کینوآ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کینوآ
کینوآ، Chenopodium quinoa
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاه
راسته: میخک‌سانان
تیره: تاج‌خروسیان
گونه: C. quinoa
نام علمی
Chenopodium quinoa

کینو-آ گیاهی است که به خاطر دانه‌های خوراکی‌اش کاشته می‌شود. جزو غلات نیست و به خانواده اسفناج شباهت دارد. این گیاه در آمریکای جنوبی می‌روید و نحوه طبخ دانه‌های آن مشابه برنج است.

کینوا گیاه بومی کوه‌های آند در بولیوی، شیلی و پرو، بسیار خوش هضم و منبع غنی از پروتئین، آهن، فسفر، انواع ویتامین‌ها و امگا۳ است. این گیاه قدمتی بیش از پنج‌هزار سال دارد و اکنون نیز در آمریکای جنوبی در سطح وسیعی در حال کشت است. در دهه اخیر کینوآ به عنوان یکی از «دانه‌های باستانی» و جایگزین سالم‌تر و جذاب‌تر گندم در کشورهای غربی شناخته شده است.[۱] گیاه کینوا، گیاهی مقاوم به شرایط کم‌آبی و شوری است. میزان برداشت آن در هکتار با توجه به شرایط کشت دو تا شش تن می‌باشد.[۲]

ارزش غذایی[ویرایش]

کینوآ، خام
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۱٬۵۳۹ کیلوژول (۳۶۸ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۶۴٫۲ g
چربی ۶٫۱ g
چربی تک‌اشباع‌نشده ۱٫۶ g
چربی چنداشباع‌نشده ۳٫۳ g
پروتئین ۱۴٫۱ g
آب ۱۳٫۳ g
ویتامین آی معادل ۱ میکروگرم (۰٪)
تیامین (ویتامین ب۱) ۰٫۳۶ میلی‌گرم (۲۸٪)
ریبوفلاوین (ویتامین ب۲) ۰٫۳۲ میلی‌گرم (۲۱٪)
نیاسین (ویتامین ب۳) ۱٫۵۲ میلی‌گرم (۱۰٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۴۹ میلی‌گرم (۳۸٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹) ۱۸۴ میکروگرم (۴۶٪)
ویتامین C ۰ میلی‌گرم (۰٪)
ویتامین E ۲٫۴ میلی‌گرم (۱۶٪)
کلسیم ۴۷ میلی‌گرم (۵٪)
آهن ۴٫۶ میلی‌گرم (۳۷٪)
منیزیم ۱۹۷ میلی‌گرم (۵۳٪)
منگنز ۲٫۰ میلی‌گرم (۱۰۰٪)
فسفر ۴۵۷ میلی‌گرم (۶۵٪)
پتاسیم ۵۶۳ میلی‌گرم (۱۲٪)
سدیم ۵ میلی‌گرم (۰٪)
روی ۳٫۱ میلی‌گرم (۳۱٪)
Link to USDA Database entry
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا
کینوآ، پخته
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۵۰۳ کیلوژول (۱۲۰ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۲۱٫۳ g
چربی ۱٫۹۲ g
چربی تک‌اشباع‌نشده ۰٫۵۲۹ g
چربی چنداشباع‌نشده ۱٫۰۷۸ g
پروتئین ۴٫۴ g
آب ۷۲ g
ویتامین آی معادل ۰ میکروگرم (۰٪)
تیامین (ویتامین ب۱) ۰٫۱۰۷ میلی‌گرم (۸٪)
ریبوفلاوین (ویتامین ب۲) ۰٫۱۱ میلی‌گرم (۷٪)
نیاسین (ویتامین ب۳) ۰٫۴۱۲ میلی‌گرم (۳٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۱۲۳ میلی‌گرم (۹٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹) ۴۲ میکروگرم (۱۱٪)
ویتامین C ۰ میلی‌گرم (۰٪)
ویتامین E ۰٫۶۳ میلی‌گرم (۴٪)
کلسیم ۱۷ میلی‌گرم (۲٪)
آهن ۱٫۴۹ میلی‌گرم (۱۲٪)
منیزیم ۶۴ میلی‌گرم (۱۷٪)
منگنز ۰٫۶۳۱ میلی‌گرم (۳۲٪)
فسفر ۱۵۲ میلی‌گرم (۲۲٪)
پتاسیم ۱۷۲ میلی‌گرم (۴٪)
سدیم ۷ میلی‌گرم (۰٪)
روی ۱٫۰۹ میلی‌گرم (۱۱٪)
Link to USDA Database entry
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

کینوآ خام و نپخته دارای ۱۳٪ آب، ۶۴٪ کربوهیدرات، ۱۴٪ پروتئین، ۶٪ چربی است. تحقیقات نشان داده است که ۱۰۰ گرم کینوآ خام در روز منبع غنی برای پروتیین، فیبر غذایی، ویتامین ب و مواد مغذی معدنی است.[۳]

