لیگاند (به انگلیسی: Ligand) در شیمی به مولکول یا یونی گفته میشود که با فلز مرکزی پیوند برقرار کرده و ترکیب کمپلکس دهد.
[ویرایش] سایتهای فعال در لیگاند
تعداد سایتهای فعال در لیگاندها متغیر است. در شیمی معدنی لیگاند دارای چند سایت فعال برای حمله به یک فلز را لیگاند کیلات کننده مینامند.
در شیمی آلی فلزی لیگاندهای دو یا چند دندانه به سه شکل دانگل، کی لیت و یا پل به فلز متصل می شوند.
[ویرایش] قدرت لیگاند
قدرت لیگاندهای مختلف در تشکیل پیوند با فلزات با هم تفاوت دارد. تفاوت قدرت لیگاندها باعث تفاوت در مقدار شکافتگی سطوح انرژی در فلز در اثر حضور لیگاند میشود. این مورد از مباحث نظریه میدان لیگاند است.
[ویرایش] اثر قدرت لیگاند در ساختار ترکیبات کمپلکس
به دلیل تفاوت مقدار میدان لیگاندها ساختمان ترکیبات کمپلکس از هم متفاوت است. این ترکیبات میتوانند ساختاری هشت وجهی یا چهاروجهی داشته باشند.
- Introduction to ligand field theory (McGraw-Hill series in advanced chemistry) by Carl Johan, McGraw-Hill Publishing, 1962
- Peter Atkins and Julio de Paula, Physical chemistry, W. H. Freeman; 8th edition, U.S.A, 2006. ISBN 0-7167-8759-8
[ویرایش] جستارهای وابسته
|
آدرنرژیک |
|
| Adrenergic receptor لیگاند |
|
|
|
Agonists: 5-Fluoronorepinephrine • 6-Fluoronorepinephrine • Amidephrine • Anisodamine • Anisodine • سیرازولین • دیپی وفرین • دوپامین • افدرین • اپینفرین (Adrenaline) • Etilefrine • Ethylnorepinephrine • ایندانیدین • Levonordefrin • Metaraminol • Methoxamine • متیلدوپا • Midodrine • نفازولین • نوراپینفرین (Noradrenaline) • Octopamine • Oxymetazoline • فنیل افرین • Phenylpropanolamine • پسودوافدرین • Synephrine • تتراهیدروزولین
Antagonists: Abanoquil • Adimolol • Ajmalicine • Alfuzosin • Amosulalol • Arotinolol • Atiprosin • Benoxathian • بوفلومدیل • Bunazosin • کارودیلول • CI-926 • Corynanthine • Dapiprazole • DL-017 • Domesticine • Doxazosin • Eugenodilol • Fenspiride • GYKI-12,743 • GYKI-16,084 • Indoramin • Ketanserin • L-765,314 • Labetalol • Mephendioxan • Metazosin • موناتپیل • Moxisylyte (Thymoxamine) • Naftopidil • Nantenine • Neldazosin • Nicergoline • Niguldipine • Pelanserin • Phendioxan • فنوکسی بنزامین • فنتولامین • Piperoxan • پرازوسین • Quinazosin • Ritanserin • RS-97,078 • SGB-1,534 • Silodosin • SL-89.0591 • Spiperone • Talipexole • تامسولوسین • ترازوسین • Tibalosin • Tiodazosin • Tipentosin • تولازولین • Trimazosin • Upidosin • Urapidil • Zolertine
* Note that many ضدافسردگیهای سه حلقهای, ضدافسردگیهای سه حلقهای, داروهای ضدروانپریشیs, ergolines, and some پیپرازینs like buspirone, trazodone, nefazodone, etoperidone, and mepiprazole all antagonize α1-adrenergic receptors as well, which contributes to their side effects such as orthostatic hypotension.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
هیستامینها |
|
گیرنده هیستامین
لیگاندها |
|
|
آگونیستها: 2-پیریدیل اتیل آمین • بتاهیستین • هیستامین • تری فلورو متیل تولیدید هیستامین • UR-AK49
