اقتصاد عربستان سعودی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اقتصاد عربستان سعودی
Kingdom Tower at night.JPG
ریاض و برج المملکه در پس‌زمینه
واحد پولریال سعودی (hal'l, SR)
سال مالیCalendar year
سازمان‌های تجاریسازمان تجارت جهانی، اوپک، گروه ۲۰، بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی، اتاق بازرگانی بین‌المللی، سازمان بین‌المللی استانداردسازی، سازمان جهانی گمرک، شورای همکاری کشورهای عرب خلیج فارس، بانک جهانی صندوق بین‌المللی پول
آمارها
تولید ناخالص داخلی۱٫۷۹۶ تریلیون دلار (PPP ۲۰۱۷; فهرست کشورها بر پایه تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید)) ۷۰۷٫۳۷۹ میلیارد دلار (nominal ۲۰۱۷; فهرست کشورها بر پایه تولید ناخالص داخلی)
رشد تولید ناخالص داخلی 4.1% (2015), 1.4% (2016e),
0.6% (2017f), 2.0% (2018f)
سرانه تولید ناخالص داخلی$55,477 (2017 est.) (PPP; 10th)
$21,847 (2017 est.) (Nominal; فهرست کشورها بر پایه سرانه تولید ناخالص داخلی (اسمی))
تولید ناخالص داخلی هر بخشagriculture: 3.2%; industry: 60.4%; services: 36.4% (2009 est.)
تورم (CPI)۳٪ (۲۰۱۴)
نیروی کار7.63 million (2009 est.) note: about 80% of the labor force is non-national
نیروی کار
بر پایه شغل
agriculture: 6.7%; industry: 21.4%; services: 71.9% (2005 est.)
بی‌کاری۱۱٫۴٪ (۲۰۱۴)
صنایع اصلیcrude oil production, petroleum refining, basic petrochemicals, ammonia, industrial gases, sodium hydroxide (caustic soda), cement, fertilizer, plastics, metals, commercial ship repair, commercial aircraft repair, construction
رتبه آسانی انجام کسب و کار94th (2017)
تجارت
صادرات۲۰۵٫۳ میلیارد دلار (2016 est.)
کالاهای صادراتیpetroleum and petroleum products 90%
شرکای اصلی صادرات چین 13.1%
 ژاپن 10.9%
 ایالات متحده آمریکا 9.6%
 هند 9.6%
 کره جنوبی 8.5% (2015)
واردات۱۵۷٫۷ میلیارد دلار (2016 est.)
کالاهای وارداتیmachinery and equipment, foodstuffs, chemicals, motor vehicles, textiles
شرکای اصلی واردات چین 13.9%
 ایالات متحده آمریکا 12.6%
 آلمان 7.1%
 کره جنوبی 6.1%
 هند 4.5%
 ژاپن 4.4%
 بریتانیا 4.3%(2015)
استقراض ناخالص خارجی$127.4 billion (31 December 2012 est.)
امور مالی عمومی
بدهی‌های عمومی9.4% of GDP (2009 est.)
درآمدها$162 billion (2015 est.)
مخارج$260 billion (2015 est.)
کمک‌های اقتصادی(Donor) $100 million in 1993 to لبنان; since 2000, Saudi Arabia has committed $307 million to مردم فلسطینی; pledged $240 million to افغانستان; pledged $1 billion in export guarantees and soft loans to عراق.
رتبه اعتباراستاندارد اند پورز:
AA- (Domestic)
AA- (Foreign)
AA+ (T&C Assessment)
Outlook: Stable
Moody's:
Aa3
Outlook: Stable
فیچ ریتینگز:
AA-
Outlook: Stable
منبع اصلی داده‌ها: اطلاعات‌نامهٔ جهان سازمان سیا
همهٔ مقدارها -مگر موردهای ذکرشده- به دلار آمریکا است
رشد جمعیت عربستان سعودی میان سال‌های ۲۰۰۳–۱۹۶۱ میلادی

اقتصاد عربستان سعودی، یک اقتصاد دستوری است.[۱] دولت بر فعالیت‌های عمدهٔ اقتصادی کنترل دقیق دارد. حدود ۳۵ درصد محصولات عمدهٔ داخلی به بخش خصوصی تعلق دارد. حدود ۹ میلیون کارگر مهاجر در عربستان سعودی مشغول به کارند.[۲]

کاهش شدید قیمت نفت در سال ۱۹۹۸ ضربهٔ شدیدی بر اقتصاد عربستان سعودی زده بود که سبب شد محصولات عمدهٔ داخلی به میزان ۱۱ درصد کاهش یابد و کمبود بودجه به ۳٫۱۲ میلیارد دلار برسد.[نیازمند منبع] در سال ۱۹۹۹ م. به دلیل قیمت کم نفت، دولت برنامه‌هایی را برای کاهش هزینه آگهی کرد و بخش بیشتری را از اقتصاد به بخش خصوصی سپرد. کمبود آب و رشد سریع جمعیت، تلاش‌های دولت را برای خوداتکایی در زمینهٔ کشاورزی محدود کرده‌است. عربستان سعودی با تورم ۵٫۱ درصدی کمترین میزان تورم در خاورمیانه را داراست. عربستان سعودی در تولید نفت خام، پالایش نفت، پتروشیمی، سیمان، فولاد، کود شیمیایی و پلاستیک، صنعت موفقی داشته‌است.

