انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۶۷)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
انتخابات سومین دورهٔ مجلس شورای اسلامی
ایران
۱۳۶۳ →
اعضا
۱۹ فروردین ۱۳۶۷ و ۲۳ اردیبهشت ۱۳۶۷
نمایندگان
← ۱۳۷۱
اعضا

هر ۲۷۰ کرسی مجلس شورای اسلامی[۲]
۱۳۶ کرسی موردنیاز اکثریت
مشارکت ۱۶٬۷۱۴٬۲۸۱ رای، ۵۹٫۷۲٪
  حزب نخست حزب دوم
  MajmaRohaniunMobarez.jpg جامعهٔ روحانیت مبارز.png
رهبر مهدی کروبی محمدرضا مهدوی کنی[۳]
اکبر هاشمی رفسنجانی
حزب مجمع روحانیون مبارز و
جامعه روحانیت مبارز
اتحاد ائتلاف مستضعفين و محرومين ‏(en)[۱]
رهبر از ۱۳۶۶ ۱۳۶۰
حوزهٔ انتخابات رهبر تهران و ری و شمیران در دور دوم انتخابات انصراف داد[۱]
تهران و ری و شمیران
کرسی‌های پیش حزب جدید
کرسی‌های به‌دست‌آمده حدود دو سوم[۳] ۱۰۰[۴]
نوسان

نخست‌وزیر پیش از انتخابات

میرحسین موسوی
مستقل

نخست‌وزیر برگزیده

میرحسین موسوی
مستقل

انتخابات سومین دورهٔ مجلس شورای اسلامی، در ۱۹ فروردین ۱۳۶۷ و ۲۳ اردیبهشت ۱۳۶۷ برگزار گردید. مشارکت در سراسر کشور ۵۹/۷۲ ٪ و در تهران ۴۳٪ بود. از مجموع ۲۷٬۹۸۶٬۷۳۶ نفر واجد شرایط رای ریزی مجموع ۱۶٬۷۱۴٬۲۸۱ رای معادل ۵۹/۷۲٪ به صندوق‌ها ریخته شد. در مرحله‌ی اول انتخابات ۱۸۰ نفر و در مرحله‌ی دوم ۸۲ نفر به مجلس راه یافتند.[۳] در طول دوره‌ی سوم مجلس شورای اسلامی چند انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار شد. که از میان آنها انتخابات میان‌دوره‌ای در تاریخ ۷ آبان ۱۳۶۷ و ۲۴ آذر ۱۳۶۸ مهم‌تر هستند. در انتخابات سراسری مرحله‌ی اول و دوم، انتخابات پانزده حوزه بنا به دلایلی توسط شورای نگهبان باطل گردید و نیز اعتبارنامه‌ی نماینده‌ی منتخب حوزه‌ی بروجرد نیز در مجلس رد شد و بدین ترتیب ۱۶ حوزه‌ی مجلس شورای اسلامی فاقد نماینده بودند. بنابراین انتخابات میان‌دوره‌ای هفتم آبان‌ماه در ۱۶ حوزه‌ی انتخابیه از بین ۱۱۱ داوطلب برگزار گردید. انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۴ آذر ۱۳۶۸ در شش حوزه‌ی انتخابیه‌ی تهران برای ۴ نماینده، و کرج، کاشان، کرمان، کردکوی و بندر ترکمن، کوهدشت و چگنی هر کدام یک نماینده از بین ۷۳ داوطلب برگزار شد. پنج نماینده که از تهران و کاشان می‌بایست به مجلس راه یابند، باید جایگزین نمایندگانی می‌شدند که پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دوره‌ی پنجم و تشکیل هیأت وزیران، از نمایندگان مجلس استعفا و به سمت‌های دیگر انتخاب شده بودند. کرج به خاطر استعفای نماینده از سمت نمایندگی، در کرمان به جای نماینده‌ی فوت شده، در کردکوی و کوهدشت نیز به واسطه عدم تأیید صحت انتخابات به وسیله شورای نگهبان به انتخابات میان‌دوره‌ای کشیده شد.[۵]

مجمع روحانیون مبارز (جناح چپ) با توجه به فضای تبلیغاتی، به پیروزی چشم‌گیری در انتخابات دست یافت و توانست اکثریت مجلس را از آن خود کند. در این دورهی مجلس شورای اسلامی دو جناح عمده فعالیت داشتند. جناح چپ (حزبالله) یا تندرو که اکثریت را دارا بودند و جناح راست یا محافظه‌کار که در اقلیت بودند. اختلافات عمدهی این جناح‌ها بر سر مسایل اقتصادی و روابط خارجی بود و بعضاً هنگام تصویب برخی از قوانین مانند طرح تثبیت تعداد کاندیداها در هر انتخابات به شدت مقابل همدیگر قرار می‌گرفتند. پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و پایان جنگ هشت ساله، ارتحال حضرت امام خمینی (ره)، بازنگری در قانون اساسی و ادغام ریاست جمهوری و نخستوزیری از حوادث مهم این دوره و سازندگی ویرانه‌های جنگ، ذهن مشغولی این دوره از مجلس بود. در این مجلس اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس و مهدی کروبی نایب رئیس شدند.[۱][۳]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ابراهیم بهشتی (۱۴ دی ۱۳۹۴). «۹ دوره صف‌آرایی انتخاباتی». روزنامه ایران. دریافت‌شده در ۲۷ آذر ۱۳۹۵.
  2. ۱۶ کرسی باطل‌شده در انتخابات میان‌دوره‌ای
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ محمدعلی زندی (۲۴ آبان ۱۳۹۳). «مجلس سوم شورای اسلامی». پژوهشکده باقرالعلوم. دریافت‌شده در ۲۷ آذر ۱۳۹۵.
  4. خواجه‌سروی، غلام‌رضا (۱۳۸۲). رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. ص. ص ۳۲۹. شابک ۹۶۴-۸۱۳۴-۲۵-۱.
  5. محمدعلی زندی (۲۴ آبان ۱۳۹۳). «سومین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی». پژوهشکده باقرالعلوم. دریافت‌شده در ۲۵ فروردین ۱۳۹۶.