کپوردندان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کپوردندان
Aphanius fasciatus male.jpg
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرتوبالگان
راسته: کپوردندان‌ماهی‌سانان
تیره: کپوردندان‌ماهیان
سرده: Aphanius
Nardo, 1827
Type species
Aphanius nanus
Nardo, ۱۸۲۷
مترادف
  • Lebias Goldfuss, 1820 (invalid name)
  • Tellia Gervais, 1853
  • Micromugil Gulia, 1861
  • Kosswigichthys Sözer, 1942
  • Anatolichthys Kosswig & Sözer, 1945
  • Turkichthys Ermin, 1946
  • Aphaniops Hoedeman, 1951

کَپوردَندان، ماهی گورخری یا آفانیوس ماهی کوچکی است که در قسمت‌های مختلف ایران و جهان پراکنش دارد.

گرچه در برخی منابع فارسی نام علمی آن را استفاده می‌کنند ولی در برخی دیگر کپوردندان یا کپوردندان‌دار به کار می‌رود. به خاطر رنگ‌آمیزی راه‌راه بدن نرها عامه مردمی که با آن آشنایی دارند آن را ماهی گورخری می‌نامند. این جنس متعلق به خانواده کپوردندان‌ماهیان (Cyprinodontidae) از راسته کپوردندان‌ماهی‌شکلان (Cyprinodontiformes) می‌باشد. تنها جنس این خانواده است که به طور طبیعی در آب‌های ایران یافت می‌شود. حداقل هفت گونه و زیرگونه از آن در ایران وجود دارد. کپوردندان زاگرس (A. vladykovi) در سرچشمه‌های کارون در استان استان چهارمحال و بختیاری، کپوردندان اصفهان در رودخانه زاینده‌رود (A. isfahanensis) اصفهان، کپوردندان صوفی (A. sophiae) در حوضه رود کر، کپوردندان فارس (A. persicus) در حوضه دریاچه مهارلو در استان فارس، کپوردندان گنو (A. ginaonis) در چشمه آب‌گرم گنو در شمال بندرعباس، کپوردندان منتو یا اروند (A. mento) در اروندرود و زیرگونه کپوردندان جنوب (A. dispar dispar) در کل حوضه‌های منتهی به خلیج فارس و دریای عمان پراکنش دارند.

گونه ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Coad, B.W. and Keivany, Y. 2000. Aphanius vladykovi Coad, 1988. Zagros pupfish, mahi-e gour-e khari. Journal of the American Killifish Association, 33(6):195-198.

Raissy, M., M. Ansari and M. Moumeni. 2011. Parasite fauna of Zagros Tooth-carp, Aphanius vladykovi Coad, 1988 (Osteichthyes: Cyprinodontidae), in Gandoman Lagoon. Comparative Parasitology 78(1):104-106. http://www.bioone.org/doi/abs/10.1654/4474.1?journalCode=copa

  • Hrbek, T., Y. Keivany, and B.W. Coad. 2006. New species of Aphanius (Teleostei, Cyprinodontidae) from Isfahan province of Iran and a reanalysis of other Iranian species. Copeia, 2006(2): 244-255.
  • Keivany, Y. and N.M. Soofiani. 2004. Contribution to the biology of Zagros tooth-carp, Aphanius vladykovi, in central Iran (Cyprinodontidae). Environmental Biology of Fishes, 71(2): 165-169.