هومئوپاتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ساموئل هانمن
بنیانگذار هومئوپاتی
زادروز ۱۰ آوریل ۱۷۵۵
میسن، ایالت ساکسونی
درگذشت ۲ جولای ۱۸۴۳ (۸۸سالگی)
پاریس، فرانسه
ملیت آلمانی
پیشه پزشک، هومئوپات، شیمیدان

هومئوپاتی، (Homeopathy) یا همسان‌درمانی[۱] یک نظام درمانی است مبتنی بر اصل "همانند، همانند را شفا می‌دهد."

بنا به ادعای طرفداران آن، هومئوپاتی یک روش درمانی است که باتحریک دستگاه ایمنی بیمار با داروهای هومئوپاتی، فرد را به سمت بهبودی سوق می‌دهد. بر پایه اصول نخستین هومیوپاتی هر ماده‌ای که دربدن تندرست یکسری نشانه‌های بیماری ایجاد کند درصورت تجویز به فرد بیمار باهمان علایم، (با مقادیر بسیار کمتر دارو) بیماری وی را درمان خواهدکرد، البته به شرط آنکه نشانه‌های موجود در بیمار و نشانه‌هایی که آن ماده دارویی می‌تواند ایجاد کند، تا حد ممکن همانند باشد. بهترین مثال برای این قانون، "واکسیناسیون" می‌باشد که در آن از ویروس و یا میکروب مشابه و یا ضعیف شده همان بیماری برای ایجاد ایمنی و یا درمان آن استفاده می‌شود. خصوصیات روحی و عصبی جایگاه ویژه‌ای در درمان هومیوپاتی دارد. اگرچه بیمار تنها برای یک درد جسمی به پزشک هومیوپات مراجعه کرده‌است، ولی باید واقعیت‌های روحی، عاطفی و عصبی خود را با پزشک درمیان بگذارد. مبلغین این روش چنین اظهار می‌کنند که هر بیماری که نیروی حیاتی وی از میان نرفته باشد می‌تواند از هومیوپاتی انتظار بهبود داشته باشد. با نگرش به اینکه هومیوپاتی با تحریک دستگاه ایمنی بدن عمل می‌کند، چنانچه این سیستم و ساختار بدن دچار نابودی برگشت ناپذیر شود امید به بهبود کاهش می‌یابد. هومیوپاتی یعنی همانند بیماری و به تعبیری دیگر درمان با همانند، یا درمان بدست عامل همانند بیماری است. مهم‌ترین ویژگی این روش درمانی نگرش کلی به انسان‌ها از دید جسمی، روانی و احساسی است.[۲] با این حال بعضی از تحقیقات علمی اثری فراتر از شبه داروها را برای داروهای هومئوپاتی قائل نشده‌اند.[۳][۴][۵][۶] از سوی دیگر تحقیقات علمی دیگری نیز ارائه شده‌اند که مؤید تاثیر داروهای هومیوپاتی می‌باشند.[۷][۸][۹]


تاریخچه[ویرایش]

این روش درمانی در سال ۱۸۱۰م توسط پزشک آلمانی "ساموئل هانمن" معرفی شد. وی در طول سالها تلاش بی وقفه توانست هومیوپاتی را توسعه دهد و از آن در درمان بیماریها استفاده کند. نتیجه تلاشهای او در کتابی به نام Organon of Medicine (ارغنون پزشکی) که حاوی تمام اصول هومیوپاتی و روش درمان به این شیوه می‌باشد، آورده شده و شش بار توسط وی تکمیل و به روز شده‌است. داستان کشف هومیوپاتی توسط هانمن از آنجا آغاز می‌شود که وی در حال ترجمه کتاب داروشناسی دکتر کولن، استاد دانشگاه ادینبورگ بود که به این جمله برخورد می‌کند که در آن علت تاثیر داروی گنه گنه در درمان مالاریا را به قابض و تلخ بودن آن نسبت می‌دهد. وی این استدلال را نمی‌پسندد و برای درک نحوه تاثیر گنه گنه شروع به خوردن مقادیری از آن می‌کند و با تعجب می‌بیند که علائم مالاریا در وی ظاهر می‌شوند. وی با تکرار مشاهدات و آزمایشات خود به این نتیجه می‌رسد که هر ماده‌ای که بتواند علایم بیماری را در یک فرد سالم ایجاد کند می‌تواند همان علایم را در فرد بیمار، درمان نماید و به این اصل مهم هومیوپاتی دست می‌یابد که همواره مشابه، مشابه را درمان می‌کند.[۱۰]

