آزار جنسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


آزار جنسی محدوده‌ی وسیعی از رفتارها از مزاحمت‌های خیابانی تا سوء استفاده جنسی و تجاوز جنسی را در بر می‌گیرد.[۱] آزار جنسی عملی است شنیع با ماهیت جنسی که در آن فرد یا افرادی با تعرض به شخصیت یک فرد، از طریق، ارعاب، بهره‌گیری ناخواسته یا اجبار خواستار دریافت التفات جنسی یا تحقیر جنسیتی با توسل به آزار کلامی می‌شوند.[۲] در قوانین قضایی اکثریت مطلق کشورهای جهان، آزار جنسی عملی «غیر قانونی» و «مجرمانه» شناخته می‌شود.

در برخی جوامع مردسالار، «آزار جنسی زنان» به‌اندازه‌ای نهادینه شده‌است که اکثریت مطلق زنان آن جامعه در طول زندگی‌شان قربانی آزار جنسی واقع شده‌اند.[۳] با این وجود آزاردهنده ممکن‌است زن یا مرد باشد و همین‌طور فرد مورد آزار قرارگرفته هم می‌تواند زن، مرد یا کودک باشد. ضمن این‌که آزاردهنده و قربانی می‌توانند دارای یک جنسیت باشند. در برخی موارد فرد آزاردهنده ممکن‌است با فرد قربانی دارای نسبیت خانوادگی، دوستی و یا دارای ارتباط شغلی باشد.[۴] و در مورادی هم با فرد قربانی کاملا غریبه باشد.

آزار جنسی یکی از انواع تبعیض شغلی است. برای بسیاری از موسسات و تجارت‌ها در دنیای امروز، پیش‌گیری از ارتکاب کارمندان به آزار جنسی، از اولویت‌های اصلی قوانین محل کار محسوب می‌شود.

ابداع واژه و تاریخچه[ویرایش]

واژه‌ی آزار جنسی (به انگلیسی: Sexual Harassment) در سال ١٩٧٣ میلادی در گزارشی که به رئیس مؤسسه فناوری ماساچوست درباره‌ی مسائل مختلف مربوط به جنسیت ارائه شد، استفاده گردید. این موسسه احتمالاً اولین موسسه ای بوده است که مساله‌ی آزار جنسی در آن مورد بحث قرار گرفته و قوانین و دستورات مربوطه در آن توسعه یافته است.

شرایط آزار[ویرایش]

آزار جنسی می تواند در شرایط مختلفی اتفاق بیفتد. اغلب، و نه همیشه، آزار دهنده در موضعی از قدرت نسبت به قربانی (به علت اختلاف سنی، موقعیت اجتماعی، سیاسی، آموزشی، و یا کاری) قرار دارد. اشکالی از روابط در آزار جنسی شامل موارد زیر می باشند:

  • آزار دهنده می تواند هرکسی، مثل همکار، والدین یا قیم قانونی، خویشاوند، معلم یا استاد، دانش آموز یا دانشجو، دوست یا فردی غریبه باشد.
  • فرد آزاردیده صرفاً همان قربانی نیست. بلکه اگر فردی شاهد آزار جنسی نیز بوده و این رفتار بر او تاثیر منفی گذاشته است نیز آزاردیده تلقی می شود.
  • مکانی که در آن آزار جنسی رخ می دهد می تواند شامل خانه، مدرسه، دانشگاه، محل کار و غیره باشد.
  • آزاردهنده ممکن است کامل از اینکه رفتار او زننده است یا ممکن است شامل آزار جنسی باشد بی اطلاع باشد و یا اینکه از غیرقانونی بودن اقدامات خود بی خبر باشد.[۴]
  • آزار جنسی ممکن است یک بار اتفاق بیفتد ولی اغلب به گونه ای تکرار شونده رخ می دهد.
  • عوارض نامطلوب بر آزار دیده معمولاً به صورت تنش و دوری از اجتماع، ایجاد مشکل در غذا خوردن و خوابیدن، اختلال در سلامتی کلی و غیره خود را نشان می دهند.
  • آزاردهنده و قربانی می توانند هر جنسیتی داشته باشند.
  • آزاردهنده لزوماً دارای جنسیت مخالف قربانی نیست.
  • سوء تفاهم: این مساله می تواند زمانی رخ دهد که یک نفر فکر می کند نظر خود را مطرح می کند ولی از آن برداشتی متفاوت می شود. سوء تفاهم می تواند منطقی یا غیر منطقی باشد. یک مثال از حالت غیرمنطقی زمانی است که مردی تصویری کلیشه ای از یک زن در ذهن خود دارد به گونه ای که قادر به تشخیص پیام واضح زن برای پایان دادن به رفتار نامناسب خود نیست.

