رویزونگ (دودمان تانگ)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Tang Ruizong
唐睿宗
Tang Ruizong.png
امپراتور دودمان تانگ
سلطنت۲۷ فوریه ۶۸۴[۱][۲] – ۸ اکتبر ۶۹۰ (تماماً با امپراتریس زتیان)[۳][۴]
پیشینامپراتور ژونگ زونگ
جانشینسلسله لغو شد
(امپراتریس وو زتیان به عنوان امپراتریس فرمانروا سلسله ژو)
نایب‌السلطنهامپراتریس زتیان
سلطنت۲۵ ژوئیه ۷۱۰[۵] – ۸ سپتامبر ۷۱۲[۶]
پیشینامپراتور شانگ
جانشینامپراتور شوان زونگ
همسرهاامپراتریس لو
(died 693)
امپراتریس ژائوچنگ
(died 693)
فرزند(ها)Li Xian
Li Hui
شوان زونگ اول
Li Fan
Li Ye
Princess Shouchang
Princess Huaiyang
Princess Dai
Princess Liang
Princess Xue
Princess Xi
Princess Jinxian
Princess Yuzhen
Princess Huo
نام کامل
نام خانوادگی: لی (نام خانوادگی 李) (李), later (武) (changed 690)
later changed back to Lǐ (changed 705)
نام کوچک: Originally Xùlún (旭輪),
later Lún (輪) (changed 669),
later Dàn (旦) (changed 678),
later Lún again (changed 690)
later Dàn again (changed 698)
تاریخ‌های دوره
First reign:
Wénmíng (文明) ۶۸۴
Guāngzhái (光宅) ۶۸۴
Chúigǒng (垂拱) ۶۸۵–۶۸۹
Yǒngchāng (永昌) ۶۸۹
Zǎichū (載初) ۶۹۰
Second reign:
Jǐngyún (景雲) ۷۱۰–۷۱۲
Tàijí (太極) ۷۱۲
Yánhé (延和) ۷۱۲
نام پسامرگ
Short: Emperor Shengzhen
(聖真皇帝)
Full: Emperor Xuanzhen Dasheng
Daxing Xiao
(玄真大聖大興孝皇帝)
نام معبد
Rùizōng (睿宗)
خانداندودمان تانگ
پدرامپراتور گائوزونگ
مادرامپراتریس زتیان
زادروز۲۲ ژوئن ۶۶۲[۷][۸]
مرگ۱۶ ژوئیهٔ ۷۱۶ (۵۴ سال)[۸][۹]
Baifu Hall
Tang Ruizong
چینی 唐睿宗
معنی لغوی "Farsighted Ancestor of the Tang"
Li Dan
چینی 李旦
معنی لغوی (personal name)
Li Xulun
چینی 李旭輪
معنی لغوی (personal name)
Li Lun
چینی 李輪
معنی لغوی (personal name)

رویزونگ (تولد:۲۲ ژوئن ۶۶۲ مرگ:۱۶ ژوئیهٔ ۷۱۶) وی امپراتور چین و پنجمین و هشتمین فرمانروای سلسله تانگ بود که در دو دوره بر چین فرمان راند (در دوره اول وی هیچ قدرتی نداشت و به هیچ وجه حکومت نکرد و همه قدرت و حکومت رسماً در دست مادرش امپراتریس دواگر وو بود که به عنوان وو زتیان نیز شناخته می‌شود در دوره دوم حکومتش نیز امور حکومتی بیشتر در دست پسرش لی لانگجی و خواهرش پرنسس تایپینگ بود).

وی پسر امپراتور گائوزونگ از همسر دومش امپراتریس وو زتیان بود وی در طول زندگی خود همیشه یک نوع عروسک خیمه شب بازی در دست مادرش وو زتیان بود وی در سال ۶۸۴ به دستور مادرش امپراتریس دواگر وو، جانشین برادر بزرگتر خود ژونگ زونگ شد هر چند که هیچ قدرتی در این دوران خود نداشت و همیشه دست نشانده مادر خود بود و او بجای رویزونگ به عنوان نایب السلطنه بر چین حکومت کرد در سال ۶۹۰ میلادی زتیان تصمیم گرفت که خود را به تخت برساند و به رویزونگ دستور برکنار را صادر کرد و بعد سلسله تانگ را به پایان رسید خواند و سلسله پادشاهی ژو را بنیانگذاری کرد و خود را رسماً امپراتریس فرمانروا و هوآنگدی خواند.

رویزونگ که در دوره امپراتوری مادرش به مقام ولیعهدی رسید بود و به عنوان وو دان شناخته می‌شد وی در سال ۶۹۸ میلادی به دستور مادرش از مقام ولیعهدی خلع شد و وو شیان را به این مقام رساند وو شیان در سال ۲۰ فوریه ۷۰۵ میلادی بر زده مادرش وو زتیان کودتا می‌کند و امپراتریس زتیان در سال ۲۲ فوریه ۷۰۵ میلادی مجبور به کناره‌گیری از سلطنت می‌شود و وو شیان با نام دوباره امپراتور ژونگ زونگ به پادشاهی تانگ می‌رسد.

رویزونگ در دوره سلطنت برادرش به دستور وی حبس خانگی می‌شود، در این دوره امپراتور قدرت کمی در امور دولت داشت، و بیشتر اختیارات و تصمیم‌گیری‌های حکومت بر عهده همسر قدرتمند ژونگ زونگ یعنی امپراتریس وی بود و او حکومت را اداره می‌کرد امپراتریس وی که می‌خواست نمونه ای از مادرشوهر خود وو زتیان بسازد و دومین امپراتور زن چین شود همسر خود را با زهر به هلاکت رساند و پسرخوانده خود امپراتور شانگ را به قدرت می‌رساند و خود به عنوان امپراتریس دواگر و نایب السلطنه قدرت را حفظ می‌کند هر چند کمتر از یک ماه وی در یک کودتا که برای براندازی امپراتور شانگ بود به قتل می‌رسد و لی دان برای بار دوم به عنوان امپراتور روزونگ به سلطنت می‌رسد اما به دلیل بیماری و بی تجربگی خود در مسائل دولتی، تصمیم گرفت که امور دولت را به پسرش لی لانگجی و خواهرش پرنسس تایپینگ بدهد و بعد از دو سال سلطنت، وی خود را بازنشسته کرد و پسرش را به عنوان امپراتور شوان زونگ اول معرفی کرد هر چند وی به عنوان امپراتور بازنشسته همچنان قدرت امپراتوری را در دست داشت و هنوز هم حکومت می کرد اما بعد از آن که پسرش امپراتور شوان زونگ حزب مخفی، پرنسس تایپینگ را از بین برد و او را مجبور به خودکشی کرد پدرش را هم مجبور کرد که همه قدرت امپراتوری و قدرت واقعی به او واگذار کند و امپراتور رویزونگ بعد از ۴ سال به عنوان امپراتور بازنشسته در چنگان درگذشت.

منابع[ویرایش]