جام حذفی فوتبال ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جام حذفی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جام حذفی فوتبال ایران
Cup-hazfi-IRAN-logo.svg
سال بنیان‌گذاری۱۳۵۵ (۴۴ سال پیش)
سرزمین ایران
تعداد تیم‌های حاضر۶۲ تیم
قهرمان کنونیپرسپولیس (۶مین قهرمانی)
موفق‌ترین تیماستقلال (۷ قهرمانی)
پخش تلویزیونیشبکه سه
شبکه جهانی جام جم
شبکه ورزش
شبکه‌های استانی
وبگاهhazfi-cup.com
Soccerball current event.svg جام حذفی فوتبال ایران ۹۹–۱۳۹۸

جام حذفی فوتبال ایران نام مسابقات حذفی فوتبال در ایران است. این جام در بزرگداشت و یادبود آزادسازی خرمشهر با عنوان "یادواره آزادسازی خرمشهر" برگزار می‌شود.[۱][۲] به همین مناسبت نیز در سالیان اخیر بازی پایانی (فینال) این مسابقات در شهر خرمشهر و ورزشگاه نفت و گاز اروندان خرمشهر برگزار میشد.

هم‌اکنون فدراسیون فوتبال ایران این جام را به صورت تک‌حذفی و تک بازی برگزار می‌کند و یکی از سهمیه‌های اصلی ایران در لیگ قهرمانان آسیا به قهرمان جام حذفی تعلق می‌گیرد .[۳][۴] قهرمان جام حذفی نماینده اصلی فوتبال ایران در لیگ قهرمانان آسیا است و تنها با برگزاری شش مسابقه هر تیمی می‌تواند مستقیماً به آسیا صعود کند.[۵] از سال ۱۳۵۵ تاکنون ۳۲ دوره از مسابقات جام حذفی برگزار شده‌است و ۱۳ تیم قهرمانی در این جام را تجربه کرده‌اند.[۶]

پیشینه[ویرایش]

جام دوره ۹۲–۱۳۹۱

مسابقات جام حذفی ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۵۵ موسوم به (جام پهلوی) و در دورهٔ ریاست کامبیز آتابای بر فدراسیون فوتبال ایران برگزار شد. در ابتدا این رقابتها به «جام پهلوی» معروف بود و بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ با همان نام (جام حذفی) کشور برگزار شد. تیم ملوان بندرانزلی با برتری ۴−۱ برابر تراکتورسازی تبریز در فینال بازی‌ها، نخستین عنوان قهرمانی جام حذفی ایران را به خود اختصاص داد.[۷]

تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران یک دورهٔ دیگر از مسابقات حذفی به انجام رسید که با قهرمانی تاج تهران همراه بود. پس از آن به دلیل وقوع انقلاب و آغاز جنگ ایران و عراق مسابقات جام حذفی ایران برای ۸ سال (از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۵) برگزار نشد.

در سال ۱۳۶۵ مسابقات جام حذفی مجدداً از سر گرفته شد. از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ که لیگ سراسری فوتبال باشگاه‌های ایران وجود نداشت، جام حذفی تنها مسابقات سراسری و ملی ایران به‌شمار می‌رفت و قهرمان آن به مسابقات جام باشگاه‌های آسیا راه پیدا می‌کرد. با این حال پس از شروع مجدد مسابقات لیگ سراسری در ایران و تأسیس مسابقات جام برندگان جام آسیا توسط AFC در سال (۹۱–۱۹۹۰)، نحوه مشخص شدن نمایندگان ایران در مسابقات آسیایی دگرگون شد؛ بدین ترتیب که قهرمان لیگ فوتبال ایران به قدیمی‌ترین و بالاترین سطح مسابقات جام قارهٔ آسیا (جام باشگاه‌های آسیا) راه می‌یافت و قهرمان جام حذفی ایران راهی مسابقات جام برندگان جام آسیا می‌شد. کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) در فصل ۲۰۰۳−۲۰۰۲، تصمیم به ادغام مسابقات جام برندگان جام آسیا و جام باشگاه های آسیا و سوپر جام باشگاه های آسیا گرفت که در پی آن مسابقات با نام لیگ قهرمانان آسیا راه‌اندازی شد. از آن پس همواره یکی از نمایندگان فوتبال ایران در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا، قهرمان جام حذفی ایران بوده‌است و این موضوع، اهمیتی ویژه ای را به مسابقات جام حذفی داده‌است.

