سرطان دهانه رحم
| سرطان دهانه رحم | |
|---|---|
| محل سرطان دهانه رحم و نمونهای از سلولهای طبیعی و غیرطبیعی | |
| طرز تلفظ | |
| تخصص | انکولوژی زنان |
| نشانهها | در مراحل ابتدایی: هیچ[۲] در مراحل نهایی: خونریزی واژینال، درد لگن، درد هنگام رابطه جنسی[۲] |
| دورهٔ معمول آغاز | بیش از ۱۰ تا ۲۰ سال[۳] |
| گونهها | کارسینوم سلول سنگفرشی، آدنوکارسینوما، موارد دیگر[۴] |
| علت | عفونت پاپیلوویروس انسانی (HPV)[۵][۶] |
| عوامل خطر | سیگار کشیدن، سیستم ایمنی ضعیف، قرصهای ضدبارداری، شروع رابطه جنسی در سنین پایین، داشتن شرکای جنسی زیاد یا داشتن یک شریک جنسی که با شرکای جنسی زیاد در ارتباط است[۲][۴][۷] |
| روش تشخیص | غربالگری دهانه رحم و به دنبال آن بیوپسی[۲] |
| پیشگیری | غربالگری منظم دهانه رحم، واکسن HPV، مقاربت جنسی با کاندوم،[[۸][۹] پرهیز جنسی |
| درمان | جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی، ایمونوتراپی[۲] |
| پیشآگهی | نرخ بقای ۵ سال: 68 درصد ایالات متحده آمریکا 46 درصد (هند)[۱۰] |
| فراوانی | ۶۰۴ هزار و ۱۲۷ مورد جدید (۲۰۲۰)[۱۱] |
| مرگها | ۳۴۱ هزار و ۸۳۱ مورد (2020))[۱۱] |
| طبقهبندی و منابع بیرونی | |
سرطان دهانه رحم نوعی سرطان است که در سرویکس یا هر لایهای از دیواره سرویکس ایجاد میشود.[۲] این سرطان به دلیل رشد غیرطبیعی سلولهایی است که میتوانند به دیگر قسمتهای بدن حمله کرده یا گسترش یابند.[۱۲] در مراحل اولیه، معمولاً هیچ نشانهای مشاهده نمیشود.[۲] نشانههای بعدی ممکن است شامل خونریزی غیرطبیعی واژینال، درد لگن یا درد حین رابطه جنسی باشد.[۲] اگرچه خونریزی پساز رابطه جنسی ممکن است جدی نباشد، اما همچنین ممکن است نشاندهنده وجود سرطان دهانه رحم باشد.[۱۳]
تقریباً تمام موارد سرطان دهانه رحم (۹۹٪) با عفونت ویروس پاپیلومای انسانی[الف] مرتبط هستند. ;[۱۴][۵][۶] بااینحال، اکثر افراد آلوده به عفونت HPV به سرطان دهانه رحم مبتلا نمیشوند.[۳][۱۵] سویههای ۱۶ و ۱۸ ویروس HPV مسئول تقریباً ۷۰٪ از موارد سرطان دهانه رحم در سطح جهان و نزدیک به ۵۰٪ از پیشسرطانهای درجه بالای دهانه رحم هستند.[۱۶][۱۷] عوامل خطر خفیف شامل سیگار کشیدن، سیستم ایمنی ضعیف، قرصهای ضدبارداری، شروع رابطه جنسی در سنین پائین و داشتن شرکای جنسی متعدد است.[۲][۴]همچنین عوامل ژنتیکی در خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم نقش دارند.[۱۸] سرطان دهانه رحم معمولاً از تغییرات پیشسرطانی به نام نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس در طول ۱۰ تا ۲۰ سال ایجاد میشود.[۳] حدود ۷۵٪ از سرطانهای دهانه رحم، کارسینوم سلول سنگفرشی، ۲۰–۲۵٪ آدنوکارسینوم، ۳٪ کارسینوم آدنواسکواموس[ب] و کمتر از 1% تومورهای نورواندوکرین[پ] سلول کوچک سرویکس هستند.[۱۹] تشخیص بهصورت تیپیکال با غربالگری دهانه رحم و به دنبال آن بیوپسی انجام میشود.[۲] سپس تصویربرداری پزشکی برای تعیین اینکه سرطان به فراتر از سرویکس گسترش یافته است یا خیر، انجام میشود.[۲]
واکسیناسیون HPV مقرونبهصرفهترین اقدام در حوزه سلامت عمومی در برابر سرطان دهانه رحم است.[۱۴] شش واکسن HPV دارای مجوز وجود دارد.[۱۶] این واکسنها در برابر دو تا هفت گونه پُرخطر از این خانواده ویروسی محافظت ایجاد میکنند. آنها ممکن است تا ۹۰٪ از سرطانهای دهانه رحم را پیشگیری کنند.[۹][۲۰][۲۱] تا پایان سال ۲۰۲۳، ۱۴۳ کشور (۷۴٪ از کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت) واکسن HPV را در برنامه واکسیناسیون ملی خود برای دختران ارائه دادند.[۲۲]همچنین تا سال ۲۰۲۲، ۴۷ کشور (۲۴٪ از کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت) این واکسن را برای پسران ارائه کردند.[۲۳]۶۵۴ از آنجایی که خطر ابتلا به سرطان هنوز وجود دارد، دستورالعملهای بالینی توصیه میکنند که تستهای منظم Pap ادامه یابد.[۹] دیگر روشهای پیشگیری شامل داشتن شرکای جنسی کم یا نداشتن شریک جنسی و استفاده از کاندوم است.[۸] غربالگری سرطان دهانه رحم با استفاده از تست Pap یا اسید استیک میتواند تغییرات پیشسرطانی را شناسایی کند که در صورت درمان از پیشرفت سرطان پیشگیری میکنند.[۲۴] درمان ممکن است شامل ترکیبی از جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی باشد.[۲] میزان بقای پنج ساله[ت] در ایالات متحده ۶۸٪ است.[۲۵] بااینحال، پیامدها تا حد زیادی به این بستگی دارد که سرطان چقدر زود تشخیص داده شود.[۴]
در سراسر جهان، سرطان دهانه رحم هم چهارمین نوع شایع سرطان و هم چهارمین علت شایع مرگومیر ناشی از سرطان در زنان است، با بیش از ۶۶۰٬۰۰۰ مورد جدید و حدود ۳۵۰٬۰۰۰ مرگومیر در سال 2022.[۳][۲۶] این رقم حدود ۸٪ از کل موارد و کل مرگومیرهای ناشی از سرطان است.[۲۷] ۸۸٪ (آمار سال ۲۰۲۰) از سرطانهای دهانه رحم و ۹۰٪ از مرگومیرها در کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط و ۲٪ (آمار سال ۲۰۲۰) در کشورهایی با سطح درآمد بالا رخ میدهد.[۲۳]: 650 [۲۸][۳][۲۹] از ۲۰ کشوری که بیشترین آسیب را از سرطان دهانه رحم دیدهاند، ۱۹ کشور در آفریقا هستند.[۳۰] در کشورهای کمدرآمد، این بیماری یکی از شایعترین علل مرگومیر ناشی از سرطان با میزان بروز ۴۷٫۳ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن است.[۳۱][۲۴] در کشورهای توسعهیافته، استفاده گسترده از برنامههای غربالگری دهانه رحم، میزان سرطان دهانه رحم را بهطرز چشمگیری کاهش داده است.[۳۲] سناریوهای مورد انتظار برای کاهش مورتالیتی ناشی از سرطان دهانه رحم در سراسر جهان (و بهویژه در کشورهای کمدرآمد) با توجه به فرضیات مربوط به دستیابی به اهداف پیشگیری توصیهشده با استفاده از استراتژیهای مداخله سهگانه تعریفشده توسط سازمان جهانی بهداشت مرور شدهاند.[۳۳] در پژوهشهای پزشکی، معروفترین رده سلولی نامیرا، معروف به HeLa، از سلولهای سرطان دهانه رحم زنی به نام هنریتا لاکس[ث] به دست آمد.[۳۴]
۱۷ نوامبر، روز اقدام برای ریشهکنی سرطان دهانه رحم است.[۳۵] این تاریخ، روزی را در سال ۲۰۲۰ مشخص میکند که سازمان جهانی بهداشت، استراتژی جهانی برای تسریع ریشهکنی سرطان دهانه رحم بهعنوان یک مشکل در حوزه سلامت عمومی را با تصویب قطعنامهای توسط ۱۹۴ کشور آغاز کرد.[۳۵] برای ریشهکنی سرطان دهانه رحم، همه کشورها باید به میزان بروز کمتر از ۴ در هر ۱۰۰۰۰۰ زن برسند و آن را حفظ کنند.[۳۶][۳۷]
علائم و نشانهها
[ویرایش]مرحلهبندی اولیه سرطان دهانه رحم ممکن است کاملاً بدون نشانه باشد.[۵][۳۲] خونریزی واژینال، خونریزی تماسی (یکی از شایعترین شکلهای خونریزی پساز رابطه جنسی) یا (به ندرت) توده واژینال ممکن است اندیکاسیونی از وجود سرطان دهانه رحم باشد.همچنین، درد با شدت متوسط حین رابطه جنسی و ترشحات واژینال از نشانههای سرطان دهانه رحم هستند.[۳۸] خونریزی پساز دوش واژینال یا پساز معاینه لگن از نشانههای شایع سرطان دهانه رحم است.[۳۹] در بیماری پیشرفته، متاستازها ممکن است در شکم، ریهها یا جاهای دیگر نیز وجود داشته باشند.[۴۰]
نشانههای سرطان دهانه رحم پیشرفته ممکن است شامل کاهش اشتها، کاهش وزن، خستگی، درد لگن، کمردرد، درد پا، تورم پاها، خونریزی شدید واژینال، شکستگی استخوان و (به ندرت) نشت ادرار یا مدفوع از واژن باشد.[۴۱] دیگر علائم بیماری پیشرفته موضعی (از آنجا که سرطان به اندامهای لگن حمله میکند) شامل هیدرونفروز[ج] همراه با درد پهلو به دلیل مسدود شدن حالبهایی است که ادرار را از کلیهها به مثانه هدایت میکنند، تورم پا و لخته شدن خون در پاها به دلیل مسدود شدن وریدهای لگن، خونریزی رکتوم و خونریزی در ادرار است.[۱۹]
علل
[ویرایش]عفونت با برخی از انواع HPV بزرگترین عامل خطر برای سرطان دهانه رحم است و پساز آن سیگار کشیدن قرار دارد.[۴۲]همچنین عفونت HIV یک عامل خطر محسوب میشود.[۴۲] بااینحال، همه علل سرطان دهانه رحم شناختهشده نیستند و چندین عامل مؤثر دیگر نیز در این امر دخیل بودهاند.[۴۳][۴۴]
ویروس پاپیلومای انسانی
[ویرایش]بهطور کلی اعتقاد بر این است که عفونت با HPV برای وقوع سرطان دهانه رحم ضروری است.[۴۵] انواع ۱۶ و ۱۸ ویروس HPV علت ۷۵٪ از موارد سرطان دهانه رحم در سطح جهان هستند، در حالی که ۳۱ و ۴۵، عامل ۱۰٪ دیگر از این موارد میباشند.[۴۶]
زنانی که شرکای جنسی متعددی دارند، یا شرکایی دارند که آنها نیز شرکای جنسی متعددی دارند، صرفنظر از جنسیت، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند.[۴۷][۴۸]
بیش از ۲۰۰ نوع HPV شناخته شده است،[۴۹] ۱۲ مورد بهعنوان پُرخطر (۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۳۵، ۳۹، ۴۵، ۵۱، ۵۲، ۵۶، ۵۸ و ۵۹)،[۴۹] سه مورد بهعنوان احتمالاً پُرخطر (۲۶، ۵۳ و ۶۶) و ۱۲ مورد بهعنوان کمخطر (۶، ۱۱، ۴۰، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۵۴، ۶۱، ۷۰، ۷۲، ۸۱ و CP6108) طبقهبندی میشوند.[۵۰] اکثر موارد کارسینوم سلول سنگفرشی سرویکس به دلیل HPV نوع ۱۶ و اکثر موارد آدنوکارسینوم به دلیل HPV نوع ۱۸ است.[۱۹] زیرگروههای ویروسی HPV پُرخطر میتوانند DNA خود را در ژنوم میزبان ادغام کرده و رونویسی پروتئینهای ویروسی عامل سرطان E6 و E7 را القا کنند.[۱۹][۵۱] E6 پروتئین سرکوبکننده تومور p53 را تجزیه میکند و E7 پروتئین سرکوبکننده تومور pRb را تجزیه و غیرفعال میکند. از بین رفتن p53 و pRb باعث افزایش رشد عروق خونی تغذیهکننده تومورها (از طریق بیان بیش از حد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی[چ]، از دست رفتن سرکوب سلولهای تومور و اختلال در تنظیم چرخه سلولی میشود که همه این موارد میتوانند منجر به سرطان دهانه رحم شوند.[۱۹]
همچنین زگیل تناسلی که نوعی تومور خوشخیم سلولهای اپیتلیال است، توسط گونههای مختلف HPV ایجاد میشود. بااینحال، این سروتیپها معمولاً ارتباطی با سرطان دهانه رحم ندارند. ابتلا به چندین سویه بهطور همزمان شایع است، از جمله آنهایی که میتوانند باعث سرطان دهانه رحم شوند وهمچنین آنهایی که باعث زگیل میشوند.
