قلعه‌گنج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از قلعه گنج)
پرش به: ناوبری، جستجو
قلعه‌گنج
بلوار آزادگان - میدان ولی عصر
کشور  ایران
استان کرمان
شهرستان قلعه‌گنج
بخش مرکزی
نام(های) دیگر کلات گنج ، کَهن
نام(های) قدیمی خیال قفص
سال شهرشدن ۱۳۸۴ [۱]
مردم
جمعیت ١٢٫۶۶٣
شهرستان قلعه‌گنج: ٧۶٬٣٧۶
رشد جمعیت ١/٢۶ درصد
تراکم جمعیت ۳۴۲ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت

۲۲۵ کیلومتر مربع

(حوزه ی شهری)
ارتفاع از سطح دریا میانگین: ۴۵٠ متر
میانگین دمای سالانه

بیشینه: +٢۶/۶ درجه

کمینه: +٢١/٢ درجه
میانگین بارش سالانه ١۶۶ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ٢ روز
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی محمدرضا امیری[۲]
شهردار سیدرضا حسینی
تأسیس شهرداری ۱۳۷۲
ره‌آورد گندم ، ذرت ، صیفی جات ، مرکبات ، خرما
پیش‌شماره تلفنی ٠٣۴
وبگاه شهرداری قلعه‌گنج
شناسهٔ ملی خودرو  ایران۶۵
به قلعه گنج خوش یهتی

قلعه‌گنج شهری است در استان کرمان در جنوب شرقی ایران. این شهر مرکز شهرستان قلعه‌گنج این استان است. جمعیت این شهر در سال ۱۳٩٠، برابر با ۱۲٫۶۶٣ نفر بوده است.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

کنکاو یین تاریخ و قدمت این شهر کاری ست بس دشوار و شگرف . تاریخ آن به قبل از اسلام و میلاد مسیح می رسد که در حال حاضر در جای جای تاریخ شواهدی از اقوام ساکن در این شهرستان بدست می آید، آثار بدست آمده از تمدن این منطقه نشانگر قدمت بیش از ۵۰۰۰ سال را نشان می دهد . این شهرستان را می توان از نظر تاریخی جرء نواحی غربی کران دانست و علاوه بر این از قرون قدیم تا امروز قلعه گنج جزء برکات رودبار محسوب می شود، از آنجایی که ساکنان این شهرستان کوچ و قفص هستند در بسیاری از کتاب تاریخی این شهرستان به خیال قفص معروف بوده است . هم اکنون مردمی که در این شهر زندگی میکنند پارس،بلوچ،عرب و بختیاری هستند.[۴]

وجه تسمیه[ویرایش]

از آنجایی که قلعه گنج در گذشته به کلات گنج معروف بوده و بـعضی از طوایف این منطقه به کلات گنـــجی معروف هستند، می توان چنین پنداشت که مردمان این نواحی در گذشته صاحب قنات ها، گنج ها، نعمت ها و آبادانی های فراوان بوده اند. بنابراین همانطور که از اسمش پیداست سرزمین حاصل خیزی و پردرآمدی است و در آن کشت انواع محصولات گرمسیری متداول است.[۵]

مساحت[ویرایش]

مساحت شهرستان ۱۴۲۰۰ کیلومتر مربع معادل ۳/۳ درصد از کل مساحت استان می باشد و فاصله تا مرکز استان ۴۲۰ کیلومتر می باشد .

شهرستان قلعه‌گنج دارای ۲ بخش مرکزی (محمدآباد) و بخش چاه دادخدا و ۵ دهستان به نامان دهستان رمشک، دهستان مارز، دهستان چاه دادخدا، دهستان قلعه گنج و دهستان سرخ قلعه می باشد.[۶]

جمعیت[ویرایش]

بر اساس سرشماری عمومی سال ۱۳٩٠ جمعیت شهرستان قلعه گنج ۷۶٣٧۶ نفر می باشد، جمعیت شهری ۱۲۶۶٣ نفر می باشد و جمعیت روستایی ۶٣٧١٣ نفر که ۱۷ درصد جمعیت شهرستان شهری و ۸۳ درصد جمعیت روستایی شهرستان می باشد . جمعیت مردان شهری ۶٣۵۵ نفر و زنان شهری ۶٣٠٨ نفر، و جمعیت مردان روستایی ٣١٢۴٩ نفر و زنان روستایی ٣٢۴۶۴ نفر تشکیل می دهند .[۳]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهرستان قلعه گنج بین ۳۲ º۲۷ درجه عرضی و ۵۴ º۵۷ و ۵۰ º۵۷ درجه طول جغرافیایی قرار گرفته است.[۷]

