باشگاه فوتبال لیورپول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لیورپول
آرم باشگاه لیورپول
نام کامل باشگاه فوتبال لیورپول
لقب قرمز‌ها (به انگلیسی : The Reds )
نام کوتاه LFC
تأسیس ۳ ژوئن ۱۸۹۲ (۱۲۲ سال پیش) [۱]
ورزشگاه آنفیلد
گنجایش ۴۵٬۲۷۶ [۲]
مالک گروه ورزشی فین‌وی
مدیر عامل تام ورنر
مربی برندان راجرز
لیگ لیگ برتر
۲۰۱۳–۱۴ دوم
وبگاه وبگاه رسمی
A red shirt with a white stripes at the top, down the sides and arms. Red shorts with white stripes down the side. Red socks with white stripes at the top.
لباس اول
A yellow shirt with a red stripe at the top, down the sides and arms. Yellow shorts with red stripes down the side. Yellow socks with red stripes at the top.
لباس دوم
A grey shirt with black hoops and red hooped diagonal pattern, with a red collar. Black shorts. Black socks.
لباس سوم

باشگاه فوتبال لیورپول (به انگلیسی: Liverpool Football Club) یکی از باشگاه‌های حرفه‌ای فوتبال در لیگ برتر فوتبال انگلستان است که مرکز آن در لیورپول انگلستان واقع شده‌است. این باشگاه با پنج عنوان قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا[۳]، سه عنوان در جام یوفا[۴] و سه عنوان دیگر در سوپر جام اروپا[۴] یکی از موفق‌ترین تیم‌ها در اروپا و پرافتخارترین تیم انگلیسی در رقابت‌های اروپایی محسوب می‌شود[۵]. همچنین لیورپول با هجده عنوان قهرمانی در لیگ،[۶] هفت عنوان در جام حذفی[۷] و کسب رکورد‌ هشت عنوان قهرمانی در جام اتحادیه[۸] پس از منچستر‌ یونایتد دومین باشگاه پرافتخار انگلیسی در مسابقات داخلی است. [۹] اما در مجموع کسب افتخارات اروپایی و داخلی، لیورپول پرافتخارترین تیم انگلستان است.[۱۰]

این باشگاه در سال ۱۸۹۲ میلادی تأسیس گردید و به سرعت در فوتبال انگلستان به تیمی قدرتمند بدل شد به نحوی که در طی سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۴۷، پنج بار به عنوان قهرمانی لیگ دسته اول دست یافت. با این وجود، لیورپول در طی اواسط دهه ۱۹۵۰ میلادی دچار افت شد و پس از حذف از لیگ دسته اول، هشت سال را در لیگ دسته دوم سپری کرد. در سال ۱۹۵۹ بیل شنکلی به سرمربی‌گری این تیم گماشته شد که لیورپول در فصل سوم حضور شنکلی در این سمت ( ۱۹۶۱–۶۲ ) با قهرمانی در این پیکارها، به دسته بالاتر صعود کرد. بازیکنان لیورپول به طور سنتی در زمین پیراهن‌های سفید و قرمز می‌پوشیدند که در نوامبر ۱۹۶۴ لباس تیم به صورت یک‌دست قرمز رنگ شد.[۱۱]
در سال ۱۹۸۵ فاجعه ورزشگاه هیسل باعث خدشه‌دار شدن نام باشگاه در سطح اروپا شد. در این حادثه ۳۹ هوادار یوونتوسی در پی هجوم هواداران لیورپول به سمت آنان کشته‌شدند.[۱۲]. چهار سال دیگر باشگاه متحمل فاجعه دیگری شد. در این فاجعه که به سانحه هیلزبورو مشهور است، ۹۶ هوادار لیورپول تحت فشار هجوم تماشاگران بین حصار ورزشگاه کشته شدند. به یاد جان باختگان این حادثه دو شعله فروزان به آرم باشگاه اضافه شد. هر دو فاجعه اثرات و واکنش‌های وسیعی بر فوتبال اروپا، انگلستان و خود باشگاه تا به امروز به دنبال داشته‌است .
باشگاه فوتبال لیورپول از زمان تشکیل آن تا به امروز در ورزشگاه آنفیلد بازی می‌کند . طرح‌های در دست بود که ورزشگاه جدیدی در استنلی پارک ساخته شود که بر طبق این طرح‌ها معین شده‌بود تا پایان سال ۲۰۱۱ ورزشگاه جدید ساخته شود اما به دلیل شرایط نامساعد اقتصادی ساخت این برنامه به حالت تعلیق درآمد که در طی این شرایط، برنامهٔ ذکر شده جای خود را به طرح افزایش گنجایش ورزشگاه آنفیلد تا سقف ۵۴۰۰۰ نفر داد.[۱۳]لیورپول پایگاه هواداری بزرگ و وسیعی در سرتاسر جهان دارد که در برابر دیگر باشگاه‌های بزرگ رقابت قدیمی دارد. این باشگاه هفتمین باشگاه پرطرفدار فوتبال در جهان است [۱۴] [۱۵] [۱۶] اصلی‌ترین رقبای لیورپول در انگلستان تیم‌های منچستریونایتد و اورتون هستند.[۱۷] [۱۸]

تاریخچه[ویرایش]

سال‌های آغازین (۱۸۹۲–۱۹۵۹)[ویرایش]

باشگاه فوتبال لیورپول در نخستین سال بنیان‌گذاری، فصل ۱۸۹۲–۱۸۹۳

بنیان‌گذاری باشگاه فوتبال لیورپول و پنج عنوان قهرمانی در لیگ دسته اول از مهم‌ترین رویدادهای این دوره از تاریخ باشگاه لیورپول هستند. تاریخچه تاسیس باشگاه لیورپول، کاملاً در ارتباط با رقیب محلی‌اش اورتون و شهردار صاحب کارخانه‌ آبجو سازی لیورپول به نام جان هولدینگ است. او در آنفیلدرود زمینی را به اورتون اجاره داد که این باشگاه از آن به بعد در آن بازی‌های خانگی‌اش را برگزار می‌کرد. با قهرمانی تیم اورتون در فصل ۱۸۹۱ و هم‌چنین کسب اولین موفقیت‌های بزرگ، به وجهه و محبوبیت تیم به میزان زیادی افزوده شد. در سال ۱۸۹۲ هولدینگ اجاره زمین را بالا برد. باشگاه اورتون تصمیم گرفت آنفیلدرود را ترک کند و یک زمین در آن نزدیکی بخرد تا از آن پس بازی‌های خانگی‌اش را در آن انجام دهد. به دنبال اختلاف پیش آمده، جان هولدینگ با ورزشگاهی خالی روبه رو شد که بنا بر شرایط پیش آمده تصمیم گرفت باشگاه لیورپول اف.سی را تاسیس کند و ورزشگاه آنفیلد را در اختیار آن قرار دهد.[۱۹] نخستین بازی تیم تازه تاسیس هولدینگ در ۱ سپتامبر ۱۸۹۲ ، بازی دوستانه در برابر تیم روترهام تاون بود.[۲۰]

نخستین تیم لیورپول در سال ۱۸۹۲ بنیان نهاده شد[۲۱] که متشکل از اکثریت بازیکنان اسکاتلندی و اقلیت انگلیسی بود[۲۱] [۲۲]که با پیراهن‌های آبی – سفید بازی می‌کردند[۲۳]، اما پس از چهار سال از بنیان‌گذاری باشگاه در سال ۱۸۹۶ رنگ پیراهن باشگاه به قرمز تغییر کرد[۲۴].این تیم نخستین بار در فصل ۱۸۹۲–۹۳ در لیگ منطقهٔ لانکاشر شرکت کرد که با قهرمانی در این پیکارها به لیگ دسته دوم راه پیدا کرد[۲۵]نخستین بازی رسمی تاریخ باشگاه لیورپول در این لیگ با تیم هایروالتون در ورزشگاه آنفیلد در تاریخ ۳ سپتامبر ۱۸۹۲ برگزار شد که لیورپول با نتیجه ۸ بر ۰ حریف خود را از پیش روی برداشت.[۲۱] لیورپول توانست برای نخستین بار در فصل ۱۸۹۴–۹۵ در سطح اول فوتبال انگلیس یعنی رقابت‌های لیگ دسته اول شرکت کند که نخستین رویارویی با رقیب همشهری نیز در همین فصل روی داد[۲۶]. لیورپول اولین فصل بازی در لیگ دسته اول را با ایستادن در انتهای جدول به پایان برد و دوباره به لیگ دسته دوم سقوط کرد[۲۷]، برخلاف اورتون که در آن فصل در جایگاه دوم جدول جای گرفت[۲۸].

