ببر سیبری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ببر سیبری
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خواران
تیره: گُربه‌سانان
زیرخانواده: پلنگ‌شکلان
سرده: پلنگیان
گونه: ببر
زیرگونه: P. tigris altaica
نام سه‌جمله‌ای
Panthera tigris altaica
تمینک٬ ۱۸۸۴
پراکندگی ببر سیبری (بخش قرمز رنگ)

ببر سیبری (Panthera tigris altaica) یا ببر آمور یکی از زیرگونه‌های ببر است که در گذشته در بخش‌های وسیعی از شرق و مرکز آسیا و شرق روسیه می‌زیست اما امروزه تنها در منطقهٔ حفاظت شده‌ای در شرق سیبری زندگی می‌کند. ببر سیبری بزرگترین زیرگونهٔ ببر و بزرگترین گربه‌سان زندهٔ جهان است. ببر منقرض‌شده مازندران (ببر خزر) نزدیکترین نوع ببر به ببر سیبری است و مطالعات ژنتیکی جدید حکایت از آن دارد که این دو را حتی می‌توان یک زیرگونه محسوب کرد.

ببر سیبری در دهه ۱۹۳۰ در آستانه انقراض قرار داشت و تعداد آن‌ها تنها به بیست تا سی ببر کاهش یافته بود. اما این حیوان به طرزی باورنکردنی از انقراض قریب‌الوقوع رهایی جست و جمعیت آن تا سال ۲۰۱۰ به حدود ۳۶۰ ببر رسید. ببر سیبری با توجه به همین افزایش جمعیت از سال ۲۰۱۰ از بالاترین ردهٔ حفاظتی یعنی «به شدت در معرض خطر» خارج شده و در یک رده پایین‌تر یعنی «در خطر انقراض» قرار گرفته است. ببرهای سیبری تنوع ژنتیکی بسیار پائینی دارند که این به دلیل کاهش شدید جمعیت این حیوان در دهه ۱۹۴۰ و تعداد اندک توله ببرهایی است که به بلوغ می‌رسند. ضمن اینکه بیشتر از ۹۰ درصد ببرهای سیبری در منطقه کوهستانی سیخوته آلین زندگی می‌کنند و تبادل ژنتیکی اندکی با گروه‌های کوچکتر ببر سیبری در جنوب غربی استان پریموری دارند.[۱]

تازه‌ترین مطالعات ژنتیکی بر روی میتوکندری دی‌ان‌ای به جای مانده از ببرهای مازندران و نمونه‌های زنده ببر سیبری نشان داده که نیای ِ مشترک این دو نوع ببر در شرق چین می‌زیسته و سپس از مسیر راه ابریشم-گانسو وارد آسیای میانه شده و بعداً گروهی از آن‌ها به سوی شرق سیبری و منطقه آمور رفته و ببر سیبری امروزین را شکل داده‌اند.

محل سکونت ببرهای سیبری در قسمت جنوبی شمال شرق روسیه در کنار رودخانه آمور و مرز روسیه با چین و کره شمالی است. تعداد کمی از ببر سیبری در چین هم سکونت دارند اما این جمعیت کوچک نمی‌تواند مستقل از جمعیت روسی به حیات خود ادامه دهد. یعنی بقای این ببرها در چین وابسته به جابجایی ببرها در طول مرز چین و روسیه است. مشخص نیست که آیا هنوز هم این ببر در کره شمالی حضور دارد یا در آن‌جا کاملاً منقرض شده‌است.

ببر سیبری حیوانی قلمروطلب است و قلمروهای بسیار وسیعی را به خود اختصاص می‌دهد. قلمرو ببرهای نر سیبری تا چهار هزار مایل مربع هم گزارش شده‌است. اما اغلب و به طور میانگین قلمرویی تا حدود 600 تا 1080 مایل مربع(1554 تا 2797 کیلومتر مربع) را قلمرو خود قرار میدهند و قلمرو ببرهای ماده نیز کمی کوچکتر ار آن میباشد.[۲]

مشخصات فیزیکی[ویرایش]

ببر سیبری بزرگترین گربه‌سان دنیاست که اندازه‌ای بزرگتر و وزنی سنگینتر از ببر بنگال و شیر آفریقایی دارد. این حیوان با ارتفاع ۱۱۲ تا ۱۲۰ سانتیمتر (از کف پا تا شانه) به طور میانگین حدود ۵ تا ۱۰ سانتیمتر بلندتر از ببر بنگال است. بر اساس اندازه‌گیری‌های انجام شده توسط محققان وزن این بزرگترین گربه سان دنیا فراتر از300 کیلو گرم و طول آن فراتر از 3 متر گزارش شده است و اغلب اوقات وزن ببرسیبری نر تا حدود(800 پاوند)363 کیلوگرم میرسد. بر اساس اطلاعات بدست آمده ببر نر سیبری حدوداً 1.5 تا2 برابر یک شیر نر آفریقایی180 تا220 کیلوگرمی و حتی بزرگتر از ببر بنگال میباشد. دندانهای نیش این حیوان با بلندای 7.5 تا10 سانتیمتر یکی از بلندترین دندانها در میان درندگان میباشد.همچنین ببر با وجود داشتن وزن بسیار بالا و اندام بسیار درشت , حیوانی بسیار چالاک میباشد.از دیگر ویژگی های ببر که او را به یک مبارز ماهر و توانمند تبدیل میکند داشتن پاهای بسیار قوی است بطوریکه او در هنگام مبارزه میتواند بر روی پاهایش بایستد و با دو دستش مبارزه کند , همچنین ببر به راحتی از درخت بالا میرود و میتواند شناگر ماهری هم باشد.طبق تحقیقات انجام شده توسط شبکه های دیسکاوری و نشنال جئوگرافیک محققان قدرت پنجه ببر را بسیار بالا دانسته و حتی آنرا بیشتر از قدرت بالای پنجه ی شیر آفریقایی میدانند. . طولانی‌ترین ببر نری هم که در منابع قابل اعتماد از آن یاد شده ۳۵۰ سانتیمتر با احتساب انحنای بدن (معادل حدود ۳۳۰ سانتیمتر در خط مستقیم) طول داشته‌است. گزارش‌هایی از ببرهای بزرگتر تا حداکثر ۳۸۴ کیلوگرم نیز در دست است اما صحت آن‌ها در منابع معتبر تایید نشده است. بر اساس یک گزارش تایید نشده در سال ۱۹۵۰ یک ببر سیبری شکار شد که ۳۸۴ کیلو وزن و حدود ۳.۴۸ متر طول داشت. البته ببرهایی که در اسارت نگهداری می‌شوند جثه‌های بزرکتری از همنوعان آزاد خود پیدا می کنند و وزن آن‌ها تا ۴۶۵ کیلوگرم رسیده است.

Amurtiger-Zoo-Muenster.jpg

منابع[ویرایش]

  1. Miquelle, D., Darman, Y. & Seryodkin, I 2011. Panthera tigris ssp. altaica. In: IUCN 2012. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.2. Downloaded on 30 May 2013.
  2. Siberian Tiger Info

مستندIN THE SHADOW OF THE TIGER مستند World's Deadliest Animals

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ببر سیبری موجود است.
جستجو در ویکی‌گونه اطلاعات مرتبط در ویکی‌گونه: Panthera tigris altaica