پرش به محتوا

فهرست پهناورترین امپراتوری‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

فهرست وسیع‌ترین امپراتوری‌های تاریخ شامل فهرستی از وسیع‌ترین امپراتوری‌های دوران‌های مختلف تاریخ می‌باشد. امپراتوری‌ها بخش عظیمی از تاریخ قدیم را به خود اختصاص داده‌اند. از نظر بازه زمانی می‌توان امپراتوری‌ها را به سه دسته زیر تقسیم کرد:

وسیع‌ترین امپراتوری تاریخ باستان، شاهنشاهی هخامنشی، وسیع‌ترین امپراتوری قرون میانه امپراتوری مغول و وسیع‌ترین امپراتوری دوران مدرن (معاصر)، امپراتوری بریتانیا بوده‌است. امپراتوری بریتانیا همچنین بزرگ‌ترین امپراتوری کل تاریخ هم بوده‌است.

از نظر تعداد، بیشترین امپراتوری‌های دوران باستان در چین باستان پدید آمده‌اند که هر کدام نیز پس از مدتی نه چندان طولانی برچیده شده‌اند. در سده‌های میانه امپراتوری مغول که به دست چنگیز خان تأسیس شد، با ۲۴ میلیون کیلومتر مربع بیشترین وسعت قلمرو را تا زمان خود داشت و تا نزدیک ۶ قرن بعد، امپراتوری دیگری به بزرگی آن تشکیل نشد؛ تا اینکه امپراتوری بریتانیا در دوره حکومت ملکه ویکتوریا، که وسعت امپراتوری به حدود ۳۳٬۷ میلیون کیلومتر مربع می‌رسید که در تاریخ کم‌نظیر بوده‌است.

بزرگ‌ترین امپراتوری‌های تاریخ

[ویرایش]

فهرست زیر شامل بزرگ‌ترین امپراتوری های تاریخ از سال‌های پیش از میلاد تا ۱۹۵۰ میلادی است:

رتبه نام امپراتوری سال گستره نقشه
۱ امپراتوری بریتانیا ۱۷۴۷ میلادی ۳۳٬۷ میلیون کیلومترمربع[۱] گستره امپراتوری بریتانیا
۲ امپراتوری مغول ۱۲۷۰ میلادی ۲۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع[۲] گستره امپراتوری مغول
۳ امپراتوری روسیه ۱۸۹۵ میلادی ۲۲٬۸ میلیون کیلومتر مربع[۳][۴] گستره امپراتوری روسیه
۴ دودمان چینگ ۱۷۹۰ میلادی ۱۴٬۷ میلیون کیلومتر مربع[۵] گستره دودمان چینگ
۵ امپراتوری اسپانیا ۱۸۱۰ میلادی ۱۳٬۷ میلیون کیلومتر مربع[۶] گستره امپراتوری اسپانیا
۶ امپراتوری استعماری فرانسه ۱۹۲۰ میلادی ۱۱٬۵ میلیون کیلومتر مربع[۷] نقشه امپراتوری استعماری اول (آبی روشن) و نقشه امپراتوری استعماری دوم (آبی تیره و هاشورخورده) فرانسه
۷ خلافت اموی ۷۲۰ میلادی ۱۱٬۱ میلیون کیلومتر مربع[۸] گستره خلافت اموی
۸ خلافت عباسی ۷۵۰ میلادی ۱۱٬۱ میلیون کیلومتر مربع[۸] گستره امپراتوری خلافت عباسی
۹ دودمان یوآن ۱۳۱۰ میلادی ۱۱٬۰ میلیون کیلومتر مربع[۹] گستره دودمان یوآن (حکومت مغولی)
۱۰ امپراتوری پرتغال ۱۴۱۵ میلادی ۱۰.۲ میلیون کیلومتر مربع
۱۱ شیونگ‌نو ۱۷۶ پیش از میلاد ۹٬۰ میلیون کیلومتر مربع[۱۰][۱۱] گستره امپراتوری شیونگ‌نو
۱۲ شاهنشاهی هخامنشی ۴۸۰ پیش از میلاد ۸٬۵ میلیون کیلومتر مربع[۱۲]
گستره شاهنشاهی هخامنشی (سال ۴۸۰ پیش از میلاد)
گستره شاهنشاهی هخامنشی (سال ۴۸۰ پیش از میلاد)
۱۳ امپراتوری برزیل ۱۸۸۹ میلادی ۸٬۳ میلیون کیلومتر مربع[۱۳] گستره امپراتوری برزیل
۱۴ امپراتوری ژاپن ۱۹۴۲ میلادی ۷٬۴ میلیون کیلومتر مربع[۱۴] گستره امپراتوری ژاپن
۱۵ اتحادیه ایبری ۱۶۴۰ میلادی ۷٬۱ میلیون کیلومتر مربع[۱۵][۱۶] گستره اتحادیه ایبری
۱۶ دودمان هان ۱۰۰ میلادی ۶٬۵ میلیون کیلومتر مربع[۱۷] گستره دودمان هان

