هومئوپاتی

ساموئل هانمن
بنیانگذار هومئوپاتی
زادروز	۱۰ آوریل ۱۷۵۵ میسن ، ایالت ساکسونی
درگذشت	۲ جولای ۱۸۴۳ (۸۸سالگی) پاریس، فرانسه
ملیت	آلمانی
پیشه	پزشک، هومئوپات، شیمیدان

هومئوپاتی، Homeopathy ⁱ/ˌhoʊmiˈɒpəθi/ (همیوپاتی یا هومیوپاتی) یا همسان‌درمانی (ترکیب دو کلمه یونانی hómoios ὅμοιος "مشابه" + páthos πάθος "بیماری") . بنا به ادعای طرفداران آن، هومیوپاتی یک روش درمانی است که باتحریک سیستم ایمنی بیمار با داروهای هومئوپاتی، فرد را به سمت بهبودی سوق می‌دهد. بر پایه اصول نخستین هومیوپاتی هر ماده‌ای که دربدن تندرست یکسری نشانه‌های بیماری ایجاد کند درصورت تجویز به فرد بیمار باهمان علایم، (با مقادیر بسیار کمتر دارو) بیماری وی را درمان خواهدکرد، البته به شرط آنکه نشانه‌های موجود در بیمار و نشانه‌هایی که آن ماده دارویی می‌تواند ایجاد کند، تا حد ممکن همانند باشد. بهترین مثال برای این قانون، "واکسیناسیون" می باشد که در آن از ویروس و یا میکروب مشابه و یا ضعیف شده همان بیماری برای ایجاد ایمنی و یا درمان آن استفاده می شود. خصوصیات روحی و عصبی جایگاه ویژه‌ای در درمان هومیوپاتی دارد. اگرچه بیمار تنها برای یک درد جسمی به پزشک هومیوپات مراجعه کرده‌است، ولی باید واقعیت‌های روحی، عاطفی و عصبی خود را با پزشک درمیان بگذارد. مبلغین این روش چنین اظهار می‌کنند که هر بیماری که نیروی حیاتی وی از میان نرفته باشد می‌تواند از هومیوپاتی انتظار بهبود داشته باشد. با نگرش به اینکه هومیوپاتی با تحریک سیستم ایمنی بدن عمل می‌کند، چنانچه این سیستم و ساختار بدن دچار نابودی برگشت ناپذیر شود امید به بهبود کاهش می‌یابد. هومیوپاتی یعنی همانند بیماری و به تعبیری دیگر درمان با همانند، یا درمان بدست عامل همانند بیماری است. مهم‌ترین ویژگی این روش درمانی نگرش کلی به انسان‌ها از دید جسمی، روانی و احساسی است. با این حال بعضی از تحقیقات علمی اثری فراتر از شبه داروها را برای داروهای هومئوپاتی قائل نشده‌اند. از سوی دیگر تحقیقات علمی دیگری نیز ارائه شده اند که مؤید تاثیر داروهای هومیوپاتی می باشند.

جیمز تیلور کنت

تاریخچه

این روش درمانی در سال ۱۸۱۰م توسط پزشک آلمانی "ساموئل هانمن" معرفی شد. وی در طول سالها تلاش بی وقفه توانست هومیوپاتی را توسعه دهد و از آن در درمان بیماریها استفاده کند. نتیجه تلاشهای او در کتابی به نام Organon of Medicine (ارغنون پزشکی) که حاوی تمام اصول هومیوپاتی و روش درمان به این شیوه می‌باشد، آورده شده و شش بار توسط وی تکمیل و به روز شده‌است. داستان کشف هومیوپاتی توسط هانمن از آنجا آغاز می شود که وی در حال ترجمه کتاب داروشناسی دکتر کولن، استاد دانشگاه ادینبورگ بود که به این جمله برخورد می کند که در آن علت تاثیر داروی گنه گنه در درمان مالاریا را به قابض و تلخ بودن آن نسبت می دهد. وی این استدلال را نمی پسندد و برای درک نحوه تاثیر گنه گنه شروع به خوردن مقادیری از آن می کند و با تعجب می بیند که علائم مالاریا در وی ظاهر می شوند. وی با تکرار مشاهدات و آزمایشات خود به این نتیجه می رسد که هر ماده‌ای که بتواند علایم بیماری را در یک فرد سالم ایجاد کند می‌تواند همان علایم را در فرد بیمار، درمان نماید و به این اصل مهم هومیوپاتی دست می یابد که همواره مشابه، مشابه را درمان می‌کند.

