجود دارد. البته کوه شیراز واقع در محدوده ی سرزمینی شهرستان بن میباشد و چوپان مذکور از اهالی شهر بن بوده است که سهواً یا مغرضانه در سامان ذکر شده است

افسانه نعل شکن

در کوه برمه که در جنوب غربی سامان کشیده شده یک شکاف حاصل شده که کاملاً" شبیه پای اسب و نعل است، مردم عقیده دارند هنگامی که علی از این نقطه عبور می کرده پای اسبش به کوه می‌خورد و در نتیجه کوه شکسته، و جای پای اسب در کوه باقی‌مانده‌است. این شکستگی چنان منظم و زیباست که گوئی قالبی از جای پای اسب ریخته‌اند.

پانویس و منبع

• فارسنامه ناصری جلد دوم صفحه ۱۵۸۵