تنوع رفتارها[ویرایش]

یکی از مشکلات در فهمیدن رخداد آزار جنسی، این است که شامل محدوده‌ی وسیعی از رفتارها می شود و در بسیاری از مواقع (نه همه‌ی آنها) برای آزاردیده سخت است که در درجه‌ی اول برای خود و سپس برای سایرین تجربه ای را که داشته است دقیقاً تشریح کند. این مساله می تواند به خاطر مشکل بودن طبقه بندی آن موقعیت و یا در اثر تجربه‌ی تنش یا تمسخر از سوی دیگران در فرد آزاردیده باشد. به علاوه اینکه رفتار و محرک ها در آزار جنسی در موارد گوناگون با هم تفاوت دارد.

دسته های رفتاری[ویرایش]

زیچ و همکارانش [۱] آزاردهنده ها را به دو دسته تقسیم می کنند:

  • آزاردهنده های آشکار که در رفتار فریبنده یا رویکردهای جنسی خود نسبت به همکاران، زیردستان، و یا دانش آموزان خود انگشت نما هستند.
  • آزار دهنده های مخفی که با دقت تصویری موجه و منطقی از خود در ظاهر نشان می دهند، ولی وقتی با اهداف خود در خلوت رو به رو می شوند رفتارشان تغییر می کند.

لنگلن [۵] آزاردهنده ها را به سه دسته تقسیم می کند:

  • آزاردهنده های یغماگر که هیجانات جنسی را با تحقیر دیگران به دست می آورند. این آزاردهنده ها ممکن است در اخاذی های جنسی درگیر شوند و هر از گاهی به آزار بپردازند تا ببینند اهدافشان چگونه رفتار می کنند. اهدافی که کمتر مقاومت می کنند ممکن است به عنوان اهداف برای تجاوز در نظر گرفته شوند.
  • آزاردهنده های غالب که بیشتر آزاردهندگان را تشکیل می دهند و برای ترقی خود به آزار دست می زنند.
  • آزاردهنده های استراتژیک که برای کسب امتیازات در کار یا حفظ موقعیت خود به آزار دست می زنند مثل مردی که زنان همکار خود را در شغلی که عمدتاً مردان در آن کار می کنند آزار می دهد.

پیشگیری[ویرایش]

از وقوع آزار جنسی در جوامع می توان با برنامه های آموزشی در دبیرستان،[۶]، دانشگاه،[۷][۸] و محیط های کاری [۹] جلوگیری کرد. مطالعات نشان داده که این برنامه ها منجر به تغییر رفتار دائمی در مردان شده است. [۷][۱۰]

آسیب دیدگی از آزار جنسی[ویرایش]

مقابله[ویرایش]

تاثیرات متداول بر قربانی[ویرایش]

تلافی و عکس العمل[ویرایش]

موسسات. سیاست ها، روش ها و تاثیرات[ویرایش]

تکامل قوانین آزار جنسی در حوزه های قضایی مختلف[ویرایش]

تنوع دستورالعمل ها و تعاریف قانونی[ویرایش]

آمریکا[ویرایش]

بنا به تعریف کمیسیون برابری فرصت های شغلی آمریکا (EEOC) «مورد آزار قرار دادن اشخاص (متقاضی کار یا کارمند) به خاطر جنسیت فرد غیرقانونی است.

