شنبلیله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
Illustration Trigonella foenum-graecum0.jpg
برای دیگر کاربردهای واژه شنبلید سرواژه شنبلید را ببینید.

شَنبَلیله یا شنبلید (نام علمی: Trigonella foenum-graecum) گیاهی است از تیره باقلائیان (Fabaceae) و به همین دلیل توانایی هم‌زیستی با باکتری‌های تثبیت کننده ازت را داشته و می‌تواند بخش زیادی از از نیتروزن مورد استفاده خود را تولید کند.

گیاهی است علفی به ارتفاع ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر با گلهایی منفرد و به رنگ روشن که رنگ میوه‌های آن زرد تا قهوه‌ای است.

این گیاه بومی ایران بوده و در بیشتر نواحی ایران از جمله آذربایجان، اصفهان، فارس، خراسان، سمنان و دامغان می‌روید و به عنوان سبزی خوراکی کاشته شده و مصرف می‌شود.

شنبلیله در کنار راه‌ها نیز می‌روید و به این خاطر در قدیم به آن گل راه‌رو هم می‌گفتند.[۱]

خواص دارویی[ویرایش]

شنبلیله دارای خواص اثر تقویتی، ملین، اشتهاآور، خلط آور و ضدتب، محرک جریان شیر و کاهنده قندخون است.همچنین این گیاه حاوی مقادیر زیادی آهن، فسفر و ویتامین دی است. شنبلیله یک داروی گوارشی تلخ است و می‌توان آن را در بیماری قند و به صورت موضعی در التهابات پوستی مصرف کرد.جوشانده دانه‌های این گیاه برای نرمی پوست و همچنین رفع تحریکات جلدی به کار می‌رود. به این منظور می‌توان جوشانده آن را به شکل کمپرس به کار برد.دانه‌های شنبلیله به لحاظ دارا بودن برخی عناصر همچون آهن در درمان ضعف عمومی بدن بسیار موثر است.جوشانده دانه‌های این گیاه اگر به صورت غرغره مصرف شود و در رفع ورم لوزه‌ها بسیار مفید و موثر است، همچنین از جوشانده آن برای افزایش میزان شیر در دوران شیردهی می‌توان استفاده کرد.پودر گیاه را می‌توان به صورت خمیر درآورده و روی کورک و دُملهای چرکی پوست قرار داد.

دانه‌های شنبلیله که مهم‌ترین قسمت دارویی این گیاه است با بازکردن مجاری عروق خون، از بروز سکته قلبی جلوگیری می‌کند. این گیاه سرشار از آهن است. پزشکان مصرف این گیاه را به افرادی که مبتلا به کم خونی، کمبود آهن و کمبود هموگلوبین خون اند، توصیه می‌کنند این گیاه علاوه بر ایران در هند ایتالیا واسپانیا کشت می‌شود.

شنبلیله را بعد از شستن خشک کرده خرد کنید روزی ۳ بار به مقدار یک قاشق مربا خوری با ماست مخلوط کرده میل نمایید برای پایین اوردن قند خون بسیار موثر می‌باشد. شنبلیله از زمان‌های دور به عنوان بزرگ کننده سینه شناخته شده و حاوی دایوسگنین است که به استروژن مصنوعی نیز معروف است.[۲]

کاربردهای خوراکی[ویرایش]

شنبلیله به عنوان یکی از سبزیها در تهیه خوراک‌های ایرانی مثل قرمه سبزی و کوفته برنجی استفاده می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. دهخدا: شنبلید.
  2. [۱]،سایت پارسه گرد
  • ماهنامه ترویجی سبزینه - شماره هفتم
Fenugreek
Illustration Trigonella foenum-graecum0 clean.jpg
Scientific classification
Kingdom: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Rosids
Order: Fabales
Family: Fabaceae
Genus: Trigonella
Species: T. foenum-graecum
Binomial name
Trigonella foenum-graecum
L.[1]

Fenugreek (/ˈfɛnjʉɡrk/; Trigonella foenum-graecum) is an annual plant in the family Fabaceae with leaves consisting of three small obovate to oblong leaflets. It is cultivated worldwide as a semi-arid crop, and its seeds are a common ingredient in dishes from the Indian Subcontinent.

