ولایت دایکندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دایکُندی(دی کندی)
ولایت
کجران، ولایت دایکندی
کجران، ولایت دایکندی
موقعیت دایکندی در نقشه
موقعیت دایکندی در نقشه
مختصات: ۳۳°۴۵′شمالی ۶۶°۱۵′شرقی / ۳۳٫۷۵°شمالی ۶۶٫۲۵°شرقی / 33.75; 66.25مختصات: ۳۳°۴۵′شمالی ۶۶°۱۵′شرقی / ۳۳٫۷۵°شمالی ۶۶٫۲۵°شرقی / 33.75; 66.25
کشورافغانستان
تأسیس‌شده۲۰۰۴ (میلادی)
پایتختنیلی
حکومت
 • والیسید انور رحمتی
مساحت
 • کل۱۸٬۰۸۸ کیلومتر مربع (۷٬۰۰۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۲ میلادی)
 • جمعیت۷۲۳٬۹۸۰
 • تراکم۴۰/km۲ (۱۰۰/sq mi)
منطقهٔ زمانی+ ۴٫۳۰
کد ایزو ۳۱۶۶AF-DAY
زبان‌های افغانستاندری (گویش هزارگی)
وبگاه
منطقه سوختگ نیلی ولایت دایکندی

موقعیت[ویرایش]

دایکندی یکی از سی‌وچهار ولایت افغانستان است. دایکندی در مرکز افغانستان موقعیت دارد و با ولایات بامیان، غور، غزنی، ارزگان و هلمند متصل است. این ولایت، در مدار عرض البلد ۳۳۵۵۰۰ و طول البلد ۲۵۵۵۰۰ واقع است و ۲۴۰۰ متر از سطح بحر ارتفاع دارد.

تاسیس و تشکیلات[ویرایش]

ولایت دایکندی به تاریخ بیست‌وهفت حوت/ اسفند ۱۳۸۱ خورشیدی طی حکم شماره ۶۹۵۷ حامد کرزی رئیس دولت انتقالی افغانستان از بدنهٔ ولایت ارزگان جدا شد و به عنوان ولایت جدید ایجاد شد. این حکم بر اساس پیشنهاد اشرف غنی احمدزی وزیر مالیۀ وقت، علی‌احمد جلالی وزیر داخله وقت، حاجی محمد محقق وزیر پلان وقت و محمدحنیف اتمر وزیر احیاء و انکشاف وقت صادر گردید.

تعداد ولسوالی[ویرایش]

دایکندی 10 ولسوالی دارد. مرکز این ولایت شهر نیلی است. دایکندی پیش از تبدیل به ولایت، چند ولسوالی از ولسوالی های ولایت اُرزگان بود. پس از تشکیل ولایت دایکندی، ولسوالی های دایکندی، شهرستان و کجران از ولایت ارزگان جدا شدند. ولسوالی دایکندی به چهار ولسوالی سَنگتَخت و بندر، اَشتَرلی، خِدیر و نیلی تقسیم شد. ولسوالی شهرستان به دو ولسوالی شهرستان و میرامور، و ولسوالی کجران به کجران و کیتی تقسیم گشت. همچنین قرار شد که ولسوالی گیزاب که اداره آن با مشکلات بسیاری مواجه شده است، به دو ولسوالی تقسیم گردد و ولسوالی پاتو به ولایت دایکندی داده شد. ولسوالی ناوه میش نیز از ولایت هلمند جدا شده و در تشکیلات ولایت دایکندی اضافه شد.

والی ها (استانداران)[ویرایش]

اولین والی دایکندی سرور دانش بود. سپس جان‌محمد اکبری، سلطان علی ارزگانی، قربانعلی ارزگانی، شفق، معصومه مرادی، محمود بلیغ در این ولایت حکومت کرده‌اند و اکنون انور رحمتی والی دایکندی است.

جغرافیا[ویرایش]

این منطقه دارای آب و هوای متنوع، گرم و سرد، ارتفاعات و پستی‌های اندک و جلگه‌های سرسبز و به‌طور مجموع کوهستانی است. دایکندی دارای مساحت ۱۸٬۰۸۸ کیلومتر مربع و ۲۸۴۶ قریه و هم‌چنین دارای بالاتر از ۶۳۰۰۰۰ نفر نفوس می‌باشد.

از لحاظ امکانات فرهنگی[ویرایش]

این ولایت دارای ۳رادیوی محلی با موج FM به نام‌های رادیو نسیم ۸۹٫۸ اف ام و رادیو دایکندی ۸۸٫۹ اف ام و رادیو آفتاب است که مرکز ولایت و چندین منطقه دیگر از ولسوالی‌های دیگر این ولایت را تحت پوشش قرار می‌دهند. اولین جریده یا نشریهٔ چاپی به نام «هفته‌نامه صبح دایکندی» به مدیر مسئولی علی پیام در نیلی مرکز ولایت دایکندی در سال ۱۳۸۵ راه‌اندازی گردید که بعد از سیزده شماره متوقف شد. همچنین در این ولایت نهاد «انجمن ژورنالیستان دایکندی» نیز شروع به کار کرد.

دریای مرکز ولایت دایکندی - نیلی

بخش عمومی[ویرایش]

از لحاظ راه‌های مواصلاتی و سرک اکثر روستاها و ولسوالی‌ها فاقد راه‌های ارتباطی سالم و مناسب است. در طول سال به مدت ۵ ماه جاده های نیلی به کابل و به ولسوالی‌ها باز است ولی به دلیل ناهمواری، بارش شدید برف، نبود پل و پلچک بسته می‌گردد.

در ولایت دایکندی در حدود ۴۲ مرکز صحی (بهداشتی و درمانی) فعال وجود دارد که مصروف (مشغول) عرضه خدمات صحی برای شهروندان ان ولایت می‌باشد.

مشخصات انسانی[ویرایش]

هزاره‌ها اکثریت این ولایت یعنی ۹۲٪ مردم آن را شامل می‌شوند و به دنبال آن‌ها بلوچ هابا ۸٪ گروه‌های قومی را شامل می‌شوند. اکثریت بالای افراد دایکندی دارای مذهب شیعه جعفری بوده و اقلیت کوچکی نیز اهل سنت هستند. بر اساس برآورد سال ۲۰۰۸م (۱۳۸۷ش) نرخ باسوادی ۲۸٪ (مردان ۳۸٪ و زنان ۱۸٪) است و تنها ۲۵٪ به آب لوله‌کشی دسترسی دارند.[۱]

ولسوالی‌های ولایت دایکندی[ویرایش]

ولسوالی‌های دایکُندی

پاتو • به مرکزیت ...

  1. نیلی • مرکز ولایت.
  2. اَشتَرلَی • به مرکزیت شیخمیران.
  3. خِدیر • به مرکزیت خدیر.
  4. سنگتخت و بندر • به مرکزیت «دهن سیلبیتو» ی بندر.
  5. شهرستان • به مرکزیت القان.
  6. کِجران • به مرکزیت کجران.
  7. کیتی به مرکزیت کیتی.
  8. میرامور به مرکزیت میرامور
  9. گیزاب به مرکزیت گیزاب
  10. ناوه‌میش • از جزء ساختار تشکیلاتی هلمند است اکنون تمامی امور اداری‌اش را دایکندی پیش می‌برد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

http://daikondi.com/