بزرگ‌ترین امپراتوری‌های دوران باستان

[ویرایش]

فهرست زیر شامل بزرگ‌ترین امپراتوری‌های دوران باستان در سال‌های پیش از میلاد تا اواخر قرن پنجم میلادی است.

شاهنشاهی هخامنشی در بزرگ‌ترین گستره خود زیر فرمان خشایارشا
شاهنشاهی ساسانی در بزرگ‌ترین گستره خود زیر فرمان خسرو پرویز
رتبهنام امپراتوریسالوسعتمنبع
۱شاهنشاهی هخامنشی۴۸۰ پیش از میلاد۸٬۵ میلیون کیلومتر مربع[۱۸][۱۹]
۲شاهنشاهی ساسانی۶۲۰ میلادی۶٬۶ میلیون کیلومتر مربع[۲۰]
۳دودمان هان۱۰۰ پیش از میلاد۶٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۴امپراتوری مقدونی۳۲۳ پیش از میلاد۵٬۳ میلیون کیلومتر مربع
۵امپراتوری مائوریا۲۵۰ پیش از میلاد۵٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۶امپراتوری روم۱۱۷ میلادی۵ میلیون کیلومتر مربع
۷دودمان جین۱۰ میلادی۴٬۷ میلیون کیلومتر مربع
۸شیونگ‌نو۱۷۶ پیش از میلاد۴٬۱ میلیون کیلومتر مربع
۹امپراتوری هون۴۴۱ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۰هپتالیان۴۹۰ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۱خاقانات روران۴۰۵ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۲امپراتوری سلوکی۳۰۱ پیش از میلاد۳٬۹ میلیون کیلومتر مربع
۱۳شاهنشاهی اشکانی۹۱ پیش از میلاد۳٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۱۴شاهنشاهی کوشانی۲۰۰ میلادی۳٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۱۵امپراتوری گوپتا۴۰۰ میلادی۳٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۱۶دودمان جین غربی۳۰۰ میلادی۳٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۱۷شاهنشاهی ماد۵۸۵ پیش از میلاد۲٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۱۸دودمان چین۲۰۶ پیش از میلاد۲٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۱۹دودمان جین شرقی۳۴۷ میلادی۲٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۲۰دودمان لیو سونگ۴۲۰ میلادی۲٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۲۱دودمان ژو دوم۳۲۹ میلادی۲٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۲۲دودمان وی شمالی۴۵۰ میلادی۲٬۲ میلیون کیلومتر مربع
۲۳سائو وی۲۶۳ میلادی۲٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۲۴دودمان جین۳۷۶ بعد از میلاد۲٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۲۵امپراتوری روم غربی۳۹۵ میلادی۲٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۲۶دودمان ژو۳۱۶ میلادی۲٬۰ میلیون کیلومتر مربع

بزرگ‌ترین امپراتوری‌های سده‌های میانه

[ویرایش]

این فهرست شامل بزرگ‌ترین امپراتوری‌های سده‌های میانه برابر با سال‌های ۵۰۰ میلادی تا ۱۵۰۰ میلادی می‌شود.

