مدار شمالگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۶۶°۳۳′۴۴″ شمالی ۰°۰′۰″ شرقی / ۶۶.۵۶۲۲۲° شمالی ۰.۰۰۰۰۰° شرقی / 66.56222; 0.00000

نقشه جهان و مدار شمالگان به رنگ قرمز
نقشه سرزمین شمالگان همراه با مدار شمالگان به رنگ آبی

مَدار شُمالْگان[۱] (نام قدیمی‌تر: مدار قطب شمال) یکی از پنج مدار مهم زمین است که در نقشه‌ها غالباً نمایش داده می‌شود. این مدار، مدار َ۳۳ ْ۶۶ + بر روی زمین است که مرز محدودهٔ قطبی را نشان می‌دهد، جایی که حداقل در یک شبانه‌روز از سال خورشید هرگز غروب نمی‌کند. به عبارت دیگر، مدار شمالگان، جنوبی‌ترین عرض جغرافیایی نیم‌کرهٔ شمالی است که حداقل یک بار در سال خورشید به مدت ۲۴ ساعت بی‌وقفه بالای خط افق بر آن بتابد (خورشید نیمه‌شب).

در سال ۲۰۰۰، این مدار موازی با عرض جغرافیایی "۳۹ '۳۳ °۶۶ شمال استوا بوده‌است. در سال ۲۰۱۱، این مدار به عرض جغرافیایی "۴۴ '۳۳ °۶۶ (°۶۶٬۵۶۲۲) شمالی رانده شده‌است.[۲]

محدوده شمالی این مدار، شمالگان و محدوده جنوبی آن تا مدار رأس‌السرطان، منطقه معتدل شمالی نام دارد. مدار جنوبگان، مدار مقابل آن در نیم‌کره جنوبی زمین است.

جغرافیا[ویرایش]

