سنبل خطایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
کرفس وحشی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریده
راسته: کرفس‌سانان
تیره: چتریان
سرده: کرفس وحشی[۱]
گونه: A. archangelica
نام علمی
Angelica archangelica
L.[۲]

کرفس وحشی (نام علمی: Angelica archangelica) گیاهی دو ساله (به ندرت سه‌ساله) از تیره چتریان است که در بسیاری از کشورهای دنیا به خاطر خاصیت دارویی آن کشت می‌شود.مواد موثره این گیاه به عنوان بادشکن،ضد نفخ،گوارنده غذا و همچنین اشتهاآور کاربرد دارد و در صنایع داروسازی،صنایع غذایی و آرایشی و بهداشتی از آن استفاده می‌شود.کرفس وحشی معمولأ به عنوان باغ سنبل،روح القدس و سنبل نروژی شناخته ‏میشود که یک گیاه دوساله از خانواده چتریان است،یک زیر گونه است که ساقه ها و ریشه ‏ها برای بو و عطر خوش کشت داده میشود.مانند چندین نوع دیگر از چتریان بوده،ظاهری ‏شبیه به چند گونه سمی دارد( شوکران ، گلپر و ....) و نباید قبل از اینکه با اطمینان ‏کامل شناسایی شدند مصرف شوند.هم خوانواده های ‏آن‏ ‏Archangelica officinalis Hoffm و ‏Archangelica officinalis var. himalaica C.B.Clarke‎‏ ‏میباشند.

ویژگی‌ها[ویرایش]

در طول سال اول رشد فقط برگها رشد می‌کنند ولی در طی دومین سال شیار ساقه ‏می‌تواند به دو متر هم برسد.برگها از برگچه‌های کوچک و متعددی تشکیل شدند ‏که به 3 گروه تقسیم شده و هریک از آنها با تقسیمات کوچکتر به 3 گروه ریزتر تقسیم می‌شوند.لبه‌ی برگچه‌ها با دندانه درشت یا دندانه‌دار است.در اوایل تیر تا اوایل مرداد گل می‌دهند ‏که کوچک و متعدد،متمایل به زرد یا سبز هستند،در بوته‌های بزرگ،چتری و کروی گروه‌بندی می‌شوند که میوه‌های زرد کمرنگ و دراز تولید می‌کنند.کرفس وحشی تنها در خاک مرطوب رشد ‏می‌کند،ترجیحأ در کنار رودخانه‌ها و یا بستر آب است.کرفس وحشی در روسیه،‏فنلاند،سوئد،نروژ، دانمارک،گرینلند،جزایر فارو و ایسلند،بیشتر در مناطق شمالی ‏کشور،رشد می کند.این است که در فرانسه بطور عمده در ‏Marais Poitevin‏ یک منطقه مردابی نزدیک بهNiort درDeux-Sèvres ‎ کشت میشود.همچنین در مناطق خاصی در آلمان مانند کوه Harz و در نقاط خاصی از رومانی مثل کوه ‏Ronda‏ و برخی از کشورهای جنوب شرقی آسیا مثل تایلند نیز است. ‏

استفاده و تاریخچه[ویرایش]

