ولسوالی گلران
گلران | |
|---|---|
ولسوالی | |
  گلران موقعیت ولسوالی گلران در نقشه | |
| مختصات: ۳۵°۰۶′۰۰″شمالی ۶۱°۴۰′۱۲″شرقی / ۳۵٫۱۰۰۰°شمالی ۶۱٫۶۷۰۰°شرقی | |
| کشور |  افغانستان |
| ولایت | ولایت هرات |
| مساحت | |
| • کل | ۶۰۷۸ کیلومتر مربع (۲۳۴۷ مایل مربع) |
| جمعیت (۲۰۱۲) | |
| • کل | ۹۱۵۰۰ |
| • تراکم | ۱۵/کیلومتر مربع (۴۰/مایل مربع) |
| وبگاه | صفحه رسمی |
ولسوالی گُلران یکی از ولسوالیهای ولایت هرات کشور افغانستان است.
ولسوالی گُلران در شمال غربی ولایت هرات واقع شده و از سوی غرب با ایران، از سمت شمال با ترکمنستان، از شرق با ولسوالی کوشک و از سمت جنوب با ولسوالیهای زندهجان و کهسان هممرز است.
ولسوالی گلران دارای جمعیت تخمینی ۱۰۷٬۰۰۰ تن در سال ۲۰۰۵ بوده و تقریباً در ۱۲۰ کیلومتری شمال هرات قرار دارد.[۱] مرکز این ولسوالی، روستای قرهباغ است.
منطقهٔ گلران در برخی سالها با خشکسالیهای سختی روبرو است[۲] و توفانهای شن جادههای آن را میپوشاند.
مردم این ولسوالی بیشتر شامل فارسیوانان تاجیک و ایماق، پشتونها و ترکمنها بلوچها میشود.[۳]
اقتصاد و بافت اجتماعی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بیشتر باشندگان ولسوالی گلران تاجیکها، پشتونها،و ترکمنها وبلوچها هستند، طوریکه بیشترشان را پشتونها و تاجیکها تشکیل میدهند و به ترتیبش ترکمن و ایماق. قوم بلوچ را رخشانیان (ازبکزهی) شاخههای ولسوالی گلران به ترتیب اسحاقزائیها نورزائیها اچګزائیها شیخانزائیها بابکزائیها ، [ سرخکمانها تیموریها جمشیدیها ،غوریان،زوریها وبارکزائیها بلوچها… هستند و شاخههایی از قبیل اسحاقزیی، نورزیی، ماشینزایی، چپات، مندک شیخانزای کموزای اچکزای بهادرزای بابک زای علی زای و غیره نام برد و بیشتر در اطراف مرکز ولسوالی زیست داشتند که فعلاً اکثر شان به مرکز شهرستان نقل مکان ویا به شهر هرات رفتهاند باشندگان این شهرستان بیشتر به دامداری و دهقانی مصروف اند و کشت هم فقط به دلیل نبود آب کافی در زمینهای للمی صورت میگیردشهرستان گلران دارای مقدار جنگل پسته نیز است و همچنین روستاهای حوضچه و زیرریگیها به شوند داشتن آب کافی ازانگورخوبی بر خوردار هستند وهندوانه بیشرین کشت در فصل خود است که معمولاً برداشت خوبی میدهد اما چیزی بنام مخ یا همان شیرین بیان بیشتر در دشتهای گلران میروید هرساله از برداشت این محصول مردم بهره میبرند
روستاها و قصبات ولسوالی گلران
[ویرایش | اشتراکگذاری]بزرگترین قریههای آن:بوزان، طوطچی، گلران خوگیانی، گلران تیموری، گلران زیکینی، شکرآب، قشاوری علیا، نهرآب، لهراب، زیره گی، حوضچهها (قریه کهنه-مومن آباد-کلابی - خردمندان)، زیارت، آسیادیو، افضل، غورقند غوری دهنهٔ ذوالفغار، چکاب چای کهسانی سیاه کمرک دهنه شهر بند که موقعیت تاریخی نیز داردچای آب گرمی رباط سرگردان و دوم اینکه بیشترین نفوس ولسوالی گلران را اقوام اسحاقزای نورزای بلوچ تیموریها غوریها ماشیگزای سرخکمان ملکی و به تر تیب تاجیک وترکمن.
