عبدالله بن طاهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از عبدالله طاهر)
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالله بن طاهر
امیر خاندان طاهری
دوران ایران بعد از اسلام (طاهریان)
زادروز ۱۸۲ هجری
زادگاه نیشابور
مرگ ۲۳۰ هجری
محل مرگ نیشابور
پیش از طاهر بن عبدالله
پس از طلحه بن طاهر
دودمان طاهری
پدر طاهر بن حسین
فرزندان طاهر بن عبدالله
محمد بن عبدالله
عبیدالله بن عبدالله
سلیمان بن عبدالله
دین اسلام (سنی)

عبدالله بن طاهر، از امیران طاهری بود که در سال ۱۸۲هـ/۷۹۸م به دنیا آمد و به تحصیل ادبیات و علوم نزد علما پرداخت. دوران حکومت او به دلیل ثبات و اصلاحات اوج حکومت طاهریان است.

جنگ‌های عبدالله بن طاهر[ویرایش]

قلمرو طاهریان در عهد طاهریان

او دوران جوانی خود را نزد مأمون خلیفه عباسی در مرو و سپس در بغداد گذراند. مأمون علاقه خاصی به عبدالله داشت همانند پدر او طاهر، و اطمینان زیادی به او داشت. اولین مأموریت جدی عبدالله سرکوب شورش نصر بن شبث بوده‌است که مدت ۵ سال طول کشید و در حین فتح قلعه کیسوم خبر فوت طاهر پدرش آمد و مأمون پیام تسلیت برای او فرستاد، عبدالله با پیروزی این مأموریت خلیفه را انجام داد سپس به سمت دمشق و مصر رفت و توانست شورشیان آن نواحی را سرکوب کند. نکته ای که عبدالله در فتح‌های خود و سرکوب شورش‌ها بسیار رعایت ميكرد بخشش زیاد می‌کرد به شورشیان و اهدا هدایا به آن‌ها بود که به علت جلوگیری از جنگها بیشتر بود. مأمون برای عبدالله مقدار زیادی خراج تعیین کرد ولی عبدالله تمام آن را بخشید به عامه مردم و شاعران قصیده‌های بسیار در مدح و توصیف شکوه عبدالله سروداند. او پس از فتح مصر به اسکندریه رفت و اندلیسها از ترس عبدالله اسکندریه را ترک کردند و به اقریطش (کرت) رفت. او در سال ۲۱۴ به دلیل جنگ با بابک روانه دینور شد ولی در این حین خبر فوت برادرش علی بن طاهر را شنید، (علی بن طاهر بعد از مرگ طلحه حکمران خراسان بود). در این هنگام عبدالله به دلیل نگرانی خلیفه عباسی مأمون از شورش خوارج در خراسان و به دستور وی به آن سرزمین رفت.[۱]

نیشابور[ویرایش]

عبدالله بن طاهر نیشابور را محل اقامت خود برگزید و خوش آب و هوا بودن آنجا را دلیل خود اعلام کرد ولی دلیل اصلی انتخاب عبدالله خوارج آن ناحیه بود که اکثراً در نیشابور و نزدیکی آن اقامت داشتن و از این طریق می‌توانست به آنان نزدیک باشد؛ و عبدالله بسیار به آبادانی آن شهر پرداخت، او توانست خوارج را در خراسان سرکوب کند و نظم و ثبات را برقرار سازد. از اقدامات مهم عبدالله بن طاهر پس از سرکوب خوارج، شکست محد بن قاسم بن علی از نوادگان امام حسین است که با توجه به سپاه انبوه او توانست او را شکست دهد و او را به بغداد نزد خلیفه معتصم فرستاد.[۲]

قیام مازیار[ویرایش]

در دوران خلیفه معتصم مازیار از فرستادن خراج برای عبدالله بن طاهر سر باز زد و از اینجا دشمنی میان مازیار و عبدالله آشکار شد، افشین از امرای اشروسنه از کینه خلیفه نسبت به طاهریان آگاهی داشت و او سعی کرد نزاع بین مازیار و عبدالله را بیشتر کند و خود به حکمرانی خراسان برسد ولی عبدالله موفق شد مازیار را شکست دهد و از توطئه افشین را نزد خلیفه برملا سازد؛ و هر دو آنها (مازیار و افشین) کشته شدند. در دوره خلافت معتصم با توجه به سرد بودن روابط میان خلیفه با عبدالله روابط عادی بود می‌دانست نمی‌تواند با قدرت زیاد عبدالله وارد جنگ شود.[۳]

نحوه حکمرانی عبدالله[ویرایش]

اصلاحات و نحوه حکمرانی عبدالله باعث شهرت و محبوبیت او در بین مردم شده‌است. در این مورد باید نقش تعلیم و تربیت طاهر در آموختن اداره درست امور حکومتی که در نامه‌های طاهر به عبدالله ذکر شده‌است. اکثر اقدامات عبدالله در راستای بهبود زندگی مردم انجام گرفته که در جوامع امروزی رفاه گفته می‌شود. او در راستای عدالت اجتماعی و رسیدگی به شکایات مردم بسیار دقت عمل داشت. عبدالله به کشاورزی علاقه‌مند بود و تلاش‌های بسیاری در جهت احداث سیستم آبیاری در مناطق مختلف کرده‌است و او در احداث طرح سیستم آبیاری استان چاچ (تاشکند امروزی) دو میلیون درهم از خلیفه کمک مالی گرفت. او به سفارش پدرش طاهر درگرفتن مالیات از مردم بسیار بخشنده بود. از اقدامات مهم دیگر عبدالله کتابخانه نیشابور است که نشان دهنده علاقه او به فراگیری علوم مختلف بوده‌است.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. اميري، امير. تاريخ حكومت طاهريان از آغاز تا انجام. تهران، ١٣٨٨. ص ١٧٣-۲۰۰. 
  2. اميري، امير. تاريخ حكومت طاهريان از آغاز تا انجام. تهران، ١٣٨٨. ص ١٧٣-۲۰۰. 
  3. اميري، امير. تاريخ حكومت طاهريان از آغاز تا انجام. تهران، ١٣٨٨. ص ١٧٣-۲۰۰. 
  4. فراي، ريچارد. عصر زرين فرهنگ ايران. سروش. ص ١٤٠. 

منابع[ویرایش]

  • فراي، ريچارد. «طاهریان». در عصر زرين فرهنگ ايران. ترجمهٔ مسعود رجب نيا. تهران: سروش، ١٣٨٨. 
  • اكبري، امير. تاريخ حكومت طاهريان از آغاز تا انجام. تهران: سمت، ١٣٨٤. 
  • نلسون، ريچارد. تاريخ ايران كمريج. ج. ٤. ترجمهٔ حسن انوشه. تهران: امير كبير، ١٣٩٠.