مختصات کشور، سرزمین یا دریا یادداشت
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۰۰°۰۰′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۰.۰۰۰° شرقی / 66.567; 0.000 (دریای نروژ)  دریای قطب شمال دریای نروژ
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۱۲°۴۸′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۲.۸۰۰° شرقی / 66.567; 12.800 (کشور نوردلند) Flag of Norway.svg نروژ کشور نوردلند
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۱۵°۳۱′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۵.۵۱۷° شرقی / 66.567; 15.517 (کشور نوربوتن) Flag of Sweden.svg سوئد کشور نوربوتن
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۲۳°۵۱′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۲۳.۸۵۰° شرقی / 66.567; 23.850 (منطقه فنلاند) Flag of Finland.svg فنلاند منطقه فنلاند
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۲۹°۲۸′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۲۹.۴۶۷° شرقی / 66.567; 29.467 (جمهوری کارلیا) Flag of Russia.svg روسیه جمهوری کارلیا
مورمانسک کشیده شده در بین قطبها
کارلیا تکرار
مورمانسک تکرار
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۳۳°۲۵′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۳۳.۴۱۷° شرقی / 66.567; 33.417 (دریای سفید) دریای سفید خلیج کاندالاکا
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۳۴°۲۸′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۳۴.۴۶۷° شرقی / 66.567; 34.467 (مورمانسک کشیده شده در بین قطبها) Flag of Russia.svg روسیه مورمانسک کشیده شده در بین قطبها – درباره ۷ کیلومتر (۴٫۳ مایل)
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۳۴°۳۸′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۳۴.۶۳۳° شرقی / 66.567; 34.633 (خلیج کاندالاکا) دریای سفید خلیج کاندالاکا
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۳۵°۰۰′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۳۵.۰۰۰° شرقی / 66.567; 35.000 (استان مورمونسک، روسیه) Flag of Russia.svg روسیه مورمانسک کشیده شده در بین قطب‌ها (شبه‌جزیره کولا)
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۴۰°۴۲′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۴۰.۷۰۰° شرقی / 66.567; 40.700 (دریای سفید) دریای سفید
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۴۴°۲۳′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۴۴.۳۸۳° شرقی / 66.567; 44.383 (جمهوری کومی و چند ناحیه خودمختار، روسیه) Flag of Russia.svg روسیه ننتسیا
جمهوری کومی
یامالو-ننتس
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۷۱°۰۵′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۷۱.۰۸۳° شرقی / 66.567; 71.083 (خلیج اب، روسیه) خلیج اوبی
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۷۲°۲۷′ شرقی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۷۲.۴۵۰° شرقی / 66.567; 72.450 (سرزمین کرای، روسیه) Flag of Russia.svg روسیه یامالو-ننتس
سرزمین کراسنویارسک
جمهوری ساخا
چوکوتکا
۶۶°۳۴′ شمالی ۱۷۱°۰۱′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۷۱.۰۱۷° غربی / 66.567; -171.017 (دریای چوکچی) دریای منجمد شمالی دریای چوکچی
۶۶°۳۴′ شمالی ۱۶۴°۳۸′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۶۴.۶۳۳° غربی / 66.567; -164.633 (آلاسکا، آمریکا) Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا آلاسکا (شبه‌جزیره سیوارد)
۶۶°۳۴′ شمالی ۱۶۳°۴۴′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۶۳.۷۳۳° غربی / 66.567; -163.733 دریای قطب شمال کوتزبوئه ساوند
۶۶°۳۴′ شمالی ۱۶۱°۵۶′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۶۱.۹۳۳° غربی / 66.567; -161.933 (دریاچه سلاویک) Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا آلاسکا – عبور از میان دریاچه سلاویک
۶۶°۳۴′ شمالی ۱۴۱°۰۰′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۴۱.۰۰۰° غربی / 66.567; -141.000 Flag of Canada.svg کانادا یوکان
نورت‌وست تریتوریز – با گذر از دریاچه گریت بر
نوناووت
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۸۲°۵۹′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۸۲.۹۸۳° غربی / 66.567; -82.983 (حوزه رودخانه روباه) خلیج هودسن حوزه رودخانه روباه
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۷۳°۲۵′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۷۳.۴۱۷° غربی / 66.567; -73.417 (20 Nettilling Lake, Baffin Island, Nunavut, Canada) Flag of Canada.svg کانادا نوناووت (جزیره بافین – عبور از میان دریاچه نتیلینگ}
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۶۱°۲۴′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۶۱.۴۰۰° غربی / 66.567; -61.400 (تنگه استیو) اقیانوس اطلس تنگه استیو
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۵۳°۱۶′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۵۳.۲۶۷° غربی / 66.567; -53.267 (گرینلند) Flag of Greenland.svg گرینلند
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۳۴°۰۹′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۳۴.۱۵۰° غربی / 66.567; -34.150 (تنگه دانمارک، دریای گرینلند) اقیانوس اطلس تنگه دانمارک
دریای گرینلند
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۱۸°۰۱′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۸.۰۱۷° غربی / 66.567; -18.017 (آیس‌لند) Flag of Iceland.svg ایسلند جزیره‌ای از گریمسی
۶۶°۳۴′ شمالی ۰۱۷°۵۹′ غربی / ۶۶.۵۶۷° شمالی ۱۷.۹۸۳° غربی / 66.567; -17.983 (دریای گرینلند، دریای نروژ) اقیانوس اطلس دریای گرینلند
دریای نروژ
یک نشانه در امتداد بزرگراه دالتون علامت‌گذاری شده در محل مدار قطب شمال در آلاسکا
خط مدار شمالگان در روانیه‌می، فنلاند
شفق قطبی شمالی در بالای علامت مدار شمالگان در یوکان، کانادا
نشانه‌ای در جزیرهٔ ویکینگن، علامت‌گذاری شده در مدار شمالگان در نروژ

پانویس[ویرایش]

  1. برابرنهاده فرهنگستان زبان فارسی.
  2. (به اسپانیایی: Trópico en movimiento)

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Arctic_Circle»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۱ برابر با ۴ بهمن ۱۳۸۹).