قریه چشمه تاسک ازقریه کوچک ولسوالی گلران هست ودر۱۷کیلومتر ولسوالی هست این قریه زیادی زراعت راتشکیل میدهند هرسال بش از۱۰۰۰۰۰من گندم وجوراتشکیل میدهند ارباب غلام حضرت خان میباشد اولین مبارزات جهادی در مقابل اشغال آمریکا از قریه قلعه نور وچای کهسانی شروع وبه تمام ولسوالی گسترش یافت
قریه شکرآب
[ویرایش | اشتراکگذاری]قریه شکر آب یکی از قریههایهای بزرگ ولسوالی گلران است که در پانزده کیلومتری مرکز ولسوالی گلران قره باغ قرار دارد نفوس تقریبی آن به هزار و پانصد تن میرسد باشندگان این قریه متشکل از دری زبانها میباشد و اکثراً مردم آن بلوچ ازبگزهی هستند و بر علاوه مردم بلوچ، طاهری، و تاجیک در این قریه زندگی میکند بزرگان این قریه عبارت از ارباب تاجمیر ملا محمد عسکر حاجی ملا کریم خان ارباب شکرآب عبدالغفور عبدالوهاب و عبدالکریم میباشد و ارباب آن فعلاً ارباب سرکار خان میباشد این قریه در چند سال اخیر وسعت زیادی پیدا کردهاست اقتصاد این قریه را کشاورزی و مالداری تشکیل میدهد کشاورزی در این قریه رشد خوبی دارد کشاورزی اکثراً للمی است و زمینهای آبی کشاورزی آن زیاد است این قریه دارای دو باغ بزرگ است که انگور زیادی دارد مردم این قریه گندم، سیب زمینی، بادمجان ، پیاز، سیر، زردک، شغلم … و انواع سبزیجات و حبوبات وانواع درخت بادم، پسته، زردآلو، سیب، آلو، انار… را به صورت آبی و گندم جو نخود عدس کرابیه و پالز را به صورت للمی زرع مینماید آب زراعتی این قریه از دره شارشاره که دارای دو آبشار زیباست تأمین میگردد و آب آشامیدنی آن که آب نادری در منطقه است به صورت لولهکشی به قریه میآید تأمین میگردد این قریه دارای کاریزهای زیادی بوده که فعلاً از بین رفتهاست تاریخ این قریه بر اساس آثاری که در زمان حکومت قبلی امارت اسلامی بدست آمده به گفته باستان شناسان به دو هزار و پانصد سال قبل از میلاد مسیح بر میگردد این قریه در پائین کوه قرار دارد اگر در فصل بهار بارندگی زیاد باشد تمام اطراف آن گلگون و زیبا میگردد در غرب این قریه بیدک و در شرق آن قاشقی و چشمه تاسک و در شمال شرق آن رباط سرگردان و در جنوب آن کوه قرار دارد این قریه دارای دو مسجد و یک مکتب متوسطه میباشد که در چند سال اخیر رشد خوبی کردهاست
روستای حوضچه
[ویرایش | اشتراکگذاری]حوضچه یکی از روستاهای ولسوالی گلران در ولایت هرات افغانستان است که در حدود ۱۲ کیلومتری جنوب قرهباغ، مرکز ولسوالی، قرار دارد. این روستا در دامنه کوههای جنوب گلران واقع شده و بر پایه برآوردهای محلی، حدود ۷٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد. تمامی ساکنان آن فارسیزبان (دری) هستند و حدود ۹۵ درصد جمعیت را ساغریها و نزدیک به ۵ درصد را تیموریها تشکیل میدهند. در شمال حوضچه، روستای مستقل زیریگی قرار دارد که از دو بخش زیریگی کلان و زیریگی خُرد تشکیل شده است و با حوضچه پیوندهای تاریخی، اجتماعی و خویشاوندی نزدیکی دارد. حوضچه از چهار بخش مؤمنآباد، قریه کهنه، کلابی و خردمندان تشکیل شده و قریه کهنه مرکز روستا به شمار میرود. تا سال ۱۳۹۰ خورشیدی، امور عرفی و محلی روستا توسط سه ارباب، شامل حاجی محمداکبر (کلان قوم ساغری)، ارباب عبدالظاهر و حاجی ارباب دهباشی، اداره میشد.بر پایه روایتهای محلی و شجرهنامههای خاندانهای ساغری، استقرار گسترده ساغریها در حوضچه از حدود سده یازدهم خورشیدی آغاز شده است. پیش از آن، گروههایی از خواجهها و ترکمنها بهصورت محدود در این منطقه سکونت داشتند. وجود یک کاریز کهن، بقایای قلعههای مخروبه و دیگر آثار تاریخی نشان میدهد که پیشینه سکونت در این محل بسیار قدیمیتر از استقرار کنونی ساکنان است، هرچند تاکنون پژوهش باستانشناختی جامعی برای تعیین قدمت دقیق این آثار انجام نشده است. بر پایه روایتهای محلی، پیشینه این محل ممکن است به دوران پیش از اسلام و حتی دوره زرتشتیان برسد.اقتصاد حوضچه عمدتاً بر کشاورزی و دامداری استوار است. زمینهای آبی قریه کهنه از طریق دو رشته کاریز به نامهای کاریز عبداللهخان و کاریز ارباب دهباشی آبیاری میشود و مهمترین محصولات کشاورزی آن شامل گندم، نخود، انگور، سیبزمینی، پیاز و گوجهفرنگی است. تا پیش از سال ۱۳۸۰ خورشیدی، امکانات آموزشی در روستا محدود بود و بیشتر کودکان آموزشهای دینی را در مسجدها فرا میگرفتند. پس از تشکیل دولت جدید افغانستان، آموزش رسمی گسترش یافت و در سال ۱۳۸۳ خورشیدی با کمک دولت آلمان دو مدرسه در این منطقه ساخته شد. در سال ۱۳۹۷ خورشیدی نیز سیلابهای شدید خسارتهای قابل توجهی به زمینهای کشاورزی و دامداری روستا وارد کرد و بر اساس گزارشهای محلی، حدود ۲۰۰ رأس گوسفند در یکی از این سیلابها تلف شدند.
[ویرایش | اشتراکگذاری]منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ [پیوند مرده]
- ↑ «ولسوالیهای گلران و کشک ولایت هرات… ـ سرمقاله راه نجات». بایگانیشده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۰۷. دریافتشده در ۲۹ نوامبر ۲۰۰۷.
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۹ نوامبر ۲۰۰۷.
- تاریخ تحقیقی ۱۵۰ساله گلران نوشته سیدنورمحمدی و فتاح انس