بیشترین محصولات کشاورزی عربستان عبارت‌اند از گندم، جو، گوجه فرنگی، هندوانه، خرما، لیمو، تخم مرغ و شیر. در منطقهٔ خاورمیانه، ایران و عربستان بزرگ‌ترین تولیدکنندگان میگو و لارو میگو به‌شمار می‌روند.[۳]

به دلیل واقع‌شدن کعبه در این کشور، بسیاری از مسلمانان جهان، به عربستان سفر می‌کنند. عمده‌ترین بازارهای جهانگردی عربستان، اندونزی، نیجریه، هند و پاکستان است. بر اساس یک بررسی که با پیش‌بینی حضور حدود ۲ میلیون مسلمان در مراسم حج سال ۲۰۱۴ در مکه صورت گرفته‌است، درآمد عربستان سعودی از این مراسم به ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار خواهد رسید.[۴]

واحد پول این کشور ریال سعودی است. هر دلار آمریکا برابر با ۳٫۷۵ ریال عربستان است؛ که با دلار بیست‌وسه هزار تومانی هر ریال سعودی حدوداً معادل ۶٬۲۰۰ تومان ایران می‌باشد.

سطح فزآیندهٔ بی‌کاری شهروندان عربستان (حدود ۳۲ درصد) می‌تواند چالش جدی را برای سازگار شدن اقلیت‌ها با جامعه به وجود آورد. به ویژه گسترش سیاسی بسیار فرتوت و کند این کشور، در حالی‌که در کشورهایی چون قطر و بحرین، روند رو به رشدی داشته، از سطح انتظارات مردم عربستان عقب است.[۵]

با توجه به کاهش قیمت جهانی نفت، عربستان سعودی که بیشترین درآمد را از فروش نفت به دست می‌آورد، با مشکلات مالی بسیاری رو به رو شد. به‌طوری‌که در سال ۲۰۱۶ میزان قراردادهای منعقد شده در این کشور ۴۰ درصد کمتر از مدت مشابه در سال ۲۰۱۵ بود. همچنین بحران اقتصادی در عربستان مشکلات زیادی از جمله تأخیر در پرداخت تعهدات پیمانکاران، تعدیل نیرو در بسیاری از شرکت‌ها و افزایش بیکاری را به دنبال داشته‌است.[۶]

همچنین در سال ۲۰۱۹ حملهٔ گستردهٔ پهپادی از سوی یمن به سوی پالایشگاه‌های نفت آرامکو واقع در غرب عربستان صورت گرفت که خسارات آن حدود ۵۰۰ میلیارد دلار یعنی چیزی حدود سه‌برابر صادرات سالیانهٔ عربستان تخمین زده می‌شود.

وضع زنان[ویرایش]

در قوانین سعودی، زنان تنها مجاز به فعالیت در زمینهٔ آموزش و بهداشت یا چندین مورد استثنایی دیگر هستند و در حین کار به هیچ صورت اجازهٔ تعامل با مردان را ندارند.[۷] آموزش برای زنان به تدریس در کلاس‌های دختران می‌شود و آن‌ها حق آموزش برای پسران را ندارند. با این حال باز هم شرکت زنان در کارها بسیار بسته‌است و برای این کارها نیز اجازهٔ رسمی شوهر یا ولی شرط محسوب می‌شود.[۸] عالمان دینی گماردن زن به هر کاری که باعث همکاری و ارتباط با مردان نامحرم می‌شود، را حرام اعلام کرده‌اند.

منابع[ویرایش]

  1. http://www.persiangulfstudies.com/fa/index.asp?p=pages&id=757
  2. اعتراض به اخراج کارگران اتیوپیایی از عربستان سعودی به درگیری کشید، بی‌بی‌سی فارسی
  3. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۰.
  4. «پیش‌بینی درآمد کلان عربستان از حج تمتع». آفتاب. ۲۰۱۴-۰۸-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۸-۲۶.
  5. http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2010\06\06-27\14-00-56.htm&storytitle=موانع تضمین حقوق برابر در جامعهٔ ناهمگون عربستان
  6. باشگاه خبرنگاران جوان ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ http://www.yjc.ir/fa/news/5971787/
  7. Mona AlMunajjed, Women in Saudi Arabia today, p 120
  8. [۱]