محیط کار[ویرایش]

در آمریکا، مصوبه‌ی حقوق مدنی ١٩٦٤، تبعیض شغلی بر مبنای نژاد، جنسیت، رنگ پوست، ملیت پیشین و دین را ممنوع کرده است. با وجودی که این قانون در ابتدا به منظور مبارزه با آزار جنسی زنان تصویب شد ولی هم مردان و هم زنان را در برابر تبعیض جنسی محافظت می نماید. این تبعیض هنگامی رخ می دهد که جنسیت متقاضی به عنوان شرط استخدام مطرح می شود (مثل گذاشتن شرط زن بودن برای کار به عنوان پیشخدمت یا شرط مرد بودن برای کار در نجاری) یا وقتی شرایطی (مثل قد و وزن) برای شغل تعریف شود که منجر به استخدام تعداد بیشتری از یک جنسیت نسبت به جنسیت دیگر شود.

در سال ١٩٨٠ میلادی، کمیسیون برابری فرصت های شغلی آمریکا (EEOC) قوانینی تصویب کرد و در آن آزار جنسی را تعریف نمود و عنوان نمود که آزار جنسی نوعی از تبعیض جنسی است که در مصوبه‌ی حقوق مدنی ١٩٦٤ ممنوع شده است.

آموزش[ویرایش]

مبحث نهم اصلاحات آموزشی سال ١٩٧٢ میلادی در آمریکا بیان می دارد که: "هیچ شخصی در آمریکا نباید به دلیل جنسیت از شرکت یا استفاده از مزایای هر گونه برنامه یا فعالیت آموزشی که با کمک هزینه‌ی فدرال برگزار می شود، محروم شود و یا در معرض تبعیض جنسی قرار گیرد."

تعاریف کمیسیون برابری فرصت های شغلی آمریکا[ویرایش]

کمیسیون برابری فرصت های شغلی آمریکا(EEOC) عنوان می کند که آزار هر کارگر یا کارمندی با هر جنسیتی در محیط کار غیر قانونی است. این آزار می تواند شامل آزار جنسی نیز باشد. EEOC بیان می کند که آزاردهنده و قربانی ممکن است هر جنسیتی داشته باشند و همچنین الزاماً آزاردهنده از جنس مخالف نیست.

تبعیض جنسی[ویرایش]

تبعیض جنسی شامل مواردی می شود که شخص به خاطر جنسیت خود مورد تبعیض قرار می گیرد. مثال هایی از تبعیض جنسی در رفتارها و اظهارات کارفرما نسبت به کارمند یا کارگر به شرح زیر است:

  • کارفرما از متقاضی کار سوال کند که آیا متاهل است و یا تصمیم دارد در آینده بچه دار شود.
  • به تغییرات احساسی زنان در دوران قاعدگی اشاره شود.
  • بیان شود که یک خانم باید رفتار زنانه تری داشته باشد و یا بیشتر آرایش کند؛ یا ادعا شود که شخصی متناسب با جنسیتش رفتار نمی‌کند.
  • مردانی که دارای برخی صفات زنانه هستند را با اسامی نامناسب خطاب کند یا به آنان تذکر بدهد که باید مردانه رفتار کنند.
  • کارمندی را به دلیل اینکه در پرونده ای قضایی مربوط به تبعیض جنسی با بازرسان همکاری کرده، مجازات کند.

موارد بالا در آمریکا غیرقانونی هستند و در صورت رخداد بر طبق قانون با آنها برخورد می شود.

ایران[ویرایش]

یکی از موارد متداول آزار جنسی، آزار خیابانی (متلک انداختن به بانوان در محیط های عمومی، ایجاد مزاحمت های لفظی و غیره) است. در ایران قانون صریحی در این باره وجود ندارد و توسط بسیاری از مردان به راحتی در ملا عام و بدون ترس از عقوبت آن انجام می‌گیرد. این کار در بسیاری کشورهای دیگر عواقب سنگینی برای آزار دهنده به همراه دارد.

در قانون ایران جرمی به نام آزار جنسی یا تجاوز وجود ندارد و موارد اشاره صریح به جرایم مرتبط با خشونت جنسی علیه زنان محدود به زنا، ازاله بکارت و زنای با محارم می‌شود. زنا که به معنی رابطه جنسی نامشروع است اگر به زور (عنف) باشد مجازات اعدام دارد. اثبات زنا نیاز به شهادت چهار مرد دارد.

