طراحی وب
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاريخچه وب
تیم برنرز لی، بنیانگذار شبکه جهانی وب، با برپایی یک سایت وب در آگوست ۱۹۹۱، نام خود را به عنوان نخستین طراح وب در تاریخ نگاشت. او در نخستین سایت وب اش، از اَبَرمتن و پیوندی برای ایمیل (پست الکترونیک) استفاده کرده بود.
در آغاز، سایتهای وب با کُدهای ساده «اچ تیامال» نوشته میشدند، گونه ای از زبان کُدنویسی که ساختار سادهای به وبگاهها میداد، شامل سرتیتر و پاراگراف، و توانایی پیوند دادن به صفحههای وب دیگر، با اَبَرمتن. در مقایسه با روش های دیگر، این راه تازه و متفاوتی بود که کاربران به سادگی میتوانستند با یک مرورگر، صفحههای پیوند خورده را باز کنند.
با پیشرفت وب و هنر طراحی آن، زبان کُد نویسی اش، اَبَرمتن یا اچتیامال، پیچیده تر و پرانعطاف تر شد. ابزاری مانند جدول ها که بیشتر برای نمایش نمودارهای داده ای بودند، بزودی مورد استفاده نادرست، برای چیدمان های پنهان در صفحههای وب قرار گرفتند. با پیدایش صفحههای الگوی وب یا «CSS»، روش نادرست طراحی با جدول های پنهان در صفحه، از گردونه خارج، و بجای آن استفاده مناسب از صفحههای الگوی وب یا «CSS»، جایگزین شد.
فن آوری های یکپارچه سازی دادهگاهها (Database)، مانند زبانهای کُدنویسی سمت سرور (Server-Side Scripting) مانند CGI, PHP, ASP.NET, ASP, JSP و ColdFusion، و استانداردهای طراحی مدرن با الگوها (CSS)، ساختار سایت های وب را باز هم تغییر داده و آنرا پیشرفته تر کرده اند.
همچنین با آمدن نگارههای جاندار و فن آوری های پویانمایی به صفحه ها، مانند فِلَش (Flash)، چهره وب بیشتر از پیش تغییر کرد و توانمندی های تازه به سازندگان رسانه و طراح های وب داده شد، و توانایی های بیشتر و کارایی ها تازه مرورگرها برای اچتیامال.
[ویرایش] طراحی وبگاه
وبگاه مجموعه ای از اطلاعات درباره موضوع و یا عنوان خاص است. طراحی یک وبگاه مشخص کننده آرایش و ساختــار صفحات وبی است که بوجود آورنده وبگاه خواهند بود. یک صفحه وب شامـــل اطلاعاتی درمورد هدف ایجــاد وبگاه میباشد. یک وب ســایت را همــانند کتابی تصور کنید کـه هر صفحه وب در حکم برگی از کتاب خواهد بود.
در زمینه طراحی وبگاه جنبههای گوناگونی باید در نظر گرفته شود که به سبب پیشرفت روز افزون اینترنت همواره براین موارد افزوده میشود. برای وبگاههای تجاری عمومی، موارد زير از جمله اصلی ترین آنها به شمار میروند:
طراحی سایت بر طبق عنوان و محتوای مطالب میباشد.
مطالب، جوهر کلام و اطلاعات درون سایت باید مطابق با هدف سایت بوده و طیفی از عموم را نشانه رود که به دنبال اطلاعات ارائه شده در سایت هستند.
سایت بـــاید قابل فهم بوده و برقـــراری ارتبــاط با آن حتی برای مخاطبانی کـه آشنایی چندانی بـا وب ندارند، آســـان باشد. چنانچه سایت به اندازه کافی بزرگ بوده و اطلاعات زیادی را شامــل شود، بـاید اطلاعات راهنما را به گونه ای بکار برد که به سرعت در اختیار بیننده قرار گیرند.
نمای کــار باید کلی بوده و تمام صفحه را دربر گیرد تا بتواند پایـداری و ثبات را القــا کند. سبک نگارش باید زیبا و تخصصی بوده و مناسب با سلیقه مخاطبان و محتوای سایت باشد.
در نگارش متون و اطلاعاتی که مخاطب به دنبال آنها است باید بزرگ نمایی شود تا به بیننده القا کند که این همان چیزی است که به دنبال آن بوده است.
همچنین سایت باید به سادگی در اینترنت یافت شود و درصورت امکان در بالای لیست های جستجو قرار گیرد، اگرچه همواره اینگونه نباشد لااقل در موتورهای جستجوی اصلی چنین شود.