از قرن دهم کرفس وحشی به عنوان یک سبزی و گیاه دارویی کشت می شد و در قرن دوازدهم در اسکاندیناوی محبوبیت بدست آورد‏،امروزه هنوز هم درتمدن Samiاستفاده میشود‏.ابزاری‏‎ فلوت مانند با صدای کلارینت مانند را میتوان از این ساقه توخالی ساخت.لینه گزارش داد که مردمSami از آن در شیر گوزن شمالی اغلب به عنوان یک جزء طعم دهنده استفاده می کنند.در سال 1602درNiort به واسطه ی طاعون معرفی شد.برای چاشنی نوشابه الکلی و آکواویت(برای مثال مشروب الکلی زرد یا سفید،Dubonnet‏،کنیاک قوی،نوعی وشراب شیرین افسنطین )‏در املت و ماهی قزل آلا و مربااستفاده میشد.همچنین ساقه بلند،سبز روشن شیرین شده و به عنوان تزیین استفاده میشود.کرفس وحشی به خاطر داشتن عطر و طعم خوش و نافذ،عطر دلپذیر کاملأ متفاوت از رازیانه،جعفری،بادیان رومی،زیره سیاه یا جعفری فرنگی،در میان چتریان متفاوت است،قابل مقایسه با مشک و درخت عرعر است.حتی دارای ریشه معطر است و یکی از گیاهان اصلی معطر از رشد اروپایی میباشد- دیگر قسمتهای گیاهان عطر و طعم مشابه دارند –اما اصول فعال آنها زودگذرتر مطرح شده است.میوه هاmericarp،کوچکند و در تولید افسنطین و دیگر نوشیدنی های الکلی استفاده میشود.بذور گیاه ادویه فارسی به عنوان گلپر‏شناخته میشود(‏‏Heracleum persicum‏‏)اغلب به عنوان دانه های گلپر خوانده میشوند.ریشه های کرفس وحشی در طب سنتی اتریشی به عنوان چای یا شربت در درمان اختلالات دستگاه گوارش و دستگاه تنفسی و سیستم عصبی و همچنین در برابر تب،عفونت و آنفولانزا استفاده میشود.

علم شیمی[ویرایش]

کرفس وحشی از انواع مواد شیمیایی تشکیل شده است.‏اسانس ریشه های کرفس وحشی شامل ‏β-terebangelene،C10H16‎ و دیگر ترپن هاست؛روغن دانه ها همچنین شامل‎ β-terebangelene‎‏همراه با methylethylacetic acid و ‏hydroxymyristic acid‏ میشود.‏چندین کومارین از قبیل archangelicin،،ostruthol ‏ ‏ oxypeucedanin hydrate،‎ bergapten،‏byakangelicin angelate‎ ‏isoimperatorin، isopimpinellin، osthol،‎‏‎imperatorin ‏xanthotoxin،phellopterin، psoralen،oxypeucedanin‎،‎‎‏،‏‎-angeloyl-3′-isovaleryl vaginate‏2′ و 8-[2-(3-methylbutroxy)-3-hydroxy-3-methylbutoxy]psoralen را میتوان‎ ازعصاره کلروفرم از ریشه کرفس وحشی و همچنین چندین ‏مشتق Heraclenol ‏جدا کرد.عصاره آبی ریشه کرفس وحشی subsp.Litoralis‏ شامل آدنوزین،کانیفرین،گلیسرول آپترین،‏‏dihydrofurocoumarin glycosides apterin‏2 ‏میباشد.

ریشه جویی[ویرایش]

Archangelica از کلمه یونانی(‎‏‎"arkhangelos"‎‏=قوس فرشته) می آید با توجه به‏‎ این افسانه که فرشته میکاییل گفته بود از آن به عنوان دارو استفاده شود.در پایان این گیاه در‏ Kalaallisut kuanneq‏ به نامväinönputki،درشمال سامی‎‎‎fádnu و بوسکا و راسی،در انگلیسی:باغ سنبل،در آلمانی:Echte Engelwurz‏ یا ‏Arznei-Engelwurz‏،در گروت هلندی:engelwortel،در فارسی:کرفس وحشی،در سوئدی:‏kvanne،در نروژی‏‏:kvann،در دانمارکی:‎kvan،در ایسلندی:‎hvönn،در لهستانی:arcydziegiel،در آنجلیکا:dzięgiel wielki‏،lekarskiو به فاروئی:‏hvonn‏ نامیده میشود.‏

منابع[ویرایش]