امپراتوری مغول در بزرگ‌ترین گستره خود زیر فرمان منگوقاآن
امپراتوری هخامنشیان در بزرگترین گسترده خود زیر فرمان داریوش بزرگ
رتبهنام امپراتوریسالوسعتمنبع
۱امپراتوری مغول۱۳۰۹ میلادی۲۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۲دودمان یوآن۱۳۱۰ میلادی۱۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۳خلافت اموی۷۵۰ میلادی۱۱٬۱ میلیون کیلومتر مربع
۴خلفای عباسی۷۵۰ میلادی۱۱٬۱ میلیون کیلومتر مربع
۵خاقانات گوک‌ترک۵۵۷ میلادی۸٬۷ میلیون کیلومتر مربع
۶خلفای راشدین۶۵۵ میلادی۶٬۴ میلیون کیلومتر مربع
۷دودمان مینگ۱۴۵۰ میلادی۶٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۸اردوی زرین۱۳۱۰ میلادی۶٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۹دودمان تانگ۷۱۵ میلادی۵٬۴ میلیون کیلومتر مربع
۱۰خلافت فاطمیان۹۶۹ میلادی۵٬۱ میلیون کیلومتر مربع
۱۱امپراتوری تبت۸۰۰ میلادی۴٬۶ میلیون کیلومتر مربع
۱۲امپراتوری تیموری۱۴۰۵ میلادی۴٬۴ میلیون کیلومتر مربع
۱۳امپراتوری پالا۸۵۰ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۴خاقانات ترک شرقی۶۲۴ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۵خاقانات ترک غربی۶۰۰ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۶دودمان راشترکوته۷۵۰ میلادی۴٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۷امپراتوری سلجوقی۱۰۸۰ میلادی۳٬۹ میلیون کیلومتر مربع
۱۸ایلخانان۱۳۱۰ میلادی۳٬۷ میلیون کیلومتر مربع
۱۹دودمان چولا۱۰۵۰ میلادی۳٬۶ میلیون کیلومتر مربع
۲۰خوارزمشاهیان۱۲۱۸ میلادی۳٬۶ میلیون کیلومتر مربع
۲۱خانات جغتای۱۳۵۰ میلادی۳٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۲۲یوآن شمالی۱۴۰۰ میلادی۳٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۲۳غزنویان۱۰۲۹ میلادی۳٬۴ میلیون کیلومتر مربع
۲۴مرابطون۱۱۴۷ میلادی۳٬۳ میلیون کیلومتر مربع
۲۵تغلق‌شاهیان۱۳۲۰ میلادی۳٬۲ میلیون کیلومتر مربع
۲۶غوریان۱۲۰۰ میلادی۳٬۲ میلیون کیلومتر مربع
۲۷دودمان سوئی۶۱۰ میلادی۳٬۱ میلیون کیلومتر مربع
۲۸اتحاد کالمار۱۳۹۷ میلادی۳٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۲۹روس کی‌یف۱۰۵۰ میلادی۳٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۳۰خانات خوقند۱۰۲۵ میلادی۳٬۰ میلیون کیلومتر مربع

بزرگ‌ترین امپراتوری‌های دوران مدرن

[ویرایش]

این فهرست بزرگ‌ترین امپراتوری‌های دوران مدرن (معاصر) برابر با سال‌های ۱۵۰۰ تا ۱۹۵۰ میلادی را شامل می‌شود.

امپراتوری بریتانیا در بزرگ‌ترین گستره خود در سال ۱۹۲۱
امپراتوری روسیه در بیشترین گستره خود
رتبهنام امپراتوریسالوسعتمنبع
۱امپراتوری بریتانیا۱۷۴۷ میلادی۳۳٬۷ میلیون کیلومتر مربع
۲امپراتوری استعماری فرانسه۱۷۴۰ میلادی۲۴٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۳امپراتوری روسیه۱۸۶۶ میلادی۲۲٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۴دودمان چینگ۱۷۹۰ میلادی۱۴٬۷ میلیون کیلومتر مربع
۵امپراتوری اسپانیا۱۹۳۸ میلادی۱۲٬۳ میلیون کیلومتر مربع
۶امپراتوری پرتغال۱۸۱۵ میلادی۱۰٬۴ میلیون کیلومتر مربع
۷امپراتوری برزیل۱۸۸۰ میلادی۸٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۸امپراتوری ژاپن۱۹۴۲ میلادی۷٬۴ میلیون کیلومتر مربع
۹امپراتوری عثمانی۱۵۹۵ میلادی۵٬۲ میلیون کیلومتر مربع
۱۰ایران افشاری۱۷۴۸ میلادی۵٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۱یوآن شمالی۱۵۵۰ میلادی۵٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۲دودمان مینگ۱۵۴۰ میلادی۵٬۰ میلیون کیلومتر مربع
۱۳امپراتوری اول مکزیک۱۸۲۲ میلادی۴٬۹ میلیون کیلومتر مربع
۱۴امپراتوری گورکانی۱۶۹۰ میلادی۴ میلیون کیلومتر مربع
۱۵آلمان نازی۱۹۴۲ میلادی۴ میلیون کیلومتر مربع
۱۶امپراتوری ایتالیا۱۹۴۰ میلادی۳٬۸ میلیون کیلومتر مربع
۱۷امپراتوری هلند۱۹۴۰ میلادی۳٬۷ میلیون کیلومتر مربع
۱۸شیبانیان۱۵۱۰ میلادی۳٬۵ میلیون کیلومتر مربع
۱۹امپراتوری استعماری دانمارک۱۸۰۰ میلادی۳٬۰ میلیون کیلومتر مربع

