ملکه زتیان (دودمان ژو دوم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ملکه زتیان
A Tang Dynasty Empress Wu Zetian.JPG
تصویر گرفته شده از یک آلبوم قرن ۱۸ میلادی، از پرتره ۸۶ امپراتور چین، با یادداشت‌های تاریخی چینی. در چین انتشار یافت / قرن ۱۸ میلادی. (کتابخانه بریتانیا، Shelfmark Or 2231)
امپراتریس فرمانروا دودمان ژو دوم
سلطنت 16 October 690[الف] – 22 February 705[ب]
تاج‌گذاری ۱۶ اکتبر ۶۹۰
پیشین Dynasty established
(امپراتور رویزونگ به عنوان امپراطور سلسله تانگ)
جانشین Dynasty abolished
(Emperor Zhongzong as Emperor of the Tang dynasty)
نایب السلطنه دودمان تانگ
سلطنت ۱۰ ژانویه ۶۶۵ - ۱۶ اکتبر ۶۹۰
پیشین ندارد
جانشین امپراتریس وی
برای امپراتوران تانگ گائوزونگ
امپراتور رویزونگ
امپراتور ژونگ زنگ
امپراتریس وارث دودمان تانگ
سلطنت ۲۷ دسامبر ۶۸۳ – ۱۶ اکتبر ۶۹۰
تاج‌گذاری ۲۷ دسامبر ۶۸۳
پیشین امپراتریس او
جانشین امپراتریس وی
امپراتریس همسر دودمان تانگ
سلطنت ۲ دسامبر ۶۵۵ – ۲۷ دسامبر ۶۸۳
تاج‌گذاری ۲ دسامبر ۶۵۵
پیشین امپراتریس وانگ
جانشین امپراتریس وی
همسر
فرزند(ها)
نام کامل

نام خانوادگی: Wu (武)
نام کوچک: first, no record. Later, Zhao (曌/瞾), possibly originally Zhao (照)[پ]

نام هنری:Wu Mei (武媚)[ت]
نام پسامرگ
Short: Empress consort Zetian (則天皇后)[ث]
Full: Empress consort Zetian Shunsheng (則天順聖皇后)[ج]
نام معبد
None[چ]
خاندان (武)
دودمان
پدر Wu Shihuo, Duke Ding of Ying
مادر Lady Yang
زادروز c.624 (No record, According to the death of 83 year old speculation)
No record, دودمان تانگ
مرگ ۱۶ دسامبر ۷۰۵ (۸۱ سال)
لوئویانگ، دودمان تانگ
خاک‌سپاری ۷۰۶
Qianling Mausoleum
دین و مذهب آیین بودایی


ملکه زتیان (چینی ساده:武则天، چینی سنتی:武则天، پین‌یین:Wǔ Zétiān) (زادهٔ ۱۷ فوریهٔ ۶۲۴ - مرگ ۱۶ دسامبر ۷۰۵) تنها زن در تاریخ چین باستان بود که عنوان امپراتریس فرمانروا را دارا بود. او عضو دودمان تانگ بود.

او نخست میان سال‌های ۲ دسامبر ۶۵۵ تا ۶۶۵ به اسم همسرش جلسات خود را به نام امپراتور برگزار می کرد و کشور را اداره می کرد و بعد با سکته همسرش از سال ۶۶۵ تا ۱۶ اکتبر ۶۹۰ میلادی به جای شوهر و دو پسرانش و به عنوان نایب‌السلطنه به مدت ۲۵ سال بر چین فرمان‌راند و خود به تنهایی در راس قدرت نشست و از دوره همسر و پسرانش در عمل حکمران چین بود، کاری که در پیش از او هم معمول بود؛ وی سپس در ۱۶ اکتبر ۶۹۰ میلادی دودمان تانگ را به پایان رسیده خواند و دودمان ژو را پایه ریخت و خود را امپراتریس فرمانروای مقدس و ایزدی خواند به معنی (امپراتور مورد احترام و خدا) و به صورت مستقل و یگانه قدرت را در دست گرفت وی در طول دوران حکومت خود به مدت ۱۸ سال از دوره همسر به تنهایی حکومت کرد و بیشترین قدرت امپراتور واقعی را کسب کرد بود و به مدت ۷ سال در دوره فرزندانش قدرتی بیشتر از امپراتوران داشت و به جای دو پسرش بر سلسله تانگ حکومت کرد و بعد خود سلسله امپراتوری خود را بنیادگذار کرد و به تنهایی به مدت ۱۵ سال امپراتور چین بود و فرمانروایی کرد.