Black and white photograph of a man.
جان هولدینگ, بنیان‌گذار باشگاه فوتبال لیورپول

در سال بعد، لیورپول در رقابتی تنگاتنگ با منچستر سیتی که با آن هم‌امتیاز بود، این تیم را پشت سر گذاشت و یک‌بار دیگر به دسته اول راه یافت[۲۹]. لیورپول از آن پس جای خود را در این لیگ تثبیت کرد و توانست در سال ۱۹۰۱ برای نخستین مرتبه قهرمان لیگ انگلیس شود[۳۰] لیورپول در این فصل با به ثمر رساندن ۵۹ گل بهترین خط حمله لیگ را نیز به‌دست آورد[۳۱] همچنین سم ریبولد با زدن ۱۸ گل، بهترین گل‌زن لیورپول در این فصل شد.[۳۲]

لیورپول در فصل ۱۹۰۳–۰۴ به دسته دوم سقوط کرد[۳۳]که پس از بازگشت دوباره به لیگ دسته اول، برای دومین مرتبه درسال ۱۹۰۶ به عنوان قهرمانی لیگ دسته اول دست یافت[۳۴]. در آغاز فصل، اورتون بیشترین شانس قهرمانی را داشت، و همگان انتظار داشتند تا لیورپول در جام حذفی به قهرمانی برسد. همه چیز دقیقاً برعکس شد، لیورپول قهرمان لیگ شد و جام حذفی به اورتون رسید. این دو باشگاه همشهری، سه بار موفق شده‌اند که در یک فصل، هردو جام را به شهر خود ببرند، موفقیتی که یک بار نیز نصیب منچستر یونایتد و منچستر سیتی و یک بار نیز نصیب دو تیم همشهری آرسنال و تاتنهام شده‌است.

A black and white photograph of a man in a buttoned top
الکس ریزبک, اولین کاپیتان لیورپول که با این تیم قهرمان لیگ دسته اول شد (۱۹۰۰–۰۱)


لیورپول پس از دومین قهرمانی، پایه‌هایش را در لیگ برتر محکم کرد، بدون این‌که در سال‌های بعد به موفقیت چشمگیری دست پیدا کند. آنها تا بروز ناگهانی جنگ جهانی اول، نقش متوسطی در لیگ برتر ایفا می‌کردند، اما به هرحال توانستند درسال ۱۹۱۴ برای نخستین بار به فینال جام حذفی برسند که در فینال ۱-۰ مغلوب حریف خود بارنلی شدند[۳۵]. لیورپول پس از جنگ جهانی اول دو سال پیاپی در سال‌های ۱۹۲۲ و ۱۹۲۳ قهرمان لیگ دسته اول شد.[۳۶] [۳۷] پس از جنگ جهانی دوم لیورپول بار دیگر در سال ۱۹۴۷ قهرمان لیگ شد که پس از این قهرمانی با افتی محسوس این تیم در فصل ۱۹۵۳-۵۴ به لیگ دسته دوم سقوط کرد.در این فصل لیورپول در ۴۲ بازی با کسب ۲۸ امتیاز در رتبه پایانی جدول رده‌بندی قرار گرفت.[۳۸] از برجسته‌ترین بازیکنان این دوره تاریخ باشگاه لیورپول می‌توان به جک پارکینسون ، هری چمبرز ، گوردون هاجسون ، الیشا اسکات و بیلی لیدل اشاره کرد.

عصر بیل شنکلی تا فاجعه هیسل (۱۹۵۹–۱۹۸۵)[ویرایش]

این دوره را می‌توان درخشان‌ترین و پرافتخارترین سال‌های تاریخ باشگاه دانست به‌گونهٔ که این تیم در طول این سال‌ها توانست ۱۰ بار فاتح لیگ دسته اول ، ۲ عنوان در جام حذفی ، ۴ عنوان در جام اتحادیه ، ۴ عنوان در جام باشگاه‌های اروپا ، ۲ عنوان در جام یوفا ، ۱ عنوان در سوپر جام اروپا و ۹ عنوان قهرمانی در جام خیریه را به‌دست آورد.

مجسمهٔ بیل شنکلی در فضای بیرونی ورزشگاه آنفیلد

این دوره با گماشته شدن بیل شنکلی به عنوان سرمربی باشگاه آغاز می‌شود. زمانی که شنکلی به این سمت برگزیده شد، لیورپول پنج سال را در لیگ دسته دوم بازی می‌کرد. شنکلی در بدو ورود به باشگاه با اخراج ۲۴ بازیکن و تأسیس اتاق "The Boot Room" در ورزشگاه آنفیلد انقلابی نوین در سطح باشگاه بحران زده آن روزهای لیورپول به وجود آورد. برای او نظم و انضباط، روحیه جنگندگی و یکی بودن با باشگاه مهم‌ترین مسئله بود[۳۹].در نخستین سال حضور ،او با خرید دو بازیکن به نام یان کلهن و راجر هانت سعی در بهبود عملکرد تیم داشت که همین دو بازیکن نیز بعدها به دو تن از برجسته‌ترین بازیکنان تاریخ باشگاه بدل شدند. لیورپول سه سال با هدایت بیل شنکلی در دسته دوم حضور داشت که در فصل سوم( ۱۹۶۱–۶۲ ) با قهرمانی در این رقابت‌ها بار دیگر به لیگ دسته اول بازگشت و از آن زمان تا کنون همواره در سطح اول رقابت‌های فوتبال انگلیس حضور دارد. فصل ۱۹۶۴–۶۵ با سرمربی‌گری بیل شنکلی ، آغاز عصر طلایی این باشگاه در سطح انگلیس و اروپا بود. لیورپول در این فصل با کسب ۵۷ امتیاز بالاتر از منچستریونایتد و اورتون به مقام قهرمانی دست یافت.[۴۰] این قهرمانی ششمین قهرمانی تاریخ لیورپول در لیگ بود که به‌دست می‌آمد.

تحت مدیریت بیل شنکلی، لیورپول سه جام قهرمانی در لیگ، دو جام حذفی و یک جام یوفا، که اولین جام اروپایی تاریخ باشگاه محسوب می شد، بدست آورد. این قهرمانی در جام یوفا در سال ۱۹۷۳ که با غلبه بر مونشن گلادباخ به‌دست آمد سبب آغاز عصر طلایی لیورپول درسطح اروپا شد[۴۱] . جملات و گفتاوردهای زیادی از بیل شنکلی ،اسطوره باشگاه لیورپول، برجای مانده که از مشهورترین آن‌هامی‌توان به این دو گفتاورد استناد کرد:

برخی از مردم گمان می کنند فوتبال مسئله مرگ و زندگی است. من از چنین طرز فکری ناامید می‌شوم. می‌توانم به شما اطمینان بدهم که [فوتبال] مسئلهٔ خیلی خیلی مهم‌تری از مرگ و زندگی است.[۴۲]

فراتر از هر چیزی ، من می خواهم به عنوان یک فرد از خود گذشته به یاد آورده شوم ، کسی که می‌کوشید و نگرانی این را داشت تا دیگران هم بتوانند در افتخارات به دست آمده سهیم شوند ، کسی که یک خانواده از افرادی را ساخت که می توانند در کنار هم سرشان را بالا بگیرند و بگویند : ما لیورپول هستیم.[۴۳]
پس از دوره پانزده ساله سرمربی‌گری شنکلی در لیورپول ، در سال ۱۹۷۴ دستیار او ، باب پیزلی به عنوان سرمربی‌ لیورپول برگزیده شد. پیزلی در بین سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۳ این سمت را بر عهده داشت، دورانی که از آن به عنوان درخشان‌ترین دوران تاریخ باشگاه لیورپول نام برده می‌شود، سال‌های که نمایش‌های او با این تیم، دوران بیل شنکلی را تداعی می‌کرد. پیزلی در طی این ۹ سال با کسب ۲۰ جام مختلف لیورپول را به قدرت اصلی فوتبال در قاره اروپا و انگلیس بدل کرد. [۴۴] [۴۵] باب پیزلی تا به امروز تنها سرمربی است که توانسته با یک تیم سه بار قهرمان جام باشگاه‌های اروپا شود. [۴۶] هم‌چنین پیزلی در رده‌بندی تاثیرگذارترین سرمربیان تاریخ فوتبال جهان در رتبه ششم این جدول جای دارد. [۴۷]

  • افتخارات لیورپول در طی سال‌های سرمربی‌گری باب پیزلی
فصل ۱۹۷۴
۱۹۷۵
۱۹۷۵
۱۹۷۶
۱۹۷۶
۱۹۷۷
۱۹۷۷
۱۹۷۸
۱۹۷۸
۱۹۷۹
۱۹۷۹
۱۹۸۰
۱۹۸۰
۱۹۸۱
۱۹۸۱
۱۹۸۲
۱۹۸۲
۱۹۸۳
لیگ دسته اول
1 1
1 1
1 1
جام حذفی
جام اتحادیه 1 1 1
جام خیریه 1 1 1 1 1 1
جام باشگاه‌های اروپا 1 1 1
جام یوفا 1
سوپر جام اروپا 1
A set of gates with the inscription "Paisley Gateway" at the top. In the middle of the sets of gates are two emblems
دروازه یادبود باب پیزلی ، پرافتخارترین سرمربی تاریخ باشگاه لیورپول ،ورزشگاه آنفیلد.