فهرست بر پایه سهم از جمعیت جهان

[ویرایش]
رتبه نام حکومت سال درصد سهم از جمعیت جهان منبع[۲۱]
۱ شاهنشاهی هخامنشی ۴۸۰ پ.م ۴۴ درصد [۲۲][۲۳][۲۴]
۲ دودمان چینگ ۱۸۰۰ میلادی ۳۷ درصد
۳ دودمان سانگ شمالی ۱۱۰۰ میلادی ۳۳ درصد
۴ دودمان هان ۱ میلادی ۳۲ درصد
۵ امپراتوری مغول ۱۲۹۰ میلادی ۳۱ درصد
۶ امپراتوری روم ۱۵۰ میلادی ۳۰ درصد
۷ خلافت اموی ۷۵۰ میلادی ۳۰ درصد [۲۵]
۸ دودمان جین ۲۸۰ میلادی ۲۸ درصد
۹ دودمان مینگ ۱۶۰۰ میلادی ۲۸ درصد
۱۰ دودمان چین ۲۳۰ پ. م ۲۴ درصد
۱۱ امپراتوری گورکانی ۱۷۰۰ میلادی ۲۴ درصد
۱۲ دودمان تانگ ۹۰۰ میلادی ۲۳ درصد
۱۳ سلطان‌نشین دهلی ۱۳۵۰ میلادی ۲۳ درصد
۱۴ امپراتوری بریتانیا ۱۹۳۸ میلادی ۲۳ درصد
۱۵ امپراتوری ژاپن ۱۹۴۳ میلادی ۲۰ درصد

جستارهای وابسته

[ویرایش]

