اقتصاد توسعه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اقتصاد توسعه بخشی از دانش اقتصاد است که به بررسی جنبه‌های فرایند توسعه و گسترش در کشورهای در حال توسعه می‌پردازد. این بخش از اقتصاد نه تنها به ترقی دادن توسعه اقتصادی،رشد اقتصادی و تغییرات ساختاری بلکه به بهبود پتانسیل توده مردم نیز می‌پردازد؛ برای مثال از طریق تندرستی و بهداشت و آموزش و پرورش و وضعیت کار چه از راه کانالهای خصوصی و چه از راه کانالهای عمومی.

اقتصاد توسعه دربرگیرنده ایجاد نظریه‌ها و روش‌هایی است که به تعیین سیاست‌ها و شیوه‌ها کمک کرده و می‌تواند در هر دو سطح محلی و بین‌المللی به اجرا گذاشته شود. این ممکن است دربرگیرنده انگیزه‌های بازار و یا روش‌های ریاضی مانند بهینه‌سازی تمپورال برای تجزیه و تحلیل پروژه و یا مخلوطی از هر دو روش کمی و کیفی باشد.

بر خلاف بسیاری از دیگر بخش‌های اقتصاد،رویکرد اقتصاد توسعه ممکن است عوامل اجتماعی و سیاسی را جهت طراحی و تدوین برنامه‎های خاص در خود بگنجاند.همچنین بر خلاف بسیاری از دیگر بخش‌های اقتصاد، در این بخش هیچ توافقی مبنی بر آنچه دانشجویان باید بدانند وجود ندارد. با این وجود خیلی از دانشمندان معتقدند که اقتصاد توسعه دارای یک سری اصول ثابت میباشد .آنها برای رسیدن به این موضوع برای خود چندید طرح سوال کردند ؟اگرمادرتاریخ اقتصادیوتاریخ فرهنگی ملتها توجه کنیم چه عوامل ثابتی را در پیش برد توسعه اقتصادی آنها میابیم ؟ ایا مراتبی وجو دارد که انسان در توسعه اقتصادی جدا از اینکه ارزشهایی را انتخاب کند باید رعایت کند هرچند توسعه در طی این مدت در هر کشوری قالبی خاص داشته است وبه نسبتهای گوناگون محقق شده اما مراتبی معین وثابت در آنها قابل مشاهده واستنتاج است. سازماندهی هییت حاکمه ، توجه به علم ، نظام اموزشی قوی ، فرهنگ اقتصادی غنی دانشمندان مختلف علوم توسعه در ارتباط با زمینههای مطالعاتی خود واز جمله زمینه اقتصادی معنی کرده اند،چنانچه در جریان تحوا اندیشه توسعه ،سه نظریه قابل تشخیص میباشد که عبارتند از 1-توسعه اقتصاد که به معنای بهره وری نیروی انسانی ،کاهش سهم کشاورزی در کل تولید،پیشرفت تکنولوزی سخت افزار،توسعه شهر نشینی وافزایشآن نسبت به روستا نشینی که در آن تغییر ساختار اقتصادی معمولا بارشد اقتصادی نیز همراه است 2-توسعه اقصادی واجتماعی که با تمرکز با شاخصهایی از معیار زندگی همچون فقر ،توزیع درآمد،تغذیه،امید به زندگی ،باسوادی،آموزش وپرورش ،اشتغال،مسکن،ابرسانی وخدمات دیگر انجام می گیرد.