پس از پیزلی، دستیار او جو فاگان به سمت سرمربی‌گری این تیم برگزیده شد. فاگان در فصل اول حضور خود(۱۹۸۳–۸۴) در این تیم به عنوان سرمربی توانست سه‌گانه لیگ ، اتحادیه و جام باشگاه‌های اروپا را برای لیورپول کسب کند[۴۸] [۴۹]. در فینال جام باشگاه‌های اروپا فصل ۱۹۸۳–۸۴ لیورپول در شهر رم پس از تساوی ۱-۱ با حریف خود، آ. اس. رم ، توانست در ضربات پنالتی حریف خود را از پیش روی بردارد و برای چهارمین مرتبه قهرمان اروپا شود. [۵۰] در فصل بعد لیورپول به مقام دوم لیگ دست یافت و در پی حذف از جام حذفی و جام اتحادیه، تنها امید خود را برای کسب جام در مسابقات باشگاه‌های اروپا جستجو می‌کرد، لیورپول پس از حذف پاناتینایکوس در نیمه پایانی جام باشگاه‌ها به دیدار پایانی این پیکارها راه یافت که در آن بازی در شهر بروکسل باید به مصاف تیم یوونتوس می‌رفت اما حادثهٔ هیسل که در پیش از آغاز این مسابقه در ورزشگاه محل برگزاری رخ داد، باعث پایان یافتن دوران طلایی لیورپول در سطح اروپا شد.

یک ساعت پیش از آغاز مسابقه فینال در ورزشگاه هیسل، تماشاگران لیورپول با شکستن فنس‌هایی که میان آنان و طرفداران یوونتوسی‌ قرار داده شده‌بود به سمت طرفداران یوونتوس حمله‌ور شده و آن‌ها را مورد ضرب و شتم قرار دادند، طرفداران یوونتوسی‌ که کاملاً غافل‌گیر شده بودند، ناچار با آن‌ها درگیر شده و به ناگاه عقب‌نشینی کردند؛ فشار یوونتوسی‌ها به دیوارهای پیرامون ورزشگاه، منجر به ویرانی آن گشت و باعث شد که دیوار بر روی آنان ویران گردد. این حادثه سبب کشته شدن ۳۹ نفر و زخمی شدن ۶۰۰ نفر شد که اکثراً از طرفداران یوونتوس بودند. این فاجعه را سیاه‌ترین ساعت در تاریخ مسابقات یوفا نام‌گذاری کردند[۵۱]. اما با کمال تعجب ،این مسابقه در همان روز در حضور تماشاگران برگزار شد که یوونتوس با نتیجه ۱ بر ۰ این بازی را برنده شد. این حادثه اثرات و واکنش‌های وسیعی بر فوتبال انگلستان برجای گذاشت به گونهٔ که سبب محرومیت ۵ سالهٔ تمامی تیم‌های انگلیسی و محرومیت ۶ سالهٔ لیورپول از حضور در تمامی رقابت‌های اروپایی شد.[۵۲][۵۳]
از بزرگترین بازیکنان این دوره از تاریخ باشگاه لیورپول (۱۹۵۹–۱۹۸۵) می‌توان به بازیکنانی هم‌چون : راجر هانت ، کنی دالگلیش ، یان کلهن ،کوین کیگان ، فیل نیل ، ری کلمنس ، آلان کندی ، گریم سونس ، املین هیوز و یان راش اشاره کرد.

۱۹۸۵ تا کنون[ویرایش]

پس از حادثه هیسل، کنی دالگلیش به عنوان سرمربی - بازیکن در لیورپول فعالیت کرد که در فصل اول سرمربی‌گری (۱۹۸۵–۸۶) توانست این تیم را فاتح لیگ و جام حذفی کند. این برای نخستین بار بود که لیورپول در یک سال توامان قهرمان لیگ و جام حذفی می‌شد.[۵۴] در فصل بعد نیز کنی دالگلیش هم‌چنان به‌عنوان سرمربی - بازیکن هدایت این تیم را بر عهده داشت. در این فصل لیورپول پس از اورتون مقام دوم لیگ را به دست آورد و پس از حذف در جام حذفی ، در فینال جام اتحادیه ۱۹۸۷ با نتیجه ۲–۱ مغلوب آرسنال شد. در پی این نتایج دالگلیش تصمیم گرفت که با خرید چند بازیکن جدید روند نتیجه گیری باشگاه را دوباره مثبت کند. او با خرید بازیکنانی هم‌مانند : جان بارنز ، جان الدریج و پیتر بیردزلی عملکرد تیم را دوباره احیا کرد. اما بروز حادثهٔ دیگر در سال ۱۹۸۹ سبب شد بار دیگر باشگاه وارد بحرانی تازه شود.

بنای یادبود قربانیان هیلزبورو در محوطهٔ بیرونی آنفیلد

این حادثه معروف به فاجعه هیلزبورو است که در روز ۱۵ آوریل ۱۹۸۹ در جام اتحادیه انگلیس در دیدار نیمه پایانی مقابل ناتینگهام فارست رخ داد. این حادثه در حالی رخ داد که بیش از گنجایش ورزشگاه بلیت فروخته شده بود در نتیجه به علت تراکم بیش از حد تماشاگران در ورزشگاه هیلزبورو شهر شفیلد ، هواداران لیورپول مأیوسانه سعی کردند خود را از ازدحام نجات دهند که به همین سبب راه خروج که تنها از یک تونل تشکیل می‌شد، به سرعت و به طور کامل مسدود شد. در همین اثنا، واکنش پلیس برای جلوگیری از ازدحام، باعث شد تا عده‌ای از مردم زیر دست و پا له شده و کشته شوند[۵۵]. در این حادثه ۷۶۶ نفر زخمی و ۹۶ هوادار لیورپول جان خود را از دست دادند .[۵۶][۵۷]انگشت اتهام از همان ابتدا به سوی تماشاگران لیورپول گرفته شد و دولت و پلیس دلیل فاجعه را "ازدحام جمعیت و اوباش‌گری تماشاگران لیورپول" اعلام کردند و ریاست وقت یوفا از هواداران لیورپول با عنوان "هیولا" یاد کرد، اما با گذر زمان مشخص گردید که پلیس و مسئولان برگزاری این مسابقه مقصران بروز این فاجعه انسانی بودند[۵۸]. در سال ۲۰۱۲ دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس طی یک سخنرانی رسمی در مجلس عوام اعلام کرد که "بی عدالتی مضاعف" در حق کشته شدگان این حادثه رخ داده و از این که سعی شده قربانیان حادثه به عنوان مقصران حادثه قلمداد شوند ،از خانواده آنان به صورت رسمی عذر خواهی کرد. [۵۹][۶۰]

A silver trophy with red ribbons on it, set against a green background
تصویری از پنجمین جام اروپایی لیورپول ، فینال ۲۰۰۵ استانبول