پانویس

[ویرایش]
  1. ↑ Maddison 2001, pp.  97 "The total population of the Empire was 412 million [in 1913]", 241 "[World population in 1913 (in thousands):] 1 791 020".
  2. ↑ Taagepera, Rein (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 475–504. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793. Archived from the original on 19 November 2018. Retrieved 8 December 2018.
  3. ↑ Geoffrey Swain (2014). Trotsky and the Russian Revolution. Routledge. p. 15. ISBN 978-1-317-81278-4. Archived from the original on 19 September 2015. Retrieved 20 June 2015. The first government to be formed after the February Revolution of 1917 had, with one exception, been composed of liberals.
  4. ↑ Alexander Rabinowitch (2008). The Bolsheviks in Power: The First Year of Soviet Rule in Petrograd. Indiana UP. p. 1. ISBN 978-0-253-22042-4. Archived from the original on 10 September 2015. Retrieved 20 June 2015.
  5. ↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires" (PDF). Journal of world-systems research. 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x. Archived from the original (PDF) on 22 February 2007. Retrieved 12 August 2010. {{cite journal}}: Check |issn= value (help)
  6. ↑ Taagepera, Rein (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia" (PDF). International Studies Quarterly. 41 (3): 499. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793. Archived (PDF) from the original on 7 July 2020. Retrieved 14 May 2021.
  7. ↑ Rein Taagepera (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 502. doi:10.1111/0020-8833.00053. ISSN 0020-8833. Retrieved 16 September 2016.
  8. 1 2 Taagepera, Rein (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia" (PDF). International Studies Quarterly. 41 (3): 492–502. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793. Archived from the original (PDF) on 2020-07-07. Retrieved 2020-07-07.
  9. ↑ Taagepera, Rein (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 499. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793.
  10. ↑ Taagepera, Rein (1979). "Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.". Social Science History. 3 (3/4): 121–122, 124–129, 132–133. doi:10.2307/1170959. JSTOR 1170959.
  11. ↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M. ; Hall, Thomas D. (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires" (PDF). Journal of World-Systems Research. 12 (2): 222–223. ISSN 1076-156X. Archived (PDF) from the original on 7 July 2020. Retrieved 7 July 2020.
  12. ↑ Snow، Dan. The History of Iran: Part 1 with Ali Ansari [تاریخ ایران بخش ۱] (پادکست) (به انگلیسی). historyhit. روی داده در ۴۰ دقیقه. دریافت‌شده در ۱۲ شهریور ۱۳۹۹.
  13. ↑ "Área Territorial Brasileira". www.ibge.gov.br (به پرتغالی). Brazilian Institute of Geography and Statistics. Retrieved 16 October 2016. A primeira estimativa oficial para a extensão superficial do território brasileiro data de 1889. O valor de 8.337.218 km2 foi obtido a partir de medições e cálculos efetuados sobre as folhas básicas da Carta do Império do Brasil, publicada em 1883. [The first official estimate of the surface area of the Brazilian territory dates from 1889. A value of 8,337,218 km2 was obtained from measurements and calculations made on drafts of the Map of the Empire of Brazil, published in 1883.]
  14. ↑ Conrad, Sebastian (2014). "The Dialectics of Remembrance: Memories of Empire in Cold War Japan" (PDF). Comparative Studies in Society and History. 56 (1): 8. doi:10.1017/S0010417513000601. ISSN 0010-4175. JSTOR 43908281. S2CID 146284542. Archived from the original (PDF) on 2020-07-08. Retrieved 2020-07-07. In 1942, at the moment of its greatest extension, the empire encompassed territories spanning over 7,400,000 square kilometers.
  15. ↑ António Henrique R. de Oliveira Marques, History of Portugal. 1972, page 322. Boris Fausto, A Concise History of Brazil, page 40.
  16. ↑ «نشانه هایی در مورد تحقیق شهروندی، هویت های پیچیده و فرهنگ سیاسی در کتب درسی مدارس اسپانیا» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۱.
  17. ↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires" (PDF). Journal of world-systems research. 12 (2): 219–229. ISSN 1076–156x. Archived from the original (PDF) on 22 February 2007. Retrieved 12 August 2010. {{cite journal}}: Check |issn= value (help)
  18. ↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D. (2006-08-26). "East-West Orientation of Historical Empires and Modern States". Journal of World-Systems Research: 219–229. doi:10.5195/jwsr.2006.369. ISSN 1076-156X.
  19. ↑ agepera, Rein (1979). "Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D". Social Science History. 3 (3/4): 121. doi:10.2307/.
  20. ↑ CITATIONClose Turchin, Peter; Adams, Jonathan M Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. 12 (2): 223. ISSN 1076-156X. Retrieved 11 September 2016. کاراکتر line feed character در |عنوان= در موقعیت 14 (کمک)
  21. ↑ Scheidel, Walter (2020). "The Scale of Empire: Territory, Population, Distribution". In Bang, Peter Fibiger; Bayly, C. A. ; Scheidel, Walter (eds.). The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience. Oxford University Press. p. 103. ISBN 978-0-19-977311-4.
  22. ↑ Largest empire, by percentage of world population, Guinness World Records
  23. ↑ David Sacks; Oswyn Murray; Lisa R. Brody; Oswyn Murray; Lisa R. Brody (2005). ancient Greek world. Infobase Publishing. pp. 256. ISBN 978-0-8160-5722-1.
  24. ↑ «Largest empire by percentage of world population». Guinness World Records (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۳۰.
  25. ↑ Early Islamic World Umayyad Caliphate

منابع

[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «List of largest empires». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۲۴.

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=فهرست_پهناورترین_امپراتوری‌ها&oldid=43522777»