یک وبگاه معمولا شامـل متن و تصـاویـر است. اولین صفحه یک وب سـایت صفحه خانه (Home Page) و یا صفحه ایندکس (Index) نامیده میشود. بعضی از وبگاه هـــا از صفحه ای استفـــاده میکنند کـــه معمولا صفحه خوش آمد نامیده میشود. این صفحه ممکن است شــامــل مواردی چون پیغــــــــــام خوش آمـدگویی، انتخاب زبـــان، انتخاب ناحیه جغرافیایی و یـا اعلام عدم پذیرش مسیولیت درمــوارد خاص باشد. هر صفحه وب درون سایت وب، یک فایل HTML است که URL مخصوص به خود را دارد.
بعد از این که هر صفحه وب ساخته شد، این صفحات با استفاده از فهرست راهنمایی که از پیوندهای مختلف تشکیل شده است به یکدیگر متصل میشوند.
هنگامی که یک وب ســایت کامل شد برای آنکه بـرای همه برروی اینترنت قابل مشاهده باشد باید منتشر و یا ارسال (Upload) شود. این کار به کمک یک ميزبانFTP انجام میشود. هنگامی که سایت منتشرشد، مسئول سایت برای افزایش بازدیدکنندگان، از تکنیکهای گونــاگون استفاده میکند. این کار با ثبت کردن وب سـایت در موتورهای جستجویی نظیرGoogle و Yahoo، تبادل لینک با وب ســایت های دیگر، ایجاد پیوند با وبگاههای مشابه و غیره امکان پذیر است.
[ویرایش] طرح وب سايت
طرح وب به قالب نمایشی و طراحی گرافیکی صفحات موجود در وبگاه میگویند که معرف محتوا و مطالب آن وب سـایت میباشد. طرح وب جلوه بصـری هدف وبگاه است و اولین بخش از یک صفحه وب است که ذهن مخاطب را با خود درگیر میکند.
طراح وب با در نظر گرفتن هدف سایت و مخاطبان آن و با استفـاده از المان های متناسب با رویکرد سـایت و به کمک ذهن خلاق و ذوق هنری خود در بکار بردن ابعاد و رنگها، طرحی خلق میکند که ضمن ایجـاد یکپارچگی در کلیه صفحات وبگاه، نمای تکرار شونده و خسته کننده را به مخاطب القا نکند. در وبگاه باید از الگوی ثابتی در صفحات استفاده کرد که کاربر به هنگام دیدن صفحات متوجه این است که همه صفحات در یک سایت مشخص هستند.
[ویرایش] Adobe Flash
Adobe Flash (سابقا Macromedia Flash) یک برنــامه ایجاد انیمیشن و یــا برنامه کاربردی گرافیکی قوی است که برای سـاخت و اجرا کردن محتوای پویـــا، مطالب چند رسانه ای مــانند صدا و تصویــر و برنامه هــای کاربردی محاوره ای بر روی وب و از طریق مرورگر (Browser) مورد استفاده قرار میگیرد.
فلش مــانند اغلب قــالب هــا و تــوافقنــامه هــای اینترنتی نبوده و یک محصول تـــائید شده از طرف ســازمــان استانداردهـا نمیباشد. فلش بسیار محدودکننده تر از قالبHTML بوده کـه به هر حال دیدن آن احتیاج به یک Plugin اختصاصی دارد و با بیشتر امکانات کاربردی مرورگرهای وب مانند دکمه Back سازگاری ندارد مگر این که لینکی به یک صفحه HTML جدید از فــایل فلش پیوند داده شده بـــاشد که در این صورت انیمیشن صفحه قبـل بــاید از ابتدا شروع شود، تــا جائيکه محدودیتهــای موجود ممکن است بــا توجه به اهداف طراحی وب سـایت، بی ربط بهنظر برسند.
براساس آمـار 98 درصد از کاربــران وب در آمریکا برنــامه اجرای فلش را بـرروی رایــانههای خود نصب کرده اند و حدود 45 تا 56 درصد از آنها آخرین نسخه این برنامه را دارند که البته نوساناتی نيز در این آمار وجود دارد.
بسیاری از طراحـان گرافیک از فلش به جهت کنترل کاملی کـه برروی هر بخش از طرح به آنها میدهد و حرکت و روحی که به هر المان اضافه میشود استفاده میکنند.
برخی از طراحــــان برنــامه هــای کاربردی به این دلیل از فلش استفــاده میکنند که به آنهــــا اجازه ســـاخت برنــامه هائی را میدهد که نیــازی به دوباره خوانی و یـــا رفتن به صفحه جدید به ازای هر فعل و انفعـــالی را ندارد. فلش توانائی استفاده از فونت هایی که برروی اغلب رایانهها نصب نشده اند را دارد.