پس از او دانشمندان بسیاری در تکامل هومیوپاتی نقش داشته‌اند که می‌توان از دکتر بونینگ هاوزن، دکتر جیمز تایلر کنت، د. ویلیام بوریکه، د. فاتاک و دانشمندان معاصر د. راجان سانکران از هند، د. جرج ویتولکاس از یونان (برنده جایزه نوبل آلترناتیو) و دکتر مسعود ناصری از ایران نام برد.

قانون اول همیوپاتی[ویرایش]

در هومیوپاتی هیچ دارویی وارد فارماکوپه هومیوپاتی نمی‌شود مگر اینکه ابتدا گزارشات توکسیکولوژی مربوط به آن دارو بررسی شده و علاوه بر آن در شرایط امن بر روی افراد سالم آزمایش شود. این مسئله باعث می‌شود که تاثیرات فیزیولوژیک یک دارو بر فرد سالم در مورد هر دارو کاملا شناخته شده باشد.

وضعیت قانونی هومیوپاتی[ویرایش]

هم‌اکنون از هومپوپاتی درشبکه‌های درمانی بسیاری از کشورهای جهان به عنوان یکی از روش‌های درمان بیماری‌ها استفاده می‌شود و دارای مراحل آموزش اکادمیک می‌باشد. سازمان غذا و داروی آمریکا FDA داروهای هومیوپاتی را تحت عنوان فارماکوپه هومیوپاتی آمریکا به‌رسمیت می‌شناسد.[۱۱] این روش درمانی در کشورهای انگلستان، آلمان، فرانسه، هلند، سوئد، کانادا، آمریکا، هندوستان، پاکستان، برزیل و بسیاری از دیگر کشورها خدمات درمانی به بیماران ارایه می‌دهد. سازمان جهان بهداشت در کتابی تحت عنوان وضعیت حقوقی طب مکمل/سنتی در جهان به تفصیل راجع به جایگاه هومیوپاتی در نظام بهداشتی کشورهای مختلف توضیح می‌دهد.[۱۲]

یکی از سازمان‌های بزرگ بین‌المللی در زمینه هومیوپاتی جامعه بین‌المللی پزشکان هومیوپات است که ایران نیز عضو آن می‌باشد. در ایران نیز شورای عالی ارزشیابی وزارت بهداشت در سال ۱۳۷۴ هومیوپاتی را به عنوان یک روش درمانی مورد تایید دانست. در سال ۱۳۷۷ وزیر بهداشت وقت دستور العمل تعیین تکلیف پزشکان شاغل به هومیوپاتی را به واحدهای تابعه ابلاغ کرد و در سال ۱۳۸۱انجمن هومیوپاتی ایران تشکیل شد و هم اکنون مشغول به کار است. این انجمن با همکاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سازمان نظام پزشکی برای ساماندهی هومیوپاتی در کشور تلاش می‌کند.[نیازمند منبع]


منشاء برخی از داروهای هومیوپاتی با نام لاتین آنها

داروهای هومیوپاتی[ویرایش]