پس از او دانشمندان بسیاری در تکامل هومیوپاتی نقش داشته‌اند که می‌توان از دکتر بونینگ هاوزن، دکتر جیمز تایلر کنت، د. ویلیام بوریکه، د. فاتاک و دانشمندان معاصر د. راجان سانکران از هند، د. جرج ویتولکاس از یونان (برنده جایزه نوبل آلترناتیو) و دکتر مسعود ناصری از ایران نام برد.

قانون اول همیوپاتی

در هومیوپاتی هیچ دارویی وارد فارماکوپه هومیوپاتی نمی‌شود مگر اینکه ابتدا گزارشات توکسیکولوژی مربوط به آن دارو بررسی شده و علاوه بر آن در شرایط امن بر روی افراد سالم آزمایش شود. این مسئله باعث می‌شود که تاثیرات فیزیولوژیک یک دارو بر فرد سالم در مورد هر دارو کاملا شناخته شده باشد.

وضعیت قانونی هومیوپاتی

هم‌اکنون از هومپوپاتی درشبکه‌های درمانی بسیاری از کشورهای جهان به عنوان یکی از روش‌های درمان بیماری‌ها استفاده می‌شود و دارای مراحل آموزش اکادمیک می‌باشد. سازمان غذا و داروی آمریکا ‪ FDA‬ کلیه داروهای هومیوپاتی را تحت عنوان فارماکوپه هومیوپاتی آمریکا " به‌رسمیت شناخته‌است. این روش درمانی در کشورهای انگلستان، آلمان، فرانسه، هلند، سوئد، کانادا، آمریکا، هندوستان، پاکستان، برزیل و بسیاری از دیگر کشورها خدمات درمانی به بیماران ارایه می‌دهد. سازمان جهان بهداشت " در کتابی تحت عنوان وضعیت حقوقی طب مکمل/سنتی در جهان به تفصیل راجع به جایگاه هومیوپاتی در نظام بهداشتی کشورهای مختلف توضیح می‌دهد.

یکی از سازمان‌های بزرگ بین‌المللی در زمینه هومیوپاتی جامعه بین‌المللی پزشکان هومیوپات " است که ایران نیز عضو آن می‌باشد. در ایران نیز شورای عالی ارزشیابی وزارت بهداشت در سال ۱۳۷۴ هومیوپاتی را به عنوان یک روش درمانی مورد تایید دانست. در سال ۱۳۷۷ وزیر بهداشت وقت دستور العمل تعیین تکلیف پزشکان شاغل به هومیوپاتی را به واحدهای تابعه ابلاغ کرد و در سال ۱۳۸۱انجمن هومیوپاتی ایران " تشکیل شد و هم اکنون مشغول به کار است. این انجمن با همکاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سازمان نظام پزشکی برای ساماندهی هومیوپاتی در کشور تلاش می‌کند.

منشاء برخی از داروهای هومیوپاتی با نام لاتین آنها

داروهای هومیوپاتی

این داروها اکثراً منشا طبیعی دارند که بیش از ‪ ۷۰‬درصد از گیاهان، ‪ ۲۰‬درصد از عناصر کانیها و مواد طبیعی و مابقی از منشا حیوانی تهیه می‌شوند.