سایتهــای بسیاری وجود دارد که تمامــا در قالب فلش هستند. سایتهــای دیگری نیز از فلش به جای فایلهــای تصویــری jpeg و یا gif استفـاده میکنند، البته با قابلیت حجم کمتر فایلهــای برداری و سرعت بیشتر دریــافت فایلها.
همینطور از فلش میتوان برای جلوگیری از تکثیر و یا جستجوی غیر مجاز استفاده کرد.
مخالفان فلش ادعــا میکنند که وبگاههای فلش طرحی کامل نداشته و اغلب دارای رابط کاربر مغشوش و غیر استاندارد میباشند. هم اکنون موتورهای جستجو قادر به فهرست بندی فایلهـای فلش نیستند که باعث میشود مطالب ســایت به سادگی پیدا نشده و مورد جستجو قرار نگیرند، دلیل آن این است کـه بسیــاری از موتورهــای جستجوگر، وب ســایتها را بــا تکیه بر متن، فهرست بندی میکنند. البته این قابلیت وجود دارد که برای مرورگرهائی که توانائی نمایش فایلهــای فلش را ندارند، مطالب جایگزین مشخص شود که این مطالب به درک بهتر موتورهای جستجوگر از سایت می انجامد و باعث بوجود آوردن دید بهتری از سایت میشود.
زبــان اسکريپت نويسی فلش، Action Script نامیده میشود و بـــه زبــان JaveScript شباهت دارد کــه البتـه ویژگی های مفیدی را با یکدیگر ادغام نموده است. مثلا در خصوص اندازه قلم، پاسخ به رویدادهای زمـان اجرا، امکاناتی برای افراد نابینا و بسیاری ويژگیهای دیگر.
ActionScript یک زبان شی گرا بوده که امکان استفاده از CSS ،XML و طراحی برنامههای کاربردی وب بر پـایه کلاس های ساخت یافته را در فلش به ما میدهد.
[ویرایش] وبگاههای پویاو ایستا
وبگاههای ایستا معمولا به وبگاههایی گفته میشود که صفحات آن یک بار ایجاد و تا مدت زمانی تغییر نمییابند و در صورت نیاز به تغییر و بروزرسانی صفحات آن معمولا این کار پر دردسر و زمان بر است و در صورت نیاز به تغییر بایستی صفحه تغییر یافته منتشر ( Upload ) گردد .
وبگاههای داینامیک به وبگاههایی گفته میشود که در طراحی آن از زبانهای برنامه نویسی استفاده شده است و در صورت نیاز به تغییر در سایت ( ایجاد صفحه جدید ، ویرایش متون ، ایجاد پیوند و ... ) اینکار به سادگی و توسط نرم افزار نوشته شده مخصوص آن انجام می پذیرد .
در وبگاههای داینامیک صفحه به پایگاه داده وصل بوده و با توجه به درخواست کاربر ( جستجو ، پیوند به صفحه و ... ) محتویات صفحات تغییر مییابند .
روش قدیمی مورد استفاده در طراحی صفحات وب (HTML)، بصورت ایستا (Static) است که بـرای تبدیل آن به مطالب پویا دو روش وجود دارد:
روش سمت سرویس دهنده (Server-side)
روش سمت سرویس گیرنده (Client-side)
در روش Server-side یک سرور وب که نرم افـــزار خاصی را اجرا میکند، یک صفحه HTML مطابق بـا درخواست کاربر و متناسب با دیگر متغیرها ایجاد میکند.
زبانهای اسکریبت نویسی متداول عبارتند از:
PHP-Perl-JSP-ColdFusion-ASP-ASP .NET-Ruby-Python
مانند دایرکتوری معروف ایرانی www.yaoo.ir که آینده روشنی در انتظار این سایت میباشد.هزاران ایرانی روزانه از این دایرکتوری بازدید کرده و به اهدافشان میرسند.
در روشClient-side ، کدهــا در مرورگــر کاربـر اجـرا میشوند و بنـابراین بــرای کارهــای مهم نبــاید از اين روش استفاده شود زیـرا از قابلیت ها و امکانات کاربر اطلاعی نداریم . این روش بیشتر هنگــام آرایش و تزيين صفحه وب و یــا بکــار بـردن مطالب بی دوام و بلادرنگ مورد استفـاده قــرار میگیرد کـــه در بیشتــر مواقع این اعمــال بوسیله JavaScript انجام میشود.
