ماهی قباد

ماهی قباد ; Indo-Pacific king mackerel ; Scomberomorus guttatus
	تصاویر ماهی قباد
وضعیت حفاظت
	; کمبود داده (IUCN 3.1)
	; کمترین نگرانی (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی
فرمانرو:	جانوران
شاخه:	طنابداران
رده:	پرتوبالگان
راسته:	سوف‌ماهی‌سانان
تیره:	تن‌ماهیان
سرده:	خط‌خطی‌های اسپانیایی
گونه:	S. guttatus
نام دوبخشی
	Scomberomorus guttatus ; (مارکوس بلاش و یوهان اشنایدر, ۱۸۰۱);
مترادف
	Cybium crookewitii، پیتر بلیکر, ۱۸۵۱; Cybium guttatum، (بلاش و اشنایدر ۱۸۰۱); Cybium interruptum، ژرژ کوویه ۱۸۳۲; Cybium kuhlii، ژرژ کوویه ۱۸۳۲; Indocybium guttatum، (بلاش و اشنایدر ۱۸۰۱); Scomber guttatus، بلاش و اشنایدر ۱۸۰۱; Scomber leopardus، جورج شاو ۱۸۰۳; Scomberomorus crookewiti، (پیتر بلیکر, ۱۸۵۱); Scomberomorus guttatum، (بلاش و اشنایدر ۱۸۰۱); Scomberomorus interruptus، (ژرژ کوویه ۱۸۳۲); Scomberomorus kuhlii، (ژرژ کوویه ۱۸۳۲); Scomberomous guttatum، (بلاش و اشنایدر ۱۸۰۱);

ماهی قباد^[۳] (به انگلیسی: Indo-Pacific king mackerel، شاه ماهی خالدار هند-آرام) یا (به انگلیسی: Scomberomorus guttatus، ماهی شیر خال‌دار)^[۴] گونه‌ای ماهی دریایی از تیره ماهی‌های خال‌خالی است. این گونه در اقیانوس هند و آب‌های پیرامون آن یافت می‌شود. بیشترین وزن گزارش‌شده برای این ماهی حدود ۴٫۵ کیلوگرم (۹٫۹ پوند) است، اما احتمال رسیدن به وزن ۶ کیلوگرم (۱۳ پوند)^[۵]^[۶] با طولی حدود ۸۱٫۵ سانتیمتر (۳۲٫۱ اینچ) نیز وجود دارد. شاه ماهی خالدار یک ماهی شکارشونده مورد پسند و مبارزه‌گری قدرتمند است که در زمان شکار، گاه دیده شده به صورت جهشی از آب بیرون می‌آید.

مشخصات ظاهری

بدن کشیده و از طرفین کاملاً فشرده، سر منفوط و درازی آن تقریباً برابر عرض بدن می‌باشد، بخش بالایی اولین کمان آبششی دارای ۱ تا ۲ عدد خار آبششی و بخش پایینی آن دارای ۷ تا ۱۲ عدد خار آبششی می‌باشد. خط جانبی در جلو دارای انشعابات ظریف زیادی بوده و تا وسط دومین باله پشتی تقریباً مستقیم است. سپس به آرامی به طرف پائین خم شده تا وسط ساقه دمی امتداد می‌یابد . باله پشتی اول دارای ۱۵-۱۷ شعاع نرم است. به‌دنبال باله پشتی دوم ۸ تا ۹ عدد بالچه و به دنبال باله مخرجی ۸ تا ۱۰ عدد بالچه وجود دارد. رنگ بدن در پشت آبی و در طرفین نقره‌ای است در طول پهلوها سه ردیف لکه‌های گرد نامنظم وجود دارد که از چشم شروع می‌شود. بخش بالایی باله پشتی تا خار هشتم سیاهرنگ است .از نظر اندازه ، حداکثر طول چنگالی به ۷۶ سانتی متر می‌رسد . در گزارش هایی که وجود دارد قباد ماهی با وزن 45 کیلوگرم نیز دیده شده است اما وزن متوسطی که در بازار عرضه می‌‌گردد بین یک تا 3 کیلوگرم می‌‌باشد. در اندازه‌‌های کوچک، متوسط و بزرگ صید می‌‌گردد و متناسب با سلیقه و تقاضای مصرف کنندگان وجود دارد.^[۷]

نام

این ماهی در مناطق گوناگون ایران از جمله؛ سیستان و بلوچستان، «کل گون»، هرمزگان «گلگون» یا «کلگون» و «بچه شیر» در خوزستان، «خباط» و «دیرک» و «قباب تکی» نامیده می‌شود.^[۳]

زیست شناسی

یک ماهی اپی پلاژیک و نریتیک به شمار می‌رود که دامنه مهاجرت آن در مقایسه با ماهی شیر کمتر است. این ماهی از عمق ۱۵ تا ۲۰۰ متری دیده می‌شود و گاهی وارد آبهای گل آلود مصب می‌شوند به صورت گله‌های کوچک حرکت می‌کنند.

