رحم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رحم
Female reproductive system lateral nolabel.png
دستگاه تولید مثل در زنان ۱: لوله رحم، ۲: bladder، ۳: استخوان عانه، ۴: موضع جی، ۵: کلیتوریس، ۶: میزراه، ۷: مهبل، ۸: تخمدان، ۹: کولون سیگموئید، ۱۰: رحم، ۱۱: فورنیکس، ۱۲: گردن رحم، ۱۳: راست‌روده، ۱۴: مقعد
فهرست گری subject #268 ۱۲۵۸
سرخ‌رگ ovarian artery, uterine artery
سیاه‌رگ uterine veins
لنف body and cervix to internal iliac lymph nodes, fundus to para-aortic lymph nodes plus superficial inguinal lymph nodes
پیش‌ساز Müllerian duct
در سرعنوان‌های موضوعی پزشکی Uterus

رَحِم یا زِهدان،[۱][۲][۳] اندامی است در بدن جنس ماده پستانداران که جنین در آن به‌وجود آمده و رشد می‌کند تا هنگام زایمان فرا رسد. رحم مانند یک گلابی وارونه در محوطه لگن و در خط وسط، بین مثانه و رکتوم قرار دارد. رحم دارای یک تنه و گردن رحم است و مهبل (واژن) در سمت داخل بدن به رحم متصل می‌شود. رحم دیواره‌های ضخیم عضلانی دارد. در حقیقت این عضلات، قوی‌ترین عضلات بدن یک زن هستند. انقباض همین عضلات است که در هنگام زایمان بسیار شدید می‌شود و باعث خروج نوزاد و نیز درد زایمان می‌گردد. وقتیکه زنی حامله نیست رحم تنها حدود ۵/۷ سانتی‌متر طول و ۵ سانتی‌متر عرض دارد و در حدود ۳۵ گرم وزن می‌باشد اما پس از بارداری ابعاد و وزن رحم افزایش می‌یابد.[۴]

کارکرد رحم[ویرایش]

  • نگهداری و تغذیه جنین در حال رشد.
  • بستری برای شنای اسپرم و رسیدن به تخمک.

تقسیم بندی فضای رحمی[ویرایش]

  1. فوندوس (Fundus): قسمتی از رحم که بالاتر از محل ورود لوله‌های رحمی قرار می‌گیرد.
  2. جسم رحم (Body): این فضا بین فوندوس و ایسموس قرار می‌گیرد.
  3. گردن رحم (Cervix): فضایی دوکی شکل می‌باشد.

سطح داخلی رحم[ویرایش]

سطح داخلی رحم از بافتی فعال به نام آندومتر پوشیده شده‌است. این بافت حساس به تغییرات هورمونی است و پس از بلوغ تا پیش از یائسگی در هر دوره قاعدگی، ریزش می‌کند و خونریزی (عادت) ماهیانه را شکل می‌دهد. پس از پایان خونریزی، این بافت مجدداً تشکیل می‌شود. تغییرات بافتی آندومتر، فضای رحم را برای پذیرش جنین (در صورت حاملگی) و لانه گزینی آن آماده می‌کند.

عادت ماهانه[ویرایش]

عادت ماهانه
نوشتارهای اصلی: چرخه قاعدگی و قاعدگی

چرخه قاعدگی در واقع تغییرات فیزیولوژیکی است که در زنان بارور جهت تولیدمثل جنسی رخ می‌دهد و هر ماه یک تخمک بالغ شده و آمادهٔ تشکیل جنین می‌شود. در این مدت به تدریج بافت رحم نیز آمادهٔ نگهداری جنین می‌شود. اگر لقاح صورت نگیرد، تخمک دفع شده و بافت پوششی رحم ریزش می‌کند (قاعدگی). این فرایند به طور طبیعی در دوران باروری جنسی گونه‌های پستانداران ماده رخ می‌دهد. چرخهٔ قاعدگی زنان در دوران بارداری و شیردهی متوقف می‌شود. چرخهٔ قاعدگی از دوران بلوغ تا زمان یائسگی ادامه می‌یابد. مدت خونریزی قاعدگی برای چندروز، معمولا ۳-۵ روز طول می‌کشد، اما بین ۲-۸ روز نیز می‌تواند متغیر باشد. هر سیکل قاعدگی به طور متوسط ۲۸ روز طول می‌کشد، یک سیکل قاعدگی طبیعی بین ۲۱ تا ۳۵ روز متغیر است. حجم متوسط خونریزی در هر سیکل ماهانه قاعدگی ۳۵ میلی‌لیتر است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. علی‌اکبر دهخدا و دیگران، سرواژهٔ «زه»، لغت‌نامهٔ دهخدا (بازیابی در ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۴).
  2. واژهٔ پارسی «زِه‌دان» از دیرباز در معنی «رَحِم» و بچه‌دان و جایگاه نطفه به کار می‌رفته است. و در اشعار شاعرانی چون خاقانی و منوچهری نیز آمده است. «زَه یا زِه» به معنی زادن است و زهیدن مصدر آن است.
  3. دهخدا، علی‌اکبر، لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ «رحم» و «زهدان».
    معین، محمد، فرهنگ معین، سرواژهٔ «رحم».
    فرهنگ پارسیمان، سرواژهٔ «رحم».
  4. حسن‌زاده طاهری، محمد مهدی. ابراهیم‌زاده بیدسکان، علیرضا. آناتومی انسانی پایه. جهاد دانشگاهی مشهد، 1387. شابک ‎۹۴۶۳۲۴۱۸۱۵. 

منابع[ویرایش]

  • سایت پزشک
  • مطالعات تغییرات بافتی تخمدان. مجله علمی پژوهشی دانشکده علوم پزشکی گناباد.۱۳۸۴