داروهای هومیوپاتی با طیف وسیعی از رقت دارو (رقیق کردن دارو) تجویز می شوند. در اکثر موارد داروها با رقتهای بسیار بالا تجویز می شوند ولی رقتهای پایین و حتی خود عصاره اولیه دارو (محلول مادر) نیز در مواردی کاربرد دارند. این مطلب بیانگر این موضوع است که استفاده از رقتهای بالا (که اکثر انتقادهای موجود به هومیوپاتی به دلیل این موضوع است) جزو اصول هومیوپاتی نمی باشد و شیوه های متنوعی جهت تهیه وتجویز داروهای هومیوپاتی وجود دارد و گروهی از هومیوپات ها تنها داروهای با رقت پایین (زیر عدد آووگادرو) را تجویز می کنند.

ساموئل هانمن "بنیان گذار هومیوپاتی" نیز در ابتدا با داروهای خام (رقیق نشده) بیماران را درمان می کرد وسپس به تجربه دریافت که رقیق کردن داروها (با شیوه خاص خودش) می تواند تاثیر بهتری از نظر درمانی و درضمن عوارض کمتری داشته باشد.

اخیرا تحقیقات متعددی انجام شده که تاثیر داروهای با رقت بالا را تایید کرده اند که مشهورترین آنها توسط "لوک مونتانیه" ویرولوژیست معروف فرانسوی "کاشف ویروس ایدز و برنده جایزه نوبل" انجام شده است. http://www.scribd.com/doc/20711589/Electromagnetic-Signals-Are-Produced-by-Aqueous-Nano-Structures-Derived-From-Bacterial-DNA-Sequences-Luc-Montagnier

داروهای هومیوپاتی

نمونه قرص های هومیوپاتی

نحوهٔ تهیهٔ داروهای هومیوپاتی

روشهای مختلفی جهت تهیه داروهای هومیوپاتی وجود دارد و همان طور که در بالا ذکر شد حتی در مواردی از محلول مادر جهت درمان استفاده می شود و لیکن رایج ترین روش تهیه داروها روش سنتیمال (centimal)می باشد که در آن در هر مرحله از رقت یک به صد استفاده می شود که به شرح زیر می باشد.

مادهٔ مورد نظر را درون الکل ۶۰٪ می‌ریزند و در طی دو هفته آن را از صافی عبور می‌دهند. به مادهٔ بدست آمده، محلول مادر می‌گویند. برای کم کردن و در واقع از بین بردن مواد سمی آن، از محلول مادر یک قطره (cc ۱) برداشته و در ۹۹ قطره (۹۹ cc) آب می‌ریزیم. با این کار، محلول ۰٫۰۱ بدست می‌آید. دوباره یک سی سی از این محلول را در ۹۹ سی سی آب می‌ریزیم و این بار محلول ۰٫۰۰۰۱ بدست می‌آید.

بین هر مرحله رقیق سازی، شیشه حاوی محلول را به تعداد ۱۰۰ الی ۲۰۰ بار با تکانهای شدید ضربه‌ای به هم می‌زنیم. این عمل در تهیه داروهای هومیوپاتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و تنها با رقیق کردن نمی‌توان به قدرتهای بالاتر دست یافت.

اگر به رقیق کردن محلول تا ۱۲ بار ادامه دهیم، محلول ۱۰ به توان منفی ۲۴ به دست می‌آید که از عدد آووگادرو کوچک‌تر می‌شود. که این بدین معنی ست که حتی یک مولکول از این ماده در محلول وجود ندارد.

این عمل را تا ۶ ، ۱۲ ، ۳۰ ، ۱۰۰ و یا ۱۰۰۰ بار تکرار می‌کنند و جالب اینجاست که هر چه محلول رقیق تر می‌شود، خاصیت دارویی آن قوی تر می‌شود.

هر چند که این موضوع موجب می‌شود که بسیاری به هومیوپاتی به دیده تردید بنگرند.