Regional names

Fenugreek is known as methi, Gujarati (મેથી), Marathi (मेथी), Oriya (ମେଥୀ ), Punjabi (ਮੇਥੀ),("Xulbad" in Somali) or (میتھی), Hindi (मेथी), Urdu(میتھی), Bengali (মেথি) and Nepali (मेथी), as menthiyam, and venthayam (வெந்தயம்) in Tamil, "uluhaal" (උළුහාල්) in Sinhala, ShOoT (שוט) in Hebrew, (çemen otu) in Turkish, Malkhoza (ملخوزه) in Pashto, Helba (حلبة) in Arabic and Dari, Alholva in Spanish, Shanbelileh (شنبلیله) in Persian, menthya (ಮೆಂಥ್ಯ) in Kannada, uluwa (ഉലുവ) in Malayalam, moshoseitaro (μοσχοσίταρο) or (τριγωνέλλα) or (τήλις) in Greek, and menthulu (మెంతులు) in Telugu and Abish.[citation needed]

History

It is believed fenugreek was brought into cultivation in the Near East. While Zohary and Hopf are uncertain which wild strain of the genus Trigonella gave rise to domesticated fenugreek, charred fenugreek seeds have been recovered from Tell Halal, Iraq, (carbon dated to 4000 BC) and Bronze Age levels of Lachish and desiccated seeds from the tomb of Tutankhamen.[2] Cato the Elder lists fenugreek with clover and vetch as crops grown to feed cattle.[3]

Production

Major fenugreek-producing countries are Afghanistan, Pakistan, India, Iran, Nepal, Bangladesh, Argentina, Egypt, France, Spain, Turkey and Morocco. The largest producer is India, where the major producing states are Rajasthan, Gujarat, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, Maharashtra, Haryana, and Punjab. Rajasthan accounts for over 80% of India's output.[4][5]

Use

Cuisine

Fenugreek is used as an herb (dried or fresh leaves), spice (seeds), and vegetable (fresh leaves, sprouts, and microgreens). Sotolon is the chemical responsible for fenugreek's distinctive sweet smell.

Cuboid-shaped, yellow-to-amber colored fenugreek seeds are frequently encountered in the cuisines of the Indian subcontinent, used both whole and powdered in the preparation of pickles, vegetable dishes, daals, and spice mixes such as panch phoron and sambar powder. They are often roasted to reduce bitterness and enhance flavor.[6]

Fresh fenugreek leaves are an ingredient in some Indian curries. Sprouted seeds and microgreens are used in salads. When harvested as microgreens, fenugreek is known as Samudra Methi in Maharashtra, especially in and around Mumbai, where it is often grown near the sea in the sandy tracts, hence the name (Samudra, "ocean" in Sanskrit).[7] Samudra Methi is also grown in dry river beds in the Gangetic plains. When sold as a vegetable in India the young plants are harvested with their roots still attached and sold in small bundles in the markets and bazaars. Any remaining soil is washed off to extend their shelf life.

In Turkish cuisine fenugreek is used for making a paste. Its paste is named "Çemen" in Turkish. Cumin, black pepper and other spices are added into çemen. Çemen is used, especially, to make pastırma.

In Persian cuisine, fenugreek leaves are called شنبلیله (shanbalile). They are the key ingredient and one of several greens incorporated into ghormeh sabzi and Eshkeneh, often said to be the Iranian national dishes.

In Egyptian cuisine, peasants in Upper Egypt add fenugreek seeds and maize to their pita bread to produce Aish Merahrah, a staple of their diet.[8]

Fenugreek is used in Eritrean and Ethiopian cuisine.[9] The word for fenugreek in Amharic is abesh (or abish), and the seed is used in Ethiopia as a natural herbal medicine in the treatment of diabetes.[9]

Yemenite Jews following the interpretation of Rabbi Salomon Isaacides, Rashi, believe fenugreek, which they call hilbeh, hilba, helba, or halba (חילבה) is the Talmudic Rubia (רוביא). They use it to produce a sauce also called hilbeh,[10] reminiscent of curry. It is consumed daily and ceremoniously during the meal of the first and/or second night of Rosh Hashana (Jewish New Year).[11]

Nutritional profile

Fenugreek leaves contain the following nutrients per 100 g of edible portion:[12][13]

