ملاتونین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ملاتونین
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
N-[2-(5-methoxy-1H-indol-3-yl)ethyl]
acetamide
داده‌های بالینی
AHFS/Drugs.com Consumer Drug Information
رده بارداری  ?
تجویز In humans: orally, as capsules, tablets or liquid, sublingually, or as transdermal patches. In lab animals: also injection.
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی ۳۰ – ۵۰٪
متابولیسم Hepatic via CYP1A2 mediated 6-hydroxylation
نیمه‌عمر 35 to 50 minutes
دفع ادرار
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 73–31–4 YesY
کد ATC N05CH01
پاب‌کم CID 896
IUPHAR ligand ۲۲۴
بانک‌دارو DB01065
کم‌اسپایدر 872 YesY
UNII JL5DK93RCL YesY
KEGG D08170 YesY
ChEBI CHEBI:۱۶۷۹۶ N
ChEMBL CHEMBL45 YesY
داده‌های شیمی
فرمول C13H16N2O۲ 
وزن مولکولی 232.278 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
 N(what is this?)  (verify)

ملاتونین (به انگلیسی: Melatonin) با فرمول شیمیایی N-acetyl-5-methoxy tryptamine هورمونی است که در غدهٔ صنوبری (پینه‌آل)، غدهٔ کوچکی در مغز، تولید می‌شود و به تنظیم چرخهٔ خواب و بیداری در بدن کمک می‌کند. مقدار بسیار کم ی از ملاتونین در غذاهایی مانند گوشت‌ها، حبوبات، میوه‌ها و سبزی‌ها وجود دارد. ملاتونین همچنین به صورت مکمل غذایی در بازار وجود دارد، هرچند ارزش تغذیه‌ای شناخته‌شده‌ای ندارد.[۱]

کارکرد ملاتونین در بدن[ویرایش]

بدن انسان دارای ساعت درونیِ خاص خودش است که به تنظیم چرخهٔ طبیعی ساعات خواب و بیداری (ریتم سیرکادین) کمک می‌کند و این کنترل تا حدی به تولید ملاتونین بستگی دارد. تولید ملاتونین به طور طبیعی در بدن تا حدی به میزان نور و روشنایی بستگی دارد. تولید ملاتونین، در روزهای کوتاه فصل زمستان ممکن است زودتر، یا در اغلب موارد دیرتر شروع شود. این تغییر در روند ترشح ملاتونین ممکن است در ایجاد علائم «بیماری خلقی فصلی» (SAD) یا افسردگی زمستانی نقش داشته باشد. میزان طبیعی ملاتونین با افزایش سن به تدریج کاهش پیدا می‌کند. در برخی از سالمندان ممکن است تولید ملاتونین به حد ناچیزی برسد، یا کامل قطع شود.[۲]

ملاتونین به عنوان دارو[ویرایش]

مکمل‌های غذایی ملاتونین گاهی برای درمان مشکل پرواززدگی (جت لگ) یا بی‌خوابی به کار می‌روند. دانشمندان همچنین در حال تحقیق دربارهٔ سایر اثرات احتمالی مؤثر ملاتونین هستند از جمله:

  • درمان اختلال خلقی فصلی (SAD).
  • کمک به تنظیم خواب افرادی که در شیفت‌های عصر یا شب کار می‌کنند.
  • پیشگیری یا کاهش مشکلات خواب یا گیجی پس از جراحی.
  • کاهش سردردهای مزمن خوشه‌ای.
  • شواهدی مقدماتی وجود دارد که مصرف ملاتونین به عنوان مکمل غذایی، ممکن است گسترش سرطان را در بدن متوقف کند یا به تأخیر بیندازد، دستگاه ایمنی را تقویت کند و فرایند پیری را کُند کند.

اثبات تأثیر ملاتونین در این موارد نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

  • ملاتونین همچنین از لحاظ درمان مشکلات خواب در افراد نابینا مورد بررسی قرار گرفته‌است. افراد نابینا که ادراکی از نور ندارند، ممکن است دچار مشکلات خواب شوند؛ مثلاً در طول روز بخوابند و شب‌ها بیدار بمانند.

عوارض جانبی برگشت‌پذیر[ویرایش]

  • خواب‌آلودگی مهم‌ترین عارضه جانبی آن است که بعد از قطع مصرف دارو به احتمال زیاد برطرف می‌شود.
  • تغییرات عروق خونی که ممکن است بر جریان خون تأثیر بگذارد.
  • پایین آوردن درجه حرارت بدن (هیپوترمی).
  • سردرد
  • ضعف صبحگاهی
  • رویاهای واضح

در صورت مصرف ملاتونین، هنگام مراجعه به هر پزشکی، باید آن را با او در میان گذاشت.

عوارض جانبی برگشت نا پذیر[ویرایش]

  • مصرف با دوز بالا و چند ماهه دارو باعث تغییر رنگ پوست به تیرگی و رنگ چشم به روشنی بانجامد.

[۳]

میزان مصرف[ویرایش]

دوز مناسب ملاتونین از فردی به فرد دیگر، تفاوت زیادی می‌کند. دوز توصیه شده معمولاً ۰/۵ میلی‌گرم است. ملاتونین در بزرگسالان با دوزهای متفاوت از ۰/۲ تا ۲۰ میلی‌گرم، بسته به نوع استفاده از آن مصرف می‌شود. اگر مشکل به خواب رفتن یا در خواب ماندن دارید، می‌توانید در مورد دوز مناسب با پزشک مشورت کنید.

ملاتونین و دیابت[ویرایش]

نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که ترشح کمِ هورمون ملاتونین، هورمونی که چرخهٔ خواب را تنظیم می‌کند؛ ریسک ابتلا به بیماری دیابت در زنان را بیش از دو برابر افزایش می‌دهد.[۴]

نقل قول[ویرایش]

دکتر شهرام پزشکپور که از دوستان من است (قاسم افشار گوینده سابق اخبار سیما) و در اروپا تدریس می کند میگوید در زوریخ سوئیس برای استادان پروازی که در اثر پروازهای طولانی خوابشان مختل می شود شیر ملاتونین دار میدهند . وی میگوید وقتی پرسیدم که آیا این شیر را با ملاتونین غنی سازی می کنید جواب دادند که خیر ، فقط شیر برخی از گاو ها را در شب هنگام می دوشیم و به این ترتیب شیر با ملاتونین زیاد دوشیده می شود .

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]