این تفکر علاوه بر ایجا دظرفیتهای اقتصادی ،به عدالت اجتماعی از قبیل توزیع عادلانه ثروت وکاهش اختلاف طبقاتی وتامین حداقل سطح زندگی نیز توجه دارد 3-توسعه سیاسی،اقتصادی واجتماعی که بر حسب معیارهایی از قبیل درک بهتر فرایندهای سیاسی،اقتصادیواجتماعی،شایستگی خرد ودانش در تحلیل وحل مسایل روزمره زندگی،گسترش مهارتهای دستیوکنترل بیشتر بر منابع اقتصادی ،بازگرداندنحیثیت وکرانت انسانی ورابطه بین گروههای اجتماعی بر مبنای احترام متقابل وبرابر سنجیده میشود برای آشنایی بیشتر با مفهوم توسعه به تعاریفی چند از طرف برخی صاحب نظران می پردازیم. مانک هاوسدر تعریفdevelopment چنین گفته است :"برنامه ریزی در دست اقدام برایث شهر وکشور ،ساختمان سازی،تجدید بنا،عملیات مهندسی واستخراج معدن "" جرایدمی یرتوسعه را فرایندی میداندکه موجب افزایش درامد سزانه در بلند مدت میشود. روبین اتفیلد وبری ویکنز در تعریف توسعه میگوید:توسعه فرایندی جامع از فعالیتهای اقتصادی ،اجتماعی،فرهنگیف سیاسی که هدفش بهبود مداوم زندگی تمام جمعیت بوده وفعالیت ،ازادی مشارکتت مناسب وتوزیع عادلانه منافع از ارکان اساسی ان به شمار میاید جوزف استیگلیتز در کتاب توسعه پایدار یه به جمع اورری مقاله مختلف در پیشبرد اهداف توسعه پرداخته است .که به اختصار مقدمه ای رادر اینجا میاوریم در بطن همه مقاله های این مجلد این اعتقاد نهفته است که پندارها(ایده ها)برای پیشرفت اتی اقتصادتوسعه امری بنیادین به شمار میروند .هیچ فرمولی برای توسعه وجود ندارد .کمک مالی هم به تنهایی نمیتواند منجر به توسعه شود.به قول یک اقتصاد دان ارشد سابق بانک جهانی ، اکنون بیش از پیش اولویت اصلی بانک جهانی ان است...که راهبردهای بهتری برای توسعه اقتصادی بیافریند وبه اجرای این راهبردها کمک کند این راهبردها باید بیش از گذشته مبتنی بر انتقال دیگران ودگرگونی دانش باشد .به حدی که کم بود مورد انتظار در زمینه مساعدت مالی مربوط به توسعه را جبران کند ....صریحا بگویم چون در دهی اینده پول زیادی برای توسعه وجود نخواهد داشت .باید ایده های خوب زیادی وجو داشته باشد اکنون دریافته ایم که شکاف دانش میان کشورهای ثروتمند وفقیر به همان اندازه شکاف پس اندازها یا شکاف ارز خارجی اهمیت دارد ،به همیندلیل گزارش توسعه جهانی 99/1989 بانک جهانی فقط به مضمون ((دانش برای توسعه )) پرداخت .به قول جوزف استیگلیتز ،اقتصاد دان ارشد بانک جهانی در کنفرانس دوبرونیک . امروزه بانک جهانی بخش عمده ای از تاکید خود را به امور غیر مادی از قیبل دانش ،نهاده ها وفرهنگ معطوف کرده ومیکشود چارچوب کامل تری برای توسعه جدید بیافریند.برای مثال مامیخواهیم بانک دانش باشیمفنه فقط بانکی برای تامین مالی زیر بناهای اقتصادی .اکنون به نظر ما توسعه اقتصادی کمتر شبیه ساختمان سازی وبیشتر شیبیه تعلیم در معنایی گسترده وجامع است که دانش،نهادها وفرهنگ را دربر میگرد)استیگلیتز1999)


منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Development economics»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰ خرداد ۱۹۹۲).

عنوان=مقدمه ای براقتصاد توسعه دکتر غلام حسین خورشیدی زبان=فارسی

پیشگامان اقتصادتوسعه اینده در چشم انداز جوزف استیگلیتز

تغییر اجتماعی وتوسعه تالیف:الوین ای سو

{{توسعه ،جهان سوم ونظام بین الملل نویسنده:دکتر محمد سریع القلم نشرسفیر