سیگار کشیدن
[ویرایش]
سیگار کشیدن، چه فعال و چه غیرفعال، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش میدهد. از میان زنان آلوده به HPV، احتمال بروز سرطان تهاجمی در افراد سیگاری فعلی و سابق تقریباً دو تا سه برابر بیشتر است.همچنین سیگار کشیدن غیرفعال با افزایش این خطر در ارتباط است، اما به میزان کمتر.[۵۲]
سیگار کشیدن همچنین با ابتلا به سرطان دهانه رحم مرتبط دانسته شده است.[۵۳][۵۴][۴۲] سیگار کشیدن میتواند به چند روش مختلف، از جمله روشهای مستقیم و غیرمستقیم، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را در زنان افزایش دهد.[۵۳][۴۲][۵۵] یک راه مستقیم برای ابتلا به این سرطان این است که فرد سیگاری احتمال بیشتری برای ابتلا به نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس[ح] دارد که پتانسیل تبدیل شدن به سرطان دهانه رحم را دارد.[۵۳] هنگامی که ضایعات CIN3 به سرطان تبدیل میشوند، اکثر آنها با کمک ویروس HPV است، اما این موضوع همیشه صادق نیست، به همین دلیل میتوان آن را یک ارتباط مستقیم با سرطان دهانه رحم در نظر گرفت.[۵۵] به نظر میرسد سیگار کشیدن زیاد و طولانیمدت، خطر ابتلا به ضایعات CIN3 را نسبت به سیگار کشیدن سبکتر یا سیگار نکشیدن، بیشتر میکند.[۵۶] اگرچه سیگار کشیدن با سرطان دهانه رحم مرتبط دانسته شده است، اما به پیشرفت HPV که عامل اصلی این نوع سرطان است، کمک میکند.[۴۲]همچنین، نه تنها به ایجاد HPV کمک میکند، بلکه اگر زن از قبل HPV مثبت باشد، احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم در او حتی بیشتر است.[۵۶]
داروهای ضدبارداری خوراکی
[ویرایش]استفاده طولانیمدت از قرصهای ضدبارداری خوراکی با افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم در زنانی که به HPV مبتلا بودهاند، ارتباط دارد. زنانی که به مدت ۵ تا ۹ سال از قرصهای ضدبارداری خوراکی استفاده کردهاند، حدود سه برابر بیشتر در معرض بروز سرطان تهاجمی قرار دارند و زنانی که به مدت ۱۰ سال یا بیشتر از این قرصها استفاده کردهاند، حدود چهار برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به این سرطان هستند.[۵۲][۵۷]
بارداریهای چندقلویی
[ویرایش]داشتن بارداریهای متعدد با افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم ارتباط دارد. از میان زنان آلوده به HPV، کسانی که هفت بار یا بیشتر بارداری کامل داشتهاند، در مقایسه با زنانی که بارداری نداشتهاند، حدود چهار برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند، این خطر دو تا سه برابر بیشتر از زنانی است که یک یا دو بارداری کامل داشتهاند.[۵۲]
تشخیص
[ویرایش]
بیوپسی
[ویرایش]تست Pap میتواند بهعنوان یک تست غربالگری استفاده شود، اما در بیش از ۵۰٪ موارد سرطان دهانه رحم، نتیجه منفی کاذب میدهد.[۵۸][۵۹] نگرانی دیگر هزینه انجام تست Pap است که آن را در بسیاری از مناطق جهان غیرممکن میکند.[۶۰]
تأیید تشخیص سرطان دهانه رحم یا پیشسرطان آن نیاز به بیوپسی سرویکس دارد. این کار اغلب از طریق کولپوسکوپی انجام میشود، یک معاینه بصری بزرگنماییشده از سرویکس که با استفاده از محلول رقیق اسید استیک (مثلا سرکه) برای برجسته کردن سلولهای غیرطبیعی روی سطح سرویکس،[۵] و ایجاد کنتراست بصری با رنگآمیزی بافتهای طبیعی به رنگ قهوهای ماهگونی با ید لوگول صورت میگیرد.[۶۱] ابزارهای پزشکی مورد استفاده برای بیوپسی سرویکس شامل فورسپسهای پانچ است. برداشت کولپوسکوپیک، که در واقع تخمین شدت بیماری بر اساس معاینه بصری است، بخشی از تشخیص را تشکیل میدهد. پروسیجرهای تشخیصی و درمانی بیشتر شامل پروسیجر اکسیزیون الکتریکی لوپ[خ] و کونیزاسیون دهانه رحم[د] است که در آن پوشش داخلی دهانه رحم برای بررسی پاتولوژیک برداشته میشود. این موارد در صورتی انجام میشوند که بیوپسی، نئوپلازی شدید اینترااپیتلیال سرویکس را تأیید کند.[۶۲][۶۳]

اغلب، پیشاز بیوپسی، پزشک درخواست تصویربرداری پزشکی میکند تا دیگر علل نشانههای زن را منتفی کند. روشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی، CT-اسکن و MRI برای بررسی بیماریهای جایگزین، گسترش تومور و تأثیر آن بر ساختارهای مجاور استفاده شدهاند. بهصورت تیپیکال، آنها به شکل تودههای ناهمگون روی سرویکس ظاهر میشوند.[۶۴]
مداخلاتی مانند پخش موسیقی در طول پروسیجر و مشاهده پروسیجر روی مانیتور میتواند اضطراب مرتبط با معاینه را کاهش دهد.[۶۵]
ضایعات پیشسرطانی
[ویرایش]
نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس[ذ] به معنای رشد سلولهای غیرطبیعی در سطح سرویکس است. عفونتهای HPV باعث CIN میشوند، اما در بیشتر موارد، توسط سیستم ایمنی بدن برطرف میشوند. بااینحال، درصد کمی از افراد ممکن است به CIN جدیتری مبتلا شوند که در صورت عدم درمان، میتواند به سرطان دهانه رحم تبدیل شود.[۶۶][۶۷] CIN اغلب در طول معاینه روتین Pap اسمیر یا کولپوسکوپی تشخیص داده میشود.[۶۷]
نامگذاری و طبقهبندی بافتشناسی ضایعات پیشساز کارسینوم دهانه رحم در طول قرن ۲۰ام بارها تغییر کرده است. سیستم طبقهبندی سازمان جهانی بهداشت، ضایعات را توصیف میکرد و آنها را دیسپلازی خفیف، متوسط یا شدید یا کارسینوم درجا[ر] نامگذاری میکرد.[۶۸][۶۹] اصطلاح نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس[ز] برای تأکید بر طیف ناهنجاری در این ضایعات و کمک به استانداردسازی درمان ابداع شد.[۶۹] برای تغییرات دیسپلاستیک پیشبدخیم[ژ]، از درجهبندی نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس[س] استفاده میشود. این طبقهبندی، دیسپلازی خفیف را بهعنوان CIN1، دیسپلازی متوسط را بهعنوان CIN2 و دیسپلازی شدید و CIS را بهعنوان CIN3 طبقهبندی میکند.[۷۰] اخیراً، CIN2 و CIN3 با هم ترکیب شده و CIN2/3 را تشکیل دادهاند. این نتایج همان چیزی است که یک پاتولوژیست ممکن است از بیوپسی گزارش کند.[نیازمند منبع]
این موارد نباید با اصطلاحات سیستم بتسدا[ش] برای نتایج تست Pap (سیتوپاتولوژی[ص]) اشتباه گرفته شوند. از جمله نتایج سیستم بتسدا: ضایعه اینترااپیتلیال سنگفرشی با درجه پائین[ض] و ضایعه اینترااپیتلیال سنگفرشی با درجه بالا[ط]. یک تست Pap LSIL ممکن است با CIN1، و HSIL ممکن است با CIN2 و CIN3 مطابقت داشته باشد،[۶۹] اما آنها نتایج تستهای متفاوتی هستند و نتایج تست Pap لزوماً با یافتههای بافتشناسی مطابقت ندارد.[نیازمند منبع پزشکی]
زیرگروههای سرطان
[ویرایش]زیرگروههای بافتشناسی کارسینوم تهاجمی دهانه رحم عبارتند از:[۷۱][۷۲]
- (کارسینوم سلول سنگفرشی (حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد)[۷۳][۷۴])
- (آدنوکارسینوم (حدود ۱۵٪ از سرطانهای دهانه رحم در بریتانیا)[۶۸])
- کارسینوم آدنواسکواموس
- کارسینوم سلول کوچک
- تومور نورواندوکرین
- کارسینوم سلول شیشهای[ظ]
- آدنوکارسینوم ویلوگلندولار[ع]
-
کارسینوم سلول سنگفرشی مهاجم دهانه رحم با نفوذ به صورت لانههای آناستوموز نامنظم یا سلولهای منفرد مشخص میشود.[۷۵] این مورد تمایز ضعیفی در رنگآمیزی H&E دارد.
-
کارسینوم سلول سنگفرشی دهانه رحم عموماً رنگآمیزی منتشر هسته و سیتوپلاسم را در ایمونوهیستوشیمی p16 نشان میدهد (به جز نوع زگیلی).[۷۶]
-
کارسینوم سلول سنگفرشی مهاجم دهانه رحم در هیستوپاتولوژی H&E و ایمونوهیستوشیمیKi-67 . مورد دوم به خوبی با درجه و سطح دیسپلازی مرتبط است.[۷۷]
-
محل سرطان دهانه رحم را میتوان بر اساس ربعها یا مطابق با صفحه ساعت در حالت خوابیده به پشت توصیف کرد.
اگرچه کارسینوم سلول سنگفرشی سرطان دهانه رحم با بالاترین نرخ بروز همراه است، اما بروز آدنوکارسینوم دهانه رحم در دهههای اخیر رو به افزایش بوده است.[۵] آدنوکارسینوم اندوسرویکال ۲۰ تا ۲۵ درصد از انواع بافتشناسی کارسینوم دهانه رحم را تشکیل میدهد. آدنوکارسینوم موکینوس[غ] دهانه رحم از نوع گاستریک، نوعی سرطان نادر با رفتار تهاجمی است. این نوع بدخیمی ارتباطی با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) پُرخطر ندارد.[۷۸] بدخیمیهای غیرکارسینوم که به ندرت در دهانه رحم رخ میدهند، شامل ملانوم[ف] و لنفوم[ق] میشوند. مرحلهبندی فدراسیون بینالمللی زنان و زایمان[ک] برخلاف مرحلهبندی TNM برای اکثر سرطانهای دیگر، درگیری غدد لنفاوی را در نظر نمیگیرد. در مواردی که با جراحی درمان میشوند، اطلاعات بهدستآمده از پاتولوژیست میتواند در تعیین مرحله پاتولوژیک جداگانه مورد استفاده قرار گیرد، اما جایگزین مرحله بالینی اولیه نمیشود.[نیازمند منبع]
مرحلهبندی
[ویرایش]سرطان دهانه رحم توسط سیستم FIGO مرحله بندی میشود که مبتنی بر معاینه بالینی است تا یافتههای جراحی. پیشاز بازبینیهای سال ۲۰۱۸ در سیستم مرحلهبندی FIGO، این سیستم فقط استفاده از تستهای تشخیصی زیر را برای تعیین مرحله بیماری مجاز میدانست: لمس کردن[گ]، معاینه[ل]، کولپوسکوپی، کورتاژ اندوسرویکال، هیستروسکوپی[م]، سیستوسکوپی[ن], پروکتوسکوپی[و], اوروگرافی[ه] داخل وریدی و معاینه ریهها و اسکلت با اشعه ایکس، و کونیزاسیون دهانه رحم. بااینحال، این سیستم امکان استفاده از هرگونه روش تصویربرداری یا پاتولوژیک را برای مرحلهبندی فراهم میکند.[۷۹]
-
مرحله 1A سرطان دهانه رحم
-
مرحله 1B سرطان دهانه رحم
-
مرحله 2A سرطان دهانه رحم
-
مرحله 2B سرطان دهانه رحم
-
مرحله 3B سرطان دهانه رحم
-
مرحله 4A سرطان دهانه رحم
-
مرحله 4B سرطان دهانه رحم
پیشگیری
[ویرایش]غربالگری
[ویرایش]


بررسی سلولهای دهانه رحم با تست پاپانیکولائو[ی] (تست Pap) برای تشخیص پیشسرطان دهانه رحم، تعداد موارد و مورتالیتی ناشی از سرطان دهانه رحم را بهطرز چشمگیری کاهش داده است. سیتولوژی مبتنی بر مایع ممکن است تعداد نمونههای ناکافی را کاهش دهد.[۸۰][۸۱][۸۲] غربالگری با تست Pap هر سه تا پنج سال با پیگیری مناسب میتواند بروز سرطان دهانه رحم را تا ۸۰٪ کاهش دهد.[۸۳]
غربالگری با تست Pap میتواند سلولهای غیرطبیعی را روی سطح سرویکس به نام نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس[اا] نشان دهد که در درصد کمی از موارد میتواند به سرطان دهانه رحم تبدیل شود. این تغییرات پیشسرطانی را میتوان با معاینه بیشتر که با نام کولپوسکوپی شناخته میشود، تأیید کرد.
دعوتهای شخصی که زنان را به غربالگری تشویق میکنند، در افزایش احتمال انجام این کار مؤثر هستند.همچنین مطالب آموزشی به افزایش احتمال مراجعه زنان برای غربالگری کمک میکنند، اما به اندازه دعوتنامهها مؤثر نیستند.[۸۴]
طبق دستورالعملهای بالینی اروپایی سال ۲۰۱۰، سن شروع غربالگری میان ۲۰ تا ۳۰ سال متغیر است، اما ترجیحاً نباید پیشاز ۲۵ یا ۳۰ سالگی باشد و به میزان بار[اب] بیماری در جمعیت و منابع موجود بستگی دارد.[۸۳]
در ایالات متحده، توصیه میشود غربالگری از سن ۲۱ سالگی شروع شود، صرفنظر از سنی که زن شروع به رابطه جنسی کرده یا دیگر عوامل خطر.[۸۵] تست Pap باید هر سه سال یکبار و در سنین میان ۲۱ تا ۶۵ سال انجام شود.[۸۵] در زنان بالای ۶۵ سال، اگر هیچ نتیجه غربالگری غیرطبیعی طی ۱۰ سال گذشته مشاهده نشده باشد و سابقه CIN2 یا بالاتر وجود نداشته باشد، میتوان غربالگری را متوقف کرد.[۸۵][۸۶][۸۷] وضعیت واکسیناسیون HPV میزان غربالگری را تغییر نمیدهد.[۸۶]
تعدادی گزینه توصیهشده برای غربالگری افراد ۳۰ تا ۶۵ ساله وجود دارد.[۸۸] از جمله سیتولوژی دهانه رحم هر ۳ سال یکبار، تست HPV هر ۵ سال یکبار، یا تست HPV همراه با سیتولوژی هر ۵ سال یکبار.[۸۸][۸۶] غربالگری پیشاز ۲۵ سالگی مفید نیست، زیرا میزان ابتلا به بیماری کم است. غربالگری در زنان بالای ۶۰ سال در صورت داشتن سابقه نتایج منفی، مفید نیست.[۵۲] دستورالعمل بالینی ارائهشده توسط انجمن اونکولوژیکی بالینی آمریکا[اپ]، سطوح مختلف دسترسی به منابع را توصیه میکند.[۸۹]
