لیگاند (بیوشیمی)

لیگاند (از ریشه لاتین بمعنی پیوند)در بیوشیمی و فارماکولوژی به ماده ای گفته میشود که با پیوند و ترکیب با یک بیومولکول یا یک گیرنده)، هدف بیوشیمیایی خاصی را دنبال کند. بطور خاص یک لیگاند بعنوان ماشه برای یک عمل بیوشیمی به پروتئین هدف چفت شده و با آن یک ترکیب شیمیایی جدید ولی قابل برگشت را ایجاد میکند یعنی این ترکیب مانند هموگلوبین، یک پیوند دائمی و پایدار نخواهد بود و به بیان ساده تر پیوند لیگاند به پروتئین هدف، همانند استفاده از یک کلید برای باز کردن قفل است.پیوند لیگاند-پروتئین از طریق نیروهای بین مولکولی مانند پیوند یونی، پیوند ئیدروژنی و یا پیوند واندروالسی میسر میگردد.
در فارماکولوژی لیگاند مبحثی مهم محسوب شده و برای گیرنده های لیگاند دو نوع آنتاگونیست و آگونیست معرفی میگردد.