داروهای هومیوپاتی به علت خواص خاص خود ممکن است در شرایط خاصی بی اثرشوند:مثل سرما و گرما ی زیاد. محیط نقش موثری در خراب شدن داروها دارد. از سوی دیگرقرار گرفتن در میدان مغناطیسی وسایل برقی نیز در بی اثر شدن دارو نقش دارند. نور زیاد و مستقیم خورشید نیز از عوامل موثر شناخته شده‌است. عطر و ادوکلن نیز نباید در کنار داروهای هومیوپاتی نگهداری شوند.

نمکهای بافتی شوسلر

در اواخر قرن نوزدهم دکتر شوسلر با تجزیه و آزمایش بافت‌های مختلف بدن انسان متوجه شدکه دوازده نمک در بافت‌های بدن انسان وجود دارند که نقش مهم تری نسبت به بقیه ترکیبات بدن در ایجاد تعادل حیاتی دارند. این شیوه توسط دکتر شوسلر پایه گذاری شده و اولین بار مقاله وی در سال ۱۸۷۳ منتشر گشته‌است. رویکرد این روش به بیماری این است که کمبود یک یا چند نمک از این دوازده نمک موجب عدم تعادل کارکرد ارگانیزم می‌شود و در این روش با تجویز این نمکها می‌توان باعث بهبودی بیماری شد. دکتر شوسلر ویرایش بیست و پنجم کتاب نمکهای معدنی خود را قبل از مرگش به سال ۱۸۹۸ منتشر نمود و در آن تاکید کرد که روش درمانی وی هیچ گونه ارتباطی به هومیوپاتی ندارد. از آن جا که اساس درمان به وسیله نمکهای معدنی شوسلر کاملا متفاوت از قانون مشابهت یا اساس درمان هومیوپاتی است درمان بوسیله نمکهای بافتی شوسلر در حیطه هومیوپاتی کلاسیک قرار نمی‌گیرد.

رژیم غذایی در حین درمان

درمانگران هومیوپاتی پس از آنکه دارویی پسندیده را تشخیص دادند از بیمار می‌خواهند که پس از تجویز داروها از رژیم غذایی ویژه‌ای در حین درمان بهره گیری کند دکتر هانمان برخی از غذاها و نوشیدنیها را بازداشته در حین درمان را چنین فهرست بندی کرده‌است:

از قهوه، چای گیاهی، مشروبات الکلی و مایعات عطرآگین دوری گردد گلهای خوشبو در پیرامون خانه فرد تحت درمان با داروها مجاورت پیدا نکند داروهای شوینده خوشبو دندان بهره گیری نشود اغذیه‌هایی با ادویه های بسیار خوشبو وگیاهان دارویی خام مصرف نشود از مصرف مارچوبه، کرفس، پیاز، سیر، پنیر کهنه و گوشتها پرهیز گردد از قند و شکر سفید بهره گیری نگردد از اتاقهای گرم و لباسهای پشمی و زندگی در پیرامون بسته دوری شود از کاربرد هر گونه دخانیات و مواد مخدر خودداری شود از مصرف داروهای آنتی هیستامین، داروهای کورتون دار و پمادهایی مانند ویکس پرهیز گردد برای دستیابی به سلامتی کامل در درمان هومیوپاتی پنچ مرحله فوق در نظر گرفته شده‌است. البته امروزه با توجه به سوابق درمانی و مشاهدات بالینی دیده شده که مصرف هر یک از موارد فوق، تاثیر عمیق و به سزائی در روند بهبود ندارد و به عبارتی اینها توصیه هائی برای یک درمان بهینه بوده و عدم رعایت اغلب این موارد تاثیر زیادی در درمان ندارد بلکه صرفا اثر دهی دارو را افزایش می‌دهد یا بیمار را از لحاظ مزاجی در تعادل نگه می‌دارد تا سیستم ایمنی بدن بتواند به بهترین نحو ممکن تاثیرات شگرف خود را اعمال نماید.