آنتاگونیستها: نسل اول: 4-متیل دیفن هیدرامین • آلی ممازین • آنتازولین • آزاتادین • بامیپین • بنزاتروپین (بنزتروپین) • بپوتاتسین • برومازین • بروم فنیرامید • باکلیزین • کاپتودیام • کاربینوکسامبن • کلروسیکلیزین • کلروپیرامین • کلروتن • کلرفنیرامین • کلرفنوکسامین • سیناریزین • کلماستین • کلوبنزپام • کلوسینیزین • سیکلیزین • سیپروهپتادین • داکمازین • دپتروپین • دکس بروموفنیرامین • دکس کلرفنیرامین • دیمن هیدرینات • دیمه تیندن • دیفن هیدرامین • دیفنیل پیرامین • دوکسی لامین • امبرامین • اتیبنزاتروپین (اتیل بنزتروپین) • اتیممازین • هیستاپیرودین • هموکلروسیکلیزین • هیدروکسی اتیل پرومتازین • هیدروکسیزین • ایزوپرومتازین • ایزوتیپندیل • مکلوزین • مپیرامین (پیریلامین) • مکیتازین • متافوریلن • متاپیریلن • مت دیلازین • موکسازتین • نیاپرازین • اورفنادرین • Oxatomide • Oxomemazine • فنیدامین • فنیرامین • Phenyltoloxamine • Pimethixene • Piperoxan • پرومتازین • Propiomazine • Pyrrobutamine • Talastine • Thenalidine • Thenyldiamine • Thiazinamium • Thonzylamine • Tolpropamine • Tripelennamine • Triprolidine; 2nd generation: Acrivastine • آستمیزول • Azelastine • ستیریزین • Clemizole • Clobenztropine • Ebastine • Emedastine • Epinastine • کتوتیفن • Latrepirdine • Levocabastine • لوراتادین • Mebhydrolin • Mizolastine • Olopatadine • Rupatadine • Setastine • ترفنادین; 3rd generation: Desloratadine • Fexofenadine • Levocetirizine; Miscellaneous: ضدافسردگیهای سه حلقهایs ( آمی تریپتیلین, دوکسپین, تریمیپرامین, etc) • Tetracyclic antidepressants ( Mianserin, Mirtazapine, etc) • Serotonin antagonist and reuptake inhibitors ( ترازودون, Nefazodone) • Typical antipsychotics ( Chlorpromazine, تیوریدازین, etc) • Atypical antipsychotics ( کلوزاپین, الانزاپین, Quetiapine, etc)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| مهارکننده های بازجذب |
|
|
| مهارکننده های آنزیم |
|
|
| Others |
|
|
|
کولینرژیکs |
|
| گیرنده استیلکولین لیگاندs |
|
|
|
Agonists: ۷۷-الاچ-۲۸-۱ • AC-42 • AC-260,584 • Aceclidine • استیل کولین کلراید • AF30 • AF150(S) • AF267B • AFDX-384 • Alvameline • AQRA-741 • Arecoline • بتانیکول کلراید • بوتیریلکولین • کارباکول • CDD-0034 • CDD-0078 • CDD-0097 • CDD-0098 • CDD-0102 • Cevimeline • cis-Dioxolane • Ethoxysebacylcholine • LY-593,039 • L-689,660 • LY-2,033,298 • McNA343 • Methacholine • Milameline • موسکارین • NGX-267 • Ocvimeline • Oxotremorine • PD-151,832 • پیلوکارپین • RS86 • Sabcomeline • SDZ 210-086 • Sebacylcholine • Suberylcholine • Talsaclidine • Tazomeline • Thiopilocarpine • Vedaclidine • VU-0029767 • VU-0090157 • VU-0152099 • VU-0152100 • VU-0238429 • WAY-132,983 • Xanomeline • YM-796