پس از این حادثه لیورپول در یکی از دشوارترین مراحل تاریخ خود قرار گرفت به گونهٔ که دیگر هیچ‌گاه نتوانست مانند سابق در لیگ انگلیس و جام باشگاه‌های اروپا نتیجه بگیرد. آن‌ها یک سال پس از این حادثه ،از سال ۱۹۹۰ تا به امروز ، دیگر هیچ‌گاه نتوانسته‌اند قهرمان لیگ انگلیس شوند. این تیم در دهه نود میلادی کاملاً به یک تیم معمولی تبدیل شده بود، به نحوی که در این دهه تنها یک‌ مرتبه در فینال ۱۹۹۲ با شکست ساندرلند قهرمان جام حذفی شد[۶۱]. از دیگر افتخارات این تیم در این دهه، ۱ قهرمانی در جام اتحادیه و ۱ قهرمانی در جام خیریه بود. با ظهور نسلی جدید در این باشگاه هم‌مانند : رابی فاولر ، مایکل اوون ، جیمی ردنپ ، جیمی کاراگر ، استیو مک‌منمن و استیون جرارد و با سرمربی‌گری ژرارد هولیه بار دیگر لیورپول به روزهای اوج خود در اروپا نزدیک شد. آنان توانستند در فصل ۲۰۰۰–۰۱ سه جام یوفا، اتحادیه و جام حذفی را توامان فتح کنند. در فینال جام یوفا لیورپول توانست با نتیجه ۵-۴ تیم دیپورتیو آلاوس اسپانیا را شکست دهد. [۶۲]

پس از هولیه این تیم در مسابقات بین المللی با مربی جدید خود، رافائل بنیتز اسپانیایی روند رو به رشدی را تجربه کرد. این تیم در لیگ قهرمانان اروپا در فصل ۲۰۰۴–۰۵ در روز ۲۵ مه ۲۰۰۵ به فینال لیگ قهرمانان رسید و در یک دیدار تماشایی در مقابل آ. ث. میلان ،پس از تساوی ۳ بر ۳ در وقت قانونی و اضافی ، توانست این تیم را در ضربات پنالتی با نتیجه ۶ بر ۵ مغلوب کرده و به طرزی باورنکردنی، جبران سال‌های بی‌فروغش را بنماید و برای پنجمین مرتبه و تا به امروز واپسین بار قهرمان اروپا شود.[۶۳] اما برخلاف این جام، در همان فصل در لیگ برتر انگلیس، به مقامی بالاتر از رده پنجم دست نیافت.

به دلیل یک تغییر قانون کوتاه مدت در یوفا، لیورپول اجازه یافت در فصل ۲۰۰۵-۰۶ بعد از پشت سر گذاشتن سه مرحله مقدماتی،در لیگ قهرمانان بازی کند. اما نتوانست در این جام موفق شود. البته در همان سال عنوان قهرمانی جام حذفی را به دست آورد[۶۴]. لیورپول در سال ۲۰۰۷ نیز به فینال لیگ قهرمانان رسید که در شهر آتن با نتیجه ۲–۱ مغلوب آ.ث. میلان شد[۶۵]. در فصل ۲۰۱۳–۱۴ لیورپول پس از پنج سال غیبت در لیگ قهرمانان اروپا توانست با ایستادن در رتبه دوم جدول لیگ برتر جواز حضور در مسابقات لیگ قهرمانان را به‌دست آورد. لیورپول در این فصل با ارائه بازی‌های زیبا و درخشش دو مهاجم خود لوییز سوارس و دنیل استوریج و با زدن ۱۰۱ گل در مسابقات لیگ ، بار دیگر توجهات را به سوی خود جلب کرد.[۶۶]

رنگ و نماد باشگاه[ویرایش]

در طول تاریخ باشگاه لیورپول، رنگ لباس خانگی این تیم، اغلب قرمز بوده اما در بدو تأسیس باشگاه، لباس آبی و سفیدی که بازیکنان بر تن می کردند که به لباس باشگاه اورتون شباهت داشت. اما از سال ۱۸۹۶، رنگ لباس خانگی این تیم، به رنگ قرمز تغییر یافت. [۶۷]

در ژانویه ی ۲۰۱۲ این باشگاه اعلام کرد که قراردادی به مبلغ ۲۵ میلیون پوند با واریور بسته است که از فصل ۲۰۱۲-۱۳ به مدت شش سال این شرکت به جای آدیداس لباس های باشگاه را تولید کند اما با فسخ قرارداد، از آغاز فصل ۲۰۱۵–۱۶ ، شرکت تولیدی نیو بالانس لباس‌های این باشگاه را تولید خواهد کرد.[۶۸] [۶۹]


لباس رسمی باشگاه لیورپول[۷۰]
از ۱۸۹۲ تا ۱۸۹۶
از ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۷
از ۱۹۰۷ تا ۱۹۱۰
از۱۹۱۰ تا ۱۹۳۳
از ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴
از ۱۹۶۴ تا ۲۰۱۳
از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴
از ۲۰۱۴ تا کنون

نماد باشگاه لیورپول برگرفته از نماد شهر لیورپول است که به پرنده لیور (Liverbird) مشهور است. این نماد بر روی یک سپر قرار دارد، که در بالای آن شکلی از دروازه شنکلی قرار دارد که بر روی آن شعار معروف لیورپول تو هیچ‌گاه تنها گام بر نخواهی داشت (به انگلیسی You'll Never Walk Alone) به چشم می خورد. در پی کشته شدن ۹۶ هوادار لیورپولی در سانحه ورزشگاه هیلزبورو در سال ۱۹۸۹ به یاد کشته شدگان این سانحه دو شعله فروزان آتش به نماد باشگاه اضافه شد. [۷۱]

ورزشگاه خانگی[ویرایش]

نوشتار اصلی: آنفیلد
نمایی از ورزشگاه آنفیلد

ورزشگاه چهار ستاره آنفیلد ورزشگاه خانگی تیم لیورپول است. این ورزشگاه در سال ۱۸۸۴ تأسیس شد که به مدت ۸ سال اورتون بازی‌های خانگی خود را در این ورزشگاه انجام می‌داد که پس از بنیان‌گذاری باشگاه لیورپول توسط جان هولدینگ در سال ۱۸۹۲، به عنوان ورزشگاه خانگی این تیم انتخاب شد.استادیوم به خاطر جایگاه معروف کوپ در ناحیه جنوب غربی زمین در انگلستان و اروپا معروف است . هواداران پرشور و دو آتشه لیورپول در این قسمت از زمین مستقر می شوند که با سرو صداهای فراوان و سرود های مهیجی که می‌خوانند باعث ترس و اضطراب در روحیه حریفان لیورپول می‌‌شوند، در واقع هواداران جایگاه کوپ مظهر تعصب تیم به حساب می آیند که در سخت‌ ترین و بحرانی‌ترین شرایط، تیم محبوب خود را تنها نمی گذارند . آنها همواره با سرود معروف خود تو هیچ‌گاه تنها گام بر نخواهی داشت به تیم در هنگام مسابقه روحیه می‌دهند .

نمایی از هواداران لیورپول در سکوی کوپ ورزشگاه آنفیلد

آنفیلد دارای دو دروازه ورودی است که این دروازه ها به احترام دو مربی بزرگ باشگاه، بیل شنکلی و دیگری باب پیزلی نام‌گذاری شده‌اند.بر روی سر در دروازه شنکلی جمله معروف هرگز تنها گام بر نخواهی داشت آورده شده که در مدخل ورودی این دروازه در کنار فروشگاه باشگاه در محوطه بیرونی ورزشگاه، مجسمهٔ از بیل شنکلی وجود دارد[۷۲]

و همچنین در تونلی که بازیکنان از رختکن به سوی میدان می روند، لوحی یادبود از شنکلی است که این جملات بر روی آن حک شده‌است : « این آنفیلد است یاد آور جوانانی که برای ما بازی می کردند و نیز یاد آور موقعیتی است که آن ها برای ما فراهم ساختند» .

یکی از معروفترین بخش‌های آنفیلد، The Boot Room به شمار می آید به این دلیل که مربیان معروفی از جمله بیل شنکلی، باب پیزلی، جو فاگان و کنی دالگلیش در این اتاق مدت ها به صرف چای و بحث راجع به تیم، نقشه کشیدن برای شکست رقبا و همچنین برنامه‌ریزی برای تیم می پرداختند . ضمناً لوح یادبودی برای زنده نگه داشتن خاطره کشته شدگان سانحه هیلزبورو در این مکان وجود دارد که هواداران تیم و رقیب با گذاشتن گل، یاد کشته‌شدگان آن واقعه را زنده نگه‌می‌دارند. در فاجعه هیلزبوروو ۹۶ نفر از هواداران لیورپول به علت ازدحام بیش از حد جمعیت کشته شدند .