این داروها اکثراً منشا طبیعی دارند که بیش از ۷۰درصد از گیاهان، ۲۰درصد از عناصر کانیها و مواد طبیعی و مابقی از منشا حیوانی تهیه می‌شوند. داروهای هومیوپاتی با طیف وسیعی از رقت دارو (رقیق کردن دارو) تجویز می‌شوند. در اکثر موارد داروها با رقتهای بسیار بالا تجویز می‌شوند ولی رقتهای پایین و حتی خود عصاره اولیه دارو (محلول مادر) نیز در مواردی کاربرد دارند. این مطلب بیانگر این موضوع است که استفاده از رقتهای بالا (که اکثر انتقادهای موجود به هومیوپاتی به دلیل این موضوع است) جزو اصول هومیوپاتی نمی‌باشد و شیوه‌های متنوعی جهت تهیه وتجویز داروهای هومیوپاتی وجود دارد و گروهی از هومیوپات‌ها تنها داروهای با رقت پایین (زیر عدد آووگادرو) را تجویز می‌کنند.

ساموئل هانمن "بنیان گذار هومیوپاتی" نیز در ابتدا با داروهای خام (رقیق نشده) بیماران را درمان می‌کرد وسپس به تجربه دریافت که رقیق کردن داروها (با شیوه خاص خودش) می‌تواند تاثیر بهتری از نظر درمانی و درضمن عوارض کمتری داشته باشد.[نیازمند منبع]

داروهای هومیوپاتی
نمونه قرص‌های هومیوپاتی

نحوهٔ تهیهٔ داروهای هومیوپاتی[ویرایش]

روشهای مختلفی جهت تهیه داروهای هومیوپاتی وجود دارد و همان طور که در بالا ذکر شد حتی در مواردی از محلول مادر جهت درمان استفاده می‌شود و لیکن رایج ترین روش تهیه داروها روش سنتیمال (centimal)می‌باشد که در آن در هر مرحله از رقت یک به صد استفاده می‌شود که به شرح زیر می‌باشد.

مادهٔ مورد نظر را درون الکل ۶۰٪ می‌ریزند و در طی دو هفته آن را از صافی عبور می‌دهند. به مادهٔ بدست آمده، محلول مادر می‌گویند. برای کم کردن و در واقع از بین بردن مواد سمی آن، از محلول مادر یک قطره (cc ۱) برداشته و در ۹۹ قطره (۹۹ cc) آب می‌ریزیم. با این کار، محلول ۰٫۰۱ بدست می‌آید. دوباره یک سی سی از این محلول را در ۹۹ سی سی آب می‌ریزیم و این بار محلول ۰٫۰۰۰۱ بدست می‌آید.

بین هر مرحله رقیق سازی، شیشه حاوی محلول را به تعداد ۱۰۰ الی ۲۰۰ بار با تکانهای شدید ضربه‌ای به هم می‌زنیم. این عمل در تهیه داروهای هومیوپاتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و تنها با رقیق کردن نمی‌توان به قدرتهای بالاتر دست یافت.

اگر به رقیق کردن محلول تا ۱۲ بار ادامه دهیم، محلول ۱۰ به توان منفی ۲۴ به دست می‌آید که از عدد آووگادرو کوچک‌تر می‌شود. که این بدین معنی ست که حتی یک مولکول از این ماده در محلول وجود ندارد.

این عمل را تا ۶، ۱۲، ۳۰، ۱۰۰ و یا ۱۰۰۰ بار تکرار می‌کنند. طرفداران هومیوپاتی بر این باورند که هر چه محلول رقیق تر می‌شود، خاصیت دارویی آن قوی تر می‌شود.

هر چند که این موضوع موجب می‌شود که بسیاری به هومیوپاتی به دیده تردید بنگرند.