اقلیم و شرایط آب و هوایی[ویرایش]

این منطقه دارای آب و هوای نیمه مرطوب و اقلیم بیابانی می باشد و در سالهای اخیر به علت کاهش بارندگی شاهد خشکسالی بوده‌ایم. بارندگی های این منطقه عموما تحت تاثیر دو توده ی پرفشار و کم فشار است که همه ساله در تابستان از سوی اقیانوس هند (باران های موسمی) و در زمستان از سوی دریای مدیترانه اند که بعضا سیل آسا خواهند بود. حداکثر دما در تابستان ۵۲ و حداقل دما در زمستان ٢ درجه می باشد .[۷]

رودخانه ها[ویرایش]

١- هلیل رود از کوهستان هزار و ارتفاعات جبالبارز سرچشمه می گیرد و به هامون جازموریان می ریزد .

٢- رودخانه پاسبین از کوههای ده در و اسلام آباد سرچشمه می گیرد و به هامون جازموریان می ریزد .

٣- رودخانه سورگاه که از از کوههای درباغ سرچشمه و به هامون جازموریان می ریزد .

٤- رودخانه رمشک که از ارتفاعات رمشک سرچشمه می گیرد .

لازم به ذکر است که هیچگونه رودخانه دایمی در این شهرستان وجود ندارد و همه فصلی می باشند.[۷]

ارتفاعات و ناهمواری ها[ویرایش]

۱- ارتفاعات دستجرد با ارتفاع ۱۴۰۰ متر در ۱۰ کیلومتری غرب شهرستان.

۲- ارتفاعات کشیت با ارتفاع ۱۰۰۰ متر در ۱۵ کیلومتری غرب شهرستان.

۳- ارتفاعات بشاگرد با ارتفاع ۲۱۰۰ متری در ۱۰۰ کیلومتری جنوب شهرستان.

۴- ارتفاعات پایی میخ با ارتفاع ۶۰۰ متری در ۱۴ کیلومتری جنوب شرق شهرستان .[۷]

مناطق جنگلی و مراتع پست[ویرایش]

مناطق جنگلی به طول ۲۵۰ کیلومتری در شمال شرقی قلعه گنج از روستای آهوان شروع و تا جلگه چاه هاشم، دلگان، رودبار و جازموریان منتهی می شود.[۷]

وضعیت اجتماعی[ویرایش]

از نظر اجتماعی مردم شهرستان مردمی خونگرم، اجتماعی، دارای آداب معاشرت در سطح مطلوب هستند ، و زنان عمدتا دارای پوشش بندری و بلوچی هستند.[۴]

زبان[ویرایش]

در تقسیم بندی گویش های مختلف این شهر باید اینطور گفت که؛ مردم به زبان فارسی ، بلوچی و گویش محلی خود صحبت میکنند که این گویش محلی نسبت به سایر شهرهای همجوار خود تفاوت اندکی را دارا است.

گویش محلی این شهر تلفیقی از زبانهای پارسی ، بلوچی و گویش های بندری و بختیاری است.[۸]به دلیل وجود قوم بختیاری در این ناحیه ، گویش آنها نیز در زبان محلی دخیل شده است.

مذهب[ویرایش]

تشیع، بیشتر مردم این ناحیه از این مذهب هستند و اقلیت را اهل تسنن و زرتشتی ها تشکیل میدهند.

با اینکه ١۴٠٠ سال از ورود اسلام به ایران میگذرد ، اما هنوز هم در برخی از رسوم مردم قلعه گنج ، آداب باستانی زرتشتی دیده می شود.

اقتصاد[ویرایش]

به علت نبود هیچگونه معادن و کارخانجات و مراکز مهم اقتصادی در این شهرستان عمده مردم به کشاورزی و دامداری مشغول می باشند .