تستهای Pap در کشورهای در حال توسعه به اندازه کافی مؤثر نبودهاند.[۹۰] این امر تا حدودی به این دلیل است که بسیاری از این کشورها زیرساختهای مراقبتهای سلامت ضعیفی دارند، متخصصان آموزشدیده و ماهر برای انجام و تفسیر تستهای Pap بسیار کم هستند، زنان ناآگاه پیگیریهای لازم را انجام نمیدهند و زمان زیادی برای آماده شدن نتایج لازم است.[۹۰] معاینه بصری با اسید استیک و تست HPV DNA نیز امتحان شده است، هرچند موفقیتهای متفاوتی داشته است.[۹۰]
واکسیناسیون
[ویرایش]شش واکسن HPV تاییدشده وجود دارد: سه واکسن دو ظرفیتی[ات] (که در برابر دو نوع HPV محافظت ایجاد میکند)، دو واکسن چهار ظرفیتی[اث] (که در برابر چهار نوع HPV محافظت ایجاد میکند) و یک واکسن نه ظرفیتی[اج] (که در برابر نه نوع HPV محافظت ایجاد میکند)[۱۶] سه واکسن HPV (گارداسیل، گارداسیل ۹[اچ] و سرواریکس [اح]) به ترتیب حدود ۹۳٪ و ۶۲٪ خطر تغییرات سرطانی یا پیشسرطانی دهانه رحم و پرینیوم[اخ] را کاهش میدهند.[۹۱] همه این واکسنها دارای پروفایل بیخطری عالی و اثربخشی بالا هستند، یا استانداردهای immunobridging را برآورده کردهاند.[۲۳]۶۶۸ این واکسنها میان ۹۲٪ تا ۱۰۰٪ در برابر HPV نوع ۱۶ و ۱۸ تا حداقل ۸ سال مؤثر هستند.[۵۲]
واکسنهای HPV معمولاً به افراد ۹ تا ۲۶ ساله تزریق میشوند، زیرا اگر واکسن پیشاز بروز عفونت تزریق شود، موثرتر است. گروه هدف اصلی در بیشتر کشورهایی که واکسیناسیون HPV را توصیه میکنند، دختران نوجوان ۹ تا ۱۴ ساله هستند.[۱۶] تا سال ۲۰۲۲، ۱۲۵ کشور واکسن HPV را در واکسیناسیون روتین خود برای دختران گنجاندهاند و ۴۷ کشور،[۲۳]۶۵۴ از جمله کشور ژاپن، این واکسنها را برای پسران نیز توصیه میکنند.[۹۲]
مدت زمان اثربخشی و اینکه به دوز یادآور نیاز خواهد بود یا خیر، مشخص نیست. هزینه بالای این واکسن باعث نگرانی شده است. چندین کشور برنامههای حمایت مالی را برای تأمین بودجه واکسیناسیون HPV در نظر گرفتهاند (یا در حال بررسی آن هستند). دستورالعمل بالینی ارائهشده توسط انجمن اونکولوژیکی بالینی آمریکا توصیههایی برای سطوح مختلف دسترسی به منابع دارد.[۸۹]
محافظت با روشهای فیزیکی
[ویرایش]استفاده از روشهای محافظتی یا ژلهای اسپرمکش در طول رابطه جنسی، خطر انتقال عفونت را کاهش میدهد اما آن را بهطور کامل از بین نمیبرد.[۵۲] کاندوم میتواند در برابر زگیل تناسلی محافظت ایجاد کند.[۹۳] آنها همچنین در برابر دیگر عفونتهای مقاربتی مانند HIV و کلامیدیا[اد]، که با خطرات بیشتر ابتلا به سرطان دهانه رحم ارتباط دارند، محافظت ایجاد میکنند.[نیازمند منبع پزشکی]
تغذیه
[ویرایش]ویتامین A[۹۴] همانند ویتامین B12، ویتامین C، ویتامین E و بتاکاروتن، با کاهش خطر ابتلا ارتباط دارد.[۹۵]
درمان
[ویرایش]
درمان سرطان دهانه رحم در سراسر جهان متفاوت است، که عمدتاً به دسترسی به جراحان ماهر در جراحی رادیکال لگن و ظهور درمانهای حفظ باروری در کشورهای توسعهیافته بستگی دارد. مراحل کمتر پیشرفته سرطان دهانه رحم معمولاً گزینههای درمانیای دارند که در صورت تمایل بیمار، امکان حفظ باروری را فراهم میکنند.[۹۶]
از آنجا که سرطانهای دهانه رحم به اشعه حساس هستند، در تمام مراحلی که گزینههای جراحی وجود ندارد، میتوان از پرتودرمانی استفاده کرد. مداخله جراحی ممکن است پیامدهای بهتری نسبت به رویکردهای رادیولوژی داشته باشد.[۹۷] علاوهبر این، شیمیدرمانی میتواند برای درمان سرطان دهانه رحم استفاده شود که موثرتر از پرتودرمانی بهتنهایی است.[۹۸] کمورادیوتراپی[اذ] در مقایسه با رادیوتراپی بهتنهایی، میتواند بقای کلی را افزایش داده و خطر عود بیماری را کاهش دهد.[۹۹]
ضایعات پیش سرطانی
[ویرایش]سلولهای پیشسرطانی (نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس) که منجر به سرطان و سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه[ار] میشوند، میتوانند به شکل مؤثری با تکنیکهای مختلف جراحی درمان شوند. روشهای درمان جراحی عبارتند از اکسیزیون[از] که در آن بخشی از سرویکس به شکل مخروط برداشته میشود، و فرسایش[اژ] که در آن تنها قسمتی از بافت غیرطبیعی برداشته میشود. اگرچه این موارد بهطور مؤثر خطر ابتلا یا گسترش سرطان را کاهش میدهند، اما باعث افزایش خطر زایمان زودرس در بارداریهای بعدی میشوند. تکنیکهای جراحی که بافت دهانه رحم بیشتری را برمیدارند، خطر عود سرطان را کاهش میدهند، اما احتمال زایمان زودرس را بیشتر میکنند. با توجه به این خطر، در نظر گرفتن سن، برنامههای باروری زن و اندازه و محل سلولهای سرطانی برای انتخاب روش مناسب بسیار مهم است.[۶۲][۶۳] شواهد با قطعیت پائین وجود دارد که نشان میدهد رویکردهای مراقبتهای پیشاز جراحی، مانند «جراحی سریع»[اس] یا «برنامههای بهبودی پیشرفته» ممکن است استرس جراحی را کاهش داده و بهبودی پساز جراحی سرطان زنان را بهبود بخشند.[۱۰۰]
سرطان میکروتهاجمی
[ویرایش]
سرطان میکروتهاجمی[اش] (مرحله IA)همچنین ممکن است با هیسترکتومی[اص] (برداشتن کل رحم، از جمله بخشی از واژن) درمان شود.[۱۰۱] برای مرحله IA2، غدد لنفاوی نیز برداشته میشوند. روشهای جایگزین شامل پروسیجرهای جراحی موضعی مانند روش اکسیزیون الکتریکی لوپ یا بیوپسی مخروطی است. .[۱۰۲][۱۰۳] یک مرور سیستماتیک نتیجه گرفت که برای تصمیمگیری آگاهانه در خصوص تکنیکهای مختلف جراحی برای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم در مرحله IA2، شواهد بیشتری مورد نیاز است.[۱۰۴]
اگر بیوپسی مخروطی حاشیههای واضحی ایجاد نکند[۱۰۵] (یافتههای بیوپسی حاکی از آن است که تومور توسط بافت عاری از سرطان احاطه شده است، که نشان میدهد تمام تومور برداشته شده است)، یک گزینه احتمالی درمانی دیگر برای زنانی که میخواهند باروری خود را حفظ کنند، تراکلکتومی[اض] است.[۱۰۶] این روش تلاش میکند تا سرطان را با جراحی و در عین حال حفظ تخمدانها و رحم از بین ببرد، که روش جراحی محافظهکارانهتری نسبت به هیسترکتومی است. این یک گزینه مناسب و قابل اجرا برای افرادی است که در مرحله اول سرطان دهانه رحم هستند و سرطان آنها هنوز گسترش نیافته است؛ بااینحال، هنوز یک استاندارد مراقبتی محسوب نمیشود،[۱۰۷] زیرا پزشکان کمی در این پروسیجر مهارت دارند. حتی باتجربهترین جراحان هم نمیتوانند تا پساز معاینه میکروسکوپیک جراحی، انجام تراکلکتومی را تضمین کنند، زیرا میزان گسترش سرطان مشخص نیست. اگر جراح نتواند پساز بیهوشی عمومی زن در اتاق عمل، حاشیههای واضح بافت دهانه رحم را از نظر میکروسکوپی تأیید کند، ممکن است هنوز به هیسترکتومی نیاز باشد. این کار فقط در صورت رضایت زن، میتواند در همان جراحی انجام شود.همچنین با توجه به خطر احتمالی گسترش سرطان به غدد لنفاوی در سرطانهای مرحله 1B و برخی از سرطانهای مرحله 1A، جراح ممکن است نیاز به برداشتن برخی از غدد لنفاوی از اطراف رحم برای ارزیابی پاتولوژیک داشته باشد.[نیازمند منبع]
تراکلکتومی رادیکال میتواند بهصورت شکمی[۱۰۸] یا واژینال[۱۰۹] انجام شود و نظرات متناقضی در مورد اینکه کدام بهتر است، وجود دارد.[۱۱۰] تراکلکتومی رادیکال شکمی همراه با لنفادنکتومی[اط] معمولاً فقط به دو تا سه روز بستری در بیمارستان نیاز دارد و اکثر زنان خیلی سریع (حدود شش هفته) بهبود مییابند. عوارض نادر هستند، اگرچه زنانی که میتوانند پساز جراحی باردار شوند، مستعد زایمان زودرس و سقط جنین دیررس احتمالی هستند.[۱۱۱] معمولاً پیشاز اقدام به بارداری پساز جراحی، حداقل یک سال انتظار توصیه میشود.[۱۱۲] اگر تراکلکتومی سرطان را از بین برده باشد، عود در دهانه رحم باقیمانده نادر است.[۱۰۷] گرچه، به زنان توصیه میشود که اقدامات پیشگیرانه و مراقبتهای پیگیری هوشیارانه، از جمله غربالگری Pap/کولپوسکوپی، با بیوپسی از بخش پائینی رحم باقیمانده در صورت نیاز (هر ۳ تا ۴ ماه به مدت حداقل ۵ سال) را انجام دهند تا علاوه بر به حداقل رساندن هرگونه مواجهه جدید با HPV از طریق شیوههای جنسی بیخطر تا زمانی که فرد بهطور فعال برای بارداری تلاش میکند، از هرگونه عود بیماری نیز پیشگیری شود.[نیازمند منبع]
هیسترکتومی رادیکال و شیمیدرمانی
[ویرایش]مراحل اولیه (IB1 و IIA کمتر از ۴ سانتیمتر) را میتوان با هیسترکتومی رادیکال همراه با برداشتن غدد لنفاوی یا پرتودرمانی درمان کرد. پرتودرمانی بهصورت رادیوتراپی با اشعه خارجی به لگن و براکیتراپی[اظ] (رادیاسیون با اشعه داخلی) انجام میشود. زنانی که تحت جراحی قرار میگیرند و در معاینه پاتولوژیک دارای ویژگیهای پُرخطر هستند، برای کاهش خطر عود، پرتودرمانی با یا بدون شیمیدرمانی دریافت میکنند.[نیازمند منبع] یک مرور کاکرین شواهد با قطعیت متوسط یافته است که نشان میدهد رادیاسیون خطر پیشرفت بیماری را در افراد مبتلا به سرطان دهانه رحم مرحله IB در مقایسه با عدم درمان بیشتر کاهش میدهد.[۱۱۳] بااینحال، شواهد کمی در مورد تأثیرات آن بر بقای کلی یافت شد.[۱۱۳]

تومورهای بزرگتر در مراحل اولیه (IB2 و IIA بیش از ۴ سانتیمتر) را میتوان با پرتودرمانی و شیمیدرمانی مبتنی بر سیسپلاتین، هیسترکتومی (که معمولاً نیاز به پرتودرمانی کمکی دارد) یا شیمیدرمانی مبتنی بر سیسپلاتین و به دنبال آن هیسترکتومی درمان کرد. وقتی سیسپلاتین وجود دارد، تصور میشود که فعالترین عامل منفرد در بیماریهای دورهای است.[۱۱۴] به نظر میرسد که افزودن شیمیدرمانی مبتنی بر پلاتینوم به کمورادیوتراپی نه تنها باعث بهبود بقا میشود، بلکه همچنین خطر عود بیماری را در زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه (IA2-IIA) کاهش میدهد.[۱۱۵] یک مرور کاکرین نشان داد که شواهد در مورد مزایا و خطرات هیسترکتومی اولیه در مقایسه با کمورادیوتراپی اولیه برای سرطان دهانه رحم در مرحله IB2 وجود ندارد.[۱۱۶]
تومورهای مرحله پیشرفته (IIB-IVA) با پرتودرمانی و شیمیدرمانی مبتنی بر سیسپلاتین درمان میشوند. در ۱۵ جون ۲۰۰۶، سازمان غذا و داروی آمریکا[اع] استفاده از ترکیبی از دو داروی شیمیدرمانی، هیکامتین و سیسپلاتین، را برای زنانی که تحت درمان سرطان دهانه رحم در مراحل پایانی[اغ] هستند، تأیید کرد.[۱۱۷] درمان ترکیبی با خطر قابل توجهی از بروز عوارض جانبی مانند نوتروپنی، کمخونی و ترومبوسیتوپنی همراه است.[۱۱۸]
شواهد کافی در مورد اینکه داروهای ضدسرطان پساز مراقبتهای استاندارد به زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم پیشرفته موضعی کمک میکند تا عمر طولانیتری داشته باشند یا خیر، وجود ندارد.[۱۱۹]
برای اینکه جراحی درمانکننده باشد، باید کل سرطان برداشته شود و هنگام بررسی زیر میکروسکوپ، هیچ اثری از سرطان در حاشیه بافت برداشتهشده دیده نشود.[۱۲۰] این پروسیجر با نام اکسنتراسیون[اف] شناخته میشود.[۱۲۰]
هیچ شواهدی در دسترس نیست که نشان دهد هر شکلی از رویکرد پیگیری، از نظر طولانی کردن بقای بیمار، بهبود کیفیت زندگی یا بررسی مشکلاتی که ممکن است به دلیل درمان ایجاد شوند، و در صورت درمان با رادیوتراپی، با گذشت زمان بدتر میشوند، بهتر است یا بدتر.[۱۲۱] یک مرور در سال ۲۰۱۹ هیچ کارآزمایی کنترلشدهای در مورد اثربخشی و بیخطری مداخلات برای خونریزی واژینال در زنان مبتلا به سرطان پیشرفته دهانه رحم پیدا نکرد.[۱۲۲]
ایمونوتراپی
[ویرایش]همچنین ایمونوتراپی با مهارکنندههای چکپوینت ایمنی، مانند پمبرولیزوماب (کیترودا[اق])، توسط ایالات متحده نیز تأیید شده است. سازمان غذا و داروی آمریکا برای برخی از بیماران مبتلا به سرطان دهانه رحم راجعه یا متاستاتیک، نتایج امیدوارکنندهای را در کارآزماییهای بالینی در حال انجام نشان داده است.[۱۲۳][۱۲۴] در اکتبر ۲۰۲۱، FDA این تاییدیه را گسترش داد تا پمبرولیزوماب را در ترکیب با شیمیدرمانی، با یا بدون بواسیزوماب، برای افراد مبتلا به سرطان دهانه رحم پایدار، راجعه یا متاستاتیک شامل شود، که پتانسیل رویکردهای ایمونوتراپی را در این زمینه برجسته میکند.[۱۲۵] عوامل ایمونوتراپی اضافی، از جمله دیگر مهارکنندههای PD-1 و PD-L1، در دست بررسی هستند و بهطور مشابهی پیامدهای دلگرمکنندهای را در مطالعات بالینی نشان دادهاند.