  • Carbohydrates: 6.0 g
  • Protein: 4.4 g
  • Fat: 0.9 g
  • Minerals: 1.5 g
  • Calcium: 395 mg
  • Phosphorus: 51 mg
  • Iron: 1.93 mg
  • Total energy: 49 kcal

Chemical constituents

Fenugreek contains some of the following constituents:[14]

4-Hydroxyisoleucine Trigonelline Sotolone Furostan-based Spirostan-based
4-hydroxyisoleucine.png
Trigonelline.png
Sotolon.png
Furostan .png
Spirostan.png

Steroidal saponins constitute 4-6% of the dried seeds weight.[14]

The main bioactive compounds are protodioscin, trigoneoside, diosgenin and yamogenin, which have anticarcinogenic potential in animal models through inhibition of cell proliferation and inhibition of prostaglandin synthesis.[15][16][unreliable source?]

Fenugreek oil (aromatic component) contains neryl acetate (17.32%), camphor (16.32%), β-pinene (15.05%), β-caryophyllene (14.63%), 2,5-dimethylpyrazine (6.14%), geranial (4.81%), 6-methyl-5-hepten-2-one (4.48%), 3-octen-2-one (4.32%), α-selinene (4.04%), α-terpineol (2.77%), α-campholenal (2.63%), α-pinene (2.61%), and γ-terpinene (2.08%).[17][16]

Safety

Fenugreek sprouts, cultivated from contaminated seeds imported from Egypt in 2009 and 2010, were implicated but not definitively linked to outbreaks of Escherichia coli O104:H4 in Germany and France. The E. coli outbreak caused 50 deaths in 2011.[18][19]

References

  1. ^ "Trigonella foenum-graecum information from NPGS/GRIN". www.ars-grin.gov. Retrieved 2008-03-13. 
  2. ^ Daniel Zohary and Maria Hopf (2000). Domestication of plants in the Old World (Third ed.). Oxford: Oxford University Press. p. 122. 
  3. ^ Cato the Elder. De Agri Cultura. p. 27. 
  4. ^ V. A. Parthasarathy, K. Kandinnan and V. Srinivasan (ed.). "Fenugreek". Organic Spices. New India Publishing Agencies. p. 694. 
  5. ^ Statistics[dead link]
  6. ^ "Fenugreek recipes". BBC Food. 
  7. ^ "How to Series: Growing Methi (Fenugreek)". A blog called "Fenugreek Love". Retrieved 2 March 2011. 
  8. ^ "Aish Merahrah-Egyptian Fenugreek Corn Bread". The Taste of Aussie. Retrieved 29 June 2014. 
  9. ^ a b Gall, Alevtina; Zerihun Shenkute (November 3, 2009). "Ethiopian Traditional and Herbal Medications and their Interactions with Conventional Drugs". EthnoMed. University of Washington. Retrieved January 27, 2011. 
  10. ^ "Hilba (Fenugreek_paste)". cookipedia.co.uk. 
  11. ^ This is based on the assumption that the Aramaic name רוביא corresponds to it. (Karetot 6a; Horiyot 12a) Rabbenu Nissim at the end of Rosh Hashana, citing the custom of R Hai Gaon. This follows Rashi's translation of רוביא, cited as authoritative by Tur and Shulchan Aruch OC 583:1. But Avudraham interprets רוביא as black-eyed peas.
  12. ^ C.Gopalan, B.V. Ramasastri and S.C. Balasubramaniyam. Nutritive value of Indian food. National Institute of Nutrition, ICMR Hydrabad. 
  13. ^ Sharma, RD; Raghuram, TC; Rao, NS (1990). "Effect of fenugreek seeds on blood glucose and serum lipids in type I diabetes". European Journal of Clinical Nutrition 44 (4): 301–6. PMID 2194788.  edit
  14. ^ a b "trigonella-foenum-graecum". globinmed. 2010-1011. Retrieved 2014-07-19. 
  15. ^ doi:10.1002/ptr.3231
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  16. ^ a b "Fenugreek". Examine.com. 2014-05-09. Retrieved 2014-07-21. 
  17. ^ doi:10.1186/1476-511X-10-226
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  18. ^ "E. coli outbreaks linked to Egypt". BBC News. 2011-06-30. 
  19. ^ McKenna, Maryn (2011-07-07). "E. coli: A Risk for 3 More Years From Who Knows Where". Wired. 

External links