کنفوسیانیسم به سختی و اجبار زندگی وی و دورهٔ فرمانروایی او به عنوان نایب السلطنه و بعد امپراتور یا امپراتریس فرمانروا را نکوهیده‌است و این دوره به مدت ۴۰ سال از آغاز حکمرانی و پایان آن ادامه داشت.

همسر امپراتوران تانگ[ویرایش]

او در اصل معشوقهٔ امپراتور تای‌زونگ بود. با مرگ او وی معشوقهٔ جانشینش امپراتور گائوزونگ گردید. او توانست خود را در دل امپراتور تازه جا کند و معشوقه‌های دیگر و همسر رسمی او امپراتریس وانگ را از چشم او انداخته و سرانجام به کشتن دهد و بدین‌سان پله‌های قدرت را بپیماید

امپراتریس همسر و نایب السلطنه[ویرایش]

وو زتیان در سال ۲ دسامبر ۶۵۵ با اعدام امپراتریس وانگ امپراتریس چین شد وی در این دوره با از میان برداشتن رقبایش و کشتن تمام اعضای شورا و کابینه دربار توانست بر چین مسلط شود و در سال ۱۰ ژانویه ۶۶۵ با سکته ناگهانی همسرش امپراتور گائوزونگ توانست تمام امور کشور را رسما برعهده بگیرد و از همان سال بجای شوهرش بر کلیه دودمان تانگ و چین به طور کامل به تنهایی فرمانروایی کند.


امپراتریس دواگر و نایب السلطنه[ویرایش]

در سال ۲۷ دسامبر ۶۸۳ امپراتور گائوزونگ از دنیا رفت و با وصیت نامه دورغ که زتیان به نام امپراتور نوشته بود توانست در دوره امپراتور رویزونگ مقام نایب السلطنه را حفظ کند و حتی قدرتی بیشتر از یک امپراتور داشته باشد و بجای پسرش بر تانگ حکومت کرد ولی رویزونگ نمی خواست در زیر سایه قدرت مادرش باشد و او بجایش فرمانروایی کند به همین خاطر امپراتریس زتیان در سال ۶۸۴ بعد از چند ماه حکومت رویزونگ او را کنار گذاشت و زتیان پسر دیگرش امپراتور ژونگ زنگ را به سلطنت رساند و این بار امپراتریس زتیان قوتر از قبل بر امور مسلط شد و این بار هم بجای پسرش بر تانگ حکومت کرد و در اخر زتیان در سال ۶۹۰ میلادی دودمان تانگ را به پایان رساند و دودمان ژو دوم را پایه ریزی کرد و خود امپراتور شد.


امپراتور و امپراتریس فرمانروا سلسله ژو[ویرایش]

وو زتیان در سال ۱۶ اکتبر ۶۹۰ میلادی آخرین اقدام را برای بدست آوردن قدرت نهایی انجام داد وی با یک فرمان رسمی پسرش امپراتور ژونگ زنگ را کنار زد و سلسله پادشاهی تانگ را به پایان رساند و سلسله پادشاهی ژو را بنیانگذاری کرد و خود را تنها امپراتور چین خواند و به صورت مستقل و یگانه قدرت را در دست گرفت و به تنهایی بر چین حکومت کرد وی در این دوره تمام تلاش خود را برای باز پس گیری خاک های از دست رفت دودمان تانگ کرد و می خواست مرزهای چین را مثل دوره امپراتوری امپراتور تای‌زونگ برگرداند که در این را موفق شد وی در دوره حکومت خود اصلاحات گوناگونی را در آموزش و پرورش و تجارت انجام داد و رفاع اقتصادی را بهتر کرد وی یکی از مدافعین آیین بودایی بوده و در عصر امپراتوری زتیان مذهب بودایی بسیار رشد کرد و طرفداران زیادی بدست اورد.

منابع[ویرایش]


خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «persian-alpha» وجود دارد، اما برچسب <references group="persian-alpha"/> متناظر پیدا نشد. ().