یکی دیگر از مهارکنندههای چکپوینت ایمنی، سمیپلیماب[اک]، در سپتامبر ۲۰۲۲ برای بیماران مبتلا به سرطان دهانه رحم راجعه یا متاستاتیک که حین یا پساز شیمیدرمانی پیشرفت کردهاند، تاییدیه FDA را دریافت کرد، که نقش رو به گسترش استراتژیهای ایمونوتراپی در بیماری پیشرفته را برجستهتر میکند.[۱۲۶]
تیسوتوماب ودوتین[اگ][ال] در سپتامبر ۲۰۲۱ برای مصارف پزشکی در ایالات متحده تأیید شد.[۱۲۷][۱۲۸]
-
نمودار، ناحیه برداشتهشده در جراحی قدامی را نشان میدهد
-
نمودار، ناحیه برداشتهشده در جراحی کامل را نشان میدهد
-
نمودار، ناحیه برداشتهشده در جراحی خلفی را نشان میدهد
پیشآگهی
[ویرایش]مرحله
[ویرایش]پیشآگهی بستگی به مرحله سرطان دارد. پیشآگهی کارسینوم سلول سنگفرشی و آدنوکارسینوم دهانه رحم برای هر مرحله یکسان است.[۱۹] برای نئوپلاسمهای اینترااپیتلیال سرویکس، پیشآگهی خوب است.[۱۲۹] با درمان، میزان بقای پنج ساله برای سرطان دهانه رحم مرحله ۱ از مرحلهبندی FIGO (سرطان محدود به دهانه رحم) ۸۵٪ و میزان بقای کلی پنج ساله (تمام مراحل با هم) حدود ۶۶٪ است.[۱۹][۱۳۰] بقای پنج ساله در مرحله ۲ بیماری (سرطان به بخشی فراتر از دو سوم بالایی رحم حمله میکند) ۶۵٪ است.[۱۹] مرحله ۳ بیماری (که در آن یک سوم پائینی واژن، دیواره لگن درگیر شده یا هیدرونفروز، درگیری غدد لنفاوی لگن یا اطراف آئورت وجود دارد) ۳۵٪ است. میزان بقای ۵ ساله در بیماری مرحله ۴، که در آن سرطان از لگن فراتر رفته یا مثانه یا رکتوم را درگیر میکند، ۷٪ است.[۱۹]
حدود ۳۵٪ از زنان مبتلا به سرطان تهاجمی دهانه رحم، پساز درمان، بیماری پایدار یا راجعه دارند.[۱۳۱]
بر اساس کشور
[ویرایش]در ایالات متحده، نابرابری قومیتی در میزان بقای پنج ساله وجود دارد. میانگین میزان بقا در کارسینوم سلول سنگفرشی غالب برای زنان اسپانیاییتبار و آسیایی-اقیانوسیه ۷۲٪، برای زنان سفیدپوست ۶۸٪ و برای زنان سیاهپوست ۶۱٪ است.[۱۳۲]
غربالگری منظم به این معنی است که تغییرات پیشسرطانی و سرطانهای دهانه رحم در مراحل اولیه، زود تشخیص داده شده و درمان میشوند. آمارها نشان میدهد که غربالگری دهانه رحم با پیشگیری از سرطان دهانه رحم، سالانه جان ۵٬۰۰۰ نفر را در بریتانیا نجات میدهد.[۱۳۳] سالانه حدود ۱٬۰۰۰ زن در بریتانیا بر اثر سرطان دهانه رحم جان خود را از دست میدهند. تمام کشورهای شمال اروپا برنامههای غربالگری سرطان دهانه رحم را اجرا میکنند.[۱۳۴] تست Pap در دهه ۱۹۶۰ در کشورهای شمال اروپا در شیوه بالینی ادغام شد.[۱۳۴]
در آفریقا، پیامدها اغلب بدتر است زیرا تشخیص اغلب در مراحل پایانی بیماری انجام میشود.[۱۳۵] در یک مرور دامنه بر روی برنامههای پیشگیری و کنترل سرطان دهانه رحم که بهصورت عمومی در کشورهای آفریقایی در دسترس بودند، مشخص شد که این برنامهها به جای تشخیص و پیشگیری زودهنگام HPV، بر بقا تأکید داشتند.[۱۳۶]
عوارض جانبی
[ویرایش]شیمیدرمانی با حمله به سلولهایی که به سرعت تقسیم میشوند، عمل میکند. این روش سلولهای سرطانی را از بین میبرد، اما همچنین میتواند بر سلولهای طبیعی تأثیر بگذارد و منجر به عوارض جانبی نامطلوب شود. عوارض جانبی شایع شیمیدرمانی عبارتند از: ریزش مو، زخمهای دهانی، از دست دادن اشتها، اسهال، تهوع و استفراغ، یائسگی زودرس، ناباروری و آسیب به سلولهای خونساز درون مغز استخوان. بیشتر عوارض جانبی حاد موقتی هستند و با قطع درمان از بین میروند، اما برخی از آنها میتوانند طولانیمدت یا دائمی باشند. عوارض جانبی طولانیمدت شیمیدرمانی شامل تغییر در چرخه قاعدگی، نوروپاتی[ام] و سمیّت کلیوی است.[۱۳۷]
عوارض جانبی پرتودرمانی[ان]؛ فهرست کامل عوارض جانبی را ببینید
پرتودرمانی با هدف درمان سرطان دهانه رحم ممکن است بافتهای ناخواسته واقع درون مسیر (های) تابش پرتو یا مجاور ضایعه هدف را تحت تأثیر قرار دهد، هر بافتی حساسیت و پاسخ منحصربهفردی به آسیب ناشی از رادیاسیون دارد. تأثیرات شایع حاد RT عبارتند از دستگاه گوارش، مانند اسهال و یبوست؛ دستگاه ادراری، مانند تکرر ادرار؛ و ممکن است باعث سرویسیت شود. عوارض شایع دیرهنگام RT شامل موارد زیر است: ناباروری یا نارسایی زودرس تخمدان؛ تنگی واژینال؛ سندرم نورون حرکتی تحتانی؛ تلانژکتازی و خونریزی متعاقب آن؛ و میلوپاتی پیشرونده که ممکن است منجر به نقصهای عصبی برگشتناپذیر از نشانههای حسی خفیف تا پاراپلژی کامل شود.[۱۳۸] تأثیرات دیرهنگام رادیوتراپی (با میزان وقوع) عبارتند از استئونکروز (بین ۸ تا ۲۰ درصد)، زخم مثانه (کمتر از ۳٪)، تنگی واژینال (بیش از 2.5%)[۱۳۹] و بیماری مزمن رادیاسیون لگنی (۱ تا ۱۰ درصد)، برای مثال، پلکسوپاتی لومبوساکرال برگشتناپذیر.[۱۴۰]
رادیاسیون لگن همچنین باعث ایجاد بدخیمیهای ثانویه مانند لوکمی، لنفوم، سرطان مثانه، بدخیمی لگن، سرطان روده بزرگ، سارکوم استخوان و بافت نرم میشود که میزان وقوع آنها میان ۰٫۲ تا ۱٫۰ درصد در سال برای هر کدام است.[۱۳۸]
اپیدمیولوژی
[ویرایش]| no data <2.4 2.4–4.8 4.8–7.2 7.2–9.6 9.6–12 12–14.4 | 14.4–16.8 16.8–19.2 19.2–21.6 21.6–24 24–26.4 >26.4 |
در سراسر جهان، سرطان دهانه رحم هم چهارمین نوع شایع سرطان و هم چهارمین علت شایع مرگومیر ناشی از سرطان در زنان است، با بیش از ۶۶۰٬۰۰۰ مورد جدید و حدود ۳۵۰٬۰۰۰ مرگومیر در سال 2022.[۳][۲۶] این سرطان دومین علت شایع سرطان مختص زنان پساز سرطان پستان است که حدود ۸٪ از کل موارد سرطان و کل مرگومیرهای ناشی از سرطان در زنان را تشکیل میدهد.[۲۷] ۸۸٪ (آمار سال ۲۰۲۰) از سرطانهای دهانه رحم و ۹۰٪ از مرگومیرهای ناشی از آن در کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط [او] و ۲٪ (آمار سال ۲۰۲۰) در کشورهایی با سطح درآمد بالا[اه] رخ میدهد:[۲۳] 650[۲۸][۱۴۲] این سرطان شایعترین سرطان تشخیص دادهشده در دوران بارداری است و میزان وقوع آن ۱٫۵ تا ۱۲ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ بارداری است.[۱۴۳]
اکثریت قریب به اتفاق موارد سرطان دهانه رحم در سال ۲۰۲۰ (۸۸٪) در LMICها رخ داده است، جایی که این بیماری، ۱۷٪ از کل سرطانهای زنان را به خود اختصاص میدهد، در حالی که این رقم در کشورهای با درآمد بالا[ای] تنها ۲٪ است. در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، منطقهای با بالاترین میزان زنان جوان مبتلا به HIV (به اختصار WLWH)، تقریباً ۲۰٪ از موارد سرطان دهانه رحم در WLWH رخ میدهد. احتمال ماندگاری عفونت HPV و پیشرفت آن به سمت سرطان در WLWH بیشتر است. میزان مورتالیتی میان کشورها ۵۰ برابر متفاوت است، از کمتر از ۲ نفر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در برخی از HICها تا بیش از ۴۰ نفر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در برخی از کشورهای جنوب صحرای آفریقا.[۲۳] 650
آفریقا
[ویرایش]از ۲۰ کشوری که بیشترین آسیب را از سرطان دهانه رحم دیدهاند، ۱۹ کشور در آفریقا هستند.[۳۰]
استرالیا
[ویرایش]استرالیا در مسیر ریشهکن کردن سرطان دهانه رحم قرار دارد.[۳۶] پیشبینی میشود که این امر در ۱۰ سال آینده محقق شود.[۳۶]
تخمین زده میشود که در سال ۲۰۲۲، ۹۴۲ مورد جدید سرطان دهانه رحم در استرالیا تشخیص داده شود. در سال ۲۰۲۲، تخمین زده میشود که یک زن تا سن ۸۵ سالگی، با خطر ۱ در ۱۸۰ (یا ۰٫۵۶٪) برای ابتلا به سرطان دهانه رحم مواجه است.[۱۴۴]
در سال ۲۰۲۰، ۱۶۵ زن در سنین ۲۵ تا ۷۴ سال بر اثر سرطان دهانه رحم جان خود را از دست دادند که این رقم، میزان مورتالیتی ۲ مورد مرگومیر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در جمعیت را نشان میدهد. طی ۵ سال از ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰، ۶۲ زن بومی و جزیرهنشین تنگه تورس در سنین ۲۵ تا ۷۴سال بر اثر سرطان دهانه رحم جان خود را از دست دادند که این رقم، میزان مورتالیتی ۷ مورد مرگومیر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن بومی در جمعیت را نشان میدهد. در طول ۵ سال از ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰، میزان مورتالیتی استانداردشده بر اساس سن میان زنان بومی و جزیرهنشین تنگه تورس ۳٫۸ برابر میزان مورتالیتی زنان غیربومی استرالیایی بود.[۱۴۵]
از زمان شروع غربالگری سازمانیافته در سال ۱۹۹۱ (۱۹۹۱ تا ۲۰۰۵)، تعداد زنانی که به سرطان دهانه رحم تشخیص داده شدهاند، بهطور میانگین سالانه ۴٫۵٪ کاهش یافته است.[۱۴۶] تستهای منظم Pap دو بار در سال [این تست قدیمی است] میتواند بروز به سرطان دهانه رحم را در استرالیا تا ۹۰٪ کاهش دهد و سالانه ۱٬۲۰۰ زن استرالیایی را از مرگ ناشی از این بیماری نجات دهد.[۱۴۷] پیشبینی میشود که به دلیل موفقیت برنامه تست اولیه HPV، تا سال ۲۰۲۸، سالانه کمتر از چهار مورد جدید به ازای هر ۱۰۰۰۰۰ زن وجود داشته باشد.[۱۴۸]
نپال
[ویرایش]هر ساله صدها زن در نپال مبتلا به سرطان دهانه رحم تشخیص داده میشوند که عمدتاً ناشی از عفونت ویروس پاپیلومای انسانی[با] است. در فوریه ۲۰۲۵، نپال یک کمپین واکسیناسیون HPV در سراسر کشور را با هدف قرار دادن بیش از ۱٫۶ میلیون دختر ۱۰ تا ۱۵ ساله، با حمایت سازمان جهانی بهداشت، UNICEF و Gavi، در کنار برنامههای آموزشی برای افزایش آگاهی و پیشگیری از سرطان دهانه رحم آغاز کرد[۱۴۹]
کانادا
[ویرایش]طبق تخمینها، ۱٬۴۵۰ کانادایی در سال ۲۰۲۲ به سرطان دهانه رحم مبتلا خواهند شد. تخمین زده میشود که ۳۸۰ نفر بر اثر آن جان خود را از دست خواهند داد.[۱۵۰]
هند
[ویرایش]در هند، تعداد افراد مبتلا به سرطان دهانه رحم در حال افزایش است، اما بهطور کلی، میزان تعدیلشده بر اساس سن در حال کاهش است.[۱۵۱][۱۵۲] استفاده از کاندوم در جمعیت زنان، بقای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم را بهبود بخشیده است.[۱۵۳]
اتحادیه اروپا
[ویرایش]از سال ۲۰۲۲، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که «هر ساله در منطقه اروپایی WHO، بیش از ۶۶٬۰۰۰ زن به تازگی به سرطان دهانه رحم مبتلا میشوند و بیش از ۳۰٬۰۰۰ نفر بر اثر این بیماری قابل پیشگیری جان خود را از دست میدهند.»[۱۵۴]
بریتانیا
[ویرایش]سرطان دهانه رحم ۱۲امین سرطان شایع در زنان در بریتانیا است (حدود ۳٬۱۰۰ زن در سال ۲۰۱۱ به این بیماری مبتلا شدند) و ۱٪ از مرگومیرهای ناشی از سرطان را تشکیل میدهد (حدود ۹۲۰ نفر در سال ۲۰۱۲ جان باختند).[۱۵۵] با ۴۲٪ کاهش از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۷، برنامه غربالگری اجراشده توسط NHS بسیار موفق بوده است و گروه سنی پُرخطر (۲۵ تا ۴۹ سال) را هر ۳ سال و افراد ۵۰ تا ۶۴ سال را هر ۵ سال غربالگری میکند.[نیازمند منبع]
ایالات متحده
[ویرایش]بر اساس تخمینها در سال ۲۰۱۹، حدود ۱۳٬۱۷۰ مورد جدید سرطان دهانه رحم و ۴٬۲۵۰ مورد مرگومیر ناشی از سرطان دهانه رحم در ایالات متحده رخ خواهد داد.[۱۵۶] میانه[بب] سن تشخیص ۵۰ سال است. میزان موارد جدید در ایالات متحده، بر اساس نرخهای سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶، حدود ۷٫۳ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن بوده است. مرگومیرهای ناشی از سرطان دهانه رحم در ۵۰ سال گذشته تقریباً ۷۴٪ کاهش یافته است، که عمدتاً به دلیل غربالگری گسترده تست Pap بوده است.[۱۵۷] هزینه پزشکی مستقیم سالانه برای پیشگیری و درمان سرطان دهانه رحم پیشاز معرفی واکسن HPV، حدود ۶ میلیارد دلار تخمین زده میشد.[۱۵۷]
نیجریه
[ویرایش]مؤسسه پژوهشهای پزشکی نیجریه[بپ] گزارش میدهد که روزانه ۲۸ زن نیجریهای به دلیل این بیماری جان خود را از دست میدهند. این آمار نگرانکننده، نیاز مبرم به افزایش آگاهی، پیشگیری و تلاشهای درمانی در سطح ملی را برجسته میکند. بسیاری از زنان نیجریهای به این اقدامات پیشگیرانه دسترسی ندارند. در بسیاری از مناطق کشور، تستهای غربالگری مانند تست Pap و تست HPV به راحتی در دسترس یا مقرونبهصرفه نیستند[۱۵۸][۱۵۹]
تاریخچه
[ویرایش]- 400 BCE: بقراط[بت] اشاره کرد که سرطان دهانه رحم غیرقابل درمان است.
- ۱۹۲۵: هینسلمن[بث]، کولپوسکوپ را اختراع کرد.
- ۱۹۲۸: پاپانیکولائو[بج]، تکنیک پاپانیکولائو را ابداع کرد.
- ۱۹۴۱: پاپانیکولائو و تراوت[بچ]: غربالگری با تست Pap آغاز شد.
- ۱۹۴۶: کاردک [بح] برای خراشیدن دهانه رحم و جمعآوری نمونه برای تست Pap ساخته شد.
- ۱۹۵۱: اولین رده سلولی آزمایشگاهی موفق، HeLa، که از بیوپسی سرطان دهانه رحم هنریتا لاکس به دست آمد.
- ۱۹۷۶: هارالد زور هاوزن[بخ] و گیسام[بد] موفق به یافتن DNA ویروس HPV در سرطان دهانه رحم و زگیل تناسلی شدند؛ هاوزن بعدها به خاطر کارش جایزه نوبل را دریافت کرد.[۱۶۰]
- 1988: سیستم بتسدا برای گزارش نتایج Pap ابداع شد.
- ۲۰۰۶: اولین واکسن HPV توسط FDA تأیید شد.
- ۲۰۱۵: نشان داده است که واکسن HPV در برابر عفونت در چندین نقطه از بدن محافظت ایجاد میکند.[۱۶۱]
- ۲۰۱۸: شواهدی حاکی از محافظت با دوز واحد واکسن HPV وجود دارد.[۱۶۲]
اپیدمیولوژیستهایی که در اوایل قرن ۲۰ام فعالیت میکردند، خاطرنشان کردند که سرطان دهانه رحم مانند یک بیماری مقاربتی عمل میکند. بهطور خلاصه:
- سرطان دهانه رحم در زنان تنفروش شایع بود.
- این بیماری بین راهبهها نادر بود، به جز کسانی که پیشاز ورود به صومعه از نظر جنسی فعال بودند (ریگونی[بذ] در سال ۱۸۴۱).
- این بیماری در همسران دوم مردانی که همسران اولشان بر اثر سرطان دهانه رحم فوت کرده بودند، شایعتر بود.
