کتان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کتان
گیاه کتان
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: مالپیگی‌سانان
تیره: کتانیان
سرده: کتان
گونه: لاینوم یوستیشسیمیوم
نام علمی
لاینوم یوستیشسیمیوم

گیاه کتان از دسته گیاهان گلدار، رده دولپه‌ای‌ها، راسته مالپیگی‌سانان، تیره کتانیان، سرده کتان می‌باشد. کتان اصالتاً متعلق به سرزمین‌های ساحل مدیترانه شرقی تا کشور هندوستان می‌باشد و احتمالاً برای نخستین بار در منطقه هلال حاصلخیز توسط کشاورزان پرورش یافت. گیاه کتان به شکل گسترده‌ای در اتیوپی و مصر باستان کشت می‌گردید. در کشور گرجستان، در غارهایی که متعلق به دوران ماقبل تاریخ است، کتان‌های خشک شده‌ای کشف شده‌است که مربوط به ۳۰ هزار سال پیش از میلاد است. کانادا، چین، روسیه، هند، انگلستان، آمریکا، اتیوپی، قزاقستان، اوکراین و آرژانتین به ترتیب ده کشور برتر تولیدکننده کتان در جهان هستند.[۱]

مغز گردو و بذر کتان دارای بیشترین اندازه اسید چرب امگا ۳ در میان مواد غذایی گیاهی هستند.[۲][۳]

الیاف کتان[۴][ویرایش]

الیاف کتان[۵] از ساقه ی گیاهی به همین نام (به انگلیسی فلکس)[۶] استخراج می‌شوند. کشت این گیاه به طور سالیانه انجام می‌گیرد و حداکثر رشد طولی آن در حدود ۱۲۰ سانتی متر است و قطر ساقه ی آن ۱/۸ تا ۱/۱۶ اینچ است.قسمت بالای ساقه دارای شاخه‌های متعددی است و در روی این شاخه‌ها، گل‌هایی به رنگ‌های سفید،قرمز، بنفش ولاجوردی و آبی دیده می‌شود.کیفیت الیاف به مرغوبیت زمین و شرایط جوّی بستگی دارد.این گیاه در هوای نسبتاً سرد و رطوبی و وجود باران نسبتاً زیاد بهتر به عمل می‌آید. تخم کتان در ماه‌های اردیبهشت و خرداد کاشته می‌شود و مدت رشد آن سه ماه است. پرورش عمده کتان درکشورهای کانادا، چین، روسیه، هند، انگلستان و امریکا است. ساختمان شیمیایی الیاف کتان مانند پنبه، سلولزی است ولی با وجود شباهت زیاد بین آنها، ساختمان ملکولی کتان از سه جهت از پنبه متفاوت است: ۱- ساختمان داخلی ۲-الیاف کتان ۳- ساختمان فیزیکی[۷] الیاف. یکی از مصرف الیاف کتان تهیه پارچه کتانی است. از الیاف کتان به همراه رزین های مختلف در تهیه کامپوزیت ها استفاده میشود که کاربرد آنها از لوازم ورزشی مانند بدنه دوچرخه های حرفه ای، راکت های تنیس، تخته های موج سواری و اسکی، تا کاربرد های صنعتی مانند صنعت خوردو سازی و یا هواپیماهای بوئینگ است.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Flax»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۹ ژانویه ۲۰۱۱).
  2. omega-3 fatty acids whfoods.com
  3. How can I get more omega-3 fatty acids in my daily meals? whfoods.com
  4. الگو:خصوصیات الیاف نساجی
  5. Flax
  6. Flax
  7. Morphology

جستارهای وابسته[ویرایش]