  • میر حیدر، طعام‌اسرار: کرفس وحشی. بازدید: اکتبر ۲۰۱۱. (برداشت آزاد).
  • Gualtiero Simonetti (1990). Stanley Schuler. ed. Simon & Schuster's Guide to Herbs and Spices. Simon & Schuster, Inc. ISBN 0-671-73489-X.
  1. Angelica
  2. "Angelica archangelica information from NPGS/GRIN". www.ars-grin.gov. Retrieved 2008-03-03. 
Garden angelica
Koehler1887-GardenAngelica.jpg
Scientific classification
Kingdom: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Asterids
Order: Apiales
Family: Apiaceae
Genus: Angelica
Species: A. archangelica
Binomial name
Angelica archangelica
L.[1]

Angelica archangelica, commonly known as garden angelica, Holy Ghost, wild celery, and Norwegian angelica, is a biennial plant from the Apiaceae family, a subspecies of which is cultivated for its sweetly scented edible stems and roots. Like several other species in Apiaceae, its appearance is similar to several poisonous species (Conium, Heracleum, and others), and should not be consumed unless it has been identified with absolute certainty. Synonyms include Archangelica officinalis Hoffm., and Archangelica officinalis var. himalaica C.B.Clarke.[citation needed]

During its first year it grows only leaves, but, during its second year, its fluted stem can reach a height of two meters (or six feet), from that stem the root is known as ginger. Its leaves comprise numerous small leaflets divided into three principal groups, each of which is again subdivided into three lesser groups. The edges of the leaflets are finely toothed or serrated. The flowers, which blossom in July, are small and numerous, yellowish or greenish, are grouped into large, globular umbels which bear pale yellow, oblong fruits. Angelica grows only in damp soil, preferably near rivers or deposits of water.

Angelica archangelica grows wild in Russia, Finland, Sweden, Norway, Denmark, Greenland, the Faroe Islands, and Iceland, mostly in the northern parts of the countries. It is cultivated in France, mainly in the Marais Poitevin, a marsh region close to Niort in the department Deux-Sèvres. It also grows in certain regions in Germany like the Harz mountains, in certain regions of Romania, like the Rodna Mountains, in hilly and coastal regions of Poland and some South East Asian countries like Thailand.

Use and history

Angelica archangelica
Angelica (A. archangelica) essential oil in clear glass vial

From the 10th century on, angelica was cultivated as a vegetable and medicinal plant,[2] and achieved popularity in Scandinavia in the 12th century and is still used today, especially in Sami culture. A flute-like instrument with a clarinet-like sound can be made of its hollow stem. Linnaeus reported that Sami peoples used it in reindeer milk,[citation needed] as it is often used as a flavoring agent.

In 1602, angelica was introduced in Niort, which had just been ravaged by the plague.[dubious ] It is used to flavor liqueurs or aquavits, (e.g., Chartreuse, Bénédictine, Vermouth, and Dubonnet), omelettes and trout, and as jam. The long bright-green stems are also candied and used as decoration.

Angelica is unique amongst the Umbelliferae for its pervading aromatic odor, a pleasant perfume entirely different from fennel, parsley, anise, caraway, or chervil. It has been compared to musk and to juniper. Even the roots are fragrant, and form one of the principal aromatics of European growth - the other parts of the plant have the same flavor, but their active principles are considered more perishable.

The fruits are tiny mericarps and are used in the production of absinthe and other alcoholic drinks.[3] Seeds of a Persian spice plant known as Golpar (Heracleum persicum) are often labeled as "angelica seeds".

Angelica archangelica roots have been used in the traditional Austrian medicine internally as tea or tincture for treatment of disorders of the gastrointestinal tract, respiratory tract, nervous system, and also against fever, infections, and flu.[4]

John Gerard's Herball praises the plant and states that "it cureth the bitings of mad dogs and all other venomous beasts."[5]

Chemistry

A. archangelica contains a variety of chemicals.

The essential oil of the roots of A. archangelica contains β-terebangelene, C10H16, and other terpenes; the oil of the seeds also contains β-terebangelene, together with methylethylacetic acid[clarification needed] and hydroxymyristic acid.[citation needed]