- این بیماری در زنان یهودی نادر بود.[۱۶۳]
- در سال ۱۹۳۵، سیورتون[بر] و بری[بز] رابطهای میان RPV (ویروس پاپیلومای خرگوش) و سرطان پوست در خرگوشها کشف کردند.[۱۶۴] (HPV مختص گونه خاصی است و بنابراین نمیتواند به خرگوشها منتقل شود).[۱۶۵] [بژ].[۱۶۶]
این مشاهدات تاریخی نشان میداد که یک عامل مقاربتی باعث سرطان دهانه رحم شده است. پژوهشهای اولیه در دهههای ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ سرطان دهانه رحم را به اسمگما[بس] نسبت دادند.[۱۶۷] در طول دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ گمان میرفت که عفونت با ویروس هرپس سیمپلکس[بش] علت این بیماری است. بهطور خلاصه، HSV بهعنوان یک علت احتمالی در نظر گرفته شد زیرا مشخص شده است که در دستگاه تناسلی زنان زنده میماند (بقا[بص]) و از طریق رابطه جنسی به روشی سازگار با عوامل خطر شناختهشده، مانند بیبندوباری جنسی و وضعیت اجتماعیاقتصادی پائین، منتقل میشود.[۱۶۸] Herpes ویروسهای هرپس همچنین در دیگر بیماریهای بدخیم، از جمله لنفوم بورکیت (Burkitt)، کارسینوم نازوفارنژیال[بض], بیماری مارک[بط] و آدنوکارسینوم[بظ]، نقش دارند. HSV از سلولهای تومور دهانه رحم جدا شد.[نیازمند منبع]
توصیفی از ویروس پاپیلومای انسانی[بع] توسط میکروسکوپ الکترونی در سال ۱۹۴۹ ارائه شد و HPV-DNA در سال ۱۹۶۳ شناسایی گردید.[۱۶۹] تا دهه ۱۹۸۰، HPV در بافت سرطان دهانه رحم شناسایی نشده بود.[۱۷۰] از آن زمان تاکنون، نشان داده شده است که HPV تقریباً در تمام سرطانهای دهانه رحم نقش دارد.[۱۷۱] زیرگروههای ویروسی خاص دخیل در این امر عبارتند از HPV نوع ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۴۵ و موارد دیگر.
کار در زمینه واکسن HPV از اواسط دهه ۱۹۸۰ آغاز شد، و بهطور موازی توسط پژوهشگرانی در مرکز پزشکی دانشگاه جورج تاون، دانشگاه روچستر، دانشگاه کوئینزلند در استرالیا و انستیتوی ملی سرطان ایالات متحده توسعه یافت.[۱۷۲] در سال ۲۰۰۶، سازمان غذا و داروی آمریکا اولین واکسن پیشگیرانه HPV را که توسط شرکت .Merck & Co با نام تجاری گارداسیل به بازار عرضه شد، تأیید کرد.[نیازمند منبع]
۱۷ نوامبر، روز اقدام برای ریشهکنی سرطان دهانه رحم است.[۳۵] این تاریخ، روزی را در سال ۲۰۲۰ مشخص میکند که سازمان جهانی بهداشت، استراتژی جهانی برای تسریع ریشهکنی سرطان دهانه رحم بهعنوان یک مشکل در حوزه سلامت عمومی را با قطعنامهای که توسط ۱۹۴ کشور تصویب شد، آغاز کرد.[۳۵] در نوامبر ۲۰۲۰، سازمان جهانی بهداشت (WHO)، با حمایت مجمع جهانی بهداشت، استراتژیای را برای ریشهکنی سرطان دهانه رحم تا سال ۲۰۵۰ تعیین کرد. این استراتژی شامل واکسیناسیون ۹۰٪ دختران تا سن ۱۵ سالگی، غربالگری ۷۰٪ زنان تا سن ۳۵ سالگی و دوباره تا سن ۴۵ سالگی و درمان ۹۰٪ از زنانی است که به بیماری دهانه رحم مبتلا شدهاند.[۱۷۳] برای ریشهکنی سرطان دهانه رحم، همه کشورها باید به میزان بروز کمتر از ۴ در هر ۱۰۰۰۰۰ زن برسند و آن را حفظ کنند.[۳۶][۳۷]
جامعه و فرهنگ
[ویرایش]استرالیا
[ویرایش]در استرالیا، زنان بومی بیش از پنج برابر بیشتر از زنان غیربومی در معرض خطر مرگ ناشی از سرطان دهانه رحم هستند، که نشان میدهد زنان بومی کمتر احتمال دارد تست Pap را بهطور منظم انجام دهند.[۱۷۴] عوامل متعددی ممکن است زنان بومی را از انجام منظم غربالگری دهانه رحم بازدارد، از جمله حساسیت[بغ] در بحث در مورد این موضوع در جوامع بومی، خجالت، اضطراب و ترس در مورد این پروسیجر.[۱۷۵]همچنین دشواری در دسترسی به خدمات غربالگری (برای مثال، مشکلات رفتوآمد) و کمبود پزشکان عمومی زن، ارائهدهندگان آموزشدیده تست Pap و کارکنان بخش سلامت زن بومی آموزشدیده نیز از جمله مشکلات هستند.[۱۷۵]
بنیاد سرطان دهانه رحم استرالیا[بف] که در سال ۲۰۰۸ تأسیس شد، «سلامت زنان را با از بین بردن سرطان دهانه رحم و فراهم کردن درمان برای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم و مشکلات سلامت مرتبط، در استرالیا و کشورهای در حال توسعه» ارتقا میدهد.'[۱۷۶] ایان فرازر[بق]، یکی از تولیدکنندگان واکسن سرطان دهانه رحم گارداسیل، مشاور علمی ACCF است.[۱۷۷] جانت هاوارد[بک]، همسر نخستوزیر وقت استرالیا، جان هاوارد[بگ]، در سال ۱۹۹۶ به سرطان دهانه رحم مبتلا شد و اولینبار در سال ۲۰۰۶ بهصورت علنی در مورد این بیماری صحبت کرد.[۱۷۸]
ایالات متحده
[ویرایش]
یک نظرسنجی در سال ۲۰۰۷ از زنان آمریکایی نشان داد که ۴۰٪ از آنها در مورد عفونت HPV شنیدهاند و کمتر از نیمی از آنها میدانستند که این عفونت باعث سرطان دهانه رحم میشود.[۱۷۹] طی یک مطالعه طولی از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۰، مشخص شد که افرادی که از نظر اجتماعیاقتصادی در سطح پائینتری قرار دارند، میزان تشخیص سرطان در مراحل پایانی و نرخ موربیدیتی بالاتری دارند. پساز کنترل مرحله بیماری، هنوز تفاوتهایی در میزان بقا وجود داشت.[۱۸۰] زنان در ایالات متحده، انگ اجتماعی پیرامون عفونت HPV، واکسیناسیون و سرطان دهانه رحم را تجربه میکنند. این امر عمدتاً ناشی از ترس از قضاوت و طرد اجتماعی، سرزنش خود و شرم است، و تأثیرات منفی قابل توجهی از هنجارهای جنسیتی و اجتماعی دارد، زیرا هم عفونت ویروس پاپیلومای انسانی و هم سرطان دهانه رحم به دلیل این تصور که از رفتارهای بیملاحظه مانند داشتن شرکای جنسی متعدد یا نادیده گرفتن غربالگری ناشی میشوند، با انگ اجتماعی همراه بودهاند.[۱۸۱]
جمعیتهای LGBTQ
[ویرایش]مردان تراجنسیتی و افراد با جنسیتهای مختلف که دهانه رحم دارند (حتی اگر تا حدی سالم باشد) یا سابقه قبلی سرطان دهانه رحم یا شرایط پیشسرطانی دارند و سن آنها ۲۱ سال یا بیشتر است و در گذشته با هر کسی رابطه جنسی داشتهاند، نیاز به غربالگری سرطان دهانه رحم دارند.[۱۸۲][۱۸۳] افراد ترنسمردانه[بل] به اندازه زنان سیسجندر[بم] در معرض ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند، اما احتمال کمتری دارد که تحت غربالگری دهانه رحم قرار بگیرند، این امر به دلایلی چون دیسفوریا[بن]، عدم تأیید هویت جنسیتی یا سلب توانمندی فرد توسط ارائهدهندگان خدمات مراقبت سلامت،[۱۸۴] یا دریافت اطلاعات نادرست در مورد HPV و خطرات سرطان دهانه رحم رخ میدهد،[۱۸۵] علاوهبر این بسیاری از ارائهدهندگان خدمات مراقبت سلامت افراد ترنسمردانه را در معرض خطر پائین ابتلا به سرطان دهانه رحم تصور میکنند.[۱۸۶]
زنان تراجنسیتی که جراحی پائینتنه انجام ندادهاند، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم ندارند، زیرا دهانه رحم ندارند. زنان ترنسی که برای ایجاد واژن و احتمالا دهانه رحم، جراحی پائینتنه انجام دادهاند (واژینوپلاستی)، در معرض خطر کمی برای ابتلا به سرطان در بافتهای واژن جدید یا دهانه رحم جدید خود هستند، زیرا این بافتها از سلولهایی متفاوت از دهانه رحم در یک زن سیسجندر تشکیل شدهاند.[۱۸۷][۱۸۸] غربالگری سرطان دهانه رحم در زنان ترنسی که تحت واژینوپلاستی قرار گرفتهاند، ضروری نیست زیرا دهانه رحم ندارند.[۱۸۹]
همچنین افراد دوجنسیتی که دهانه رحم دارند، ممکن است به سرطان دهانه رحم مبتلا شوند.[۱۹۰]
واژهنامه
[ویرایش]- ↑ human papillomavirus; HPV
- ↑ adenosquamous
- ↑ neuroendocrine
- ↑ survival
- ↑ Henrietta Lacks
- ↑ hydronephrosis
- ↑ vascular endothelial growth factor; VEGF
- ↑ CIN3
- ↑ loop electrical excision
- ↑ conization
- ↑ cervical intraepithelial neoplasia; CIN
- ↑ carcinoma in situ; CIS
- ↑ CIN
- ↑ premalignant
- ↑ CIN 1-3
- ↑ Bethesda
- ↑ cytopathology
- ↑ low-grade squamous intraepithelial lesion; LSIL
- ↑ high-grade squamous intraepithelial lesion; HSIL
- ↑ glassy cell carcinoma
- ↑ villoglandular
- ↑ mucinous
- ↑ melanoma
- ↑ lymphoma
- ↑ FIGO
- ↑ palpation
- ↑ inspection
- ↑ hysteroscopy
- ↑ cystoscopy
- ↑ proctoscopy
- ↑ urography
- ↑ Papanicolaou
- ↑ CIN
- ↑ burden
- ↑ American Society of Clinical Oncology
- ↑ bivalent
- ↑ quadrivalent
- ↑ nonavalent
- ↑ Gardasil
- ↑ Cervarix
- ↑ perineum
- ↑ Chlamydia
- ↑ chemoradiotherapy
- ↑ IA1
- ↑ excision
- ↑ ablation
- ↑ fast-track
- ↑ microinvasive
- ↑ hysterectomy
- ↑ trachelectomy
- ↑ lymphadenectomy
- ↑ brachytherapy
- ↑ FDA
- ↑ IVB
- ↑ exenteration
- ↑ Keytruda
- ↑ cemiplimab-rwlc (Libtayo)
- ↑ tisotumab vedotin
- ↑ Tivdak
- ↑ neuropathy
- ↑ radiation therapy; RT
- ↑ LMIC
- ↑ HIC
- ↑ HICs
- ↑ HPV
- ↑ median
- ↑ Nigerian Institute of Medical Research; NIMR
- ↑ Hippocrates
- ↑ Hinselmann
- ↑ Papanicolaou
- ↑ Traut
- ↑ aylesbury
- ↑ Harald zur Hausen
- ↑ Gisam
- ↑ Rigoni
- ↑ Syverton
- ↑ Berry
- ↑ HPV is species-specific and therefore cannot be transmitted to rabbits
- ↑ smegma
- ↑ herpes simplex virus; HSV
- ↑ survival
- ↑ nasopharyngeal
- ↑ Marek
- ↑ Lucké renal
- ↑ HPV
- ↑ sensitivity
- ↑ ACCF
- ↑ Ian Frazer
- ↑ Janette Howard
- ↑ John Howard
- ↑ transmasculine
- ↑ cisgender
- ↑ dysphoria
منابع
[ویرایش]- ↑ "CERVICAL | meaning in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org. Retrieved 5 October 2019.
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ "Cervical Cancer Treatment (PDQ®)". NCI. 14 مارس 2014. Archived from the original on 5 July 2014. Retrieved 24 June 2014.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ World Cancer Report 2014. World Health Organization. 2014. pp. Chapter 5.12. ISBN 978-92-832-0429-9.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ "Cervical Cancer Treatment (PDQ®)". National Cancer Institute. 14 مارس 2014. Archived from the original on 5 July 2014. Retrieved 25 June 2014.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ Kumar V, Abbas AK, Fausto N, Mitchell RN (2007). Robbins Basic Pathology (8th ed.). Saunders Elsevier. pp. 718–721. ISBN 978-1-4160-2973-1.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ Kufe D (2009). Holland-Frei cancer medicine (8th ed.). New York: McGraw-Hill Medical. p. 1299. ISBN 978-1-60795-014-1. Archived from the original on 1 December 2015.
- ↑ Bosch FX, de Sanjosé S (2007). "The epidemiology of human papillomavirus infection and cervical cancer". Disease Markers. 23 (4): 213–227. doi:10.1155/2007/914823. PMC 3850867. PMID 17627057.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ "Cervical Cancer Prevention (PDQ®)". National Cancer Institute. 27 فوریه 2014. Archived from the original on 6 July 2014. Retrieved 25 June 2014.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ "Human Papillomavirus (HPV) Vaccines". National Cancer Institute. 29 دسامبر 2011. Archived from the original on 4 July 2014. Retrieved 25 June 2014.
- ↑ "Global Cancer Facts & Figures 3rd Edition" (PDF). 2015. p. 9. Archived (PDF) from the original on 22 August 2017. Retrieved 29 August 2017.
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F (مه 2021). "Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries". CA: A Cancer Journal for Clinicians. 71 (3): 209–249. doi:10.3322/caac.21660. PMID 33538338. S2CID 231804598.
- ↑ "Defining Cancer". National Cancer Institute. 17 سپتامبر 2007. Archived from the original on 25 June 2014. Retrieved 10 June 2014.
- ↑ Tarney CM, Han J (2014). "Postcoital bleeding: a review on etiology, diagnosis, and management". Obstetrics and Gynecology International. 2014. doi:10.1155/2014/192087. PMC 4086375. PMID 25045355.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ "Immunizing against HPV". World Health Organization. Retrieved 6 October 2024.
- ↑ Dunne EF, Park IU (دسامبر 2013). "HPV and HPV-associated diseases". Infectious Disease Clinics of North America. 27 (4): 765–778. doi:10.1016/j.idc.2013.09.001. PMID 24275269.
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ ۱۶٫۳ "Human papillomavirus vaccines (HPV)". World Health Organization. Archived from the original on 7 August 2024. Retrieved 29 September 2024.
- ↑ "Cervical cancer". www.who.int (به انگلیسی). Retrieved 13 May 2022.
- ↑ Ramachandran D, Dörk T (اکتبر 2021). "Genomic Risk Factors for Cervical Cancer". Cancers. 13 (20): 5137. doi:10.3390/cancers13205137. PMC 8533931. PMID 34680286.
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ ۱۹٫۲ ۱۹٫۳ ۱۹٫۴ ۱۹٫۵ ۱۹٫۶ ۱۹٫۷ ۱۹٫۸ Tewari, Krishnansu S. (2 ژانویه 2025). "Cervical Cancer". New England Journal of Medicine. 392 (1): 56–71. doi:10.1056/NEJMra2404457. PMID 39752299.
{{cite journal}}: Check|pmid=value (help) - ↑ "FDA approves Gardasil 9 for prevention of certain cancers caused by five additional types of HPV". U.S. Food and Drug Administration. 10 دسامبر 2014. Archived from the original on 10 January 2015. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ Tran NP, Hung CF, Roden R, Wu TC (2014). "Control of HPV Infection and Related Cancer Through Vaccination". Viruses and Human Cancer. Recent Results in Cancer Research. Vol. 193. pp. 149–171. doi:10.1007/978-3-642-38965-8_9. ISBN 978-3-642-38964-1. PMID 24008298.