هواداران و رقابت ها[ویرایش]

لیورپول یکی از پرطرفدارترین باشگاه‌های انگلیس است. از طرفداران مشهور لیورپول می‌توان به: الویس کاستلو [۷۳] لبران جیمز و کوبی برایانت [۷۴]از بسکتبالیست‌های برجسته لیگ ان بی ای ، کارولین وزنیاکی، دنیل کریگ ، ساموئل ال. جکسون، کریس دی برگ [۷۵]، لیام نیسون[۷۶]، کلایو اوون، لانا دل‌ری [۷۷] ، آنجلینا جولی [۷۸]،برد پیت [۷۹] ، روسانا دیویسن [۸۰]، پاپ ژان پل دوم [۸۱] ، نلسون ماندلا[۸۲]، اسون گوران اریکسون، دکتر دری [۸۳]، و حتی عادل فردوسی پور[۸۴] و رضا جاودانی، عنایت فانی سردبیر بی بی سی فارسی و پیمان یوسفی گزارشگر فوتبال در ایران و نمونه‌های دیگری از این قبیل اشاره کرد.

در سال ۲۰۰۸ گروهی از طرفداران این تیم، تصمیم گرفتند تیمی به اسم ای.اف.سی لیورپول تشکیل دهند تا برای هوادارانی که از لحاظ مالی برای دیدن بازی‌های تیم محبوب‌شان مشکل داشتند، بازی کنند. [۸۵]

دروازه بیل شنکلی که بر سر در آن شعار معروف " تو هیچ‌گاه تنها گام بر نخواهی داشت" حک شده است.

آهنگ تو هیچ‌گاه تنها گام بر نخواهی داشت، سرود باشگاه است. این سرود از سال ۱۹۶۰ تاکنون توسط هواداران در ورزشگاه خوانده می شود[۸۶][۸۷].این آهنگ در واقع آهنگ موزیکال فیلم چرخ فلک در سال ۱۹۴۵ است که نویسنده متن این آهنگ اسکار همرستاین و آهنگساز آن ریچارد راجرز است.این آهنگ بعدها در سال ۱۹۶۰ توسط دو تن از آهنگ‌سازان لیورپولی به نام جری و پیسمیکرز تنظیم و به عنوان سرود باشگاه برگزیده شد. هم‌چنین شعار "تو هیچ گاه تنها گام بر نخواهی داشت " بر روی نشان باشگاه و نیز بر سر در دروازهٔ یادبود بیل شنکلی حک شده‌است.

قدیمی‌ترین رقیب تیم لیورپول، همشهری این تیم یعنی اورتون است. بازی‌های این دو تیم به دربی مرزیساید مشهور است. دربی مرزیساید به دربی دوستانه نیز مشهور است. زیرا یکی از معدود شهرآوردهای است که در آن طرفداران با هم درگیری شدید پیدا نمی کنند. [۸۸] دیگر رقیب لیورپول، منچستر یونایتداست . دو شهر منچستر و لیورپول از همهٔ جهات با هم رقابت دارند. رقابت این دو تیم از دههٔ ۱۹۶۰ تشدید شد. این دربی، به دربی شمال غربی انگلستان نیز معروف است. [۸۹]

علت رقابت لیورپول با منچستر یونایتد[ویرایش]

آنفیلد و اولدترافورد نزدیک به ۳۳ مایل باهم فاصله دارند. هر دو باشگاه در شهرهای خودشان رقبیان محلی دارند؛ لیورپول با اورتون و در شهر منچستر، یونایتد و سیتی با هم رقابت می‌کنند. ولی دشمنی این دوتیم و نفرت هواداران این دوتیم كاملاً متفاوت تر از نفرت نسبت به رقبای محلی‌شان است. هواداران لیورپول در کنار هواداران اورتون مشغول به زندگی و کار هستند . آنها در طول هفته در کنار هم کار می کنند ، اغلب دوست هستند یا با هم رابطه خویشاوندی دارند . در شهر منچستر هم شرایط به همین شکل است .اما جریان رابطه با یونایتدی ها متفاوت است. اهالی شهر لیورپول هیچ اختلاطی با مردمان شهر منچستر ندارند و کمتر دیده شده که در کنار هم کار کنند. بعضاً در دیگر کشورها هم همین وضعیت برقرار است.اما گاهی اوقات در برخی از نقاط جهان ، شرایط متفاوت‌تری حکم فرما است . گویش متفاوت ، لهجه متفاوت و فاصلهٔ اندک دو شهر، همه و همه زمانی که فوتبال در میان باشد باعث ایجاد نفرت بیشتر اهالی دو شهر از هم‌دیگر می شود . لیورپول با ۱۸ عنوان قهرمانی پس از منچستر یونایتد با ۲۰ عنوان قهرمانی، دومین باشگاه پرافتخار انگلستان محسوب می‌شود . ولی لیورپول بهترین تیم کشور در اروپاست که توانسته ۵ بار در رقابت‌های اروپایی قهرمان شود و همین‌طور سه مرتبه جام یوفا را فتح کرده‌است.

رقابت میان دو شهر به پیش از موفقیت‌های این دو تیم در عرصه فوتبال برمی‌گردد. در واقع از زمان انقلاب صنعتی این رقابت آغاز شد . در سال ۱۸۰۰ ، لیورپول و منچستر به دلایلی گوناگون اعم از صنعتی و تجاری بر شمال غرب انگلستان حکم فرما بودند. لیورپول با وجود رودخانه مرسی موقعیت زیاد شغلی و مالی را برای اهالی شهر به‌وجود آورد . منچستر ، در ۴۰ مایلی دریای ایرلند قرار دارد که در صنعت پارچه بسیار مشهور است چراکه صدها کارخانه پارچه در اطراف این شهر وجود دارد . تجارت در این عرصه به همراه صادرات و واردات آن تنها از طریق بندر لیورپول صورت می‌گرفت. در آغاز سال ۱۸۹۴ ، با حفر کانال آبی منچستر، کشتی‌هااز طریق آب‌راه منچستر به جای عبور از گذرگاه لیورپول مستقیم تجارت خود را با شهر منچستر انجام می دادند که سبب شد در آن زمان منچستر که شهری محصور به خشکی بود ، به سومین بندر مهم انگلستان تبدیل شود .این آب‌راه در زمینه دشمنی اهالی دو شهر لیورپول و منچستر نقش مهمی داشت و سبب شد که دشمنی میان دو شهر به مسابقات فوتبال نیز سرایت کند. این داستان مدت زمان زیادی است که بین اهالی دو شهر همچنان ادامه دارد.[۹۰]

مالکیت باشگاه[ویرایش]

جان هنری از مالکان باشگاه لیورپول

هم‌اکنون مدیریت باشگاه لیورپول را گروه ورزشی فین‌وی (به انگلیسی :Fenway Sports Group) بر عهده دارد که جان هنری و تام ورنر در راس آن می‌باشند.این گروه پیش از خرید سهام باشگاه لیورپول ، در بخش ورزش به موفقیت‌های کلانی با تیم بوستون ردساکس که یکی از بزرگترین و پرطرفدارترین تیم‌های بیسبال است به دست آورده‌اند.هم‌چنین اسطوره بسکتبال آمریکا، لبران جیمز نیز قسمت کوچکی از سهام تیم لیورپول را در اختیار دارد. [۹۱]

حامی اصلی و تولید کننده‌ی لباس[ویرایش]

[۹۲] [۹۳]

بازه زمانی حامی اصلی تولیدکننده‌ی لباس
۱۹۷۹-۱۹۷۳ بدون حامی آمبرو
۱۹۸۳-۱۹۷۹ هیتاچی
۱۹۸۵-۱۹۸۲ Crown Paints
۱۹۸۸-۱۹۸۵ آدیداس
۱۹۹۲-۱۹۸۸ Candy
۱۹۹۶-۱۹۹۲ کارلزبرگ
۲۰۰۶-۱۹۹۶ ریباک
۲۰۱۰-۲۰۰۶ آدیداس
۲۰۱۲-۲۰۱۰ استاندارد چارترد
۲۰۱۵-۲۰۱۲ واریور اسپورتس
از ۲۰۱۵ نیو بالانس


بازیکنان[ویرایش]

ترکیب تیم[ویرایش]

این ترکیب در تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۱۵ به روز رسانی شده‌است و مطابق با صفحه باشگاه در ویکی‌پدیای انگلیسی است. [۹۴]