دوره‌های جام حذفی[ویرایش]

جدول زیر نشان دهنده دوره‌های برگزار شده جام حذفی به همراه تعداد تیم‌های حاضر در هر دوره، قهرمان آن دوره و تاریخ‌های آغاز و پایان هر دوره است. در بسیاری از دوره‌های جام حذفی بازی‌های فینال به صورت رفت و برگشتی انجام شد، در آن دوره‌های تاریخ پایان جام حذفی، تاریخ بازی برگشت فینال در نظر گرفته شده است.

دوره‌های جام حذفی فوتبال ایران
دوره فصل تاریخ برگزاری تیم‌ها مرحله‌ها مسابقات قهرمان منبع
آغاز مرحله نخست فینال
۱ ۱۳۵۵ ۲۶ فروردین ۱۳۵۵ ۳ دی ۱۳۵۵ ۳۲ ۵ ملوان بندرانزلی [۸]
۲ ۵۷–۱۳۵۶ ۱۳ آبان ۱۳۵۶ ۱۲ تیر ۱۳۵۷ ۳۲ ۵ تاج تهران
۳ ۱۳۶۵ ۱۳۶۵ ۱۳۶۶ ملوان بندرانزلی
۴ ۱۳۶۶ ۱۳۶۶ ۱۳۶۷ پیروزی تهران
۵ ۱۳۶۷−۶۸ ۱۳۶۷ ۱۳۶۸ شاهین اهواز
۶ ۱۳۶۹ ۱۳۶۹ ۲۶ اسفند ۱۳۶۹ ملوان بندرانزلی
۷ ۱۳۷۰−۷۱ ۱۳۷۰ ۱۳۷۱ پیروزی تهران
۸ ۱۳۷۲ ۱۳۷۲ ۱۳۷۳ سایپا تهران
۹ ۱۳۷۳ ۱۳۷۳ ۱۳۷۴ بهمن کرج
۱۰ ۱۳۷۴−۷۵ ۱۳۷۴ ۱۸ تیر ۱۳۷۵ استقلال تهران
۱۱ ۱۳۷۵−۷۶ ۱۳۷۵ شهریور ۱۳۷۶ برق شیراز
۱۲ ۱۳۷۷−۷۸ ۱۳۷۷ ۲۰ تیر ۱۳۷۸ پیروزی تهران
۱۳ ۱۳۷۸−۷۹ ۲۴ آذر ۱۳۷۸ ۲۷ خرداد ۱۳۷۹ استقلال تهران
۱۴ ۱۳۷۹−۸۰ ۱۸ اسفند ۱۳۷۹ ۲۴ تیر ۱۳۸۰ فجرسپاسی شیراز
۱۵ ۱۳۸۰−۸۱ ۲۳ مهر ۱۳۸۰ ۳۰ خرداد ۱۳۸۱ استقلال تهران
۱۶ ۱۳۸۱−۸۲ ۲۳ مهر ۱۳۸۱ ۱۹ تیر ۱۳۸۲ ذوب‌آهن اصفهان
۱۷ ۱۳۸۲−۸۳ مرداد ۱۳۸۲ ۱۷ تیر ۱۳۸۳ سپاهان اصفهان
۱۸ ۱۳۸۳−۸۴ ۱۴ فروردین ۱۳۸۴ ۲۴ تیر ۱۳۸۴ صبا باتری تهران
۱۹ ۱۳۸۴−۸۵ ۳ آذر ۱۳۸۴ ۳۱ شهریور ۱۳۸۵ سپاهان اصفهان
۲۰ ۱۳۸۵−۸۶ ۱۰ آذر ۱۳۸۵ ۲۶ خرداد ۱۳۸۶ سپاهان اصفهان
۲۱ ۱۳۸۶−۸۷ ۲۳ مهر ۱۳۸۶ ۲۷ خرداد ۱۳۸۷ ۱۰۰ ۸ ۷۴ استقلال تهران
۲۲ ۱۳۸۷−۸۸ ۱۸ مهر ۱۳۸۷ ۱ خرداد ۱۳۸۸ ۱۱۵ ۸ ۹۷ ذوب‌آهن اصفهان
۲۳ ۱۳۸۸−۸۹ ۱۸ آبان ۱۳۸۸ ۳ خرداد ۱۳۸۹ ۱۱۵ ۸ ۱۱۵ پرسپولیس تهران
۲۴ ۱۳۸۹−۹۰ ۲۵ شهریور ۱۳۸۹ ۲۰ خرداد ۱۳۹۰ ۷۹ ۸ ۷۹ پرسپولیس تهران
۲۵ ۱۳۹۰−۹۱ ۲۱ شهریور ۱۳۹۰ ۲۵ اسفند ۱۳۹۰ ۱۰۰ ۸ ۹۹ استقلال تهران
۲۶ ۱۳۹۱−۹۲ ۲۳ آذر ۱۳۹۱ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۲ ۳۲ ۵ ۳۱ سپاهان اصفهان
۲۷ ۱۳۹۲−۹۳ ۱۳ شهریور ۱۳۹۲ ۲۵ بهمن ۱۳۹۲ ۱۰۳ ۹ ۷۸ تراکتورسازی تبریز
۲۸ ۱۳۹۳−۹۴ ۱۰ شهریور ۱۳۹۳ ۱۱ خرداد ۱۳۹۴ ۱۰۲ ۹ ۷۸ ذوب‌آهن اصفهان
۲۹ ۱۳۹۴−۹۵ ۵ شهریور ۱۳۹۴ ۹ خرداد ۱۳۹۵ ۸۰ ۷ ۷۸ ذوب‌آهن اصفهان
۳۰ ۱۳۹۵−۹۶ ۲۲ شهریور ۱۳۹۵ ۲ خرداد ۱۳۹۶ ۹۴ ۷ ۵۲ نفت تهران
۳۱ ۱۳۹۶−۹۷ ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۶۲ ۷ ۵۷ استقلال تهران
۳۲ ۱۳۹۷−۹۸ ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ ۱۲ خرداد ۱۳۹۸ ۶۲ ۸ ۵۶ پرسپولیس تهران
۳۳ ۱۳۹۸−۹۹ ۱ شهریور ۱۳۹۸ ۹۶ ۸ ۶۵

