ولایت کنر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۰۰′ شمالی ۷۱°۱۲′ شرقی / ۳۵.۰° شمالی ۷۱.۲° شرقی / 35.0; 71.2

ولایت کنر
تصویری از ولایت کنر
اطلاعات کلی
نام رسمی : ولایت کنر
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
مردم
جمعیت ۴۰۷٫۸۰۰ نفر[۱]
زبان‌های گفتاری: پشتون


کُنَر یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است. مرکز این ولایت شهر اسدآباد است.

۹۵٪ جمعیت این ولایت پشتون و ۵٪ باقی مانده نورستانی و تاجیک هستند.[۲]

کنر ولایتی کم‌جمعیت، بسیار کوهستانی و جنگلی است.

اسدآباد شهری کوچک در افغانستان و مرکز ولایت کنر است. نام قدیم آن چغان‌سرای است و بابر از آن به عنوان روستایی در مرز کافرستان نام برده‌است. کسانی که جمال‌الدین اسدآبادی را افغانی می‌دانند، او را زادهٔ این روستا می‌دانند.

در دامنه کوه‌های منطقه یخه‌چینه و احمدی‌غوندی ولسوالی خاص ولایت کنر معادن کرومیت وجود دارد که مکان این معدن در فاصله ۲۰۸ کیلومتری شهر کابل و ۴۸ کیلومتری شهر جلال‌آباد قرار دارد.[۳]

تقسیمات اداری[ویرایش]

طبیعت ولایت کنر.

اسدآباد، بَرکُنر، خاص‌کُنر، دانگام، دره‌پیچ، چپه‌دره، چوکی، سرکانی، شیگل و شِلتَن، غازی‌آباد، مَرَوَره، ناری، نَرَنگ، نورگُل، وَتَه‌پور، مانوگی، گلیگل.

تاریخ[ویرایش]

در حدود سال نهم هجری، طلا، نقره، مروارید، عنبر، پشم سفید و انواع جواهر و سنگ‌های گران‌بها در ولایات مرزی افغانستان و هندوستان تجارت می‌شد و در آن زمان، از افغانستان به سرزمین هند، سه راه بازرگانی وجود داشت که یکی از آن‌ها مسیر کابل و کنر به پیشاور و سواحل دریای هند بود. مسیر غرنی (معروف به گذرگاه هند) دره گومل، بینان قدیم پنجاب؛ و مسیر هرات کویته پاکستان (امروزی) درّه بولان سند، دو مسیر دیگر بودند.[۴]

میر سید علی همدانی معروف به علی ثانی از عارفان سده هشتم هجری که به سرزمین‌های گوناگون ازجمله بلخ، بدخشان، کابل و کشمیر سفر کرده‌بود سرانجام در «عرض راد» در کنر در سال ۷۸۶ درگذشت و بعد از چندی پیکر او را از کنر به ختلان بردند و در کنر در آنجا که پیکر وی بوده مزار ساخته‌اند. گفته‌اند که زادگاه سید جمال الدین افغان در کنار همان مزار است.[۵]

برخی منابع سید جمال‌الدین اسدآبادی را به سادات کنر منتسب کرده‌اند. در روزگار سید جمال‌الدین، کنر دورافتاده‌ترین ولایت شرقی و مرزی افغانستان بوده، زیرا هنوز سرزمین ماورای آن به تصرف حکومت افغانستان درنیامده بود.[۶]

از سادات کنر کسی که در جریان‌های سیاسی افغانستان دخالت داشته سید محمد کنری بوده‌است که سردار محمد رفیق خان در زمان امارت محمد افضل خان به‌وسیلهٔ او مکتوبی به شاهزاده شاپور پسر شجاع‌الملک فرستاد و به سلطنت دعوتش نمود.[۷]

در زمان حکومت نورمحمد تره‌کی مردم نورستان و کنر در تاریخ ۲۰/۷/۱۹۷۸ قیام و با نیروهای دولتی برخورد کردند.[۸]

در سال ۱۹۸۵ میلادی نیروهای شوروی و حکومتی به دره‌های کنر حمله کردند.[۹] در ۲۰ آوریل ۱۹۹۱ انفجار عظیمی در اسدآباد کنر روی داد که حدود هزار کشته و زخمی بر جای گذاشت.[۱۰]

ولایت کنر اولین استانی بود که طالبان پس از تصرف آن برپایی آنچه از سوی آن‌ها «اولین خلافت اسلامی» نام گرفته‌بود را در آن اعلام کردند.[۱۱]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ولایت کنر موجود است.

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.

  1. Central Statistics Office of Afghanistan. "Settled Population of country by Provinces and sex for ۲۰۰۶-۲۰۰۹ years". Retrieved 2009-11-30. 
  2. Afghanistan's Provinces – Kunar at NPS
  3. وزارت معادن افغانستان. ۹ ژوئن ۲۰۱۲.
  4. سلیمی، عبدالحکیم: بررسی بحران افغانستان از منظر ژئوپولیتیک. در: نشریه: «معرفت» تیر ۱۳۸۰ - شماره ۴۳. ص۱۱۸.
  5. خلیلی افغانستانی، خلیل‌الله: یمگان و وثائق تاریخی درباره ناصر خسرو. در: نشریه: «یغما»، آذر ۱۳۴۶ - شماره ۲۳۳. ص۴۷۵.
  6. نشریه «کیهان اندیشه»، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۶ - شماره ۷۱. ص۱۷۶.
  7. سمیعی، کیوان: سردار کابلی. در: نشریه: «وحید»، تهران: آبان ۱۳۴۷ - شماره ۵۹. ص۱۰۲۵.
  8. افغانستان در پنج قرن اخیر نوشته میر محمد صدیق فرهنگ
  9. رضایی، اکبر: نمایه تاریخی افغانستان از امان‌الله خان تا کرزای. در: نشریه: «مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز». تهران: زمستان ۱۳۷۲ - شماره ۳۲. (از صفحه ۴۰۹ تا ۴۲۶).
  10. همان.
  11. آقا رضی، بهمن: بازگشت القاعده. در: نشریه «روند اقتصادی»، آبان ۱۳۸۵ - شماره ۲۶. ص۵۵.