- ↑ "Immunization coverage". World Health Organization. 15 ژوئیه 2024. Retrieved 6 October 2024.
- ↑ ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ۲۳٫۲ ۲۳٫۳ ۲۳٫۴ ۲۳٫۵ World Health Organization (دسامبر 2022). "Human papillomavirus vaccines: WHO position paper (2022 update)". Weekly Epidemiological Record. 97 (50): 645–672. hdl:10665/365351.
- ↑ ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ World Health Organization (فوریه 2014). "Fact sheet No. 297: Cancer". Archived from the original on 13 February 2014. Retrieved 24 June 2014.
- ↑ "SEER Stat Fact Sheets: Cervix Uteri Cancer". NCI. National Cancer Institute. 10 نوامبر 2014. Archived from the original on 6 July 2014. Retrieved 18 June 2014.
- ↑ ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ WHO (5 مارس 2024). "Cervical cancer". WHIO. Retrieved 23 September 2024.
- ↑ ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ World Cancer Report 2014. World Health Organization. 2014. pp. Chapter 1.1. ISBN 978-92-832-0429-9.
- ↑ ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ "WHO adds an HPV vaccine for single-dose use". World Health Organization. 4 اکتبر 2024. Retrieved 6 October 2024.
- ↑ "Cervical cancer prevention and control saves lives in the Republic of Korea". World Health Organization. Retrieved 1 November 2018.
- ↑ ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ "WHO adds an HPV vaccine for single-dose use". World Health Organization. 4 اکتبر 2024. Retrieved 5 October 2024.
- ↑ Donnez J (آوریل 2020). "An update on uterine cervix pathologies related to infertility". Fertility and Sterility. 113 (4): 683–684. doi:10.1016/j.fertnstert.2020.02.107. PMID 32228872.
- ↑ ۳۲٫۰ ۳۲٫۱ Canavan TP, Doshi NR (مارس 2000). "Cervical cancer". American Family Physician. 61 (5): 1369–1376. PMID 10735343. Archived from the original on 6 February 2005.
- ↑ Canfell K, Kim JJ, Brisson M, Keane A, Simms KT, Caruana M, Burger EA, Martin D, Nguyen DT, Bénard É, Sy S, Regan C, Drolet M, Gingras G, Laprise JF, Torode J, Smith MA, Fidarova E, Trapani D, Bray F, Ilbawi A, Broutet N, Hutubessy R (فوریه 2020). "Mortality impact of achieving WHO cervical cancer elimination targets: a comparative modelling analysis in 78 low-income and lower-middle-income countries". Lancet. 395 (10224): 591–603. doi:10.1016/S0140-6736(20)30157-4. PMC 7043006. PMID 32007142.
- ↑ Carraher Jr CE (2014). Carraher's polymer chemistry (9th ed.). Boca Raton: Taylor & Francis. p. 385. ISBN 978-1-4665-5203-6. Archived from the original on 22 October 2015.
- ↑ ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ ۳۵٫۲ ۳۵٫۳ "Cervical Cancer Elimination Day of Action". World Health Organization. Retrieved 6 October 2024.
- ↑ ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ ۳۶٫۲ ۳۶٫۳ "Global partners cheer progress towards eliminating cervical cancer and underline challenges". World Health Organization. 17 نوامبر 2023. Retrieved 6 October 2024.
- ↑ ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ "Global strategy to accelerate the elimination of cervical cancer as a public health problem". World Health Organization. 17 نوامبر 2020. Retrieved 6 October 2024.
- ↑ "Cervical Cancer Symptoms, Signs, Causes, Stages & Treatment". medicinenet.com.
- ↑ "Cervical Cancer Prevention and Early Detection". Cancer. Archived from the original on 10 July 2015.
- ↑ Li H, Wu X, Cheng X (ژوئیه 2016). "Advances in diagnosis and treatment of metastatic cervical cancer". Journal of Gynecologic Oncology. 27 (4). doi:10.3802/jgo.2016.27.e43. PMC 4864519. PMID 27171673.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ "Cervical cancer". MedlinePlus Medical Encyclopedia. National Institutes of Health. 9 ژوئن 2006. Archived from the original on 11 October 2007. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ ۴۲٫۰ ۴۲٫۱ ۴۲٫۲ ۴۲٫۳ ۴۲٫۴ Gadducci A, Barsotti C, Cosio S, Domenici L, Riccardo Genazzani A (اوت 2011). "Smoking habit, immune suppression, oral contraceptive use, and hormone replacement therapy use and cervical carcinogenesis: a review of the literature". Gynecological Endocrinology. 27 (8): 597–604. doi:10.3109/09513590.2011.558953. PMID 21438669. S2CID 25447563.
- ↑ Campbell S, Monga A (2006). Gynaecology by Ten Teachers (18th ed.). Hodder Education. ISBN 978-0-340-81662-2.
- ↑ "Cervical Cancer Symptoms, Signs, Causes, Stages & Treatment". medicinenet.com.
- ↑ Snijders PJ, Steenbergen RD, Heideman DA, Meijer CJ (ژانویه 2006). "HPV-mediated cervical carcinogenesis: concepts and clinical implications". The Journal of Pathology. 208 (2): 152–164. doi:10.1002/path.1866. PMID 16362994. S2CID 25400770.
- ↑ Dillman RK, Oldham RO, eds. (2009). Principles of cancer biotherapy (5th ed.). Dordrecht: Springer. p. 149. ISBN 978-90-481-2289-9. Archived from the original on 29 October 2015.
- ↑ "What Causes Cancer of the Cervix?". American Cancer Society. 30 نوامبر 2006. Archived from the original on 13 October 2007. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ Marrazzo JM, Koutsky LA, Kiviat NB, Kuypers JM, Stine K (ژوئن 2001). "Papanicolaou test screening and prevalence of genital human papillomavirus among women who have sex with women". American Journal of Public Health. 91 (6): 947–952. doi:10.2105/AJPH.91.6.947. PMC 1446473. PMID 11392939.
- ↑ ۴۹٫۰ ۴۹٫۱ "HPV and Cancer - NCI". www.cancer.gov (به انگلیسی). 1 مارس 2019. Retrieved 13 February 2024.
- ↑ Muñoz N, Bosch FX, de Sanjosé S, Herrero R, Castellsagué X, Shah KV, Snijders PJ, Meijer CJ (فوریه 2003). "Epidemiologic classification of human papillomavirus types associated with cervical cancer". The New England Journal of Medicine. 348 (6): 518–527. doi:10.1056/NEJMoa021641. hdl:2445/122831. PMID 12571259. S2CID 1451343.
- ↑ Peng, Qiu; Wang, Lujuan; Zuo, Liang; Gao, Shuichao; Jiang, Xianjie; Han, Yaqian; Lin, Jinguan; Peng, Mingjing; Wu, Nayiyuan; Tang, Yanyan; Tian, Hao; Zhou, Yujuan; Liao, Qianjin (ژانویه 2024). "HPV E6/E7: insights into their regulatory role and mechanism in signaling pathways in HPV-associated tumor". Cancer Gene Therapy. 31 (1): 9–17. doi:10.1038/s41417-023-00682-3. PMID 38102462.
- ↑ ۵۲٫۰ ۵۲٫۱ ۵۲٫۲ ۵۲٫۳ ۵۲٫۴ ۵۲٫۵ "Cervical Cancer Prevention". PDQ. Bethesda, MD: National Cancer Institute, National Institutes of Health. 26 دسامبر 2022.
- ↑ ۵۳٫۰ ۵۳٫۱ ۵۳٫۲ Luhn P, Walker J, Schiffman M, Zuna RE, Dunn ST, Gold MA, Smith K, Mathews C, Allen RA, Zhang R, Wang S, Wentzensen N (فوریه 2013). "The role of co-factors in the progression from human papillomavirus infection to cervical cancer". Gynecologic Oncology. 128 (2): 265–270. doi:10.1016/j.ygyno.2012.11.003. PMC 4627848. PMID 23146688.
- ↑ Remschmidt C, Kaufmann AM, Hagemann I, Vartazarova E, Wichmann O, Deleré Y (مارس 2013). "Risk factors for cervical human papillomavirus infection and high-grade intraepithelial lesion in women aged 20 to 31 years in Germany". International Journal of Gynecological Cancer. 23 (3): 519–526. doi:10.1097/IGC.0b013e318285a4b2. PMID 23360813. S2CID 205679729.
- ↑ ۵۵٫۰ ۵۵٫۱ Agorastos T, Miliaras D, Lambropoulos AF, Chrisafi S, Kotsis A, Manthos A, Bontis J (ژوئیه 2005). "Detection and typing of human papillomavirus DNA in uterine cervices with coexistent grade I and grade III intraepithelial neoplasia: biologic progression or independent lesions?". European Journal of Obstetrics, Gynecology, and Reproductive Biology. 121 (1): 99–103. doi:10.1016/j.ejogrb.2004.11.024. PMID 15949888.
- ↑ ۵۶٫۰ ۵۶٫۱ Jensen KE, Schmiedel S, Frederiksen K, Norrild B, Iftner T, Kjær SK (نوامبر 2012). "Risk for cervical intraepithelial neoplasia grade 3 or worse in relation to smoking among women with persistent human papillomavirus infection". Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. 21 (11): 1949–1955. doi:10.1158/1055-9965.EPI-12-0663. PMC 3970163. PMID 23019238.
- ↑ Asthana S, Busa V, Labani S (آوریل 2020). "Oral contraceptives use and risk of cervical cancer-A systematic review & meta-analysis". European Journal of Obstetrics, Gynecology, and Reproductive Biology. 247: 163–175. doi:10.1016/j.ejogrb.2020.02.014. PMID 32114321. S2CID 211728228.
- ↑ Cecil Medicine: Expert Consult Premium Edition. شابک ۱−۴۳۷۷−۳۶۰۸−۴, 9781437736083. Page 1317.
- ↑ Berek and Hacker's Gynecologic Oncology. شابک ۰−۷۸۱۷−۹۵۱۲−۵, 9780781795128. Page 342
- ↑ Cronjé HS (فوریه 2004). "Screening for cervical cancer in developing countries". International Journal of Gynaecology and Obstetrics. 84 (2): 101–108. doi:10.1016/j.ijgo.2003.09.009. PMID 14871510. S2CID 21356776.
- ↑ Sellors JW (2003). "Chapter 4: An introduction to colposcopy: indications for colposcopy, instrumentation, principles and documentation of results". Colposcopy and treatment of cervical intraepithelial neoplasia: a beginners' manual. International Agency for Research on Cancer. ISBN 978-92-832-0412-1.
- ↑ ۶۲٫۰ ۶۲٫۱ Athanasiou A, Veroniki AA, Efthimiou O, Kalliala I, Naci H, Bowden S, Paraskevaidi M, Arbyn M, Lyons D, Martin-Hirsch P, Bennett P, Paraskevaidis E, Salanti G, Kyrgiou M (اوت 2022). "Comparative effectiveness and risk of preterm birth of local treatments for cervical intraepithelial neoplasia and stage IA1 cervical cancer: a systematic review and network meta-analysis". The Lancet. Oncology. 23 (8): 1097–1108. doi:10.1016/S1470-2045(22)00334-5. PMC 9630146. PMID 35835138.
- ↑ ۶۳٫۰ ۶۳٫۱ "Prevention of cervical cancer: what are the risks and benefits of different treatments?". NIHR Evidence (Plain English summary). National Institute for Health and Care Research. 10 نوامبر 2023. doi:10.3310/nihrevidence_60599. S2CID 265201829.
- ↑ Pannu HK, Corl FM, Fishman EK (سپتامبر–اکتبر 2001). "CT evaluation of cervical cancer: spectrum of disease". Radiographics. 21 (5): 1155–1168. doi:10.1148/radiographics.21.5.g01se311155. PMID 11553823.
- ↑ Galaal K, Bryant A, Deane KH, Al-Khaduri M, Lopes AD (دسامبر 2011). "Interventions for reducing anxiety in women undergoing colposcopy". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022 (12). doi:10.1002/14651858.cd006013.pub3. PMC 4161490. PMID 22161395.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Mello V, Sundstrom RK (2023). "Cervical Intraepithelial Neoplasia". StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 31335091. Retrieved 16 November 2023.
- ↑ ۶۷٫۰ ۶۷٫۱ "Cervical Dysplasia: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatment". Cleveland Clinic (به انگلیسی). Retrieved 16 November 2023.
- ↑ ۶۸٫۰ ۶۸٫۱ "Cancer Research UK website". Archived from the original on 16 January 2009. Retrieved 3 January 2009.
- ↑ ۶۹٫۰ ۶۹٫۱ ۶۹٫۲ DeMay M (2007). Practical principles of cytopathology. Revised edition. Chicago, IL: American Society for Clinical Pathology Press. ISBN 978-0-89189-549-7.
- ↑ Salcedo MP, Phoolcharoen N, Schmeler KM (2022). "Intraepithelial neoplasia of the lower genital tract (cervix, vagina, vulva)". Comprehensive Gynecology (به انگلیسی). Elsevier. pp. 637–647.e2. doi:10.1016/b978-0-323-65399-2.00038-3. ISBN 978-0-323-65399-2.
- ↑ Garcia A, Hamid O, El-Khoueiry A (6 ژوئیه 2006). "Cervical Cancer". eMedicine. WebMD. Archived from the original on 9 December 2007. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ Dolinsky C (17 ژوئیه 2006). "Cervical Cancer: The Basics". OncoLink. Abramson Cancer Center of the University of Pennsylvania. Archived from the original on 18 January 2008. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ "What Is Cervical Cancer?". American Cancer Society.
- ↑ "Cervical cancer – Types and grades". Cancer Research UK.
- ↑ Turashvili G. "Squamous cell carcinoma and variants". Pathology Outlines.
- ↑ Image by Mikael Häggström, MD. Source for caption: Turashvili G. "Cervix - Squamous cell carcinoma and variants". Pathology Outlines. Last author update: 24 September 2020
- ↑ Image by Mikael Häggström, MD. Source for caption: Ghosh A, Nirupama M, Padmanabha N, Kini H (2020). "Assessment of p16 and Ki67 Immunohistochemistry Expression in Squamous Intraepithelial Lesion with Cytohistomorphological Correlation". Iran J Pathol. 15 (4): 268–273. doi:10.30699/ijp.2020.112421.2208. PMC 7477676. PMID 32944038.
- ↑ Mulita F, Iliopoulos F, Kehagias I (سپتامبر 2020). "A rare case of gastric-type mucinous endocervical adenocarcinoma in a 59-year-old woman". Przeglad Menopauzalny = Menopause Review. 19 (3): 147–150. doi:10.5114/pm.2020.99563. PMC 7573334. PMID 33100952.
- ↑ Bhatla N, Berek JS, Cuello Fredes M, Denny LA, Grenman S, Karunaratne K, Kehoe ST, Konishi I, Olawaiye AB, Prat J, Sankaranarayanan R, Brierley J, Mutch D, Querleu D, Cibula D, Quinn M, Botha H, Sigurd L, Rice L, Ryu HS, Ngan H, Mäenpää J, Andrijono A, Purwoto G, Maheshwari A, Bafna UD, Plante M, Natarajan J (آوریل 2019). "Revised FIGO staging for carcinoma of the cervix uteri". International Journal of Gynaecology and Obstetrics. 145 (1): 129–135. doi:10.1002/ijgo.12749. PMID 30656645. S2CID 58656013.
- ↑ Payne N, Chilcott J, McGoogan E (2000). "Liquid-based cytology in cervical screening: a rapid and systematic review". Health Technology Assessment. 4 (18): 1–73. doi:10.3310/hta4180. PMID 10932023.