برندگان و فینالیست‌ها[ویرایش]

قهرمانی‌ها بر پایه تیم‌ها[ویرایش]

# باشگاه قهرمانی نایب قهرمانی آخرین قهرمانی آخرین نایب قهرمانی
۱ استقلال ۷ ۴ ۱۳۹۶−۹۷ ۱۳۹۴−۹۵
۲ پرسپولیس ۶ ۲ ۱۳۹۷−۹۸ ۱۳۹۱−۹۲
۳ ذوب‌آهن ۴ ۱ ۱۳۹۴−۹۵ ۱۳۷۹−۸۰
۴ سپاهان ۴ ۰ ۱۳۹۱−۹۲
۵ ملوان ۳ ۴ ۱۳۶۹−۷۰ ۱۳۸۹−۹۰
۶ تراکتور ۱ ۳ ۱۳۹۲−۹۳ ۱۳۹۵−۹۶
۷ فجر سپاسی ۱ ۲ ۱۳۷۹−۸۰ ۱۳۸۱−۸۲
بهمن ۱ ۲ ۱۳۷۳ ۱۳۷۸−۷۹
۹ صبا باتری تهران ۱ ۱ ۱۳۸۳−۸۴ ۱۳۸۵−۸۶
برق شیراز ۱ ۱ ۱۳۷۵−۷۶ ۱۳۷۴−۷۵
نفت تهران ۱ ۱ ۱۳۹۵−۹۶ ۱۳۹۳−۹۴
۱۲ سایپا ۱ ۰ ۱۳۷۲
شاهین اهواز ۱ ۰ ۱۳۶۷−۶۸
۱۴ داماش گیلان ۰ ۲ ۱۳۹۷−۹۸
۱۵ هما ۰ ۱ ۵۷–۱۳۵۶
خیبر خرم‌آباد ۰ ۱ ۱۳۶۵−۶۶
جنوب اهواز ۰ ۱ ۱۳۷۲
ابومسلم ۰ ۱ ۱۳۸۳−۸۴
راه‌آهن ۰ ۱ ۱۳۸۷−۸۸
گسترش فولاد ۰ ۱ ۱۳۸۸−۸۹
شاهین بوشهر ۰ ۱ ۱۳۹۰−۹۱
مس کرمان ۰ ۱ ۱۳۹۲−۹۳
خونه به خونه بابل ۰ ۱ ۱۳۹۶−۹۷

منبع: رده‌بندی جام حذفی ایران

  • تیم داماش گیلان قبلاً با نام پگاه گیلان در جام حذفی حضور داشت.