شماره نقش بازیکن
۱ استرالیا دروازه‌بان برد جونز
۲ انگلستان مدافع گلن جانسون
۳ اسپانیا مدافع خوزه انریکه
۴ ساحل عاج مدافع حبیب کولو توره
۶ کرواسی دفاع دژان لاورن
۸ انگلستان هافبک استیون جرارد (کاپیتان)
۹ انگلستان مهاجم ریکی لمبرت
۱۰ برزیل هافبک فیلیپه کوتینیو
۱۴ انگلستان هافبک جردن هندرسون (کاپیتان دوم)
۱۵ انگلستان مهاجم دنیل استاریج
۱۷ فرانسه مدافع مامادو ساکو
۱۸ اسپانیا مدافع آلبرتو مورنو
۱۹ اسپانیا مدافع خاویر مانکیو
۲۰ انگلستان هافبک آدام لالانا
۲۱ برزیل هافبک لوکاس لیوا
۲۲ بلژیک دروازه‌بان سیمون مینیوله
شماره نقش بازیکن
۲۳ آلمان هافبک امره جان
۲۴ ولز هافبک جو آلن
۲۹ ایتالیا مهاجم فابیو بورینی
۳۱ انگلستان هافبک رحیم استرلینگ
۳۳ انگلستان مهاجم جردن آیب
۳۶ آلمان مهاجم صامد یشیل
۳۷ اسلواکی مدافع مارتین اشکرتل
۳۸ انگلستان مدافع جان فلاناگان
۴۱ انگلستان هافبک جک دان
۴۵ ایتالیا مهاجم ماریو بالوتلی
۴۶ انگلستان هافبک جردن روسیتر
۴۸ انگلستان مهاجم جروم سینکلر
۴۹ ولز هافبک جردن ویلیامز
۵۰ صربستان مهاجم لازار مارکوویچ
۵۱ انگلستان مدافع لیوید جونز
۵۲ ولز دروازه‌بان دنی وارد

بازیکنان خارج شده به صورت قرضی[ویرایش]

شماره نقش بازیکن
۱۶ اروگوئه مدافع سباستین کواتس (به ساندرلند)
۲۶ پرتغال مدافع تیاگو ایلوری (به بوردو)
۴۴ انگلستان مدافع برد اسمیت (بهسوئیندون تاون)
۴۷ انگلستان مدافع آندره ویزدم (به وست بروم)
شماره نقش بازیکن
۵۳ پرتغال هافبک ژوائو کارلوس تیکسیرا (به برایتون)
۵۴ انگلستان هافبک شی اوجو (به ویگان)
- اسپانیا مهاجم لوییس آلبرتو (به مالاگا)
- اسپانیا مهاجم یاگو آسپاس (به سویا)
- بلژیک مهاجم دیووک اوریگی (به لیل)
- اسپانیا مدافع رافائل پائز (به ایبار)

بازیکنان رزرو[ویرایش]

شماره نقش بازیکن
۳۲ انگلستان هافبک کامرون براناگان
۴۳ ایرلند شمالی مدافع رایان مک لافلین
انگلستان مدافع برد اسمیت
شماره نقش بازیکن
جمهوری چک مدافع یاکوب سولکولیک
انگلستان هافبک جک دان
اسپانیا هافبک ناچو اورتیز
انگلستان هافبک جردن لوسی
ایالات متحده آمریکا هافبک مارک پلوسی
انگلستان هافبک کریگ رودان

صد بازیکن محبوب تاریخ لیورپول از نگاه هواداران[ویرایش]

در رای گیری سال ۲۰۰۶ میلادی با مشارکت بیش از صد هزار هوادار باشگاه لیورپول، در سرتاسر جهان، فهرست صد بازیکن محبوب تاریخ باشگاه لیورپول با عنوان " صد بازیکنی که جایگاه کوپ را به لرزه درآوردند (به انگلیسی : 100Players Who Shook The Kop)" تنظیم گردید. متعاقباً در سال ۲۰۱۳ با انجام مجدد رای گیری در وب‌گاه رسمی باشگاه، ۱۰۰ بازیکن محبوب تاریخ باشگاه لیورپول بار دیگر برگزیده شدند که این رای گیری نسبت به رای گیری پیشین، تغییراتی اندک داشت.[۹۵]

  • فهرستی که در زیر آمده‌است بر اساس نتایج رای گیری سال ۲۰۱۳ است.[۹۶]
استیون جرارد ، محبوب‌ترین بازیکن تاریخ باشگاه لیورپول
رتبه نام بازیکن ملیت دوره لقب
۱ استیون جرارد انگلستان ۱۹۹۸– تاکنون کاپیتان فوق‌العاده[۹۷] Captain Fantastic
۲ کنی دالگلیش اسکاتلند ۱۹۷۷–۱۹۹۰ کینگ کنی[۹۸] King Kenny
۳ یان راش ولز ۱۹۸۰–۱۹۸۷
۱۹۸۸–۱۹۹۶
شبح[۹۹] The Ghost
۴ رابی فاولر انگلستان ۱۹۹۳–۲۰۰۱
۲۰۰۶–۲۰۰۷
خدا[۱۰۰] God
۵ لوییز سوارس اروگوئه ۲۰۱۱–۲۰۱۴ تفنگدار[۱۰۱] El pistolero
۶ جیمی کاراگر انگلستان ۱۹۹۶–۲۰۱۳ کارا Carra
۷ جان بارنز انگلستان ۱۹۸۷–۱۹۹۷ بیل مکانیکی[۱۰۲] Digger
۸ بیلی لیدل اسکاتلند ۱۹۳۸–۱۹۶۱ لیدل‌پول [۱۰۳] Liddellpool
۹ فرناندو تورس اسپانیا ۲۰۰۷–۲۰۱۱ بچه El niño
۱۰ سامی هوپیا فنلاند ۱۹۹۹–۲۰۰۹ روان‌سنج Psycho co
۱۱ ...

رکوردها[ویرایش]

بازی ها[ویرایش]

گلزنان[ویرایش]

رابی فاولر ، زننده سریع‌ترین هت‌تریک تاریخ لیگ برتر تا سال ۲۰۱۵

نقل و انتقالات[ویرایش]

  • بیشترین مبلغ پرداخت شده برای خرید یک بازیکن: انگلستان اندی کارول - ۳۵ میلیون پوند در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۱.[۱۰۶]
  • بیشترین مبلغ دریافت شده برای فروش یک بازیکن:اروگوئه لوییز سوارس - ۷۵ میلیون پوند در ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۴.[۱۰۷]

جوایز بازیکنان[ویرایش]

توپ طلای اروپا[ویرایش]

کفش طلای اروپا[ویرایش]

بهترین بازیکن سال اروپا[ویرایش]

مربیان[ویرایش]

باب پیزلی (۱۹۷۴–۱۹۸۳) پر افتخارترین سرمربی تاریخ باشگاه لیورپول

در یکم ماه ژوئن ۲۰۱۲ برندان راجرز در پی اخراج کنی دالگلیش با امضای قراردادی سه ساله به عنوان سرمربی باشگاه لیورپول راهی آنفیلد شد [۱۱۲]. در پی نتایج موفقیت آمیز این تیم در فصل ۲۰۱۳–۱۴، باشگاه لیورپول در روز ۲۶ مه ۲۰۱۴ قراردادی ۴ ساله تا پایان سال ۲۰۱۸ با این سرمربی اهل ایرلند شمالی به امضا رساند.[۱۱۳]

سمت ملیت نام
سرمربی ایرلند شمالی برندان راجرز
مربی ولز کالین پاسکو
مربی تیم اول انگلستان مایک مارش
مربی دروازه‌بان هلند جان آشتربرگ
آنالیزور انگلستان گلن دریسکول
مدیر آکادمی انگلستان فرانک مک پارلند
مسئول مربیان آکادمی انگلستان ردولفو بورل
مربی تیم زیر ۲۱ سال انگلستان الکس اینگلتورپ
رئیس کادر پزشکی تیم پاکستان ظفر اقبال

تاریخچه مربیان باشگاه[ویرایش]