- ↑ Karnon J, Peters J, Platt J, Chilcott J, McGoogan E, Brewer N (مه 2004). "Liquid-based cytology in cervical screening: an updated rapid and systematic review and economic analysis". Health Technology Assessment. 8 (20): iii, 1-iii, 78. doi:10.3310/hta8200. PMID 15147611.
- ↑ "Liquid Based Cytology (LBC): NHS Cervical Screening Programme". Archived from the original on 8 January 2011. Retrieved 1 October 2010.
- ↑ ۸۳٫۰ ۸۳٫۱ Arbyn M, Anttila A, Jordan J, Ronco G, Schenck U, Segnan N, Wiener H, Herbert A, von Karsa L (مارس 2010). "European Guidelines for Quality Assurance in Cervical Cancer Screening. Second edition--summary document". Annals of Oncology. 21 (3): 448–458. doi:10.1093/annonc/mdp471. PMC 2826099. PMID 20176693.
- ↑ Staley H, Shiraz A, Shreeve N, Bryant A, Martin-Hirsch PP, Gajjar K (سپتامبر 2021). "Interventions targeted at women to encourage the uptake of cervical screening". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021 (9). doi:10.1002/14651858.CD002834.pub3. PMC 8543674. PMID 34694000.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ ۸۵٫۰ ۸۵٫۱ ۸۵٫۲ "Cervical Cancer Screening Guidelines for Average-Risk Women" (PDF). cdc.gov. Archived (PDF) from the original on 1 February 2015. Retrieved 8 November 2014.
- ↑ ۸۶٫۰ ۸۶٫۱ ۸۶٫۲ Committee on Practice Bulletins—Gynecology (نوامبر 2012). "ACOG Practice Bulletin Number 131: Screening for cervical cancer". Obstetrics and Gynecology. 120 (5): 1222–1238. doi:10.1097/AOG.0b013e318277c92a. PMID 23090560.
- ↑ Karjane N, Chelmow D (ژوئن 2013). "New cervical cancer screening guidelines, again". Obstetrics and Gynecology Clinics of North America. 40 (2): 211–223. doi:10.1016/j.ogc.2013.03.001. PMID 23732026.
- ↑ ۸۸٫۰ ۸۸٫۱ Curry SJ, Krist AH, Owens DK, Barry MJ, Caughey AB, Davidson KW, Doubeni CA, Epling JW, Kemper AR, Kubik M, Landefeld CS, Mangione CM, Phipps MG, Silverstein M, Simon MA, Tseng CW, Wong JB (اوت 2018). "Screening for Cervical Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement". JAMA. 320 (7): 674–686. doi:10.1001/jama.2018.10897. PMID 30140884.
- ↑ ۸۹٫۰ ۸۹٫۱ Arrossi S, Temin S, Garland S, Eckert LO, Bhatla N, Castellsagué X, Alkaff SE, Felder T, Hammouda D, Konno R, Lopes G, Mugisha E, Murillo R, Scarinci IC, Stanley M, Tsu V, Wheeler CM, Adewole IF, de Sanjosé S (اکتبر 2017). "Primary Prevention of Cervical Cancer: American Society of Clinical Oncology Resource-Stratified Guideline". Journal of Global Oncology. 3 (5): 611–634. doi:10.1200/JGO.2016.008151. PMC 5646902. PMID 29094100.
- ↑ ۹۰٫۰ ۹۰٫۱ ۹۰٫۲ Comprehensive cervical cancer control. A guide to essential practice (Second ed.). World Health Organization. 2014. ISBN 978-92-4-154895-3. Archived from the original on 4 May 2015.
- ↑ Medeiros LR, Rosa DD, da Rosa MI, Bozzetti MC, Zanini RR (اکتبر 2009). "Efficacy of human papillomavirus vaccines: a systematic quantitative review". International Journal of Gynecological Cancer. 19 (7): 1166–1176. doi:10.1111/IGC.0b013e3181a3d100. PMID 19823051. S2CID 24695684.
- ↑ Kitano, Taito (24 مارس 2022). "Risk-Benefit Analysis of the 9-Valent HPV Vaccination for Adolescent Boys from an Individual Perspective". Japanese Journal of Infectious Diseases. 75 (2): 114–120. doi:10.7883/yoken.JJID.2021.367. PMID 34334535.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Manhart LE, Koutsky LA (نوامبر 2002). "Do condoms prevent genital HPV infection, external genital warts, or cervical neoplasia? A meta-analysis". Sexually Transmitted Diseases. 29 (11): 725–735. doi:10.1097/00007435-200211000-00018. PMID 12438912. S2CID 9869956.
- ↑ Zhang X, Dai B, Zhang B, Wang Z (فوریه 2012). "Vitamin A and risk of cervical cancer: a meta-analysis". Gynecologic Oncology. 124 (2): 366–373. doi:10.1016/j.ygyno.2011.10.012. PMID 22005522.
- ↑ Myung SK, Ju W, Kim SC, Kim H (اکتبر 2011). "Vitamin or antioxidant intake (or serum level) and risk of cervical neoplasm: a meta-analysis". BJOG. 118 (11): 1285–1291. doi:10.1111/j.1471-0528.2011.03032.x. hdl:2027.42/86903. PMID 21749626. S2CID 38761694.
- ↑ "Cervical Cancer Treatment Options | Treatment Choices by Stage". www.cancer.org. Retrieved 12 September 2020.
- ↑ Baalbergen A, Veenstra Y, Stalpers L (ژانویه 2013). "Primary surgery versus primary radiotherapy with or without chemotherapy for early adenocarcinoma of the uterine cervix". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021 (1). doi:10.1002/14651858.CD006248.pub3. PMC 7387233. PMID 23440805.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Einhorn N, Tropé C, Ridderheim M, Boman K, Sorbe B, Cavallin-Ståhl E (2003). "A systematic overview of radiation therapy effects in cervical cancer (cervix uteri)". Acta Oncologica. 42 (5–6): 546–556. doi:10.1080/02841860310014660. PMID 14596512.
- ↑ Chemoradiotherapy for Cervical Cancer Meta-analysis Collaboration (CCCMAC) (ژانویه 2010). "Reducing uncertainties about the effects of chemoradiotherapy for cervical cancer: individual patient data meta-analysis". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2010 (1). doi:10.1002/14651858.cd008285. PMC 7105912. PMID 20091664.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Chau JP, Liu X, Lo SH, Chien WT, Hui SK, Choi KC, Zhao J (مارس 2022). "Perioperative enhanced recovery programmes for women with gynaecological cancers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022 (3). doi:10.1002/14651858.CD008239.pub5. PMC 8922407. PMID 35289396.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ van Nagell JR, Greenwell N, Powell DF, Donaldson ES, Hanson MB, Gay EC (آوریل 1983). "Microinvasive carcinoma of the cervix". American Journal of Obstetrics and Gynecology. 145 (8): 981–991. doi:10.1016/0002-9378(83)90852-9. PMID 6837683.
- ↑ Erstad S (12 ژانویه 2007). "Cone biopsy (conization) for abnormal cervical cell changes". WebMD. Archived from the original on 19 November 2007. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ Lin Y, Zhou J, Dai L, Cheng Y, Wang J (سپتامبر 2017). "Vaginectomy and vaginoplasty for isolated vaginal recurrence 8 years after cervical cancer radical hysterectomy: A case report and literature review". The Journal of Obstetrics and Gynaecology Research. 43 (9): 1493–1497. doi:10.1111/jog.13375. PMID 28691384. S2CID 42161609.
- ↑ Kokka F, Bryant A, Brockbank E, Jeyarajah A (مه 2014). "Surgical treatment of stage IA2 cervical cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018 (5). doi:10.1002/14651858.cd010870.pub2. PMC 6513277. PMID 24874726.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Jones WB, Mercer GO, Lewis JL, Rubin SC, Hoskins WJ (اکتبر 1993). "Early invasive carcinoma of the cervix". Gynecologic Oncology. 51 (1): 26–32. doi:10.1006/gyno.1993.1241. PMID 8244170.
- ↑ Dolson L (2001). "Trachelectomy". Archived from the original on 27 September 2007. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ ۱۰۷٫۰ ۱۰۷٫۱ Burnett AF (فوریه 2006). "Radical trachelectomy with laparoscopic lymphadenectomy: review of oncologic and obstetrical outcomes". Current Opinion in Obstetrics & Gynecology. 18 (1): 8–13. doi:10.1097/01.gco.0000192968.75190.dc. PMID 16493253. S2CID 22958941.
- ↑ Cibula D, Ungár L, Svárovský J, Zivný J, Freitag P (مارس 2005). "[Abdominal radical trachelectomy--technique and experience]". Ceska Gynekologie (به چکی). 70 (2): 117–122. PMID 15918265.
- ↑ Plante M, Renaud MC, Hoskins IA, Roy M (ژوئیه 2005). "Vaginal radical trachelectomy: a valuable fertility-preserving option in the management of early-stage cervical cancer. A series of 50 pregnancies and review of the literature". Gynecologic Oncology. 98 (1): 3–10. doi:10.1016/j.ygyno.2005.04.014. PMID 15936061.
- ↑ Roy M, Plante M, Renaud MC, Têtu B (سپتامبر 1996). "Vaginal radical hysterectomy versus abdominal radical hysterectomy in the treatment of early-stage cervical cancer". Gynecologic Oncology. 62 (3): 336–339. doi:10.1006/gyno.1996.0245. PMID 8812529.
- ↑ Dargent D, Martin X, Sacchetoni A, Mathevet P (آوریل 2000). "Laparoscopic vaginal radical trachelectomy: a treatment to preserve the fertility of cervical carcinoma patients". Cancer. 88 (8): 1877–1882. doi:10.1002/(SICI)1097-0142(20000415)88:8<1877::AID-CNCR17>3.0.CO;2-W. PMID 10760765.
- ↑ Schlaerth JB, Spirtos NM, Schlaerth AC (ژانویه 2003). "Radical trachelectomy and pelvic lymphadenectomy with uterine preservation in the treatment of cervical cancer". American Journal of Obstetrics and Gynecology. 188 (1): 29–34. doi:10.1067/mob.2003.124. PMID 12548192.
- ↑ ۱۱۳٫۰ ۱۱۳٫۱ Rogers L, Siu SS, Luesley D, Bryant A, Dickinson HO (مه 2012). "Radiotherapy and chemoradiation after surgery for early cervical cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.cd007583.pub3. PMC 4171000. PMID 22592722.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Waggoner SE (ژوئن 2003). "Cervical cancer". Lancet. 361 (9376): 2217–2225. doi:10.1016/S0140-6736(03)13778-6. PMID 12842378. S2CID 24115541.
- ↑ Falcetta FS, Medeiros LR, Edelweiss MI, Pohlmann PR, Stein AT, Rosa DD (نوامبر 2016). "Adjuvant platinum-based chemotherapy for early stage cervical cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 11 (11). doi:10.1002/14651858.CD005342.pub4. PMC 4164460. PMID 27873308.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Nama V, Angelopoulos G, Twigg J, Murdoch JB, Bailey J, Lawrie TA (اکتبر 2018). "Type II or type III radical hysterectomy compared to chemoradiotherapy as a primary intervention for stage IB2 cervical cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018 (10). doi:10.1002/14651858.cd011478.pub2. PMC 6516889. PMID 30311942.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ "FDA Approves First Drug Treatment for Late-Stage Cervical Cancer". U.S. Food and Drug Administration. 15 ژوئن 2006. Archived from the original on 10 October 2007. Retrieved 2 December 2007.
- ↑ Moon JY, Song IC, Ko YB, Lee HJ (آوریل 2018). "The combination of cisplatin and topotecan as a second-line treatment for patients with advanced/recurrent uterine cervix cancer". Medicine. 97 (14). doi:10.1097/MD.0000000000010340. PMC 5902288. PMID 29620661.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Tangjitgamol S, Katanyoo K, Laopaiboon M, Lumbiganon P, Manusirivithaya S, Supawattanabodee B (دسامبر 2014). "Adjuvant chemotherapy after concurrent chemoradiation for locally advanced cervical cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2019 (12). doi:10.1002/14651858.cd010401.pub2. PMC 6402532. PMID 25470408.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ ۱۲۰٫۰ ۱۲۰٫۱ Sardain H, Lavoue V, Redpath M, Bertheuil N, Foucher F, Levêque J (اوت 2015). "Curative pelvic exenteration for recurrent cervical carcinoma in the era of concurrent chemotherapy and radiation therapy. A systematic review" (PDF). European Journal of Surgical Oncology. 41 (8): 975–985. doi:10.1016/j.ejso.2015.03.235. PMID 25922209. S2CID 21911045.
- ↑ Lanceley A, Fiander A, McCormack M, Bryant A, et al. (Cochrane Gynaecological, Neuro-oncology and Orphan Cancer Group) (نوامبر 2013). "Follow-up protocols for women with cervical cancer after primary treatment". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014 (11). doi:10.1002/14651858.CD008767.pub2. PMC 8969617. PMID 24277645.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Eleje GU, Eke AC, Igberase GO, Igwegbe AO, Eleje LI (مارس 2019). "Palliative interventions for controlling vaginal bleeding in advanced cervical cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 3 (3). doi:10.1002/14651858.cd011000.pub3. PMC 6423555. PMID 30888060.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ "FDA Approves Pembrolizumab for Advanced Cervical Cancer". U.S. Food and Drug Administration. 12 ژوئن 2018. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 12 January 2025.
- ↑ Colomban L, Le Tourneau C (ژوئیه 2022). "Immunotherapy in Cervical Cancer: Advances and Perspectives". Cancers (Basel). 14 (15): 3803. doi:10.3390/cancers14153803. PMC 9330146. PMID 35955074.
- ↑ "FDA Approves Pembrolizumab for Cervical Cancer with a New Dosing Regimen". U.S. Food and Drug Administration. 13 اکتبر 2021. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 12 January 2025.
- ↑ "FDA Approves Cemiplimab-rwlc for Recurrent or Metastatic Cervical Cancer with Disease Progression on or after Chemotherapy". U.S. Food and Drug Administration. 29 سپتامبر 2022. Archived from the original on 1 January 2023. Retrieved 12 January 2025.
- ↑ "Enforcement Reports" (PDF). Archived from the original (PDF) on 21 September 2021. Retrieved 21 September 2021.
- ↑ "Seagen and Genmab Announce FDA Accelerated Approval for Tivdak (tisotumab vedotin-tftv) in Previously Treated Recurrent or Metastatic Cervical Cancer". Seagen. 20 سپتامبر 2021. Retrieved 20 September 2021 – via Business Wire.
- ↑ Mello V, Sundstrom RK (ژانویه 2022). "Cervical Intraepithelial Neoplasia.". StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 31335091.
- ↑ "Survival Rates for Cervical Cancer". American Cancer Society. 3 ژانویه 2020. Archived from the original on 27 February 2022. Retrieved 27 February 2022.
- ↑ "Cervical Cancer". Cervical Cancer: Pathology, Symptoms and Signs, Diagnosis, Prognosis and Treatment. Armenian Health Network, Health.am. Archived from the original on 7 February 2007.
- ↑ Cohen, Camryn M.; Wentzensen, Nicolas; Castle, Philip E.; Schiffman, Mark; Zuna, Rosemary; Arend, Rebecca C.; Clarke, Megan A. (1 دسامبر 2022). "Racial and Ethnic Disparities in Cervical Cancer Incidence, Survival, and Mortality by Histologic Subtype". Journal of Clinical Oncology. ASCO Publications. 41 (5): 1059–1068. doi:10.1200/JCO.22.01424. PMC 9928618. PMID 36455190.
- ↑ "Cervical cancer statistics and prognosis". Cancer Research UK. Archived from the original on 20 May 2007. Retrieved 24 March 2007.
- ↑ ۱۳۴٫۰ ۱۳۴٫۱ Nygård M (ژوئن 2011). "Screening for cervical cancer: when theory meets reality". BMC Cancer. 11. doi:10.1186/1471-2407-11-240. PMC 3146446. PMID 21668947.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Muliira RS, Salas AS, O'Brien B (2016). "Quality of Life among Female Cancer Survivors in Africa: An Integrative Literature Review". Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing. 4 (1): 6–17. doi:10.4103/2347-5625.199078. PMC 5297234. PMID 28217724.