Several coumarins, including 2′-angeloyl-3′-isovaleryl vaginate, archangelicin, oxypeucedanin hydrate, bergapten, byakangelicin angelate, imperatorin, isoimperatorin, isopimpinellin, 8-[2-(3-methylbutroxy)-3-hydroxy-3-methylbutoxy]psoralen, osthol, ostruthol, oxypeucedanin, phellopterin, psoralen and xanthotoxin, can be isolated from a chloroform extract of the roots of A. archangelica[6] as well as several heraclenol derivatives.[7] The water root extract of A. archangelica subsp. litoralis contains adenosine, coniferin, the two dihydrofurocoumarin glycosides apterin and 1′-O-β-d-glycopyranosyl-(S)-marmesin (marmesinin), 1′-O-β-d-glucopyranosyl-(2S, 3R)-3-hydroxymarmesin and 2′-β-d-glucopyranosyloxymarmesin.[8]

Etymology

Archangelica comes from the Greek word "arkhangelos" (=arch-angel), due to the myth that it was the archangel Michael who told of its use as medicine.

In Finnish it is called väinönputki, in Kalaallisut kuanneq, in Northern Sami fádnu, boska and rássi, in English garden angelica, in German Arznei-Engelwurz or Echte Engelwurz, in Dutch grote engelwortel, in Persian Sonbol-e Khatāyi سنبل خطایی, in Swedish kvanne, in Norwegian kvann, in Danish kvan, in Icelandic hvönn, in Polish arcydziegiel, angelika, dzięgiel lekarski, dzięgiel wielki, anielskie ziele, archangielski korzeń, anielski korzeń, and in Faroese it has the name hvonn.

See also

References

  1. ^ "Angelica archangelica information from NPGS/GRIN". www.ars-grin.gov. Retrieved 2008-03-03. 
  2. ^ http://www.botanical.com/botanical/mgmh/a/anegl037.html | Ed Greenwood 1995, Electronic version of A Modern Herbal: The Medicinal, Culinary, Cosmetic and Economic Properties, Cultivation and Folk-Lore of Herbs, Grasses, Fungi, Shrubs & Trees with their Modern Scientific Uses, by Mrs. M. Grieve, first published 1931.
  3. ^ Gualtiero Simonetti (1990). Stanley Schuler, ed. Simon & Schuster's Guide to Herbs and Spices. Simon & Schuster, Inc. ISBN 0-671-73489-X. 
  4. ^ Vogl S, Picker P, Mihaly-Bison J, Fakhrudin N, Atanasov AG, Heiss EH,Wawrosch C, Reznicek G, Dirsch VM, Saukel J, Kopp B (2013 Jun13). "Ethnopharmacological in vitro studies on Austria's folk medicine - An unexplored lore in vitro anti-inflammatory activities of 71 Austrian traditional herbal drugs". J Ethnopharmacol 149 (3): 750–71. doi:10.1016/j.jep.2013.06.007. PMC 3791396. PMID 23770053.  Check date values in: |date= (help)
  5. ^ Grieve, Maud (1971). A Modern Herbal: The Medicinal, Culinary, Cosmetic and Economic Properties, Cultivation and Folk-lore of Herbs, Grasses, Fungi, Shrubs, & Trees with All Their Modern Scientific Uses, Volume 1. p. 39. 
  6. ^ Strategy for the isolation and identification of coumarins with calcium antagonistic properties from the roots of Angelica archangelica. P. Härmälä, H. Vuorela, R. Hiltunen, Sz. Nyiredy, O. Sticher, K. Törnquist and S. Kaltia, Phytochemical Analysis, January 1992, Volume 3, Issue 1, pages 42–48, doi:10.1002/pca.2800030108
  7. ^ Further heraclenol derivatives from Angelica archangelica. Sun H and Jakupovic J, Pharmazie, 1986, volume 41, number 12, pages 888-889, INIST:7473899
  8. ^ Dihydrofurocoumarin glucosides from Angelica archangelica and Angelica silvestris. John Lemmich, Svend Havelund and Ole Thastrup, Phytochemistry, 1983, Volume 22, Issue 2, Pages 553–555, doi:10.1016/0031-9422(83)83044-1

Further reading

External links