آئورت شکمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سرخ‌رگ: آئورت شکمی
Gray531.png
The abdominal aorta and its branches.
لاتین Aorta abdominalis,
pars abdominalis aortae
فهرست گری subject #154 602
مبدأ Thoracic aorta   
انشعاب‌ها Celiac artery, superior mesenteric artery, inferior mesenteric artery, common iliac ۶ others
سیاهرگ بزرگ‌سیاهرگ زیرین
سمپ-MeSH Aorta,+Abdominal


آئورت سرخرگ اصلی خون‌رساننده به بدن است. از این شریان، شریان‌های متعددی منشعب می‌شود که خون را به سراسر بدن می‌رسانند. آئورت سه لایه داخلی، میانی و خارجی دارد که از کلاژن، الاستین و عضلات صاف ساخته شده‌اند. آئورت شکمی (به انگلیسی: Abdominal aorta) بزرگترین قسمت از رگ آئورت و در ناحیهٔ شکمی بدن (از دهانهٔ دیافراگم تا کمر) (به انگلیسی: abdominal cavity) قرار دارد. به عنوان بخشی از آئورت، آئورت شکمی در اصل ادامهٔ آئورت نزولی (به انگلیسی: descending aorta) که در ناحیهٔ قفسه سینه قرار دارد است.

نگارهٔ ام آر آی از آئورت شکمی (از دیافراگم تا کمر).

شاخه ها[ویرایش]

شاخه بند نوع جفتی جلویی یا پشتی توضیح
حاجزی تحتانی T12 جداری هست جلویی پشت دیافراگم قرار دارد و خون را به آن تامین می کند
سلیاک تنه ای L۱ بالایی احشایی نیست پشتی شاخه ی بزرگ پشتین
سرخرگ مزانتریک فوقانی L۱ زیرین احشایی نیست پشتی شاخه ی بزرگ پشتین زیر سلیاک تنه ای
سرخرگ فوق‌کلیوی میانی L1 احشایی هست جلویی خون را به غدد فوق کلیوی می رساند
کلیوی میان L۱ و L2 احشایی هست میانی سرخرگ های بزرگی که خون رااز رگ آئورت به کلیه می رساند
سرخرگ غدد جنسی L2 احشایی هست پشتی خون رااز رگ آئورت به غدد جنسی می رساند
سرخرگ کمری L۱-L4 جداری هست جلویی ۴ رگ در هر طرف بدن که به دیواره ی شکم و ستون فقرات خون رسانی می کنند
سرخرگ مزانتریک زیرین L3 احشایی نیست پشتی شاخه ی بزرگ پشتین
سرخرگ خاجی میانی L4 جداری نیست جلویی سرخرگی که از ناحیه ی میانی آئورت جدا می شود
سرخرگ ایلیاک مشترک L4 پایانه ای هست جلویی ناحیه ی پایانی آئورت که خون را به پاها و اعضای مربوطه می رسانند

آنوریسم آئورت شکمی[ویرایش]

آنوریسم آئورت شکمی در جریان پارگی یا دیسکشن (به انگلیسی: dissection) آئورت، لایه داخلی آئورت که در بافت‌شناسی به آن «انتیما» اطلاق می‌شود، ایجاد می‌شود. متعاقب این پارگی خون از محل پارگی و بین دو لایه داخلی و میانی تجمع پیدا می‌کند و رفته رفته گسترش پیدا می‌کند. به این ترتیب خون وقتی وارد شریان آئورت می‌شود وارد دو مسیر می‌شود، یکی شریان اصلی آئورت و دیگری کانالی که بین دو لایه داخلی و میانی آئورت تشکیل شده است. گاهی بیشتر از نصف خون وارد شده به آئورت وارد این مجرای ثانویه می‌شود. به این ترتیب جریان خون اعضایی که از آئورت مشروب می‌شوند، کاهش پیدا می‌کند. شایع‌ترین محل پارگی در چند سانتیمتر ابتدایی آئورت است، یعنی همان محلی که فشار جریان خون در حد بیشینه خود است و آئورت به سمت بالا حرکت می‌کند. در واقع در ۹۰ درصد موارد دیسکشن آئورت، در ۱۰ سانتیمتر ابتدایی این شریان اتفاق می‌افتد.

از لحاظ تاریخی نخستین بار رومیان باستان در دو قرن قبل از میلاد مسیح متوجه این بیماری شدند. آنوریسم آئورت شکمی از لحاظ کالبدشناسی نخستین بار در کتابی با عنوان فابریکا (به انگلیسی: Fabrica) در سال ۱۵۴۳، توصیف شده است. آنوریسم آئورت شکمی، بیماری خطرناکی که بسیاری از پزشکان هم در تشخیص آن دچار مشکل می‌شوند. آئورت در قسمت زیر کلیه و سرخرگ‌های ایلیاک شایع ترین محل ابتلا به بیماری انسدادی آترواسکلروز و آنوریسم آئورت شکمی در بیماران است. بازسازی آئورت شکمی، عمر بیماران را طولانی می‌کند.

عمل جراحی آنوریسم‌های آئورت شکمی بدون یهوشی عمومی[ویرایش]

در بیماری آنوریسم‌های آئورت شکمی قسمت‌هایی از دیواره‌های رگ که مانند یک کیسه گشاد شده و خطر پارگی در آنوریسم‌ها تهدید کننده جان بیمار است، با روش داخل عروقی و از طریق شریان‌های رانی، رگ پارچه‌ای از طریق داخل رگ، وارد حفره آنوریسم شده و گشادی آن را مرتفع می‌کند. مدت معمول انجام این عمل حدود ۳ ساعت است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Abdominal aorta»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۳).

درمان آنوریسم‌های آئورت شکمی