- ↑ Dutta T, Meyerson B, Agley J (2018). "African cervical cancer prevention and control plans: A scoping review". Journal of Cancer Policy. 16: 73–81. doi:10.1016/j.jcpo.2018.05.002. S2CID 81552501.
- ↑ "Chemotherapy for Cervical Cancer". www.cancer.org. American Cancer Society. 28 ژوئن 2024. Retrieved 24 October 2024.
- ↑ ۱۳۸٫۰ ۱۳۸٫۱ Majeed, Hafsa; Gupta, Vikas (14 اوت 2023). Adverse Effects of Radiation Therapy. StatPearls Publishing LLC. PMID 33085406. NBK563259. Retrieved 24 October 2024.
- ↑ Schmitt, Luiza G.; Amarnath, Sudha R. (1 سپتامبر 2023). "Late Effects of Pelvic Radiation Therapy in the Female Patient: A Comprehensive Review". Applied Radiation Oncology. 2023 (3): 13–24. doi:10.37549/ARO-D-23-00016. Retrieved 16 October 2024.
- ↑ Huh, Jung Wook; Tanksley, Jarred; Chino, Junzo; Willett, Christopher G.; Dewhirst, Mark W. (1 ژوئیه 2020). "Long-term Consequences of Pelvic Irradiation: Toxicities, Challenges, and Therapeutic Opportunities with Pharmacologic Mitigators". Clinical Cancer Research. 26 (13): 3079–3090. doi:10.1158/1078-0432.CCR-19-2744. ISSN 1078-0432. PMID 32098770. Retrieved 24 October 2024.
- ↑ "WHO Disease and injury country estimates". World Health Organization. 2009. Archived from the original on 11 November 2009. Retrieved 11 November 2009.
- ↑ Kent A (Winter 2010). "HPV Vaccination and Testing". Reviews in Obstetrics & Gynecology. 3 (1): 33–34. PMC 2876324. PMID 20508781.
- ↑ Cordeiro CN, Gemignani ML (مارس 2017). "Gynecologic Malignancies in Pregnancy: Balancing Fetal Risks With Oncologic Safety". Obstetrical & Gynecological Survey. 72 (3): 184–193. doi:10.1097/OGX.0000000000000407. PMC 5358514. PMID 28304416.
- ↑ "Cervical cancer in Australia statistics". Australian Government- Cancer Australia. 18 اوت 2022. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ "National Cervical Screening Program monitoring report 2022, Summary". Australian Institute of Health and Welfare (به انگلیسی). دسامبر 2022. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ "Incidence and mortality rates". ژانویه 1900. Archived from the original on 12 September 2009.
- ↑ "Papscreen Victoria". Archived from the original on 14 March 2011. Retrieved 7 March 2011.
- ↑ Hall MT, Simms KT, Lew JB, Smith MA, Brotherton JM, Saville M, Frazer IH, Canfell K (ژانویه 2019). "The projected timeframe until cervical cancer elimination in Australia: a modelling study". The Lancet. Public Health. 4 (1): e19–e27. doi:10.1016/S2468-2667(18)30183-X. PMID 30291040. S2CID 52924713.
- ↑ G C, Binod; G C, Alisha (2025). "Other countries should copy Nepal's approach to tackling cervical cancer". Nature. 638 (8052): 891. Bibcode:2025Natur.638..891G. doi:10.1038/d41586-025-00589-z. ISSN 1476-4687. PMID 40000865.
{{cite journal}}: Check|pmid=value (help) - ↑ "Cervical Cancer statistics". Canadian Cancer Society. مه 2022. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ National Cancer Registry Programme under Indian Council of Medical Research Reports
- ↑ "Plunes HealthCare - Surgery Experience Made Easy | Upto 50% Off". www.plunes.com.
- ↑ Krishnatreya M, Kataki AC, Sharma JD, Nandy P, Gogoi G (2015). "Association of educational levels with survival in Indian patients with cancer of the uterine cervix". Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 16 (8): 3121–3123. doi:10.7314/apjcp.2015.16.8.3121. PMID 25921107.
- ↑ "The cancer we can eliminate – WHO/Europe urges Member States to consign cervical cancer to history". www.who.int (به انگلیسی). Retrieved 21 January 2023.
- ↑ "Cervical cancer statistics". Cancer Research UK. Archived from the original on 7 October 2014. Retrieved 27 October 2014.
- ↑ "Cancer Stat Facts: Cervical Cancer". National Cancer Institute SEER Program. Retrieved 4 June 2019.
- ↑ ۱۵۷٫۰ ۱۵۷٫۱ Armstrong EP (آوریل 2010). "Prophylaxis of cervical cancer and related cervical disease: a review of the cost-effectiveness of vaccination against oncogenic HPV types". Journal of Managed Care Pharmacy. 16 (3): 217–230. doi:10.18553/jmcp.2010.16.3.217. PMC 10437588. PMID 20331326. S2CID 14373353.
- ↑ "Eliminating Cervical Cancer in Nigeria: How Awareness, Infrastructure, and Government Support Can Make a Difference - My Daily News Usa" (به انگلیسی). 4 آوریل 2023. Archived from the original on 15 April 2023. Retrieved 15 April 2023.
- ↑ Sahana DU (4 آوریل 2023). "Eliminating Cervical Cancer in Nigeria: How Awareness, Infrastructure, and Government Support Can Make a Difference". My Daily News Usa. Archived from the original on 15 April 2023. Retrieved 15 April 2023.
- ↑ zur Hausen H (مه 2002). "Papillomaviruses and cancer: from basic studies to clinical application". Nature Reviews. Cancer. 2 (5): 342–350. doi:10.1038/nrc798. PMID 12044010. S2CID 4991177.
- ↑ Beachler DC, Kreimer AR, Schiffman M, Herrero R, Wacholder S, Rodriguez AC, Lowy DR, Porras C, Schiller JT, Quint W, Jimenez S, Safaeian M, Struijk L, Schussler J, Hildesheim A, Gonzalez P (ژانویه 2016). "Multisite HPV16/18 Vaccine Efficacy Against Cervical, Anal, and Oral HPV Infection". Journal of the National Cancer Institute. 108 (1). doi:10.1093/jnci/djv302. PMC 4862406. PMID 26467666.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ Kreimer AR, Herrero R, Sampson JN, Porras C, Lowy DR, Schiller JT, Schiffman M, Rodriguez AC, Chanock S, Jimenez S, Schussler J, Gail MH, Safaeian M, Kemp TJ, Cortes B, Pinto LA, Hildesheim A, Gonzalez P (اوت 2018). "Evidence for single-dose protection by the bivalent HPV vaccine-Review of the Costa Rica HPV vaccine trial and future research studies". Vaccine. 36 (32 Pt A): 4774–4782. doi:10.1016/j.vaccine.2017.12.078. PMC 6054558. PMID 29366703.
- ↑ Menczer J (فوریه 2003). "The low incidence of cervical cancer in Jewish women: has the puzzle finally been solved?". The Israel Medical Association Journal. 5 (2): 120–123. PMID 12674663. Archived from the original on 8 December 2015. Retrieved 28 November 2015.
- ↑ Syverton, J. T.; Berry, G. P. (1935). "Carcinoma in the Cottontail Rabbit Following Spontaneous Virus Papilloma (Shope)". Experimental Biology and Medicine. 33 (3): 399–400. doi:10.3181/00379727-33-8386P. S2CID 88311393.
- ↑ Syverton, J. T.; Berry, G. P. (1935). "Carcinoma in the Cottontail Rabbit Following Spontaneous Virus Papilloma (Shope)". Experimental Biology and Medicine. 33 (3): 399–400. doi:10.3181/00379727-33-8386P. S2CID 88311393.
- ↑ IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans (2007). "Studies of Animal Papillomaviruses". Human Papillomaviruses. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Vol. 90. Lyon, France: International Agency for Research on Cancer.
- ↑ Heins HC, Dennis EJ, Pratthomas HR (اکتبر 1958). "The possible role of smegma in carcinoma of the cervix". American Journal of Obstetrics and Gynecology. 76 (4): 726–33, discussion 733–5. doi:10.1016/0002-9378(58)90004-8. PMID 13583012.
- ↑ Alexander ER (ژوئن 1973). "Possible etiologies of cancer of the cervix other than herpesvirus". Cancer Research. 33 (6): 1485–1490. PMID 4352386.
- ↑ Rosenblatt A, de Campos Guidi HG (6 اوت 2009). Human Papillomavirus: A Practical Guide for Urologists. Springer Science & Business Media. ISBN 978-3-540-70974-9.
- ↑ Dürst M, Gissmann L, Ikenberg H, zur Hausen H (ژوئن 1983). "A papillomavirus DNA from a cervical carcinoma and its prevalence in cancer biopsy samples from different geographic regions". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 80 (12): 3812–3815. Bibcode:1983PNAS...80.3812D. doi:10.1073/pnas.80.12.3812. PMC 394142. PMID 6304740..
- ↑ Lowy DR, Schiller JT (مه 2006). "Prophylactic human papillomavirus vaccines". The Journal of Clinical Investigation. 116 (5): 1167–1173. doi:10.1172/JCI28607. PMC 1451224. PMID 16670757.
- ↑ McNeil C (آوریل 2006). "Who invented the VLP cervical cancer vaccines?". Journal of the National Cancer Institute. 98 (7): 433. doi:10.1093/jnci/djj144. PMID 16595773.
- ↑ "WHO rolls out plan to rid world of cervical cancer, saving millions of lives". UN News. 16 نوامبر 2020. Retrieved 27 November 2020.
- ↑ Cancer Institute NSW (2013). "Information about cervical screening for Aboriginal women". NSW Government. Archived from the original on 11 April 2013.
- ↑ ۱۷۵٫۰ ۱۷۵٫۱ Romano MA (17 اکتبر 2011). "Aboriginal cervical cancer rates parallel health inequity". Science Network Western Australia. Archived from the original on 14 May 2013.
- ↑ Australian Cervical Cancer Foundation. "Vision and Mission". Australian Cervical Cancer Foundation. Archived from the original on 12 May 2013.
- ↑ Australian Cervical Cancer Foundation. "Our People". Australian Cervical Cancer Foundation. Archived from the original on 12 May 2013.
- ↑ Bradford G (16 اکتبر 2006). "Janette Howard speaks on her battle with cervical cancer". Australian Broadcasting Corporation. Archived from the original on 3 November 2012.
- ↑ Tiro JA, Meissner HI, Kobrin S, Chollette V (فوریه 2007). "What do women in the U.S. know about human papillomavirus and cervical cancer?". Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. 16 (2): 288–294. doi:10.1158/1055-9965.EPI-06-0756. PMID 17267388.
- ↑ Singh GK, Miller BA, Hankey BF, Edwards BK (سپتامبر 2004). "Persistent area socioeconomic disparities in U.S. incidence of cervical cancer, mortality, stage, and survival, 1975–2000". Cancer. 101 (5): 1051–1057. doi:10.1002/cncr.20467. PMID 15329915. S2CID 26033629.
- ↑ Peterson CE, Silva A, Goben AH, Ongtengco NP, Hu EZ, Khanna D, Nussbaum ER, Jasenof IG, Kim SJ, Dykens JA (دسامبر 2021). "Stigma and cervical cancer prevention: A scoping review of the U.S. literature". Prev Med. 153. doi:10.1016/j.ypmed.2021.106849. PMID 34662598. S2CID 239027566.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help) - ↑ "As a trans man, do I need to get screened for cervical cancer?". Canadian Cancer Society. Archived from the original on 21 January 2023. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ "Should trans men have cervical screening tests?". nhs.uk (به انگلیسی). 27 ژوئن 2018. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ Peitzmeier SM, Bernstein IM, McDowell MJ, Pardee DJ, Agénor M, Alizaga NM, Reisner SL, Potter J (دسامبر 2020). "Enacting power and constructing gender in cervical cancer screening encounters between transmasculine patients and health care providers". Culture, Health & Sexuality. 22 (12): 1315–1332. doi:10.1080/13691058.2019.1677942. PMC 7188565. PMID 31661659.
- ↑ Potter J, Peitzmeier SM, Bernstein I, Reisner SL, Alizaga NM, Agénor M, Pardee DJ (دسامبر 2015). "Cervical Cancer Screening for Patients on the Female-to-Male Spectrum: a Narrative Review and Guide for Clinicians". Journal of General Internal Medicine. 30 (12): 1857–1864. doi:10.1007/s11606-015-3462-8. PMC 4636588. PMID 26160483.
- ↑ Agénor M, Peitzmeier SM, Bernstein IM, McDowell M, Alizaga NM, Reisner SL, Pardee DJ, Potter J (اکتبر 2016). "Perceptions of cervical cancer risk and screening among transmasculine individuals: patient and provider perspectives". Culture, Health & Sexuality. 18 (10): 1192–1206. doi:10.1080/13691058.2016.1177203. PMID 27142466. S2CID 22036018.
- ↑ "I'm trans or non-binary, does this affect my cancer screening?". Cancer Research UK (به انگلیسی). 10 اکتبر 2019. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ "As a trans woman, do I need to get screened for cervical cancer?". Canadian Cancer Society. Archived from the original on 12 September 2022. Retrieved 21 January 2023.
- ↑ Labanca T, Mañero I, Pannunzio M (دسامبر 2020). "Transgender patients: considerations for routine gynecologic care and cancer screening". International Journal of Gynecological Cancer. 30 (12): 1990–1996. doi:10.1136/ijgc-2020-001860. PMID 33109526. S2CID 225096075.
- ↑ "Causes of cervical cancer". nhs.uk (به انگلیسی). 20 اکتبر 2017. Retrieved 21 January 2023.
برای مطالعه بیشتر
[ویرایش]- Arbyn M, Castellsagué X, de Sanjosé S, Bruni L, Saraiya M, Bray F, Ferlay J (دسامبر 2011). "Worldwide burden of cervical cancer in 2008". Annals of Oncology. 22 (12): 2675–2686. doi:10.1093/annonc/mdr015. PMID 21471563.
- Bhatla N, Aoki D, Sharma DN, Sankaranarayanan R (اکتبر 2018). "Cancer of the cervix uteri". International Journal of Gynaecology and Obstetrics. 143 (Suppl 2): 22–36. doi:10.1002/ijgo.12611. PMID 30306584.
- Chuang LT, Temin S, Camacho R, Dueñas-Gonzalez A, Feldman S, Gultekin M, Gupta V, Horton S, Jacob G, Kidd EA, Lishimpi K, Nakisige C, Nam JH, Ngan HY, Small W, Thomas G, Berek JS (اکتبر 2016). "Management and Care of Women With Invasive Cervical Cancer: American Society of Clinical Oncology Resource-Stratified Clinical Practice Guideline". Journal of Global Oncology. 2 (5): 311–340. doi:10.1200/JGO.2016.003954. PMC 5493265. PMID 28717717.
- Peto J, Gilham C, Fletcher O, Matthews FE (2004). "The cervical cancer epidemic that screening has prevented in the UK". Lancet. 364 (9430): 249–256. doi:10.1016/S0140-6736(04)16674-9. PMID 15262102. S2CID 11059712.
- Pimenta JM, Galindo C, Jenkins D, Taylor SM (نوامبر 2013). "Estimate of the global burden of cervical adenocarcinoma and potential impact of prophylactic human papillomavirus vaccination". BMC Cancer. 13 (1). doi:10.1186/1471-2407-13-553. PMC 3871005. PMID 24261839.
{{cite journal}}: Unknown parameter|article-number=ignored (help)
پیوند به بیرون
[ویرایش]- Fact sheet on cervical cancer by the سازمان جهانی بهداشت
- Cervical cancer at the مؤسسه ملی سرطان
- Jo's Cervical Cancer Trust, UK cervical cancer charity