سال نام افتخارات
۱۸۹۲–۱۸۹۶ St Patrick's saltire.svg ویلیام بارکلی

St Patrick's saltire.svg جان مک کنا

دو عنوان قهرمانی در دسته دوم
۱۸۹۶–۱۹۱۵ انگلستان تام واتسون یک عنوان قهرمانی در دسته دوم و دو عنوان قهرمانی در دسته اول
۱۹۱۹–۱۹۲۳ انگلستان دیوید اشورث یک عنوان قهرمانی در دسته اول
۱۹۲۳–۱۹۲۸ اسکاتلند مت مک کویین یک عنوان قهرمانی در دسته اول
۱۹۲۸–۱۹۳۶ انگلستان جورج پترسون
۱۹۳۶–۱۹۵۱ انگلستان جورج کی یک عنوان قهرمانی در دسته اول
۱۹۵۱–۱۹۵۶ انگلستان دان ولش
۱۹۵۶–۱۹۵۹ انگلستان فیل تیلور
۱۹۵۹–۱۹۷۴ اسکاتلند بیل شنکلی یک عنوان قهرمانی در دسته دوم، سه قهرمانی در دسته اول، دو قهرمانی در جام حذفی، چهار قهرمانی در جام خیریه، یک قهرمانی در جام یوفا
۱۹۷۴–۱۹۸۳ انگلستان باب پیزلی شش قهرمانی در دسته اول، سه قهرمانی در جام اتحادیه، شش قهرمانی در جام خیریه، سه قهرمانی در لیگ قهرمانان، یک قهرمانی در جام یوفا، یک قهرمانی در سوپر جام اروپا
۱۹۸۳–۱۹۸۵ انگلستان جو فاگان یک قهرمانی در دسته اول، یک قهرمانی در جام اتحادیه، یک قهرمانی در لیگ قهرمانان
۱۹۸۵–۱۹۹۱ اسکاتلند کنی دالگلیش سه قهرمانی در دسته اول، دو قهرمانی در جام حذفی، چهار قهرمانی در جام خیریه
۱۹۹۱ انگلستان رانی مورن
۱۹۹۱–۱۹۹۴ اسکاتلند گریم سونس یک قهرمانی در جام حذفی
۱۹۹۴–۱۹۹۸ انگلستان روی اوانس یک قهرمانی در جام اتحادیه
۱۹۹۸ انگلستان روی اوانس

فرانسه ژرارد هولیه

[۱۱۴]
۱۹۹۸–۲۰۰۴ فرانسه ژرارد هولیه یک قهرمانی در جام حذفی، دو قهرمانی در جام اتحادیه، یک قهرمانی در جام خیریه، یک قهرمانی در جام یوفا، یک قهرمانی در سوپرجام اروپا
۲۰۰۴–۲۰۱۰ اسپانیا رافائل بنیتز یک قهرمانی در جام حذفی، یک قهرمانی در جام خیریه، یک قهرمانی در لیگ قهرمانان، یک قهرمانی در سوپرجام اروپا
۲۰۱۰–۲۰۱۱ انگلستان روی هاجسون
۲۰۱۱–۲۰۱۲ اسکاتلند کنی دالگلیش یک قهرمانی در جام اتحادیه
۲۰۱۲– تاکنون ایرلند شمالی برندان راجرز

افتخارات[ویرایش]

نخستین قهرمانی لیورپول در نخستین فصل تأسیس این تیم در لیگ لانکاشر رقم خورد. در سال ۱۹۰۱ این تیم برای نخستین بار قهرمان لیگ برتر شد. در سال ۱۹۶۵ نیز قرمزها توانستند نخستین جام خود در جام حذفی را کسب کنند. دهه ی ۱۹۸۰، موفق‌ترین دوران لیورپول محسوب می‌شود. لیورپول در این دوره توانست پنج بار قهرمان لیگ، دو بار قهرمان جام حذفی، چهار بار قهرمان جام اتحادیه، پنج بار قهرمان جام خیریه و دوبار قهرمان اروپا شود. [۱۱۵]

لیورپول پرافتخارترین باشگاه انگلیسی در اروپاست و پنج بار قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شده‌است. همچنین لیورپول با سه قهرمانی در جام یوفا، در کنار اینترمیلان و یوونتوس پرافتخار ترین تیم این جام به شمار می‌آید.[۱۱۶]

تعداد رقابت سال
Premier league trophy icon.png x۱۸ لیگ برتر
۱۹۰۰-۰۱، ۱۹۰۵-۰۶، ۱۹۲۱-۲۲، ۱۹۲۲-۲۳، ۱۹۴۶-۴۷، ۱۹۶۳-۶۴، ۱۹۶۵-۶۶، ۱۹۷۲-۷۳، ۱۹۷۵-۷۶، ۱۹۷۶-۷۷، ۱۹۷۸-۷۹، ۱۹۷۹-۱۹۸۰، ۱۹۸۱-۸۲، ۱۹۸۲-۸۳، ۱۹۸۳-۸۴، ۱۹۸۵-۸۶، ۱۹۸۷-۸۸، ۱۹۸۹-۹۰
FA Cup.png جام حذفی
۱۹۶۵، ۱۹۷۴، ۱۹۸۶، ۱۹۸۹، ۱۹۹۲، ۲۰۰۱، ۲۰۰۶
Carling.png جام اتحادیه
۱۹۸۱، ۱۹۸۲، ۱۹۸۳، ۱۹۸۴، ۱۹۹۵، ۲۰۰۱، ۲۰۰۳، ۲۰۱۲
CommunityShield.png x۱۵ جام خیریه ۱۹۶۴ (مشترک)، ۱۹۶۵ (مشترک)، ۱۹۶۶، ۱۹۷۴، ۱۹۷۶، ۱۹۷۷ (مشترک)، ۱۹۷۹، ۱۹۸۰، ۱۹۸۲، ۱۹۸۶ (مشترک)، ۱۹۸۸، ۱۹۸۹، ۱۹۹۰ (مشترک)، ۲۰۰۱، ۲۰۰۶
UEFA - Champions League.png لیگ قهرمانان اروپا
۱۹۷۷، ۱۹۷۸، ۱۹۸۱، ۱۹۸۴، ۲۰۰۵
UEFA Cup (adjusted).png لیگ اروپا
۱۹۷۳، ۱۹۷۶، ۲۰۰۱
UEFA - Super Cup.png سوپر جام اروپا
۱۹۷۷، ۲۰۰۱، ۲۰۰۵

منابع[ویرایش]