داروهای هومیوپاتی به علت خواص خاص خود ممکن است در شرایط خاصی بی اثرشوند:مثل سرما و گرما ی زیاد. محیط نقش موثری در خراب شدن داروها دارد. از سوی دیگرقرار گرفتن در میدان مغناطیسی وسایل برقی نیز در بی اثر شدن دارو نقش دارند. نور زیاد و مستقیم خورشید نیز از عوامل موثر شناخته شده‌است. عطر و ادوکلن نیز نباید در کنار داروهای هومیوپاتی نگهداری شوند.[نیازمند منبع]

نمکهای بافتی شوسلر[ویرایش]

در اواخر قرن نوزدهم دکتر شوسلر با تجزیه و آزمایش بافت‌های مختلف بدن انسان متوجه شدکه دوازده نمک در بافت‌های بدن انسان وجود دارند که نقش مهم تری نسبت به بقیه ترکیبات بدن در ایجاد تعادل حیاتی دارند. این شیوه توسط دکتر شوسلر پایه گذاری شده و اولین بار مقاله وی در سال ۱۸۷۳ منتشر گشته‌است. رویکرد این روش به بیماری این است که کمبود یک یا چند نمک از این دوازده نمک موجب عدم تعادل کارکرد ارگانیزم می‌شود و در این روش با تجویز این نمکها می‌توان باعث بهبودی بیماری شد. دکتر شوسلر ویرایش بیست و پنجم کتاب نمکهای معدنی خود را قبل از مرگش به سال ۱۸۹۸ منتشر نمود و در آن تاکید کرد که روش درمانی وی هیچ گونه ارتباطی به هومیوپاتی ندارد. از آن جا که اساس درمان به وسیله نمکهای معدنی شوسلر کاملا متفاوت از قانون مشابهت یا اساس درمان هومیوپاتی است درمان بوسیله نمکهای بافتی شوسلر در حیطه هومیوپاتی کلاسیک قرار نمی‌گیرد.

رژیم غذایی در حین درمان[ویرایش]

درمانگران هومیوپاتی پس از آنکه دارویی پسندیده را تشخیص دادند از بیمار می‌خواهند که پس از تجویز داروها از رژیم غذایی ویژه‌ای در حین درمان بهره گیری کند دکتر هانمان برخی از غذاها و نوشیدنیها را بازداشته در حین درمان را چنین فهرست بندی کرده‌است:

از قهوه، چای گیاهی، مشروبات الکلی و مایعات عطرآگین دوری گردد گلهای خوشبو در پیرامون خانه فرد تحت درمان با داروها مجاورت پیدا نکند داروهای شوینده خوشبو دندان بهره گیری نشود اغذیه‌هایی با ادویههای بسیار خوشبو وگیاهان دارویی خام مصرف نشود از مصرف مارچوبه، کرفس، پیاز، سیر، پنیر کهنه و گوشتها پرهیز گردد از قند و شکر سفید بهره گیری نگردد از اتاقهای گرم و لباسهای پشمی و زندگی در پیرامون بسته دوری شود از کاربرد هر گونه دخانیات و مواد مخدر خودداری شود از مصرف داروهای آنتی هیستامین، داروهای کورتون دار و پمادهایی مانند ویکس پرهیز گردد برای دستیابی به سلامتی کامل در درمان هومیوپاتی پنچ مرحله فوق در نظر گرفته شده‌است. البته امروزه با توجه به سوابق درمانی و مشاهدات بالینی دیده شده که مصرف هر یک از موارد فوق، تاثیر عمیق و به سزائی در روند بهبود ندارد و به عبارتی اینها توصیه هائی برای یک درمان بهینه بوده و عدم رعایت اغلب این موارد تاثیر زیادی در درمان ندارد بلکه صرفا اثر دهی دارو را افزایش می‌دهد یا بیمار را از لحاظ مزاجی در تعادل نگه می‌دارد تا سیستم ایمنی بدن بتواند به بهترین نحو ممکن تاثیرات شگرف خود را اعمال نماید.