کینوآ پخته، که معمولاً به این صورت مصرف می‌شود، دارای ۷۲٪ آب، ۲۱٪ کربوهیدرات، ۴٪ پروتئین، ۲٪ چربی است. مواد مغذی کینوآ پس از پختن به صورت محسوسی کاهش پیدا می‌کند.[۴]

۱۰۰ گرم کینوآ پخته ۱۲۰ کالری دارد و منبع غنی منگنز و فسفر است (به ترتیب ۳۰٪ و ۲۰٪ نیاز روزانه) و همچنین شامل کمی فیبر غذایی (۱۰–۱۹٪ نیاز روزانه) و سایر مواد مغذی معدنی از جمله آهن، روی و منیزیم است.

کینوآ گلوتن ندارد و به سادگی هضم می‌شود. به دلیل داشتن مواد غذایی فراوان نسبت به حجم و حضم ساده، ناسا این محصول را به عنوان یکی از محصولات آزمایشی برای سفرهای بلند مدت فضایی در نظر گرفته است.[۵]

کینوآ در ایران[ویرایش]

در سال ۱۳۸۷، مؤسسه اصلاح تهیه نهال و بذر، با واردات بذر این گیاه تنها توانست عملکرد یک تن در هکتار داشته باشد که موفقیت‌آمیز نبود. در سال ۲۰۱۳ که سال کینوآ نامگذاری شده بود، فائو برخی ارقام این گیاه را به هشت کشور منتقل کرد که ایران یکی از این کشورها بود عملکرد چهار تنی در آب شیرین به‌دست آمد. در حال حاضر در ایران تلاش می‌شود کاشت این گیاه در مناطق شور صورت گرفته و افزایش عملکرد به دست آید. کینوآ به‌عنوان ماده غذایی مجاز برای افرادی که به گلوتن موجود در گندم حساسیت دارنداستفاده می‌شود و در حال حاضر از این گیاه برای تولید آرد، غنی کردن آرد، گندم، تولید بیسکوئیت و پاستا استفاده می‌شود.[۶][۷]

تفاوت کینوا سفید، قرمز و سیاه[ویرایش]

مانند سایر غلات، کینوا هم در رنگ های مختلف وجود دارد. کینوا سفید بیشتر از بقیه در دسترس است و در واقع یک رنگ مایل به زرد دارد که به آن کینوا طلایی هم گفته می شود.

در واقع همه انواع کینوا دانه های یکسانی هستند و تفاوت کینوا سفید، قرمز و سیاه از نظر مواد مغذی اندک است.

تفاوت کینوا سفید، قرمز و سیاه از نظر ارزش غذایی کم است ولی در طعم، بافت و زمان پخت متفاوت هستند.

کینوا سفید ظریف ترین و سبک ترین بافت را دارد و بعد از پخت نرم تر از انواع دیگر کینوا است.

کینوا قرمز که بعد از پخت بیشتر به قهوه ای روشن تبدیل می شود، طعم شیرین تری دارد و بافت آن هنگام جویدن بیشتر حس می شود. کینوا قرمز تا حدودی از نظر طعم و بو شبیه فندق است.

کینوا قرمز برای تهیه سالاد سرد انتخاب بهتری است زیرا شکل خود را بعد از پخت حفظ می کند.

کینوا سیاه عطر و طعم خاکی تری دارد و کمی شیرین مزه تر از کینوا سفید است و رنگ سیاه خود را بعد از پخته شدن حفظ می کند.

با وجود اینکه تفاوت اندکی در عطر و طعم انواع رنگ های کینوا وجود دارد ممکن است بافت و طعم یکی از آنها شما را برای یک غذای خاص بیشتر تحت تأثیر قرار دهد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «برنج و آدم‌ها، داستان تکامل دایره‌وار ترجیحات غذایی». مجلهٔ اکونومیست. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷. 
  2. استان خوزستان، میزبان نخستین کشت تحقیقی - ترویجی گیاه کینوا '
  3. http://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/6587?fg=&man=&lfacet=&count=&max=&sort=&qlookup=&offset=&format=Full&new=&measureby=Full Link to USDA Database entry
  4. Johnson DL, Ward SM (1993). "Quinoa". Department of Horticulture, Purdue University; obtained from Johnson, D.L. and S.M. Ward. 1993. Quinoa. p. 219-221. In: J. Janick and J.E. Simon (eds.), New crops. Wiley, New York. Retrieved 21 May 2013. 
  5. Greg Schlick & David L. Bubenheim (November 1993). "Quinoa: An Emerging "New" Crop with Potential for CELSS" (PDF). NASA Technical Paper 3422. NASA. 
  6. تهیه بسته مدیریت تولید کینوآ با منابع آب شور در ایران '
  7. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Quinoa»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۰).

8. سایت شرکت کیان فود http://www.kianfood.com