DHTML سمت سرویس گیرنده نيز در جهت افزايش تحرک و فعل و انفعالات در صفحات وب بوجود آمده است که البتـه در کنــار امکــانــاتی کـه عرضه نموده میتواند بــــاعث بروز مشکلاتی پیرامون دسترسی به صفحــات و یــا بهینه ســـازی موتورهای جستجو گردد. اغلب نرم افزارهــای طراحی شده بــرای کمک به افــراد معلول و بیشتر موتورهای جستجو از DHTML سمت سرویس گیرنده پشتیبانی نمیکنند.
در صورتی که فهرست (Menu) یک وبگاه بوسیله JavaScript ساخته شده باشد، بطور معمول موتورهای جستجو قادر به تشخیص صفحـاتی که در فهرست، پیوند داده شده اند نیستند مگر این که تمهیداتی در جهت قراردادن راهنماهای جایگزین در دیگر جاهای صفحه در نظر گرفته شده باشد.
[ویرایش] ASP .NET
یک برنـــامه کاربردی تحت وب است کــه توسط مایکرو سافت عرضــه شده است.
برنـــامه نويسـان برای تولید وبگاهها، برنـــامه هــای کاربردی تحت وب و سرویسهـای وب بـــا استفــاده از تکنولوژی XML، میتوانند از آن استفاده کنند. ASP .NET بخشی از .NET Platform شرکت مایکروسافت و جانشین تکنولوژی قدیمی تر از آن بــه نــــام ASP است. ASP .NET بر پــایــه "زبـــان مشترک زمــان اجـــرا" ساخته شده است، به این معنی که برنــامه نویســان میتوانند کــدهای ASP .NET را بــا استفــاده از هر زبــان برنامه نویسی .NET مایکرو سافت بنویسند.
پایگاه داده (Database)
در علوم رایانه، پایگاه داده به عنوان یک مجموعه ساخت یــافته از دادهها یا اطلاعات ذخیره شده در یک رایانه تعریف میشود. بطوریکه میتوان آنرا برای پاسخ به درخواستها کاوش نمود.
دادههای بازیــافت شده در جواب درخواستها، اطلاعاتی را به ما میدهند که به عنوان نتــایج، مورد استفاده قرار میگیرند. برنــامه کامپیوتری مورد استفــاده برای اداره کردن و جستجو نمودن یک پایگــاه داده، سیستم مدیریت پایگــاه داده (DBMS) نامیده میشود. خصوصیـات و طراحی سیستمهــای پایگــاه داده در علم اطلاعات گنجانده شده اند.
Microsoft SQL Server یکی از انواع پایگاه داده میباشد که از سیستم مدیریت پایگاه داده رابطه ای استفاده میکند و تولید شده توسط مایکروسافت است.
[ویرایش] PHP - PHP:Hypertext Preprocessor
PHP یک زبان برنامه نویسی انعکاسی است که در ابتدا برای تولید صفحات وب پویا ساخته شده بود.
PHP بیشتر در اسکریپت نویسی سمت سرویس دهنده بکار میرود. بطور کلی PHP بر روی یک سرویس دهنده وب اجــرا میشود بطوری کــه کدهــایPHP بــه عنوان دادههای ورودی گرفتــه شده و صفحــات وب بـه عنوان خروجی ایجــاد میشوند، بعلاوه از PHP میتـوان برای اسکریپت نویسی(Command-line) و نیـــز ایجــاد رابــط گرافیکی کاربـــر سمت سرویس گیرنده استفــاده کــرد. PHP میتواند بر روی اکثــر سرورهــای وب و تقریبــا هر سیستم عاملی به راحتی قرار گیرد.
همچنين گروه PHP، کد منبع کامـل خود را برای ساخت، تغییر و توسعه PHP جهت استفــاده شخصی کاربـران، در اختيار آنها قرار داده است. گروه طراحي نوين وب
زبان PHP معمولاً در کنار دیتابیس mysql مورد استفاده قرار میگیرد زیرا امکان اتصال و همخوانی با آن را به راحتی دارد. معمولاً اطلاعات مختلف موجود در صفحات یک وب سایت دینامیک در دیتابیس قرار گرفته و در موقع نیاز توسط سیستم مدیریت محتوا فراخوانی میشود. زبان PHP در خروجی کدهای قابل درک برای مروگرها مانند اچ تی ام ال ایجاد میکند.
[ویرایش] جستارهای وابسته
- فلسفه طراحی وب
- طراحی
- پدیده طراحی
- الگوی طراحی
- طراحی و نقشهکشی با کامپیوتر
- طراحی رایانهای
- طراحی محصول
- طراحی هوشمند
[ویرایش] منبع ها
- ویکی پدیای انگلیسی، مقالۀ طراحی وب
