انتخابات مجلس شورای ملی (۱۲۸۵)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
انتخابات نخستین دورهٔ مجلس شورای ملی
ایران
۲۵ شهریور ۱۲۸۵
نمایندگان
← ۱۲۸۸
اعضا

۱۶۰ کرسی مجلس شورای ملی[الف]
مشارکت نامعلوم
  حزب نخست حزب دوم
  Behbahani.jpg Hassan Taghizadeh.jpg
رهبر سید عبدالله بهبهانی[۱] سید حسن تقی‌زاده[۱]
حزب اعتدالیون[۱] اجتماعیون عامیون[۱]
کرسی‌های به‌دست‌آمده ۳۵[۱] ۲۱[۱]

نخست‌وزیر پیش از انتخابات

نصرالله مشیرالدوله

نخست‌وزیر برگزیده

سلطانعلی وزیر افخم

نخستین انتخابات مجلس شورای ملی که در ۲۵ شهریور ۱۲۸۵ برگزار شد، نخستین انتخابات در تاریخ ایران است و در نتیجهٔ آن نمایندگان دورهٔ نخست مجلس شورای ملی انتخاب شدند. در این انتخابات علاوه بر کاستی‌های نظری قانون انتخابات و نواقص اجرای رای‌گیری، کارشکنی‌های مخالفان نهضت مشروطه نیز که مخالف برگزاری انتخابات بودند، از چالش‌های اصلی به‌شمار می‌رفتند.[۱]

پیشینه[ویرایش]

نظام‌نامهٔ انتخاباتی مجلس را مجلس عالی (شورای عالی دربار) تدوین کرده‌بود. در این شیوه‌نامه نظام انتخاباتی طبقاتی در نظر گرفته شده‌بود که بر خلاف نظام‌های مشروطهٔ جاهای دیگر دنیا بود.[۲]

نحوهٔ برگزاری[ویرایش]

این انتخابات در تهران به صورت مستقیم و یک‌مرحله‌ای بود اما در شهرستان‌ها که دومرحله‌ای بود، هر یک از گروه‌های انتخاب‌کننده در شهرها پس از انتخاب نماینده خود، آن‌ها را راهی مرکز ایالت می‌کردند تا با برگزاری یک رأی‌گیری دیگر از میان خود نماینده‌ای انتخاب نمایند.[۱]

شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان[ویرایش]

کسانی که دارای حق رای در انتخاب بودند ۶ دسته بودند:

  1. شاهزادگان قاجار
  2. اعیان و اشراف
  3. علما و طلاب
  4. ملاکین و فلاحین
  5. تجار
  6. اصناف

انتخاب شوندگان علاوه بر داشتن تابعیت ایران و معروفیت محلی، باید باسواد می‌بوده و حداقل ۳۰ و حداکثر ۷۰ سال سن می‌داشتند. برای رأی دهندگان نیز، داشتن مالکیت به ارزش حداقل ۱٬۰۰۰ تومان و برای اصناف نیز داشتن محل کسب از شرایط حق رأی بود.[۱]

یادداشت[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ ۱٫۹ آشنایی با تاریخ مجالس قانونگذاری در ایران: دوره اول تا دوره شانزدهم (۱۳۲۸–۱۲۸۵)، ۱۰.
  2. ملایی توانی، علیرضا (تابستان ۱۳۹۲). «مجلس عالی دربار حلقۀ گذار به نظام مشروطه». دوفصلنامه جستارهای تاریخی. علمی-پژوهشی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ۴ (۱): ۱۲۱-۱۴۱. شاپا 2251-7766.


خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «persian-alpha» وجود دارد، اما برچسب <references group="persian-alpha"/> متناظر پیدا نشد. ().

1906 Persian legislative election
State flag of Persia (1907–1933).svg
July 1906 1909 →

All 156 seats to the National Consultative Assembly
Alliance Moderates Radicals
Seats won 35[1] 21[2]

Elected Prime Minister

Mirza Nasrullah Khan
Independent

The first Iranian legislative election held in July 1906 after Iranian Constitutional Revolution by a sentence from Mozaffar ad-Din Shah Qajar.

References

  1. ^ آشنایی با تاریخ مجالس قانونگذاری در ایران دوره اول تا دوره شانزدهم [History of Legislatures in Iran (1285–1328)] (in Persian). Majlis Research Center. 2005 [1384]. pp. 19–20.
  2. ^ Abrahamian, Ervand (1982). Iran Between Two Revolutions. Princeton University Press. pp. 88. ISBN 0-691-10134-5.