تیلاپیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Tiren u0.gif
استحصال تیلاپیلای پرورشی (سبز) و طبیعی به میلیون تن. گزارش فائو

تیلاپیا (به انگلیسی: Tilapia) نوعی ماهی است. جنس تیلاپیا از اعضای خانواده سیکلید و از راسته سوف‌ماهیان است که داری بدنی مستطیلی شکل با فلس‌های ریز هستند. باله پشتی بلندی با ۲۳ تا ۳۱ خار و شعاع دارند. بینی آن‌ها دارای یک سوراخ در هر دو طرف است.

جنس تیلاپیا دارای دو زیر جنس است که تفاوت اساسی آن‌ها در روش زادآوری آنها است.

«تیلاپیا» یکی از ۱۰۰ گونه مهاجم شناخته شده در جهان است که با وجود جثه کوچک، به دلیل همه‌چیزخوار بودن، تکثیر زیاد، مقاومت بسیار نسبت به شرایط محیطی و کنترل دشوار، عرصه را بر گونه‌های بومی تنگ می‌کند.

زیستگاه[ویرایش]

زیستگاه اصلی این ماهی شرق آفریقا به ویژه کنیا است. ژاپنی‌ها به عنوان ماهی خوراکی تیلاپیا را از مالزی به کشور خود بردند و به عنوان گونه پرورشی معرفی کردند. امروزه تیلاپیا در ژاپن، روسیه، هند و بخش‌هایی از آمریکا و اروپا پرورش داده می‌شود.

تیلاپیا به دلیل مقاومت بالایی که دارد معمولاً رقیب جدی سایر گونه‌های بومی می‌شود.[۱] این ماهی کوچک که در سال ۱۳۹۰ برای نخستین بار وارد کارون شده بود، سپس به همه رودخانه‌ها و تالاب‌های خوزستان رسید. ۶۰ تا ۷۰ درصد صید در تالاب شادگان را ماهی تیلاپیا تشکیل می‌دهد. در ابتدا فقط نوع تیلاپیا «زیلی» در آب‌های خوزستان شناسایی شده بود اما اکنون دو نوع دیگر «اورئوس» و «نیل» هم در رودخانه‌ها و تالاب‌های استان گزارش شده‌است. شورای پدافند غیرعامل خوزستان، در سال ۱۳۹۵ آن را به عنوان یکی از تهدیدات زیستی خوزستان معرفی کرده‌است.[۲] سازمان شیلات قصد پرورش این ماهی در مناطق کویری ایران را دارد.

تغذیه[ویرایش]

بیشتر تیلاپیاها میکروفیت خوار هستند اما تعدادی از آن‌ها گیاهان آلی‌تر را ترجیح می‌دهند و در محل‌هایی که دیگر گونه‌های پرورشی از پلانکتون‌ها تغذیه می‌کنند از گیاهان آلی استفاده می‌کنند. گونه‌هایی که خارهای آبششی کوتاه‌تر و زمخت تری دارند از ذرات غذایی بزرگتر تغذیه می‌کند. در جیره غذایی تیلاپیا می‌توان از پرتئین گیاهی به مقدار بالا استفاده کرد به همین خاطر قیمت تمام شده آن می‌تواند ارزان‌تر از سایر گونه‌های پرورشی تمام شود[۳]

شرایط فیزیکی‌شیمیایی[ویرایش]

ماهی تیلاپیا شوری‌پذیر است و می‌تواند در آب دریا نیز زندگی کند. اکثر گونه‌های آن در آبهای لب شور یافت می‌شوند اما برخی از گونه‌ها در آب دریا هم تخم‌ریزی می‌کنند. آن‌ها کمتر حالت تهاجمی دارند و اگر گاهی از آن‌ها این رفتار دیده شود به‌دلیل عوامل جنسی، دما و تراکم جمعیت می‌باشد. محدوده دمای بهینه رشد آن‌ها ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد است و در این دماها تخم ریزی می‌کنند. حد کشنده دمایی آن‌ها زیر ۹ درجه سانتی‌گراد است. این نوع ماهی مقاوم به انواع بیماری می‌باشد

تولید مثل[ویرایش]

برای انجام تخمریزی نیاز به ۲۵ تا ۳۰ عدد ماهی ماده و حدود ۱۲ تا ۱۵ نر در هر ۱۰۰۰ متر مربع می‌باشد. دمای آب لازم است بالای ۲۵ تا ۳۰ سانتی گراد باشد لاروها در سن ۴ تا ۵ ماهگی با طولی معادل ۶ تا ۱۰ سانتی‌متر بالغ می‌شوند. در آب و هوای معتدله تولید مثل در حدود ۲ ماه متوقف می‌شود. مولدین تیلاپیا جمعیت خود را تا حد اشباع استخر افزایش می‌دهند. برای جلوگیری از این عمل روش‌های زیر پیشنهاد می‌گردد: کاهش مدت زمان رشد ماهی، استفاده از ماهیان شکارچی و تفکیک مولدین و لاروها.

منابع[ویرایش]

  1. http://www.doe.ir/portal/home/?news/196210/196226/338475/آخرین%20خبرها%20از%20تکثیر%20ماهی%20تیلاپیا/%20تنها%20یک%20مرکز%20مجوز%20دارد
  2. "کابوس «تیلاپیا» در تالاب‌های خوزستان". 2020. ایرنا. Accessed February 2 2020. [۱].
  3. «تیلاپیا - پرورش ماهی تیلاپیا، آموزش‌ها معایب و محاسن ماهی تیلاپیا، خرید بچه ماهی، قیمت ماهی تیلاپیا، غذای ماهی تیلاپیا». تیلاپیا. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۹-۰۳.
  • هفر، بالفور. پروکینین، یوئل. مترجم؛ وثوقی، غلامحسین؛ و همکاران. ۱۳۸۱. پرورش تجاری ماهی. مرگز نشر دانشگاهی.
  • وثوقی، غلامحسین. ۱۳۷۳. ماهیان آب شیرین. نشر دانشگاه تهران.
  • John E.Bardach,John H.Ryther,Wiliam O.Mclarney,1972, Aquaculture, United States of America.