در ایران در موارد زیر که در بسیاری کشورها آزار جنسی محسوب می شوند، قانون و حمایتی وجود ندارد:

  • آزار جنسی در محل کار (منظور از آزار جنسی، تجاوز نیست)
  • تجاوز زناشویی
  • تجاوز دوست پسر
  • تجاوز مشتری به روسپی

از جمله مهمترین دلایل گستردگی ناهنجاری آزار جنسی را در سطح جامعه‌ی ایران می توان فقدان برنامه های آموزشی در دوران تحصیل و محل های کار، عدم وجود قوانین کیفری برای آزار جنسی و جداسازی جنسیتی دانست.

آزار جنسی در رسانه ها و مطبوعات[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

تبعیض جنسی

تجاوز جنسی

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Dziech, Billie Wright, Weiner, Linda. The Lecherous Professor: Sexual Harassment on Campus. Chicago Illinois: University of Illinois Press, 1990.
  2. Paludi, Michele Antoinette; Barickman, (1991). Academic and Workplace Sexual Harassment. SUNY Press. pp. 2–5. ISBN 0-7914-0829-9. 
  3. Shocking reaction to blonde woman caught on video as crowds of men swarm around her as she walks across Cairo university campus, Daily Mail
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "Sexual Harassment". U.S. Equal Employment Opportunity Commission. 
  5. Langelan, Martha. Back Off: How to Confront and Stop Sexual Harassment and Harassers. Fireside, 1993
  6. Smothers, M.K. (2011) "A Sexual Assault Primary Prevention Model with Diverse Urban Youth" Journal of Child Sexual Abuse 20(6):708-27. PMID 22126112
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Foubert, J.D. (2000) "The Longitudinal Effects of a Rape-prevention Program on Fraternity Men's Attitudes, Behavioral Intent, and Behavior" Journal of American College Health 48(4):158-63 PMID 10650733
  8. Vladutiu, C.J. et al. (2011) "College- or university-based sexual assault prevention programs: a review of program outcomes, characteristics, and recommendations" Trauma, Violence, and Abuse 12(2):67-86 PMID 21196436
  9. Yeater, E.A. and O'Donohue, W. (1999) "Sexual assault prevention programs: Current issues, future directions, and the potential efficacy of interventions with women" Clinical Psychology Review 19'(7):739-71 PMID 10520434
  10. Garrity, S.E. (2011) "Sexual assault prevention programs for college-aged men: A critical evaluation" Journal of Forensic Nursing 7(1):40-8 PMID 21348933
  • American Association of University Women. Hostile Hallways: Bullying, Teasing, and Sexual Harassment in School. AAUW, 2002.
  • American Association of University Women. Drawing the Line: Sexual Harassment on Campus. AAUW,2006.
  • Bingham, Clara, Gansler, Laura Leedy. Class Action: The Landmark Case that Changed Sexual Harassment Law. New York, Anchor Books, 2002.
  • Boland, Mary L. Sexual Harassment: Your Guide to Legal Action. Naperville, Illinois: Sphinx Publishing, 2002.
  • Gallop, Jane. Feminist Accused of Sexual Harassment. Duke University Press, 1997.
  • Harper, Colin. My Uncontrollable Urges. Bridge Publications, 1998.
  • Harper, Colin. Why I can't take 'no' for an answer... Bridge Publications, 2001
  • Heyman, R. (1994). Why Didn't You Say That in the First Place? San Francisco: Jossey-Bass Publishers.
  • Kamir, Orit. "Israel's 1998 Sexual Harassment Law: Prohibiting Sexual Harassment, Sexual Stalking, and Degradation Based on Sexual Orientation in the Workplace and in all Social Settings." International Journal of Discrimination and Law, 2005, 7, 315-336.
  • Koss, Mary P. "Changed Lives: The Psychological Impact of Sexual Harassment." in Paludi, Michele A. ed. Ivory Power: Sexual Harassment On Campus. Albany, NY, State University of New York Press, 1987.
  • Patai, Daphne. Heterophobia: Sexual Harassment and the Future of Feminism. Lanham: Rowman and Littlefield, 1999.
  • Rowe,Mary "People Who Feel Harassed Need a Complaint System with both Formal and Informal Options," in Negotiation Journal, April, 1990, Vol. 6, No. 2, pp. 161–172.
  • Rowe,Mary, "Dealing with Harassment: A Systems Approach," in Sexual Harassment: Perspectives, Frontiers, and Response Strategies, Women & Work, Vol. 5, Margaret Stockdale, editor, Sage Publications, 1996, pp. 241–271.
  • Rowe, Mary & Corinne Bendersky, "Workplace Justice, Zero Tolerance, and Zero Barriers," 2001, in Negotiations and Change, From the Workplace to Society, Thomas Kochan and Richard Locke (editors), Cornell University Press, 2002.
  • Rowe, Mary, "Saturn's Rings," a study of the minutiae of sexism which maintain discrimination and inhibit affirmative action results in corporations and non-profit institutions; published in Graduate and Professional Education of Women, American Association of University Women, 1974, pp. 1–9. "Saturn's Rings II" is a 1975 updating of the original, with racist and sexist incidents from 1974 and 1975. An excerpt appears in the Harvard Medical Alumni Bulletin, Volume 50, No. 1 (Sept./Oct. 1975), pp. 14–18. A more complete version appears in Bourne, Patricia and Velma Parness, eds., Proceedings of the NSF Conference on Women's Leadership and Authority, University of California, Santa Cruz, California, 1977, also reprinted in Comment, Vol. 10, No 3 (March 1978), p. 3. Also revised and republished as "The Minutiae of Discrimination: The Need for Support," in Forisha, Barbara and Barbara Goldman, Outsiders on the Inside, Women in Organizations, Prentice-Hall, Inc., New Jersey, 1981, Ch. 11, pp. 155–171.
  • Watson, Helen. "Red herrings and mystifications: Conflicting perceptions of sexual harassment," in Brant, Clare, and Too, Yun Lee, eds., Rethinking Sexual Harassment. Boulder, Colorado, Pluto Press, 1994.
  • Westhues, Kenneth. Eliminating Professors: A Guide to the Dismissal Process. Lewiston, NY: The Edwin Mellen Press, 1998.
  • Roberts S., Barry Mann A., Richard- "Sexual Harassment In The Workplace: A PRIMER"

