اقتصاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اقتصادی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اقتصاد یا ترازمان به یک نظام اقتصادی در یک یا چند منطقه جغرافیایی یا سیاسی خاص اطلاق می‌شود و در برگیرنده تولید، توزیع یا تجارت و مصرف کالاها و خدمات در آن منطقه یا کشور می‌باشد. یک اقتصاد مجموع کل ارزش معاملات میان فعالان اقتصادی نظیر افراد، گروه‌ها، سازمان‌ها و حتی ملت‌هاست.

اقتصاد برآیندِ کلیه فرایندهایی است که فرهنگ،ارزش، آموزش، تکامل تکنولوژیکی، تاریخ، سازمان اجتماعی، ساختار سیاسی، سیستم‌های قانونی، جغرافیا و همین طور مواهبِ طبیعی را دربر می‌گیرد.این عوامل زمینه، محتوا و شرایطی را تعیین می‌کند که یک اقتصاد در آن عمل می‌کند. برخی فرهنگ‌ها اقتصادهای مولدتری را به وجود می‌آورند و لذا ارزش یاGDP بیشتری را تولید می‌کنند.

تعاریف[ویرایش]

فرهنگِ لغتِ آکسفورد اقتصاد را این گونه تعریف کرده‌است:ارتباط میانِ تولید، تجارت و عرضه پول، در یک کشور یا منطقه مشخص.[۱] در تعریفی دیگرِ اقتصاد، مجموعه بزرگی از فعالیت‌های به هم مرتبطِ تولیدی و مصرفی دانسته شده که به تعیینِ چگونگی تخصیصِ منابع کم یاب کمک می‌رسانَند.[۲] اقتصاد همچنین به صورت «شبکه‌ای از تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و مصرف‌کنندگان کالاها و خدمات در یک مکان، منطقه یا کشور» تعریف شده‌است.[۳]

دانش های مرتبط[ویرایش]

امروزه، طیفی وسیعی از حوزه‌هایِ مختلف علوم اجتماعی از جامعه‌شناسی (جامعه‌شناسی اقتصادی) و تاریخ (تاریخ اقتصادی) گرفته تا انسان‌شناسی (انسان‌شناسی اقتصادی) و جغرافیا (جغرافیای اقتصادی) به بررّسی و تجزیه و تحلیلِ جنبه‌هایِ مختلفِ اقتصادیِ حیاتِ جمعیِ انسان‌ها می‌پردازد.

اقتصاد واقعی[ویرایش]

با توجه به اهمیت رو به رشدِ بخشِ مالی اقتصاد، در عصرِ حاضر، تحلیلگران اصطلاح اقتصادِ واقعی (به انگلیسی: real economy) را به کار می‌گیرند تا بخش واقعی اقتصاد را که واقعاً با تولید کالاها و خدمات ارتباط دارد، از بخشِ مالیِ اقتصادی (یا اقتصاد کاغذی) تفکیک کند که مرتبط با خرید و فروش در بازارهای مالی است.

معیارهای اندازه‌گیری یک اقتصاد[ویرایش]

با استفاده از مفهوم های زیر می‌توان معیارها و شاخص‌هایی را برایِ شناخت و اندازه‌گیریِ اقتصاد به دست آورد:

مقادیر واقعی و اسمی[ویرایش]

از آنجا که در طولِ زمان قیمت‌ها تغییر می‌کنند، برای این که نگاه واقعی تر به اقتصاد داشته باشیم، اقتصاددانان و آمارگران برخی از معیارهای اندازه‌گیری اقتصاد را بر اساسِ میزانِ تورم تعدیل و مقادیراسمی را به مقادیر واقعی تبدیل می‌کنند. مثلا، GDP اسمی معمولاً به GDP واقعی تبدیل می‌شود تا میزانرشد یک اقتصاد محاسبه شود.

جایگاه اقتصادِ ایران در دنیا و منطقه[ویرایش]

مقاله اصلی: اقتصاد ایران

در حال حاضر، ایران بر اساسِ فهرست صندوق بین‌المللی پول با توجه به GDP اسمی بیست و یکمین و بر اساسِ GDP تعدیل شده با شاخص برابری قدرت خرید هفدهمین اقتصاد بزرگ دنیاست. در این رتبه‌بندی، و بر اساسِ معیار اولی به ترتیب کشورهایِ ترکیه و عربستان سعودی و بر اساسِ معیارِ دوّم کشورِ ترکیه بالاتر از ایران قرار می‌گیرند.

اقتصاد غیررسمی[ویرایش]

مقاله اصلی: اقتصاد غیررسمی

اقتصادِ غیررسمی فعالیت‌هایِ اقتصادی را شامل می‌شود که برخلافِ اقتصاد رسمی، نه مالیاتی می‌پردازد و نه تحتِ نظارت دولت انجام می‌گیرد؛ از این رو،اقتصادِ غیررسمی در محاسباتِ مربوط به تولید ناخالص ملی نمی‌آیند. اگرچه غالباً اقتصاد غیررسمی با مباحث مربوط به کشورهای در حال توسعه پیوند خورده‌است، تمامی نظام‌هایِ اقتصادی درجاتی از اقتصادِ غیررسمی را شامل می‌شوند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

الگو:داده‌های کتابخانه‌ایی