قهرمانی بر پایه شهر[ویرایش]

شهر قهرمانی‌ها باشگاه‌ها
تهران
۱۶
استقلال (۷)، پرسپولیس (۶)، صباباتری (۱)، نفت (۱)، سایپا (۱)
اصفهان
۸
ذوب‌آهن (۴)، سپاهان (۴)
بندر انزلی
۳
ملوان (۳)
شیراز
۲
فجر سپاسی (۱)، برق شیراز (۱)
تبریز
۱
تراکتور (۱)
کرج
۱
بهمن (۱)
اهواز
۱
شاهین اهواز (۱)

قهرمانی بر پایه استان[ویرایش]

استان قهرمانی‌ها باشگاه‌ها
تهران
۱۷
استقلال (۷)، پرسپولیس (۶)، صباباتری (۱)، نفت (۱)، سایپا (۱)، بهمن (۱)
اصفهان
۸
ذوب‌آهن (۴)، سپاهان (۴)
گیلان
۳
ملوان (۳)
فارس
۲
فجر سپاسی (۱)، برق شیراز (۱)
آذربایجان شرقی
۱
تراکتور (۱)
خوزستان
۱
شاهین اهواز (۱)
  • توضیح: پیش از تشکیل استان البرز در سال ۱۳۸۹، کرج یکی از شهرهای استان تهران بود. بنابراین تیم بهمن کرج نیز در زمان قهرمانی یکی از نمایندگان استان تهران بوده است.

شگفتی‌های جام حذفی[ویرایش]

اگرچه در تاریخ فوتبال بارها پیش آمده که یک تیم از لیگ سطح سوم و حتی سطح چهارم لیگ سراسری کشوری به فینال جام حذفی راه پیدا کند (برای نمونه نگاه کنید به فهرست فینال‌های جام حذفی آلمان یا جام حذفی فرانسه) یا حتی قهرمان شود (فصل ۸۳–۱۹۸۲ جام حذفی لهستان، فصل ۲۰۱۲–۲۰۱۳ جام حذفی اتریش یا فصل ۱۹۹۹–۲۰۰۰ در جام حذفی مراکش)[۹] اما در جام حذفی ایران داماش گیلان برای نخستین بار در سال ۹۸–۱۳۹۷ به عنوان یک تیم از لیگ سطح سوم فوتبال کشور (لیگ دسته دوم) موفق به حضور در فینال شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «سازمان لیگ تأیید کرد؛ فینال جام حذفی در خرمشهر». ایسنا. ۲۸ فروردین ۱۳۹۷.
  2. «رونمایی از کاپ جام حذفی در خرمشهر». ورزش سه. ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  3. «استقلال، العین، الهلال و الدحیل در گروه مرگ/ تقابل دوباره پرسپولیس و السد». ایسنا. ۱ آذر ۱۳۹۷.
  4. «استقلال تهران قهرمان جام حذفی ایران شد». دویچه‌وله فارسی. ۳ می ۲۰۱۸.
  5. محمد تقوی (۲۱ دسامبر ۲۰۱۶). «استقلال ناکام بزرگ جام حذفی». بی‌بی‌سی فارسی.
  6. «لیست قهرمانان جام حذفی فوتبال ایران». وبگاه جام حذفی. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۱۴.
  7. «اولین قهرمان جام حذفی ایران». وبگاه گل. ۲۳-۱۲-۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  8. «اولین دوره جام حذفی 1355». takhtejamshidcup.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۰۱.
  9. «Minnows in Cup Finals». بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال. ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۹ مرداد ۱۳۹۸.

پیوند به بیرون[ویرایش]