Antagonists: 3-شینوکلیدینولبنزینات • 1,1-Dimethyl-4-diphenylacetoxypiperidinium iodide • Aclidinium bromide • Anisodamine • Anisodine • آتروپین • آتروپین • Benactyzine • Benzatropine (Benztropine) • بنزیدامین • BIBN 99 • بیپریدن • Bornaprine • CAR-226,086 • CAR-301,060 • CAR-302,196 • CAR-302,282 • CAR-302,368 • CAR-302,537 • CAR-302,668 • CS-27349 • Cyclobenzaprine • Cyclopentolate • Darifenacin • DAU-5884 • Dimethindene • Dexetimide • DIBD • دی سیکلومین (Dicycloverine) • Ditran • EA-3167 • EA-3443 • EA-3580 • EA-3834 • Elemicin • Etanautine • Etybenzatropine (Ethylbenztropine) • Flavoxate • Himbacine • HL-031,120 • ایپراتروپیوم بروماید • J-104,129 • هیوسین ان بوتیل بروماید • Mamba#Mamba_toxins • Mamba#Mamba_toxins • Mazaticol • Mebeverine • Methoctramine • Metixene • Myristicin • N-Ethyl-3-piperidyl benzilate • N-Methyl-3-piperidyl benzilate • Orphenadrine • Otenzepad • اکسی بوتینین کلراید • PBID • PD-102,807 • Phenglutarimide • Phenyltoloxamine • Pirenzepine • Piroheptine • Procyclidine • Profenamine • RU-47,213 • SCH-57,790 • SCH-72,788 • SCH-217,443 • هیوسین (Hyoscine) • Solifenacin • Telenzepine • Tiotropium bromide • Tolterodine • تری هگزیفنیدیل • Tripitamine • Tropatepine • تروپیکامید • WIN-2299 • Xanomeline • Zamifenacin; Others: H1 antagonist#First-generation .28non-selective.2C classical.29s ( Brompheniramine, کلرفنیرامین, سیپروهپتادین, دیمن هیدرینات, دیفن هیدرامین, doxylamine, mepyramine/ pyrilamine, phenindamine, pheniramine, tripelennamine, triprolidine, etc) • ضدافسردگیهای سه حلقهایs ( آمی تریپتیلین, دوکسپین, تریمیپرامین, etc) • Tetracyclic antidepressants ( Amoxapine, ماپروتیلین, etc) • Typical antipsychotics ( Chlorpromazine, تیوریدازین, etc) • Atypical antipsychotics ( کلوزاپین, الانزاپین, quetiapine, etc)
|
|
|
|
Agonists: اسید ۵-هیدروکسیایندولیستیک • A-84,543 • A-366,833 • A-582,941 • A-867,744 • ABT-202 • ABT-418 • ABT-560 • ABT-894 • استیل کولین کلراید • Altinicline • Anabasine • AR-R17779 • بوتیریلکولین • کارباکول • Cotinine • سایتیزین • Decamethonium • Desformylflustrabromine • Dianicline • Dimethylphenylpiperazinium • Epibatidine • Epiboxidine • اتانول • Ethoxysebacylcholine • EVP-4473 • EVP-6124 • Galantamine • GTS-21 • Ispronicline • Lobeline • MEM-63,908 (RG-3487) • نیکوتین • NS-1738 • PHA-543,613 • PHA-709,829 • PNU-120,596 • PNU-282,987 • Pozanicline • Rivanicline • Sazetidine A • Sebacylcholine • SIB-1508Y • SIB-1553A • SSR-180,711 • Suberylcholine • TC-1698 • TC-1734 • TC-1827 • TC-2216 • TC-5214 • TC-5619 • TC-6683 • Tebanicline • تروپیسترون • UB-165 • Varenicline • WAY-317,538 • XY-4083
Antagonists: 18-Methoxycoronaridine • α-bungarotoxin • α-conotoxin • Alcuronium • آمانتادین • Anatruxonium • آتراکوریوم • بوپروپیون (Amfebutamone) • Chandonium • Chlorisondamine • Cisatracurium • Coclaurine • Coronaridine • Dacuronium • Decamethonium • دکسترومتورفان • Dextropropoxyphene • Dextrorphan • Diadonium • Dihydro-beta-erythroidine • Dimethyltubocurarine (Metocurine) • Dipyrandium • Dizocilpine (MK-801) • Doxacurium • Duador • Esketamine • Fazadinium • Gallamine • Hexafluronium • Hexamethonium (Benzohexonium) • Ibogaine • ایزوفلوران • کتامین • کینورنیک اسید • Laudexium (Laudolissin) • Levacetylmethadol • Malouetine • Mecamylamine • Memantine • متادون • Methorphan (Racemethorphan) • Methyllycaconitine • Metocurine • Mivacurium • Morphanol (Racemorphanol) • Neramexane • دی نیتروژن مونوکسید • پانکورونیوم • Pempidine • Pentamine • Pentolinium • فنسیکلیدین • Pipecuronium • Radafaxine • Rapacuronium • Rocuronium • Surugatoxin • سوکسینیل کولین (Succinylcholine) • Thiocolchicoside • Toxiferine • تری متافان • Tropeinium • Tubocurarine • وکرونیوم • زنون
|
|
|
|
|
|
|
| مهارکننده آنزیمs |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
* Many of the acetylcholinesterase inhibitors listed above act as butyrylcholinesterase inhibitors.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
هیستامینs |
|
Histamine receptor
لیگاندs |
|
|
Agonists: ۲-Pyridylethylamine • بتاهیستین • هیستامین • هیستامین تریفلوئورومتیل تولوئیدید • UR-AK۴۹
Antagonists: ۱st generation: ۴-Methyldiphenhydramine • Alimemazine • Antazoline • Azatadine • Bamipine • Benzatropine (Benztropine) • Bepotastine • Bromazine • Brompheniramine • Buclizine • Captodiame • Carbinoxamine • Chlorcyclizine • Chloropyramine • Chlorothen • کلرفنیرامین • Chlorphenoxamine • سیناریزین • کلماستین • Clobenzepam • Clocinizine • Cyclizine • سیپروهپتادین • Dacemazine • Deptropine • Dexbrompheniramine • دکسکلرفنیرامین • دیمن هیدرینات • Dimetindene • دیفن هیدرامین • Diphenylpyraline • Doxylamine • Embramine • Etybenzatropine (Ethylbenztropine) • Etymemazine • Histapyrrodine • Homochlorcyclizine • Hydroxyethylpromethazine • هیدروکسیزین • Isopromethazine • Isothipendyl • Meclozine • پیریلامین مالئات (Pyrilamine) • Mequitazine • Methafurylene • Methapyrilene • Methdilazine • Moxastine • Niaprazine • Orphenadrine • Oxatomide • Oxomemazine • Phenindamine • Pheniramine • Phenyltoloxamine • Pimethixene • Piperoxan • پرومتازین • Propiomazine • Pyrrobutamine • Talastine • Thenalidine • Thenyldiamine • Thiazinamium • Thonzylamine • Tolpropamine • Tripelennamine • Triprolidine; ۲nd generation: Acrivastine • آستمیزول • Azelastine • ستیریزین • Clemizole • Clobenztropine • Ebastine • Emedastine • Epinastine • کتوتیفن • Latrepirdine • Levocabastine • لوراتادین • Mebhydrolin • Mizolastine • Olopatadine • Rupatadine • Setastine • ترفنادین; ۳rd generation: Desloratadine • Fexofenadine • Levocetirizine; Miscellaneous: ضدافسردگیهای سه حلقهایs ( آمی تریپتیلین, دوکسپین, تریمیپرامین, etc) • Tetracyclic antidepressants ( Mianserin, Mirtazapine, etc) • Serotonin antagonist and reuptake inhibitors ( ترازودون, Nefazodone) • Typical antipsychotics ( Chlorpromazine, تیوریدازین, etc) • Atypical antipsychotics ( کلوزاپین, الانزاپین, Quetiapine, etc)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Reuptake inhibitors |
|
|
| مهارکننده آنزیمs |
|
|
| Others |
|
|