ساموئل هانمان شرایط یک درمان ایده آل را سه اصل بنیادی زیر می‌داند:

درمانی سریع، ملایم (با کمترین عوارض جانبی) و پایدار[نیازمند منبع]

تحقیقات علمی[ویرایش]

تحقیقات انجام شده در زمینه هومیوپاتی بسیار متنوع می‌باشند و نتایج مختلفی نیز از آنها به دست آمده است. هومیوپاتها معتقدند که می‌بایستی تحقیقات انجام شده با اصول هومیوپاتی تعارضی نداشته باشند و مخالفان هومیوپاتی این موضوع را به سخره گرفته و می‌گویند که هومیوپاتها فقط تحقیقاتی که خودشان انجام داده باشند را قبول دارند. البته تحقیقات بسیاری[نیازمند منبع] توسط هر دو گروه و یا با همکاری یکدیگر صورت گرفته و طیف نتایج به دست آمده از تایید هومیوپاتی تا رد آن متغیر است. به نظر می‌رسد نتیجه گیری در مورد صحت وسقم تاثیر داروهای هومیوپاتی نیاز به مباحثات بسیاری داشته باشد.[نیازمند منبع]

تحلیل علمی و پزشکی[ویرایش]

دیدگاه مخالفان[ویرایش]

هرچند عموما باور براین است که هومئوپاتی روشی بی خطر و کم هزینه‌است اما برخی پزشکان آن را در مواردی که بیمار را گمراه نموده و از داروها و درمان رایج موجود در علم پزشکی منع می‌کند به شدت مورد انتقاد قرار داده‌اند، چرا که ممکن است با عدم پیگیری درمان پزشکی جان بیمار در مواردی به خطرافتد. این عده معتقدند علم روز و پزشکی کلاسیک، ادعای هومئوپاتی به عنوان درمان موثر پزشکی را تائید نمی‌نماید. همچنین معتقدند روشهای شناخته شده مرور بر مقالات علم پزشکی، اثر هومئوپاتی را برتر از اثر دارونما یا پلاسبو نمی‌شناسند[۱۳] وتوجیهی بر اساس علم بشری درمورد مکانیزم دقیق اثر داروهای هومئوپاتی بر بدن انسان ارائه نشده‌است. مطابق قوانین شناخته شده علم شیمی، احتمال اینکه حتی یک اتم از داروی مورد ادعای این روش با دوز تجویز شده آن وارد بدن شود تقریبا صفر است.[۱۴] محققین مخالف این روش درمانی، لیستی از قربانیان این روش درمانی تهیه کرده‌اند که افرادی بوده‌اند که علیرغم ابتلا به بیماریهای مهلک، با روی آوردن به هومئوپاتی و غفلت از درمانهای صحیح، جان خود را از دست داده‌اند.[۱۵]

دیدگاه موافقان[ویرایش]

البته در جهت مقابل، موافقان هومیوپاتی به تحقیقات متعددی استناد می‌کنند که با روشهای شناخته شده مرور بر مقالات علم پزشکی انجام شده و نتایج آنها اثربخشی داروهای هومیوپاتی را تایید کرده و بسیاری از آنها در مجلات معتبر پزشکی چاپ شده‌اند. (The European Network of Homeopathy Researchers (ENHR در سال ۲۰۰۹ آخرین تحقیقات هومیوپاتی را منتشر کرده است که شامل ۸۹ تحقیق مثبت به نفع هومیوپاتی (مشتمل بر ۱۰ متا آنالیز، ۳۸ کارآزمایی بالینی، ۶ تحقیق در صرفه اقتصادی، ۶ تحقیق پایه در خصوص عملکرد محلول‌های با رقت بالا، ۳ تحقیق در مورد اثر بخشی داروهای هومیو پاتی در حیوانات، ۱۳ تحقیق درخصوص گسترش هومیوپاتی، ۱۲ تحقیق در میزان رضایت مندی بیماران از درمان هومیوپاتی و ۱ تحقیق درباره ایمنی این روش) می‌باشد.[۱۶]

پیوند درونی[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Homeopathy»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۹ می۲۰۱۱).