ساموئل هانمان شرایط یک درمان ایده آل را سه اصل بنیادی زیر می‌داند:

درمانی سریع، ملایم (با کمترین عوارض جانبی) و پایدار^{[کل پاراگراف نیازمند منبع است]}

تحقیقات علمی

تحقيقات انجام شده در زمينه هوميوپاتي بسيار متنوع مي باشند و نتايج مختلفي نيز از آنها به دست آمده است. هوميوپاتها معتقدند كه مي بايستي تحقيقات انجام شده با اصول هوميوپاتي تعارضي نداشته باشند و مخالفان هوميوپاتي اين موضوع را به سخره گرفته و مي گويند كه هوميوپاتها فقط تحقيقاتي كه خودشان انجام داده باشند را قبول دارند. البته تحقيقات بسياري^{[نیازمند منبع]} توسط هر دو گروه و يا با همكاري يكديگر صورت گرفته و طيف نتايج به دست آمده از تاييد هوميوپاتي تا رد آن متغير است. به نظر مي رسد نتيجه گيري در مورد صحت وسقم تاثير داروهاي هوميوپاتي نياز به مباحثات بسياري داشته باشد.^{[نیازمند منبع]}

تحلیل علمی و پزشکی

دیدگاه مخالفان:

هرچند عموما باور براین است که هومئوپاتی روشی بی خطر و کم هزینه‌است اما برخی پزشکان آن را در مواردی که بیمار را گمراه نموده و از داروها و درمان رایج موجود در علم پزشکی منع می‌کند به شدت مورد انتقاد قرار داده‌اند، چرا که ممکن است با عدم پیگیری درمان پزشکی جان بیمار در مواردی به خطرافتد. این عده معتقدند علم روز و پزشکی کلاسیک، ادعای هومئوپاتی به عنوان درمان موثر پزشکی را تائید نمی‌نماید. همچنین معتقدند روشهای شناخته شده مرور بر مقالات علم پزشکی، تقریبا بدون استثنا اثر هومئوپاتی را برتر از اثر دارونما یا پلاسبو نمی‌شناسند وتوجیهی بر اساس علم بشری درمورد مکانیزم دقیق اثر داروهای هومئوپاتی بر بدن انسان ارائه نشده‌است. مطابق قوانین شناخته شده علم شیمی، احتمال اینکه حتی یک اتم از داروی مورد ادعای این روش با دوز تجویز شده آن وارد بدن شود تقریبا صفر است. محققین مخالف این روش درمانی، لیستی از قربانیان این روش درمانی تهیه کرده‌اند که افرادی بوده‌اند که علیرغم ابتلا به بیماریهای مهلک، با روی آوردن به هومئوپاتی و غفلت از درمانهای صحیح، جان خود را از دست داده‌اند.

دیدگاه موافقان:

البته در جهت مقابل، موافقان هومیوپاتی به تحقیقات متعددی استناد می کنند که نتایج آنها اثربخشی داروهای هومیوپاتی را تایید کرده است وبسیاری از آنها در مجلات معتبر پزشکی چاپ شده اند. (The European Network of Homeopathy Researchers (ENHR در سال ۲۰۰۹ آخرين تحقيقات هوميوپاتي را منتشر كرده است كه شامل ۸۹ تحقيق مثبت به نفع هوميوپاتي (مشتمل بر ۱۰ متا آناليز، ۳۸ كارآزمايي بالینی، ۶ تحقيق در صرفه اقتصادي، ۶ تحقيق پايه در خصوص عملكرد محلول هاي با رقت بالا، ۳ تحقيق در مورد اثر بخشي داروهاي هوميو پاتي در حيوانات، ۱۳ تحقيق درخصوص گسترش هوميوپاتي، ۱۲ تحقيق در ميزان رضايت مندي بيماران از درمان هوميوپاتي و ۱ تحقيق درباره ايمني اين روش) مي باشد.

پیوند درونی

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Homeopathy»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۹ می۲۰۱۱).

پیوند به بیرون

• Homeopathic and conventional treatment for acute respiratory and ear complaints: A comparative study on outcome in the primary care setting
• The homoeopathic treatment of otitis media in children--comparisons with conventional therapy.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هومئوپاتی موجود است.