سلجوقیان روم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
موقعیت سلاجقه روم در سال ۱۱۹۰ (میلادی)

سلجوقیان روم شاخه‌ای از سلجوقیان بودند که از حدود اواخر قرن پنجم تا اوایل قرن هشتم هجری قمری در بخش‌هایی از آسیای کوچک (روم) فرمان‌روایی داشتند.

مؤسس این شاخه سلیمان ابن قُتَلمِش بن اسرائیل بن سلجوق بود که پس از کشته شدن پدرش از جانب الب ارسلان به عنوان امارت (ولی در واقع برای دور کردن او از مرکز سلطنت) به آسیای صغیر گسیل شد. سلیمان در آن حدود رفته‌رفته امارت مستقلی بر پا کرد ولی تا مدتی امرای سلجوقی روم دست‌نشانده سلاجقه بزرگ به‌شمار می‌رفتند.[۱]

آثار و اسناد روشنی در باره شروع سلطنت آنان در منابع اسلامی یافت نمی‌شود. از دوره سلطنت سلطان غیاث‌الدین کیخسرو اول امنیت بیشتری بر سرزمین‌های زیر فرمان آنان حاکم شد و منابع و مراجع بیشتری در باره آنان موجود است.

پادشاهان این سلسله اغلب توجه زیادی به اهل فضل و هنر نشان داده‌اند. گفته می‌شود بهاءالدین ولد، پدر جلال‌الدین رومی، به دعوت علاءالدین کیقباد سلطان سلجوقی روم به قونیه رفت و در آن‌جا ساکن شد.

سلاجقه روم پس از هجوم مغول به آسیای صغیر در دوره کیخسرو دوم از مغولان در نبرد کوسه طاغ [کوسه داغ] به سال ۶۴۱ ه. ق شکست خوردند و پس از آن دست‌نشانده ایلخانان مغول بودند. پس از مدتی که امیران سلجوقی در هر ناحیه فرمان‌روایی محدودی داشتند، بالاخره عثمانیان مناطق آنان را گرفتند و امپراتوری عثمانی را در آسیای کوچک بنا نهادند.[۲]

شاهان سلجوقی روم[ویرایش]

نقشه‌ای که در آن قلمرو سلجوقیان روم نشان داده شده.
تابوت کنده کاری از چوب متعلق به زمان سلجوقیان روم
فرمانروا سال فرمانروایی
سلیمان‌شاه یکم (-)
قلج ارسلان یکم (۴۸۵-۵۰۰)
ملکشاه یکم (۵۰۰-۵۱۰)
مسعود یکم (۵۱۰-۵۵۱)
قلج ارسلان دوم (۵۵۱-۵۸۴)
ملکشاه دوم (-)
کیخسرو یکم (۵۸۸-۵۹۷)
سلیمان‌شاه دوم (۵۹۶-۶۰۰)
قلج ارسلان سوم (۶۰۰-۶۰۱)
کیکاوس یکم (۶۰۸-۶۱۵)
کیخسرو یکم (۶۰۱-۶۰۷)
کیقباد یکم (۶۱۵-۶۳۴)
کیخسرو دوم (۶۳۴-۶۴۳)
کیقباد دوم (-)
کیکاوس دوم (۶۴۳-۶۵۵)
قلج ارسلان چهارم (۶۵۵-)
مسعود دوم (۶۸۱-۷۰۴)
فرامرز
کیخسرو سوم (۶۸۲-)
کیقباد سوم (۶۸۳-۷۰۷)

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مصاحب، غلامحسین، دائرةالمعارف فارسی
  • ابن فضل الله العمری، شهاب الدین احمد بن یحیی. مسالک الابصار فی مسالک الامصار. فرانکفورت: معهد تاریخ العلوم العربیه و الاسلامیه، ۱۹۹۸. 
  • یوسفی حلوایی، رقیه. روابط سیاسی سلاجقهٔ روم با ایلخانان. چاپ ۱. تهران: انتشارات امیر کبیر، ۱۳۸۱. شابک ‎۹۶۴-۰۰-۰۸۴۷-۸. 

جستارهای وابسته[ویرایش]