منابع[ویرایش]

  1. برابرنهاده فرهنگستان زبان فارسی.
  2. ارغنون پزشکی - نویسنده: ساموئل هانه مان - مترجم: احمد ارژمند - انتشارات: سروش چاپ دوم ۱۳۸۷- شابک: ۹۷۸-۹۶۴-۳۷۶-۶۵۵-۹
  3. Ernst, E. (۲۰۰۲), A systematic review of systematic reviews of homeopathy, British Journal of Clinical Pharmacology ۵۴ (۶): ۵۷۷–۸۲, doi:10.1046/j.1365-2125.2002.01699.x, PMC ۱۸۷۴۵۰۳ Check |pmc= value (help), PMID ۱۲۴۹۲۶۰۳ Check |pmid= value (help)  Check date values in: |date= (help)
  4. UK Parliamentary Committee Science and Technology Committee - "Evidence Check 2: Homeopathy"
  5. "Homeopathy - Issues", National Health Service, retrieved ۲۰۰۹-۰۷-۳۰  Check date values in: |accessdate= (help); Missing or empty |title= (help)
  6. Altunc, U.; Pittler, M. H.; Ernst, E. (۲۰۰۷), Homeopathy for Childhood and Adolescence Ailments: Systematic Review of Randomized Clinical Trials, Mayo Clinic Proceedings ۸۲ (۱): ۶۹–۷۵, PMID ۱۷۲۸۵۷۸۸ Check |pmid= value (help), "However, homeopathy is not totally devoid of risks… it may delay effective treatment or diagnosis"  Check date values in: |date= (help)
  7. «تاثیر داروی هومیوپاتی پتاسیوم دیکرومات بر ترشحات نای در بیماران با وضعیت بحرانی Influence of Potassium Dichromate on Tracheal Secretions in Critically Ill Patients»(انگلیسی)‎. CHEST Journal "Official Publication of the American College of Chest Physicians". 
  8. «درمان هومیوپاتیک عفونت گوش میانی- در مقایسه با درمان طب رایج The homoeopathic treatment of otitis media in children--comparisons with conventional therapy»(انگلیسی)‎. International journal of clinical pharmacology and therapeutics. 
  9. «تاثیرگذاری داروهای هومیوپاتی در مقایسه با درمان طب رایج برای عفونت‌های ویروسی متوسط Effectiveness and tolerability of a homoeopathic remedy compared with conventional therapy for mild viral infections»(انگلیسی)‎. International journal of clinical practice. 
  10. [37&ID=U=GUEST&DatabaseId=۱&ROWCOUNT=۱۰&COMMAND=FULLREC&hidCheckId=۱&MFN=۱&PAGE=۱&TotalNumber=&RealRecNo=۱ «تاریخچه و اصول هومیوپاتی - پایان نامه دکترای پزشکی - دکتر حیدر حریریان - ک‍ت‍‍اب‍خ‍‍ان‍ه م‍رک‍زی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی شماره: ۹۵۷۴پ»]. 
  11. http://www.fda.gov/iceci/compliancemanuals/compliancepolicyguidancemanual/ucm074360.htm
  12. http://whqlibdoc.who.int/hq/2001/WHO_EDM_TRM_2001.2.pdf
  13. «Homoeopathic Oscillococcinum for preventing and treating influenza and influenza-like syndromes.»(انگلیسی)‎. Cochrane Database of Systematic Reviews. بازبینی‌شده در ۲ خرداد ۱۳۸۹. 
  14. «استدلال و سادگی: چرا باید هومئوپاتی را مردود بدانیم Evidence and simplicity: why we should reject homeopathy»(انگلیسی)‎. Journal of Evaluation in Clinical Practice. بازبینی‌شده در ۲ خرداد ۱۳۸۹. 
  15. What's the harm in homeopathy?
  16. [http://www.homeopathy-ecch.org/images/stories/pdf/positive%20homeopathy%20researc.pdf «مروری بر تحقیقات و مطالعات مثبت هومیوپاتی An Overview of Positive Homeopathy Research and Surveys»] ‎(انگلیسی)‎. The European Network of Homeopathy Researchers. 

پیوند به بیرون[ویرایش]