منابع برای مطالعه‌ی بیشتر[ویرایش]

  • Directions in Sexual Harassment Law. R. B. Siegel, co-editor. MacKinnon, Catherine. New Haven, Conn.: Yale Univ. Press, 2004.
  • Ivory Power: Sexual Harassment On Campus. Paludi, Michele A. ed. Albany, NY, State University of New York Press, 1987.
  • Sexual Harassment : A Practical Guide to the Law, Your Rights, and Your Options for Taking Action. O'Shea, Tracy, and LaLonde, Jane. St. Martin's Griffin, 1998.
  • Sexual Harassment of Working Women : A Case of Sex Discrimination. MacKinnon, Catherine. Yale University Press, 1979
  • Sexual Harassment on the Job: What It Is and How to Stop it. Petrocelli, William, and Repa, Barbara Kate. NOLO, 1998
  • The Updated and Expanded 9to5 Guide to Combating Sexual Harassment : Candid Advice from 9to5, the National Association of Working Women. Bravo, Ellen, and Cassedy, Ellen. The 9to5 Fund, 1999.
  • Swift, James T. 2010 "Exploring Capital Metro’s Sexual Harassment Training Using Dr. Bengt-Ake Lundvall’s Taxonomy of Knowledge Principles". Applied Research Projects. دانشگاه ایالتی تگزاس در سن مارکوس. Paper 326. http://ecommons.txstate.edu/arp/326
  • Sexual Harassment: An Introduction to the Conceptual and Ethical Issues. Dromm, Keith. Broadview Press, 2012.

پیوند به بیرون[ویرایش]