دمای رنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

[۱]

PlanckianLocus.png

اگر جسم سیاه گرم شود، در دماهای مختلف نورهای متفاوتی ایجاد می‌کند و این نورها تمام طیف مرئی را پوشش میدهند. برای مشخّص کردن نورها و رنگ‌ها از دمای جسم سیاهی که آن را تولید میکند، استفاده می‌کنند.[۲] نوری که از شیشه منشور می‌گذرد، به لحاظ بستگی ضریب شکست به طول موج و یا پاشندگی مواد ، به رنگهای تشکیل دهنده آن تجزیه می‌شود (تجزیه نور سفید). مثلا نور سفید به طیف وسیع هفت رنگ خود تجزیه می‌گردد. طیف مرئی (visible spectrum) نام بخشی از طیف الکترمغناطیسی است که با چشم انسان قابل رویت و تشخیص است. طول موج طیف مرئی بین ۳۸۰ تا ۷۵۰ نانومتر[۱] و بسامد آن‌ها بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ تراهرتز است. حساسیت چشم انسان به طول موج‌های مختلف الکترومغناطیسی متفاوت است و چشم انسان به طول موج ۰٫۵۵۵ میکرون بیشترین حساسیت را دارد. حساسیت چشم نسبت به طول موج بسیار حساس است به طوری که در طول موج‌های ۰٫۵۱ میکرون و ۰٫۶۱ میکرون حساسیت چشم به ۵۰٪ حساسیت در ۰٫۵۵۵ میکرون کاهش پیدا می‌کند. منحنی حساسیت چشم انسان به نور مرئی نشان‌دهندهٔ این حقیقت است که چشم انسان با گذشت زمان با شرایط محیط تطبیق یافته. دمای رنگ یا درجه حرارت رنگ که با واحد کلوین سنجیده می شود ، بیان کنندۀ روشنی و رنگ نور است. پدیده ترکیب رنگهای مختلف با طول ‏موجهای متفاوت و تشکیل یک نور جدید را درجۀ حرارت رنگ می نامند وآنرا با واحد کلوین‎ (k) ‎می سنجند. هرچه ‏درجۀ کلوین بالاتر باشد نور متصاعد شده خنک تر و روشن تر خواهد بود و به همین نحو درجۀ کلوین پایین تر بیانگر ‏نورهای گرم مانند زرد و قرمز است. لامپهای 14000 کلوین برنگ سفید دیده می شود و 20000 کلوین به رنگ آبی . تعریف علمی دمای رنگ: اگر جسم سیاه گرم شود، در دماهای مختلف نورهای متفاوتی ایجاد می‌کند و این نورها تمام طیف مرئی را پوشش می دهند. برای توضیح این تعریف، رنگ فلز گداخته را در نظر بگیرید. وقتی یک تکه فولاد گداخته می‌شود، در ابتدا رنگ آن قرمز تیره می‌شود. وقتی که گرمتر شود، دارای رنگی بین آبی و سفید می‌شود. این پدیده رابطه بین دما و رنگ را نشان می‌دهد. با بالاتر رفتن دما رنگ فلز گداخته به آبی مایل به بنفش تبدیل شده و سرانجام اشعه ماوراء بنفش نامرئی ساطع می‌کند. وقتی قطعه فلز از منبع حرارت دور شود، رنگ آن زرد، سپس نارنجی و قرمز می‌شود. بنابراین دمای رنگ بر اساس رنگ تابیده شده از جسمی سیاه در دمای معیین تعریف شده است و بر حسب درجه كلوین بیان میشود. دمای رنگ بیشتر از 4000 درجه كلوین به عنوان نور سرد و دمای رنگ پایین تر از 3000 درجه كلوین به عنوان نور گرم در نظر گرفته می شود .

بیان حس متفاوت از رنگهای گرم و سرد[ویرایش]

رنگ های گرم : نیمه قرمز چرخه رنگها به عنوان رنگهای گرم شناخته می شوند که شامل زرد- سبز و قرمز-بنفش می باشد. رنگ‌های گرم، محرک سیستم عصبی بوده و احساسات را تشدید می‌کنند. این دسته از رنگ‌ها به وضوح، قابل رویت بوده و موجب جلب توجه می‌گردند. رنگهای سرد : نیمه آبی چرخه رنگ به عنوان رنگهای سرد شناخته شده که شامل آبی - سبز و آبی - بنفش می باشد. رنگ‌های سرد، رنگ‌های آرامش‌بخش هستند و هارمونی آنها در محیط‌های مختلف، بیشتر است و زیاد در چشم نیستند. رنگ سفید گرم که به آن آفتابی گفته می شود ، دمای رنگی بین 2700 تا 3000 درجه کلوین دارد و برای مصرف خانگی مناسب است. هنگام برخورد طیف نور مریی خورشید (رنگهای قرمز،نارنجی،زرد،سبز،آبی،نیلی و بنفش ) به سطح شیشه رنگی، شیشه همه ی رنگها به جز رنگ اصلی خود را جذب میکند و رنگ خود را را عبور میدهد مثلا شیشه ی زرد رنگ همه ی طول موجها به جز زرد را جذب میکند. تاثیر طول موجهای مختلف مرئی هم بر میزان بینایی انسان یکسان نیست و طول موجهای ناحیه زرد-سبز بیشترین و طول موجهای قرمزو آبی کمترین اثر را بر بینایی دارد(قیابکلو،4،1387)بنابراین کاهش عبور مرئی باید آگاهانه و با توجه به منحنی حاسیت چشم انسان صورت پذیرد.( قیابکلو،2،1387) شبکیه چشم انسان دارای دو نوع سلول (استوانه ای و مخروطی) است. سلولهای مخروطی سه نوع هستند که هر یک به رنگهای اولیه (قرمزR، سبز G، آبی B) حساس میباشند.


منابع[ویرایش]

  1. .دانلد واتسون وکنت لب،1385،سراحی اقلیمی اصول نظری و اجرایی کاربرد انرژی در ساختمان، ترجمه وحید قبادیان و محمد فیض مهدوی،تهران ،انتشلرات دانشگاه تهران
  2. نادر خرمی راد. راهنمای عکاسی دیجیتال. کانون نشر علوم. ۲۹۰. 
  3. 1.قیابکلو،زهرا،1387،بررسی تاثیر شیشه های رنگی بر میزان نور و انرژی عبوری در محدوده رنگی،نشریه ی علمی پژوهشی علوم و فن آوری رنگ،شماره 2،تهران:دانشگاه تهران