ولایت پروان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پروان)
پرش به: ناوبری، جستجو
پروان
ولایت
ولایت پروان
ولایت پروان
موقعیت
موقعیت
مختصات: ۳۵°۰۰′شمالی ۶۹°۰۰′شرقی / ۳۵.۰°شمالی ۶۹.۰°شرقی / 35.0; 69.0مختصات: ۳۵°۰۰′شمالی ۶۹°۰۰′شرقی / ۳۵.۰°شمالی ۶۹.۰°شرقی / 35.0; 69.0
کشور  افغانستان
مرکز چاریکار
حکومت
 • والی محمد عاصم عاصم
مساحت
 • کل ۵٬۹۷۴ کیلومتر مربع (۲٬۳۰۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۵)
 • جمعیت ۶۶۴٬۵۰۲
 • تراکم ۱۱۰/کیلومتر مربع (۲۹۰/پا)
منطقهٔ زمانی UTC+4:30
کد ایزو ۳۱۶۶ AF-PAR
زبان‌های رسمی دری و پشتو[۱]


ولایت پَروان، یکی از ۳۴ استان افغانستان است. مرکز این استان شهر «چاریکار» در ۶۴ کیلومتری کابل قرار دارد و مساحت مجموعی این ولایت ۵٬۹۷۴ کیلومتر مربع با جمعیت ۶۲۰٬۹۰۰ نفر می‌باشد. پروان از ۱۰ شهرستان (ولسوالی) که شامل ۱۳۲۲ قریه می‌شود، تشکیل گردیده‌است. استان پروان از شمال با استان بغلان، از شرق با استان کاپیسا، از جنوب با استان‌های کابل و وردک و بالاخره از سمت غرب با استان بامیان مرز مشترک دارد.

ولسوالی‌ها[ویرایش]

شهرستان (ولسوالی)های زیر در ولایت پروان قرار دارند.

ولایت پروان و تقسیمات درونی آن.

تاریخ[ویرایش]

سکونت انسان‌ها در استان پروان و مناطق اطراف کوه هندوکش بر می‌گردد به دوران‌های ما قبل تاریخ. به سبب قرار گرفتن این استان در مسیر راه ابریشم و داشتن طبیعت سبز و پرآب، این منطقه در درازای تاریخ از اهمیت فوق‌العاده برخوردار بوده‌است. اهمیت استان پروان از زمان کوشانی‌ها شروع می‌شود که کنشکای کبیر برای اولین بار شهر بگرام را بعنوان پایتخت تابستانی امپراتوری کوشانی اعلان کرد. شهرهای بگرام و کاپیسا در دردو سوی دریای پنجشیر مهد تمدن کوشانی می‌باشد که آثار آن تا هنوز در مناطق بگرام و تپه عبدالله برج کاپیسا موجود است. اسکندر مقدونی نیز در سال ۳۲۹ پیش از میلاد شهر چاریکار / در بعضی روایات بگرام / را پایتخت امپراتوری شرقی خود ساخت که شهر چاریکار یا چاره-کار به سبب موجودیت بازار مرکزی به این نام مسمی شده‌است. بعد از ظهور و گسترش اسلام به قلمروهای خارج از مرزهای عربستان، پروان در سال ۷۹۲ میلادی توسط مسلمانان فتح شد. در سال ۱۲۲۱ میلادی پروان زیر هجوم مهاجمان مغول به رهبری چنگیزخان قرار گرفت و جنگ سختی میان مغول‌ها و خوارزمی‌ها به رهبری جلال الدین خوارزمشاه درگرفت که مغولان به شکست مواجه شدند. ولایت پروان در درازای تاریخ در مساحت‌های گوناگون زیر قلمرو امپراتورهای مختلف مثل هخامنشیان، یونانیان، خوارزمشاهیان، تیموریان، مغولان و درانی‌ها قرار داشته که دروه‌های شکوفایی و بربادی را پشت سر گذشتانده است. پروان در جنگ‌های افغان-انگلیس صحنه نبردهای مهم میان نظامیان برتانیایی و افغان بود که چندین بار سبب شکست مهاجمان انگلیسی شده‌است. در تاریخ معاصر افغانستان نیز پروان یکی از مناطق مهم برای نظامیان شوروی سابق و نظامیان آمریکایی که مرکز بزرگ شان اکنون در شهرستان بگرام قرار دارد، می‌باشد.

مردم[ویرایش]

بر اساس آمار وزارت انکشاف دهات افغانستان در حدود سه چهارم ۷۳٪ نفوس استان پروان در دهات و یک چهارم ۲۷٪ آن در شهرها زندگی می‌کنند. زبان‌های رایج پارسی دری و پشتو می‌باشد.

تاجیک‌ها، هزاره‌ها، قزلباش‌ها، پشتون‌های وردک که اخیراً به این ولایت آمدند، در این منطقه زندگی می‌کنند.[۲][۳]

وضعیت جغرافیایی[ویرایش]

ولایت پروان از چهار رودخانه (دریا) آب می‌گیرد که عبارت‌اند از:

همچنان دریای دیگری به نام دریای «باریک آب» از سمت جنوب غرب وارد وادی پروان می‌گردد اما این دریا آب موسمی دارد و دایم فعال نمی‌باشد.