درآمد اکثر مردم به کشت محصولات سالانه اختصاص دارد و محصولات عمده زراعی شهرستان را گندم، ذرت ، هندوانه ، گوجه فرنگی ، خیار و مرکبات نظیر خرما و پرتقال تشکیل می دهد .[۹]

برنامه های توسعه ی شهری[ویرایش]

منطقه آزاد[ویرایش]

پیش از ارائه پیشنهاد استاندار کرمان مبنی بر راه اندازی منطقه ویژه اقتصادی قلعه گنج ، مهندس اکبر ترکان دبیر شورای هماهنگی مناطق ازاد ویژه اقتصادی با کلیات پبیشنهاد علی رضا رزم حسینی موافقت کرد، و این پیشنهاد را برای انجام مطالعات جامع به محمد سعیدی کیا معاون هماهنگی امور مناطق ارجاع داد. این منطقه از استان دارای ظرفیت های فراوانی در زمینه معادن تیتانیوم و سنگ های ساختمانی می باشد . که پیشنهاد شده است به منظور فراوری این محصولات و راه اندازی صنایع جنبی منطقه ویژه اقتصادی قلعه گنج راه اندازی شود.[۱۰]

شهر نمونه اقتصاد مقاومتی[ویرایش]

در تاریخ ٢۶ فروردین ماه سال ٩۴ ، محمد سعیدی کیا رییس بنیاد مستضعفان کشور در جمع مردم قلعه گنج گفت: به دستور رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر تعیین شهرالگوی اقتصاد مقاومتی ملی، قلعه گنج برای این طرح انتخاب شده است و طرح توسعه و آبادانی ملی شهرستان قلعه گنج به تصویب هیات امنای بنیاد رسیده و قرار شد هر ماه گزارش کار داشته باشیم.[۱۱]

اولین هتل کپری ایران[ویرایش]

اولین هتل کپری ایران

اولین هتل کپری ایران در این شهر با توجه به ساختار فرهنگی و با بهره‌گیری از الگوهای معماری منطقه طراحی شده است که برگرفته از فضاهای اقامتی بومی آنجاست. فضاهای اقامتی منطقه قلعه‌گنج از متریال و مصالح چوب ساخته شده و از پوشش گیاهی منطقه به خصوص تنه درخت خرما در آن استفاده می‌شود که کپر نام دارد. بنیاد مستضعفان با سرمایه‌گذاری بیش از ۲ میلیارد تومان در این شهرستان که پایلوت اقتصاد مقاومتی در نظر گرفته شده، اقدام به ساخت هتل کپری کرده است.[۱۲]

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  2. «فهرست نمایندگان دورهٔ هشتم مجلس شورای اسلامی» (پی‌دی‌اف). وبگاه مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۳. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «جمعيت و خانوار شهرستان هاي كشور به ترتيب استان بر اساس نتايج سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390». درگاه ملی آمار. بازبینی‌شده در ۶ دی ۱۳۹۴. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «تاریخ قلعه گنج». خبرگزاری سرنا قلعه گنج. 
  5. «وجــه تسمیه قلعه گنج». شرکت توزیع نیروی جنوب کرمان. 
  6. «وجــه تسمیه قلعه گنج». شرکت توزیع نیروی جنوب کرمان. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ «معرفی جاذبه های گردشگری ایران». سیری در ایران. 
  8. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «زبان بشاکردی»، ویکی‌پدیای فارسی، دانشنامهٔ آزاد.
  9. «“قلعه گنج آینده” نگاه واقع بینانه می‌خواهد». وب سایت خبری مکران. بازبینی‌شده در ۶ دی ۱۳۹۴. 
  10. «موافقت با کلیات پیشنهاد تاسیس منطقه ویژه اقتصادی قلعه گنج». استانداری کرمان. بازبینی‌شده در ۶ دی ۱۳۹۴. 
  11. «قلعه گنج الگوي شهر اقتصاد مقاومتي». خبرگزاری صدا و سیما. بازبینی‌شده در ۶ دی ۱۳۹۴. 
  12. «احداث اولین هتل‌های کپری ایران/ اقامتگاهی متفاوت برای گردشگران». خبرگزاری مهر. بازبینی‌شده در ۶ دی ۱۳۹۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

فرمانداری شهرستان قلعه‌گنج