تغذیه این ماهی، از ماهیان کوچک ( سادرین و آنچوی )، اسکودید و سخت پوستان صورت می‌گیرد.

وسایل صید در جنوب ایران: تور گوشگیر، تور گردان پیاله‌ای و قلاب خزنده.

منابع

↑ Collette, B.; Di Natale, A.; Fox, W.; Juan Jorda, M. & Nelson, R. (2011). "Scomberomorus guttatus". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2011. doi:10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T170311A6742170.en. Retrieved 29 November 2022. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
↑ Collette, B.B.; Abdulqader, E.; Kaymaram, F.; Bishop, J. (2015). "Scomberomorus guttatus (Persian Gulf assessment)". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2015. {{cite journal}}: |access-date= requires |url= (help); Unknown parameter |article-number= ignored (help)no identifier خطای یادکرد: برچسب <ref> غیرمجاز؛ نام‌های غیرمجاز یا بیش از اندازه ().
1 2 «ماهی قباد». fishbase.ir.
↑ "Common names of Scomberomorus guttatus". fishbase (به انگلیسی). 2 December 2023.
↑ «Scomberomorus guttatus | fishIDER». fishider.org. ۳ مارس ۲۰۲۵.
↑ "Big Macks: Eleven monster mackerel from the IGFA World Record vault – International Game Fish Association". igfa (به انگلیسی). ۳ مارس ۲۰۲۵.
↑ «ماهی قباد (غباد)». فروشگاه محصولات دریایی اودریا | Odarya. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۰۶.

کتاب شناسی

صادقی، ن .۱۳۵۲ . ویژگی‌های زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران. انتشارات نقش مهر

این یک مقالهٔ خرد ماهی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

[IUCN-1] Collette, B.; Di Natale, A.; Fox, W.; Juan Jorda, M. & Nelson, R. (2011). "Scomberomorus guttatus". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2011. doi:10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T170311A6742170.en. Retrieved 29 November 2022. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)

[iucn(Persian-2] Collette, B.B.; Abdulqader, E.; Kaymaram, F.; Bishop, J. (2015). "Scomberomorus guttatus (Persian Gulf assessment)". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2015. {{cite journal}}: |access-date= requires |url= (help); Unknown parameter |article-number= ignored (help)no identifier خطای یادکرد: برچسب <ref> غیرمجاز؛ نام‌های غیرمجاز یا بیش از اندازه ().

[:0-3] 1 2 «ماهی قباد». fishbase.ir.

[4] "Common names of Scomberomorus guttatus". fishbase (به انگلیسی). 2 December 2023.

[5] «Scomberomorus guttatus | fishIDER». fishider.org. ۳ مارس ۲۰۲۵.

[6] "Big Macks: Eleven monster mackerel from the IGFA World Record vault – International Game Fish Association". igfa (به انگلیسی). ۳ مارس ۲۰۲۵.

[7] «ماهی قباد (غباد)». فروشگاه محصولات دریایی اودریا | Odarya. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۰۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

ن ب و انواع ماهیان در ایران
شمال	آزاد اردک‌ماهی اسبله اوزون‌برون راشکو زردک سفید سوف سیم سیم‌نما (کیل) شک ماهی فیل‌ماهی کپور کلمه کولی (مرواریدماهی) کیلکا گاو ماهی لای‌ماهی ماش‌ماهی
جنوب	بیاح تن چنگو (شیر نیزه‌ای) حسون (کریشو) حلوا سفید حلوا سیاه خارو زبون (زبان صورتی) زرده زمین‌کن سارم سرخو (سلطان ابراهیم) سرکلا سکن سنگ‌سر شانک شانک قرمز شیرماهی شوریده صافی صبور (شعری صبور) عروس قباد کفشک کوسه (بمبک) گباب گیش سار متو مرکب میش‌ماهی هامور هوور
سایر نقاط ایران	آمور (سفید پرورشی) اورنج زردپر سس ماهی سگ‌ماهی بلوچی سیاه‌ماهی قزل‌آلا کپوردندان نه‌خاره
وارداتی	تیلاپیا ساردین سالمون کپور نقره‌ای کفال