  1. "Happy birthday LFC? Not quite yet...". Liverpool F.C. Retrieved 15 March 2014. Liverpool F.C. was born on 3 June 1892. It was at John Houlding's house in Anfield Road that he and his closest friends left from Everton FC, formed a new club. 
  2. "Premier League Handbook Season 2013/14" (PDF). Premier League. Retrieved 17 August 2013. 
  3. «Liverpool FC,Trophy Cabinet». UEFA. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «Liverpool FC,Trophy Cabinet». UEFA. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  5. «Top 10: Most successful teams in Europe». givemesport. بازبینی‌شده در ۶ آوریل 2015. 
  6. [‏http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8038259.stm «Man Utd 0-0 Arsenal»]. BBC British، 08:54 GMT, Monday, 18 May 2009. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  7. «LFC Trophy Cabinet». liverpoolfc. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  8. «Football League Cup Stats 1960-61 to 2014-15». myfootballfacts. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  9. «Top 10 most successful English football clubs revealed: Liverpool, Man United and more!». talksport، Wednesday, October 8, 201. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  10. [‏http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3011860/Liverpool-biggest-club-trophies-won-edging-rivals-Manchester-United-silverware.html «Liverpool are the biggest club on trophies won, edging out rivals Manchester United on silverware»]. dailymail، 26 March 2015. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  11. ‏ «Reds sport all-red kit for first time». liverpoolfc. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  12. [‏http://tomkinstimes.com/2013/05/heysel-25-years-on-book-extract/ «Heysel, 27 Years On Book Extract»]. tomkinstimes، 27 May 2013. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  13. «See what Liverpool's new-look stadium will look like when Anfield expansion is complete». mirror.co.uk، 4 December 2014. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  14. [http://talksport.com/magazine/big-picture/2011-10-13/worlds-most-popular-football-club-revealed-man-united-liverpool-arsenal-barca-real-or-chelsea‏ «The world's most popular football club revealed: Man United, Liverpool, Arsenal, Barca, Real or Chelsea? Read more at http://talksport.com/magazine/big-picture/2011-10-13/worlds-most-popular-football-club-revealed-man-united-liverpool-arsenal-barca-real-or-chelsea#wWlF9iRgHMDmHbDa.99»]. talksport، Thursday, October 13, 2011. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  15. ‏ «Top 10: Most popular teams in world football». givemesport، 4 Dec 2013. بازبینی‌شده در 6 آوریل 2015. 
  16. «Twitter, Facebook, Instagram: who are the world’s most popular football clubs?». 9 Dec 2014. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  17. ‏ «Manchester United v Liverpool: a rivalry for once detached from the title race». theguardian، 12 Dec 2014. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  18. «5 Reasons the Liverpool vs. Everton Rivalry Comes with Mutual Respect». bleacherreport، Oct 22, 2012. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۱۵. 
  19. Williams، John. Passing Rhythms: Liverpool FC and the Transformation of Football. Oxford: Berg. شابک ‎۱-۸۵۹۷۳-۳۰۳-۴. 
  20. [http://www.liverpoolfc.com/history/timeline/1892-1917/liverpool-football-club-is-formed‏ «Liverpool Football Club is formed 1892»]. liverpoolfc. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ «Liverpool Football Club is formed1892». liverpoolfc. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  22. [‏http://www.lfchistory.net/Articles/Article/304-2 «1892-1893: Liverpool go Scottish!»]. lfchistory. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  23. «Liverpool Change Kits». historicalkits. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  24. «Liverpool FC Home players kits 1896 - 1897». narod. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  25. ‏ «England - Lancashire League». rsssf، Jul 23, 2006. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  26. «The Merseyside Derby». toffeeweb. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  27. «Bury 1 Liverpool 0». LFC History. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  28. [‏http://www.evertonresults.com/189495summary2.htm «1894-1895 Summary Final League Table and Cup Winners»]. evertonresults. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  29. «The league table for the 1895-1896 season». LFC History. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  30. «The league table for the 1900-1901 season». LFC History. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  31. «The league table for the 1895-1896 season». LFC History. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  32. «Sam Raybould». liverpoolfc. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  33. ‏ «Liverweb - First Division Table». Liverweb. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  34. ‏ «Liverpool: 1891-1918». spartacus-educational. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  35. «Liverpool’s 1914 FA Cup final through the ears of a blind man». lfchistory. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  36. «England 1921-22». rsssf. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  37. «Liverpool 1922-1923». statto. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  38. «England 1953-54». rsssf. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  39. ‏ «Bill Shankly: Life, death and football». The guardian. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  40. «Final First Division 1963/1964 league table». lfc online. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  41. ‏ «Manager: Bill Shankly». this is anfield. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  42. ‏ «Bill Shankly Quotes». brainyquote. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  43. «اسطوره در قاب تصویر : بیل شانکلی کبیر». کانون رسمی هواداران لیورپول در ایران، 2 September 2014. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  44. «He remained an ordinary man amid extraordinary achievements». bob paisleY Official website. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  45. ‏ «Who is the greatest club manager of all time?». The guardian observer. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  46. «Bob Paisley: How Liverpool's reluctant hero began a revolution». BBC sport، 17 August 2014. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  47. «The 50 greatest managers of all time». football pantheon، July 8, 2011. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  48. ‏ «Season 1983-84». rsssf. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  49. [http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1983/ ‏ «Season overview 1983/84: Kennedy spot on for Liverpool»]. UEFA. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  50. ‏ «European Champions' Cup 1983-84». rsssf. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  51. ‏ «Heysel: Football’s Darkest Hour». the offside. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  52. «Rewind: The Heysel aftermath». espnfc، Jun 2, 2011. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  53. ‏ «1985: English teams banned after Heysel». BBC. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  54. [http://www.krysstal.com/multiple.html ‏ «A table of all the clubs which have won more than one trophy in a single season. This is a list of doubles and trebles.»]. krysstal. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  55. [‏http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk/7992845.stm «How the Hillsborough disaster happened»]. BBC، 14 April 2009. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  56. ‏ «Hillsborough inquests: The 96 who died». BBC، 1 May 2014. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  57. «ماهنامه لیورپولیسم، ویژه نامه هیلزبورو». کانون رسمی هواداران لیورپول در ایران، ۲۶ فروردین ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  58. ‏ «Hillsborough disaster: timeline». Telegraph، 13 Sep 2012. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  59. «Hillsborough papers: Cameron apology over 'double injustice'». BBC news، 12 September 2012. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  60. ‏ «Hillsborough disaster: David Cameron apologises for 'double injustice'». The Guardian. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  61. «1992, FA Cup final, Liverpool v Sunderland». Liverpool Echo، 2 May 2012. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  62. ‏ «2000/01: Liverpool prevail in nine-goal thriller». UEFA، Friday 1 June 2001. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  63. [‏http://www.theguardian.com/football/2005/may/29/newsstory.sport12 «The miracle of Istanbul»]. The Guardian. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  64. ‏ «Reds in Seventh Heaven». The Football Association. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  65. ‏ «Inzaghi inspires Milan to glory». UEFA، 24 May 2007. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  66. ‏ «Premier League 2013-14: the season in numbers». The Guardian، 13 May 2014. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  67. «historical LFC kits». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  68. «LFC announce record New Balance kit deal». Liverpool FC، 05 February 2015. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  69. «Liverpool FC new home kit: New Balance release behind the scenes video». Liverpool Echo، 17 April 2015. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  70. «historical LFC kits». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  71. «Hillsborough». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  72. «Anfield Stadium Photo: Statue of Bill Shankly». tripa advisor. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  73. «Liverpool FC : Top 10 Celebrity Fans of Liverpool». bleacherreport، Feb 28, 2011. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  74. «Welcome to La La Land! NBA star Kobe Bryant delivers message to Liverpool's Steven Gerrard». Express، Wed, Jan 7, 2015. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  75. «Chris de Burgh to sing at tribute for Hillsborough victim James». Liverpool Echo، 6 September 2013. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  76. «Famous Liverpool FC Fans». IMDb، 03 Nov 2011. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  77. «Lana Del Rey reveals why she needs Liverpool FC to win». Metro، 11 Mar 2013. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  78. «Famous Celebrity LFC Fans». pinterest. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  79. «Brad Pitt: I support LFC». Liverpool FC، 25th Nov 2011. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  80. «The Lady in Red: Rosanna Davison signs for Liverpool». Independent، 29 October 2013. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  81. «Which team did the Pope support?». The Guardian، 30 March 2005. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  82. «Liverpool and football unites to pay tribute to Nelson Mandela, who has died aged 95». This is Anfield، Dec 5, 2013. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  83. «Why I love LFC by Dr Dre». Liverpool FC، 1 November 2001. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  84. «چرا فردوسي پور نمي گويد طرفدار چه تيمي است؟». الف، ۵ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  85. «Liverpool fans form a club in their price range». Telegraph، 18 Mar 2008. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  86. «You'll Never Walk Alone: The story of the iconic Liverpool sing». Mirror. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  87. «Liverpool or Celtic: who Walked Alone first?». The Guardian، 12 March 2003. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  88. «Anfield giants never walk alone». FIFA. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  89. «Scouse v Manc». BBC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  90. «شریه ی لیورپولیسم-شماره پنج». کانون رسمی هواداران باشگاه لیورپول در ایران. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  91. «Liverpool's board split over two new bids to buy club». BBC Sport. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  92. «Liverpool FC's Shirt Sponsorship and Kit Manufacturers History.». 
  93. «ویکی‌پدیای انگلیسی». 
  94. «Players». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  95. «100 Players Who Shook The Kop (2006)». Liverpool FC wikia. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  96. «100PWSTK: The full 2013 list». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  97. «Gerrard: Young and Red 700 Up for Captain Fantastic». Anfield index. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  98. «Liverpool and Scotland's King Kenny». FIFA. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  99. «Liverpool Hall of Fame - Ian Rush». Football Fan Cast، Nov 19, 2009. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  100. «When Robbie Fowler became God: 20 years on from history-making hat-trick». The Guardian، 27 August 2014. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  101. «I just can’t seem to get enough of Luis Suarez». Back Page Football. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  102. «Past Players: Volume 5 - John Barnes». The Liver bird، 22 Jul 2011. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  103. «Liverpool FC legend Billy Liddell memorial garden unveiled today in his Townhill birthplace, Fife, Scotland». Liverpool Echo، 22 May 2010. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  104. «Ian Rush, Hall of Fame». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  105. «Fastest Premier League hat-trick: 4 minutes 33 seconds». Independent. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  106. «Top 15 - most expensive bought». LFC history. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  107. «Top 15 - most expensive sold». LFC history. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  108. «How Michael Owen won the Ballon d'Or WITHOUT being crowned the world's best footballer». Talk sport، December 2, 2014. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  109. «Golden Boot ("Soulier d'Or") Awards». rsssf. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  110. «Luis Suarez presented with Golden Shoe by Kenny Dalglish - and says he is ready for El Clasico». Sky Sport 1، 16 Novermber 2014. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  111. «Steven Gerrard Profile». UEFA. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  112. «Brendan Rodgers urges Liverpool to join him on journey to the stars». The Guardian، 01 June 2012. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  113. «Brendan Rodgers signs new contract: Liverpool manager agrees extension with Reds until 2018». Independent. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  114. «Evans / Houllier». LFC history. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  115. «LFC Trophy Cabinet». Liverpool FC. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 
  116. «New format provides fresh impetus». UEFA. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۷. 

پیوند به بیرون[ویرایش]