آموزش و پرورش[ویرایش]

مشاهیر[ویرایش]

در عرصه علم و دانش مردمانی در پروان تولد یا پرورش یافته‌اند که می‌توان از حضرت امام اعظم ابو حنیفه (رح) (۸۰–۱۵۰ هجری قمری/۶۹۹–۷۶۷م) که در قریه خواجه سیاران بالا (علوی) از مربوطات شهر چاریکار تولد گردیده، از شاعران نامدار معاصر نیز می‌توان از استاد خلیل‌الله خلیلی متولد شهرستان جبل السراج، خانم لیلا صراحت روشنی متولد شهر چاریکار، همچنان اشخاص دیگری چون صادقی پروانی و … را می‌توان نام برد. از جمله نامداران معاصر می‌توان از احمد شاه مسعود قهرمان افسانه‌ای جنگ‌های پارتیزانی (چریکی) نام برد که او نیز در قریه جنگلک شهرستان بازارک استان پنجشیر (استان پنجشیر یکی از شهرستان‌های استان پروان تا پیش از حکومت حامد کرزی بود) متولد گردیده‌است.

اقتصاد[ویرایش]

اولین بند برق آبی (اولین فابریکه تولید برق در سطح کشور) در سال ۱۲۹۰ توسط مهندسان انگلیسی طرح‌ریزی شد و در سال ۱۲۹۳ کار آن آغاز و بالاخره در سال ۱۳۰۰ به بهره‌برداری سپرده شد. این بند برق دو توربین بشکل افقی دارد که ظرفیت مجموعی آنها به ۱۵۰۰ کیلو وات می‌رسد. از برق تولید شده درین فابریکه برای برق رسانی به فابریکه سمنت جبل السراج و فابریکه نساجی گلبهار استفاده می‌شد. همچنان یک خط ولتاژ بلند برای برق رسانی به شهر کابل نیز از آنجا به کابل انتقال داده شده بود.

اولین سینما نیز در شهر چاریکار در دوران حکومت شیر علی خان در شهر چاریکار تأسیس شد که تا چند سال پیش نیز فعالیت داشت و بنام سینمای چاریکار یاد می‌شد.

اولین فابریکه نساجی در افغانستان بنام فابریکه نساجی گلبهار در سال ۱۳۳۲ به سرمایه عبدالمجید زابلی، قسماً سهم دولت و کمک کشور جرمنی در جوار دریای پنجشیر ساخته شد. درآن وقت تقریباً ۱۵۰۰۰ نفر کارگر در این فابریکه مشغول کار بودند. محصولات این فابریکه به میلیون‌ها متر نسج شامل فرش، پتو (کمپل)، تکه‌های لباس، پارچه‌های پشمی، نخی و ابریشمی می‌شد که به بیرون از افغانستان به ویژه به آلمان نیز صادر می‌شد.

فابریکه سمنت جبل السراج در سال ۱۳۳۷ با تولید ۱۰۰ تُن در یک شبانه روز تأسیس گردید و تا سال ۱۳۷۵ فعالیت مؤثر اقتصادی داشت. بعد از جنگ‌های داخلی در افغانستان فعالیت آن متوقف شد و در سال ۱۳۹۵ خورشیدی دوباره به فعالیت آغاز کرد و اکنون در هر شبانه روز ۱۰ تُن تولید دارد.

اولین و بزرگترین تونل در افغانستان تونل سالنگ است که به طول ۲٬۷ کیلومتر شمال کوه هندوکش را با جنوب آن وصل می‌کند. این تونل در ارتفاع ۳۹۵۰ متر از سطح دریا قرار گرفته‌است. کار ساخت این تونل در سال ۱۳۳۷ آغاز و پس از ۶ سال در سال ۱۳۴۳ ختم گردید. با احداث این تونل راه اتصال شمال افغانستان به جنوب آن تا ۱۱۰ کیلومتر کوتاه‌تر شد. از جمله صنایع مهم درین استان صنعت چرمگری، چاقو سازی، مسگری و آهنگری از زمان‌های دور درین ولایت مروج است. محصولات کشاورزی آن شامل انگور، توت، گردو (چهارمغز)، بادام، کشمش، زردآلو، شفتالو، گندم، ذرت (جواری) و غیره می‌باشد که انگور و توت آن بیشتر مشهور است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

ولایت‌های افغانستان

چاریکار

ابوحنیفه

منابع[ویرایش]

  1. "Parwan Provincial profile". United Nations. Afghanistan's Ministry of Rural Rehabilitation and Development. Retrieved 2015-06-01. Dari and Pashto are the main languages spoken in the province; however Dari speakers outnumber Pashto speakers by a ratio of 5 to 2. 
  2. Parwan provincial profile
  3. Parwan province on nps.edu